Храналогія гісторыі Беларусі
Памер: 193с.
Мінск 1992
90—1592 r. Захоп г. Быхава данскімі казакамі М.Федарооіча. Заснаванне першых на Беларусі праваслаўных брацтзаў, у т.л. брацкіх школ і друкарняў (ў Магілёве, Мінску, Вількі, Брэсце, Гроднё і імш.).
1595 r., 13 енежня. 1595 г., снежань. Спаленне г. Магілёва казацкім войскам С.Налівайкі. Бой паміж паўстанскім атрадам С.Налівайкі і войекам Вялікагэ кмяства Літоўскага каля в. Буйнічы (пад Магілёвам).
1595 r., CHCжань. 1595—1596 r. Захоп Прапейска ўкрЫнскІмі рэестравымі казакамі на чале з Шавулай. Паўстамне казакоў і беларускіх сллян пад кіраўніцтвам С.Налівайхі супраць феадальнага прыгнету.
1596 r„ 6 каетрычніка. 1596 r. 1596 r. 1596 r. Брэсцкая царкоўная унія — утварэннс уніяцкай царквы на тэр. Рэчы Паспалітай, у т.л. на Беларусі. Выданне ў Вільні "Грамматікч словенской..." Л.Зізанія. Захоп Турава і Петрыкава паўстанцамі С.Налівайкі. Пёранясенне сталіцы Рэчы Паспалітай з Кракава ў Варшаву.
1597 r. Атрыманне г. Віцебскам магдэбургскага права
24 —
Каля 1597 Жыццё i дзейнасць А.Філіповіча — пісьменнікапа
r.—1648 r., 15 леміста, праціўніка каталіцызму і Брэсцкай царкоўнай
аерасня. уніі.
16 CT. Утварэнне Мсц.слаўскага ваяводства.
16 CT. Пачатак раэвіцця на Беларусі вотчыннай прамысловасці.
2я палова 16 ct.—гачатак 17 Стварэнне Баркулабаўскага лстапісу.
ст.
2я пйлоаа 16 Дзейнасць на Беларусі арыгнскіх школ (у Іўі, Клецку,
ст.—пэчатак 17 Любчы, Лоску, Нясвіжы, Наеагрудку і інш.).
ст. 17 стагоддзе,
1601 г. Вялікі пажар у Мазыры, які знішчыў замак.
1604—1618 г. Барацьба рускагз народа супраць інтэрвенцыі Рэчы Паспалітай.
1606 г., <610 г. Выступленні гараджан Магілёва супраць магістрацкіх улад.
1606—1612 г. Будаўніцтве ў мястэчку Смаргонь кальвінскага збору — помніка архітэктуры рэнесансу.
1607 г. Гіажар у Полацку.
1609—1634 г. Рускапольская вайна.
1609—1726 г. Дзейнасць Літоўскага скарбовага трыбунала — установы, якая ажыццяўляла кантроль за даходамі і расхо
дамі ў Вялікім княстве Літоўскім.
1611 — 1613 г. Выступленне сялян Бабруйскай воласці супраць правядзення валочнай памеры.
1614, 1626 г. Пажары ў Зіцебску.
1615 г., каст Бунт гараджан Мазьіра супраць замкавай адміністра
рычнік. цыі.
1616 г. Выступленне гараджан Мінска, Мазыра і іншых гарадоў Беларусі супраць Брэсцкай царкоўнай уні:.
1616 г. Спаленне Суража рускім войскам.
1616—1773 г. Дзейнасць у г. Магілёве брацкай друкарні.
1617 г. Заснаванне ліцэя ў Слуцку — адной са старэйшых навучальных устаноў Бсларусі (у 19 ст. — гімназія).
1613 г., 1 снеж Дэўг.інскае перамір'е паміж Рускай дзяржавай і Рэччу
ня. Паспалітай, паводле якога Расія страціла 29 гарадоў.
— 25
1619 r. Атрыманне мястэчкам Друя (цяпер гар. пасёлак у Браслаўскім рне) магдэбургскага права.
1620 r. Атрыманне г. Оршай магдэбургскага права.
1623 r., 12 лістапада. 1626 r. Буш гараджан Віцебска супраць Брэсцкай царкоўнай уніі; забойства уніяцкага архіепіскзпа І.Кунцэвіча. Завяршэнне будаўніцтва Смалянскага замка ("Белы ковель", ь. Смаляны Аршанскага рна).°
1626 r. Вялікі пажар у Магілёве, выгарэла гандлёвая частка горзда
1629—16S0 r. Жыццё і творчасць Сімяона Полацкага — беларускага і рускага грамадскага і царкоўнагз дзеяча, пісьменніка, публіцыста і педагога.
1630—1454 r. Дзейнасць друкарні ў мястэчку Куцэйна (каля Оршы),
1632—1634 r. Рускапольская вайна
1633 r„ 11 — 13 чэрвеня. 1633 r. Няўдалая аблогз г. Полацка рускім войскам. Атрыманне г. Крычавам магдэбургскага права.
1633 r. Выступленне гаражан Магілёва супраць мясцовых улад.
1633 r. Вялікі пажар у Магілёве; згарэў замак.
1633 r. (двойЧЫ). 1633 r. Аблог; Мсціслава рускімі войскамі. Аблога Суража, Друі і Прапойска рускімі войскамі атаманаў Пірага і Балаша
1633 , 1648, 1649, 1651 r. Аблогі Гомеля ўкраінскімі казакамі.
(двойчы) 1634 r., 27 ман—14 чэрвеня. Палянаўскі мір паміж Рускай дзяржавай і Рэччу Паспалітай, якім закончылася рускапольская вайна 1632—34 г
1634 г. Атрыманне г. Чавусы і мястэчкам Бешанковічы магдэбургскага права.
Каля 1634 г.— 1689 г„ 30 сакавіка. Жыццё і дзейнасць К.Лышчынскага — беларускага мысліцеляатэіста.
1636 г. Атрыманне г. Мсціславам магдэбургркага права.
1637 г. Атрыманне мястэчкам Ружань: (цяпер у і іружанскім рне) магдэбургскага лрава.
1641 г. Атрымал іс мяс.эчкам Чэрыкаў магдэбургскага права.
1642 г. Атрыманне мястэчкам Дзівінам (цяпер у Ко'брынскім рне) магдэбургскага Гірава
26 —
1643 г. Атрыманне мястэчкам Лагішын (цяпер rap. пасёлак у Пінскім рне) магдэбургскага права.
1643 г. Пажар у Полацку.
1645 г. Атрыманне мяст. Мальча (цяпер в. Малеч у Бярозаўскім рне) магдэбургскага іірава.
1645—1767 г. Цараванне ў Расіі Алякс^я Міхайлавіча.
1643 г. Адкрыццё ў Оршы брацкай школы.
1643 г. Пачатак паўстання ўкраінскага і беларускага народаў пад кіраўніцгвам Б.Хмяльніцкага супраць засілля феадалаў Рэчы Паспалітай.
1643 г. Барацьба на тэр. Беларусі казацкіх атрадаў А.Нябабы, Крывашапкі, Ф.Гаркушы, Мікуліцкага і інш.
1643 г. Заняцце Бабруйска казацкім атрадам Ф.Гаркушы.
1643 г. Паражэнне казацкага войска Ф.Гаркушы і Падабайлы пад Чачэрскам.
1643 г. Аблоі з Мінска і Слуцка войскам украінскіх казакаў.
1643 г. Аблога Быхааа ўкраінскімі казакамі на чале і Ф.Гаркушай.
1643 г., кастрычнік. Абарона Пінска гараджанамі і казакамі пад кіраўніцтаам А.Нябабы ад войск феадалаў Рэчы Паспалітай.
1643—1654 г. Тры беспаспяховыя аблогі Ляхавіч сялянскімі і казгцкімі атрадамі.
1649 г., гтудэень. 1649 г., студзень—люты. 1о49 г., красавік. 1649 г., лілснь. Ангыфеадальнае паўстанне гараджан Мазыра і сялян навакольных вёсак. Гераічная абарона горада. Абарона Бабруйска гараджанамі і казакамі ад пойска феадалаў Рэчы Паспалітай. Захоп паўстаўшымі сялянамі Чачэрска. Бітва пад Лоеаам паміж казацкасялянскімі паўстанскімі этрадамі і войскамі Вялікага княства Літоўскага.
1649 г. Антыфеадальныя паўстанні ў Тураве і Рэчыцы.
1650 г. Saxon паўстанцамі Рэчыцы.
Каля 1651 — 1714 г. Жыццё і дэейнасць І.Ф Капіеаіча — беларускага асветн'ка.
1652 г. Атрыманне мяст. Капыль магдэбургскага права.
1654 г., 18 студэеня. Прыняцце Пераяслаўскай радай рашэння пра ўз яднанне Украіны з Рускай дзяржавай.
— 27
1654—1667 г. Вайна паміж Расіяй і Рэччу Паспалітай за Беларусь і Украіну.
1654 г„ 13 мая. Добраахвотная здача Копысі царскаму ваяводу З.Лявонцеву;
1654 г., ліпень — 12 кастрычніка. 1654 г„ жнівень. Аблога і штурм Дуброўны царскім войскам. Здача Магілёеа рускаму войску па прычы>е непадрыхтаванасці горада да абароны і наяўнасці часткі прарускі настроенага насельніцтва.
1654 г., жнівень. Спаленне Клецка рускім войскам князя А.Н.Трубяцкога.
1654 г„ сярэдэіна жніўня — 18 Аблога і ўзяцце Віцебска 20тысячным войскам рускага цара.
лктапада.
1654 г„ верасень — 1655 г„ Шматлікія аблогі Дзісны войскамі Рэчы Паспалітай.
сакавік,
1654 г„ жнівень — 1657 г., студзень. 1654 г. Беспаспяховыя аблогі Быхава ўкраінскім і рускім войскамі. Аблога рускім войскам Гомеля, Віцебска, Чачэрска і інш. гарадоў Беларусі.
1654, 1659, 1660 г. Аблогі Мсціслава войскам цара Аляксея Міхайлавіча.
1654, 1659, 1660 г. Аблогі і штурмы Нясвіжа рускім войскам.
1654, 1660 г. Дзве бсспаспяховыя аблогі Ляхавіч рускім войскам.
1654, 1658, 1661 г. 1655, студзень — лістапад. 1655 г., 6 лютага — 1 мая. Аблогі і штурм Крычава рускім войскам. Аблога Еэярыі :чанскага замка войскам рускіх ваявод. Абпога Магілёва войскам гетманаў Рад.' віла і Гансеўскага.
1655, люты — 1656 г„ жнівень. Аблога Суража рускім войскам.
1655 г„ 19 чэрвеня. Штурм і ўзяцце Барысава рускім войскам.
23 —
1655 r., 17 жніўня i 20 :