Храналогія гісторыі Беларусі
Памер: 193с.
Мінск 1992
кгнец Фарміраванне і пачатак дзейнасці першых паўстанскіх
студзеня. атрадаў у заходніх паветах Беларусі,
1863 г., 1 люта Утварэнне Часовага правінцыяльнага ўрада Літвы і Бе
re. ларусі — цэнтра кіраўніцтва паўстаннем 1863—64 г.
1863 г., 1 люта Зварот Літоўскага правінцыяльнага камітэга да на
га. сельніцтва Літеы і Беларусі з маніфестам аб паўстакні.
1863 і., 13 лютага. Захоп паўстанцамі г. Пружаны.
1863 г., 15 лю Уступленне рэв=люцыйнай моладзі г. Гродна ў
тага. паўстанскія атрады.
163 г„ 11 са Джрэт аб рз зрганізацыі Часовага правінцыяльнага ўра
кавіка. да Літвы і Беларусі ў Аддзел кіраўніцтва правінцыямі Літвы.
1863 г., 13 іа Учаз царскага ўрада аб увядзенні абавязковага выкупу
кавіка. сялянскіх надзелаў у Біленскай, Гродзенскай, Ковенскай, Мінсяай губернях і ў інфлянцкіх паветах Віцебскай губерні (з 14.11.1863 г. пашыраны на ўсю Віцебскую і Магілёўскую губ.).
1863 г., 1—2 Масавае ўступленке рэвалюцыйнай молацзі г. Мінска ў
мая, паўстанскія аірады.
1863 г., 3—4 мая. Уступленне моладзі г. Віцебіха ў паўстанскія атргдь.
1863 г., 6 мая. Захоп паўстанцамі г Горкі Магілёўскай губерні.
1862 г„ вясна. Найвышэйшы ўздым паўстання на тэр БеларусІ і Літвы
— 41
1863 r., 3 чэрвсня. Бітва паміж паўстанцамі і царскімі войскамі каля в. Мілавіды Слонімскага павета.
1363 г., 26 чэрвеня. Перайменаванне Аддзела кіраўніці а правінцыямі Літвы ў ВьіКмнаўчы аддзел Літвы.
1363 г., 9 ліпе LJ. Пакаранне смерцю С.Серакоўскага — аднаго з кіраўнікоў паўстання 1863—84 г.
1663 г., 30 кастрычніка. Цыркуляр аб прадастаўленні 3дзесяціннага сямейнага надзелу сялянам, якія былі абеззямелены ў 1846—56 г., і аб вяртанні надзелаў сялянам, абеззямеленым пасля 1857 г.
1364 г., 10 лютага. Арышт К.Каліноўскага.
1864 г., 17 сакавіка. Палажэнне аб ільготзх і перавагах пры куплі зямлі ў заходніх губернях асобам рускага паходжання.
1864 г., 22 сакавіка. Пакаранне смерцю К.Кзліноўскага (у Вільні на Лукішскай плошчы).
1864 г., красавік — 1915 г. Дзейнасць у г. Вільні археаграфічнай камісіі.
1864 г., май. Хзаляванні ў Дрысенскім павеце і ўцёкі рабочыхбудаўнікоў ДынабургскаВіцебскай чыгункі.
1864 г„ 7 ліпеня — 1920 г. Дзейнасць у г. Маладзечна настаўніцкай семінарыі.
1864 г„ 26 ліпеня. Школьная рэформа ў Расіі — зацвярджэнне палажэння аб лачатковых народных вучылішчах і новага статута гімназій.
1864 г., верасень — 1871 г., красавік. Выданне штомесячнага палітычнага і гісторыкалітаратурнага часопіса "Вестнмк Западной Россмм" (у Вільні).
1364 г., 2 снежня. Судовая рэформа ў Расіі; зацвярджэнме судозага статута.
1864 г. Хваляванні сялян 7 вёсак Гэлынскай вобласці Гродзенскага павета.
1866 г., жнівень—лістапад. Пачатак руху паяздоў і і РыгаАрлоўскай чыгунцы на ўчастку Віцебск—Полацк—Дынабург (Дзвінск).
1867 г., 23 мая. Зоцаярджэнне палажэння зб зямсльным упарадкаванні дэяржаўных сялян заходніх губерняў.
1867 г„ 20 чэрвенч — 1375 г„ 1910—1914 г. Дзейнасць ПаўночнаЗаходняга аддзела Рускага геаграфічнага таварыства.
1867 г., 15 лістапада — 1919 г. Дзейнасць Магілёўскага музея пры губернскім статыстычным кав гэце.
42 —
1867—1871 r. Антыфесдальныя выступленні сялян у Лоеўскай і Дз»ражыцкай валасцях Рэчыцкага павета.
1869—1878 i. Будаўніцтва МаскоўскаБрэсцкай чыгункі.
1869—1917 f. Еыданне ў Мінску газеты "Ммнскме епархмальные ведомостч".
1870 r. Гарадская рэформа (гарадавое палажэнне) у Расіі.
1871 r., 28 лістапада. Увод у эксплуатацыю чыгуначнгй магістралі Смаленск—Мінск—Брэст; афіцыйная дата адкрыцця Беларускай чыгункі.
1871 r. Заснаванне ў г. Мінску чыгуначных майстэрняў (цяпер вагонарамонгны завод)
1872 r. Пачата вытворчасць паперы на Добрушскай папяровай фабрыцы.
1872 r. Увядзенне на Беларусі міравых судоў.
1372—1918 r. Дзейнасць у г. Полацку настаўніцкай семінарыі.
1873 r., 23 мая. Уоядзенне ў заходніх губернях палажэння пра спыненне судовых спраў па канфіскацыі маёнткаў удзельнікаў паўстання 1863—64 г.
1373 r., ліпень. Хваляванні рабочых цагельні БрэстЛітоўскай крэпасці.
1873 r., восень. Увод у эксплуатацыю магістралі Маладзечка—Мінск— Бабруйск—Гомель ЛібаваРоменскай чыгункі.
1873 r. Заснаваны рабочы пасёлах Касцюкоўка 'Гомельскі раён; напачатку станцыя ЛібаваРоменскай чыгункі).
1873—1875 r. Узнікненне на Беларусі першых нарсдніцкіх гурткоў.
1873—1898 r. Дзейнасць Заходняй экспедыцыі пад кіраўніцтвам І.І.Жылінскага па зсушэнні баяот на Гіалессі.
1873—1912 r. Дзейнасць Мінскага камерцыйнага банка.
1873—1941 . Дзейнасць у мяст. Барань (Аршанскі рн) драцянацвіковага завода.
1874 r. Ваенная рэформа ў Расіі — увядзенне ўсеагульнай воі.іскай павіннасці.
1874 r. Заснаванне ў Гомелі Галоўных рамоктных чыгуначных майстэрняў (цяпер вагонарамонтны завод).
1874 r. Хваляванні сяляк у мясі Лагішын (Пінскі рн).
1875 r., 11 мая. Гарадская рэформа ў заходніх губернях Расіі, у т.л. на Беларусі.
1875 1921 r. Дзейнасць у г. Нясвіжы настаўніцкай семінарыі.
1876 i., пачатак. Утварэнне ў г. Мінску народніцкіх гурткоў.
— 43
1876 г., 7 красавіка. Забастоўка рабочых Мінскіх чыгуначных майстэрняў — адно з першых выступленняў рабочых на Беларусі.
1876 г., кра Хваляванні рабочых Альбярцінскай суконнай фабрыкі
саоі» — май. (цяпер у межах г. Слоніма).
1876 г„ 15 піпе Жыццё і творчасць Цёткі (А.С.Пашкевіч) — беларускай
ня — 1916 г., 17 лютага. паэтэсырэвалюцыянеркі.
1376 г. Заснаванне ў г. Гомелі тэхнікума чыгуначнага транспарТУ
1876 г. Заснавакне ў мяст. Мар іна Горка (Пухавіцкі рн) сельскагаспадарчай школы (цяпер саўгастэхнікум).
1876—1921 г. Дзейнасць у мяст. Свіслач настаўніцкай семінарыі.
1873 г. Утварэннс ў г. Магілёве народніцкага гуртка "Злмля і воля'*.
1379 г., канец. Прыезд у Мінск Г.В.Пляханааа з мэтай стварэння гурткоў "Чорнага перадзелу".
1879—1382 г. Дзейнасць у г. Мінску гурткоў арганізацыі "Чорны перадзел”.
1830 г., 24 ве Заснаванне ў г. Мінску музычналітаратурнага тавары
расня. ства.
1380—1889 г. Дзейнасць у г. Мінску гурткоў "Народнай волі".
1880 — каля 1914 г. Дзейнасць у г. Пінску шпілечнафанернай фабрыкі.
1881 г., 13 св Забойства нарадавольцам І.Я.Грынясіцкім цара Аляк
кааіка. сандра II.
1881 Г. Заснаванне ў г. Мінску Кашарскага машынабудаўнічага і чь:гунамеднаметалургічнага завода (цяпер станкабудаўнічы завод).
1881 Г. Дзейнасць у г. Мінску друкарні арганізацыі "Чорны перадзел".
1881 Г. Утварэнне ў Пецярбургскім універсітэце нелегальнага беларускага студэнцкага зямляцтва.
1881 — 1882 Г. Утаарэнне паўночназаходняй арганізацыі "Народная )ЛЯ .
1881 — 1883 г. Дзейнасць нарадавольскіх ваенных гурткоў у Мінску, Пінску, Віцебску, Гродне, Магілёве, Бабруйсху, Оршы.
1881 — 1894 г. Царованне ў Расійскай імперыі Аляксандра III.
1882 г., 9 ету Прыняцце ззхона пра збавязковы выкуп зямлі сяля
дзеня. намі і спыненне з 1883 г. часоваабавязаных адносін сялян з памеі чыкамі.
1882 г., 30 мая. Заснаванне ў Віцебску Сялянскага пазямельнага банка.
44 —
1882 r., 7 ліпеня — 1942 r., 28 чэрвеня. 1882 r., 3 лістапада — 1956 г., 13 жніўня. 1882 г. 1882 г. 1883 г. Жыццё і творчасць Янкі Купалы (І.Д.Луцэвіча) — народнага паэта Беларусі. Жыццё і творчасць Якуба Коласа (К.М.МІцкевіча) — народнага паэта Беларусі. Увод у эксплуатацыю чыгуначнай лініі Пінск—Жабінка. Утварэнне на Беларусі акруговых судоў. Заснаванне ў Лідскім павьце фабрыкі крышталю (цяпер шклозавод "Нёман").
1883 г., 1885 г., 1888 г. 1884 г. Выданне "Вмтебской стармны" — зборніка дакументаў па гісторыі Віцебшчыны. Выданне ў Пецярбургу нелегальнага беларускага на родніцкага часопіса 'Томан".
1884 г. 1884 г. Увод у эксплуатацыю чыгуначнай лініі Вільня—Пінск. Стачка рабочых будаўнікоў чыгуначнай лініі ВільняБаранавічы (каля мяст. Воранава).
1884—1889 г. Дзейнасць у г. Мінску першых рабочых гурткоў марксісцкага кірунку.
1885 г. Заснаванне ў г. Мазыры запалкавай фабрыкі "Маланка".
1886 г., 21 чэрвеня. 1886 г., 23 ліпеня — 1 жніўня. 1886 г. Увядзенне ў заходніх губернях палажэння аб пазямельным упарадкэванні сельскіх "вечных чыншаві оў''. Забастоўка рабочых Гомельскіх чыгуначных майстэрняў. Увод у эксллуатацыю чыгуначнай лініі Лунінец—Гомель.
1886 г. 1886—1902 .. Заснаванне ў г. Мінску музычнага таварыства. Выданне першай на Беларусі легальнай грамадскапалітычнай і літаратурнай газеты "Мннскмй лчсток".
1887 г. Стачка рабочых Мінскіх кавальскаслясарных майстэрня,.
1887—1894 г. Дзейнасць у г. Гродне падпольнага рэвалюцыйнага гуртка пад кіраўніцтвам М.А.Дземяновіча і С.Ф Галюна.
Канец 1880х— пачатак 1890х г. 1890 г., 17 чэрввня. Узнікненне гурткоў марксісцкага кірунку ў Мінску, Гродне, Навагрудку, Смаргоні, Лідзе, Віцебску і іншых гарадах Бепарусі. Адкрыццё ў г. Мінску гарадскога тэатра.
— 45
1991 г„ 9 снежня — 1917 г., 25 мая. Жыццё і творчэсць М. А.Багдановіча — беларускага паэта.
1891 г. Мастацкая выстаўка ў Мінсху (наступныя выстаўкі адбыліся ў 1902, 1904, 1907, 1908, 1911 г.).
1092 г. Заснаванне ў г. Віцебску мэстацкай школьі.
1092 г. Пуск у г. Мінску конкі.
1092 г. Заснаванне шклозавода ў в. Парэчча (Пухавіцкі рн).
1892 г. Заснаванне ў г. Пінску запалкавай фабрыкі "ПрагрэсЗулкан".
1093 г., студзекь. Забастоўка рабочых Пінскіх чыгуначных майстэрняў.
1093 г. 9ы археалагічкы з’езд у Вільні, які падвёў выніхі археалагічных даследаванняў на Беларусі і ў Літве.
1393 г. Заснаванне партыі "Сацыялдэмакратыя Каралеўства Польскага'' (СДКП).
1893—1895 г. Дзейнасць у г. Гомелі марксісцкага рабочага гуртка самаадукацыі.
1893—1919 г. Дзейнасць у г. Біцебску царкоўнаархеалагічнага музея.
1894 г., сакавік. Забастоўка рабочых Гомельскіх чыгуначных майстэрняў.
1894 г.. Утварэнне ў г. Смаргоні рабочай арганізацыі сацыял
кастрычнік — дэмакратычнага кірумку пад кіраўніцтвам С.С.Тру
1895 г. севіча.
1894 г. Заснаванне ў г Мінску Вакзальнага металічнага заоода.
1894 г. Заснаванне шоўкакруцілыіай фабрыкі ў маёнтху Лахозва Навагрудскага павета.
1394—1396 г. Дзейнасць у г. Мінску сацыялдэмакратычных рабочых гурткоў С.С.Трусевіча (у чыгуначных майг.тэрнях, на мегалаапрацоўчых ззводах Ліўшыца і Якабсона).
1894—1397 г. Дзейнасць у г Мінску падпольнай арганізацыі рамесных рабочых.
1894 — наля дзейнасць шоўкакруцільнай фабрыкі ў м