Храналогія гісторыі Беларусі
Памер: 193с.
Мінск 1992
льнага княства з Полацкага княства. 12 стагоддзе.
1101 г. Будаўніцтаа ў Друцку сабора.
1101— 1119 г. 1101—1123 г. Княжанне ў Мінску Глеба Усяславіча. Княжанне ў Полацку Давыда Усяславіча.
1102 г. Заснаванне г. Барысава полацкім князем Барьісам.
1103 г. Паход полацкага князя Давыда Усяславіча ў складзе кааліцыі паўднёаарускіх князёў супраць полаўцаў.
1104 г. Паход кааліцыі паўднёварускіх князёў ма Мінск.
1105 г. 1113—1125 г. 1116 г. Утварэнне полацкай епіскапіі. Княжаннс ў Кіеве Уладзіміра Усеваладавіча Манамаха. Першыя летапісныя звесткі пра г. Слуцк (Случеск); захоп Слуцка мінскім князем Глебам Усяславічам.
1116 г. Паход тураўскага князя Вячаслава Уладзіміравіча на Мінскае княства.
1117 г. Паходы мінскага князя Глеба Усясльвіча на Смаленскую і Навагрудскую (Навагародскую) землі.
Каля 1120—1173 г., 23 мая, Пачатак 12 ст. Пачатак 12 ст. Жыццё і дзейнасць усходнеславянскай асветні ;ы Ефрасінні Полацкай. Утварэнне Гарадзенскага (Гродзенскага) княства. Зылучэнне Віцебскага ўдзельнага княства з Полацкага княства.
1125—1132 г. Княжанне ў Кіеве Мсціслава Уладзіміравіча.
1128 г. Першыя летапісныя звесткі пра гарады Гродна (Городна, Городня, Городень) і Клецк (Клеческ, Клечьск).
1128—1141 г. Княжанне ў Гродне Усевалада Давыдавіча.
—7
1123 r. Паход гродзенскага f іязя Усевалада Давыдавіча з іншымі рускімі князямі на Полацкую зямлю
1120я r. Стварэнне "Аповесці мінулых часоў“ — выдатнага помніка ку/.ыуры ўсходніх слаьян.
Каля 1130 r. Жыццё і творчасць Кірылы Тура’скага — выдатнага
—каля 1 182 r. дзеяча ўсходнеславянскай культуры.
1132 r. Паход гродзенскага князя Усевалада Давыдавіча з іншымі рускімі князямі на Літау.
1135 r. Пабудова Мсціслаўскага замка і горада.
4136 r. Першьія летапісныя звесткі пра гарады Крычаў (Крэчут), Прапойск (Гірупой, Пропошеск; з 1945 г. Слаўгарад) і Лучын (цяпер вёска ў Рагачоўскім рне).
1130я гады. Будаўніцтва ў Віцебску царквы Зееставання (Благавешчанскай)
1112 r. Першыя летапісныя звесткі пра гарады Гомель (Гомей, Гоммй, Гомчн, Гомь, Гомье) і Рагачоў.
1147 r. Першыя летапісныя звесткі пра г. Брагін (Брягчн).
1 я лалова 12 Вылучэнне Друцкага, Ізяслаўскага і Лагойскага (Лагож
CT. скага) удзельных княстеаў з Полацкага княства
2я чвэрць 12 CT Будаўніцтва ў Гродне Hi? :няй царквы.
1149 r. Апошняе ўпамінанне ў летапісах дрыгазічоў.
1151 i. Выступленне палачан супраць свайго князя Рагвалода Барысаеіча і высылка яго ў Мінск.
1151 ,. Паход гродзенскага княэя Барыса Усевэладавіча з іншымі рускімі князямі нз Кіеў.
1150я гады. Будаўніцтва ў Полацку СпасаЕфрасіннеўскага храма
1155 r. Першыя летапісныя звёсткі пра і. Мазыр
1158 r. Першыя летапісныя звесткі пра Бельчыцы — рэзідэнцыю полацкіх князёў; будаўніцтва тут Барысаглебскай'і Пятніцкай цэркваў
1158 r. 10тыднёвая беспаспяхавая аблога Пінска еойскам 6 князёў на чале з кіеўскім князем Ізяславам Давыдавічам.
1159 r. Першыч летапісныя зеесткі пра г. Чачэрск (Чмчерск)
1159 r. Хваляванні гараджан у Полацку і Друцку.
1159 r., 1160 r„ Аблогі Мінска друцкім ♦ полацкім князем Рагвалодам
1161 r. Барысавіч^м.
1160 r. Вылучэнне Слуцкага ўдзельнага княона з Тураўскага княства.
8 —
516« Г. Стварэнне майстрамювелірам Лазарам Богшам для князёўны сфрасінні Полацкай напрастольнага крыжа — святыні Полацкай зямлі, выдатнага тоора старажытнабеларускага мастацтва.
1 562 r. Разгром мінскім князем Валадаром Глебавічам зойск друцкага і полацкага князя Рагвалода Барысавіча пад Гарадцом.
1162 r. Апошняе ўпамінанне ў летапісах Крывічоў.
1165—1130 r. Княжанне ў Зіцебску Давыда Расціславіча.
1567 r. Бараньба полацкага князя Усяслава Васількавіча і віцебскага князя Давыда Расціславіча з мінскім князем Валадаром Глебавічам; лерамога Валадара Глебавіча над Усяславам Васількавічам. захоп ім Полацка.
15 6! r. Апошняе ўпамінанне ў летапісах радзімічаў.
1170 r. Першыя летапісныя звесткі пра г. Межымосце (цяпер в. Юравічы Калінкавіцкага рна).
1170 r. Пахо. гродзенскіх князёў з іншымі рускімі князямі на Кіеў.
1130 r. Утварэнно Мсціслаўскага ўдзельнага княства.
i ІСОя іэды. 1183 r. Будаўнфтва храмз Барыса і Глеба ў Гародні (Гродне). Паход гродзенскіх князёў з іншымі рускімі князямі на полаўцаў.
Пасля 1137 r. Стварэнне "Слова аб палку Ігаравым" — выдатнага п.'мніка літаратуры ўсходніх славян.
1191 r. Сумесны паход войск Ноўгарада і Полацка супраць Літвы.
1192 r. Разгром палачанамі і чарнігаўцамі смаленскай раці.
5 195 r. Барацьба полацкіх князёў супраць смаленскага князя Давыда.Расціславіча; разгром палачанамі яго войска.
1199 r. Утварэнне ГаліцкаВалынскага княства, у Сп.лад якога ў 13 ст. ўваходзіла частка паўднёвазаходніх зямеі.ь БелаРУСі.
12 ct. Вылучэнне Лукомскага ўдзельнага княстгз з Полацкага княства.
2я nanosa 12 CT. Вылучэнне Пінскага ўдзельнага княства з Тураўскага княства. 13 стагоддзе.
5201 r. Паход полацкага хнязя Уладэіміра (Вальдэмара) на Літву.
1202 r. Утварэнне ў Прыбалтыцы Ордэна мечаносцаў
— 9
♦ 203 r. Першыя летапісныя звесткі пра г. Герцыке (Герцык, Герсік, Гарцыке) — княская рэзідэнцыя і цэнтр удзела, падпарадкаванага Полацкаму княству (цяпер руіны каля станцыі Ерсіка, Латвія).
♦ 203, 1206, 1216 r. Паходы полацкіх дружын супраць крыжакоў.
1205—1207 r. Пахсды літоўскіх князёў на землі заходняй Русі.
1210 r. Мірны дагавор паміж полацкім князем Уладзімірам (Вальдэмарам) і рыжскім епіскапам Альбертам.
1211 — 1264 r. Княжанне ў Галічы і на Валыні Данілы Раманавіча.
1212 r. Мірны дагавор полацкага князя Уладзіміра (Вальдэмара) з Рыгаю.
1213 (1214) r. Гіершыя летапісныя звесткі пра г. Рэчыцу.
1216 r. Разгром смаленскім князем Мсціславам Давыдавічам літоўскіх дружын у Полацкім княстве.
1223 r. Першыя летапісныя звесткі пра г. Нясвіж; утварэнне Нясвіжскага княства.
1223 Мірны дагавор Полацка і Смаленска з Рыгаю
1229 r. Гандлсвы дагавор Смаленскаг., Віцебскага і Полацкага княстваў з Рыгаю і Готландам — "Смаленская гандлёвая праўда".
1230я r.— 1263 r. Княжанне ў Навагародку (Навагрудку) літоўскага князя Міндоўга.
1230я гады. Утварэнна Вялікага княства Літоўскага.
1237 r. Разгром войскамі галіцкавалынскага князя Данілы Раманавіча нямецкіх рыцараў пад г. Дарагічынам (Надбужскім).
1237 r. Аб яднанне Ордэна мечаносцаў з Тэўтонскім ордэнам — засмаванне Лівонскага ордэна.
1237—1241 r. Нашзсце манголататараў на Русь
1240 r., 15 nineНЯ. Перамога войск наўгародскага князя Аляксандра Яраславіча (Неўскага) над шведскім войскам на р. Нява; удзел у гэтай бітве полацкіх воінаў.
1242 r„ 5 красавіка. Перамога войск наўгародскага князя Аляксандра Неўскага над нямецкімі крыжакамі на Чудскім возеры; удзел у гэтай бітве полацкіх дружын.
1246 r. Хрышчэнне і лрыняцце Міндоўгам праваслаўя (у НавагРУДКУ).
1240я гады. Утварэнне ЗаЛе,ой Арды.
10 —
Сярэдзіна 13 cr.
1251—1252 r.
1252 г.
1253 r.
1253 г.
1258 r„ «25? r„
1275 r., 1287 r.
1260 r., 13 nineІІЯ.
1262 r.
1263(ij—1267 r.
1264 r., 22 снежня.
1264—1267 r.
1266—1267 r.
1267—1270 r.
Каля 1270 r.
1270—1232 r.
1274 r.
1274 r.
1274 r.
1275 Г.
Пачатак будаўніцтза Навагрудскага мураванага замка. Утаарэнне Навагародскага (Навагрудскага) княства і Навагародскай зямлі з яе "грады многн".
Паход гапіцкавалынскіх князёў з удзелам гураўскіх і пінскіх войск на Літву.
Першыя летапісныя звесткі пра гарады Навагрудак (Новогородок), Слонім (Услонмм, Вслоннм), Ваўкавыск (Волковыеск) і Здзітаў (цяпер вёска ў Бярозаўскім рне).
Першыя лстапісныя звесткі пра г. Турыйск (цяпер вёска Турэйск у Шчучынскім рне).
Вялікі князь Міндоўг [1200 (?)—1263] прыняў тытул караля (каранаваўся ў сваёй рэзідэнцыі — Навагрудку).
Набегі татараў на землі Беларусі і Літзы.
Разгром войскам Зялікагэ княства Літоўскага з удзелам полацкіх дружын крыжакоў каля возсра Дурбе.
Дагавор па; іж князем Зялікага княства Літоўскага Мікдоўгам і наўгародскім князем Алжсандрам Неўскім пра сумесяую барацьбу супраць Лівонскага ордэна.
Княжанне ў Полацку Гердэня (сын Віцсбскага князя Давыда Расціславіча).
Мірны і гандлёвы дагавор Полацка і Віцебска з Рыгаю і Готландам.
Княжанне ў Вялшім кмястве Літоўскім Войшалка.
Паходы пскоўскага князя Доўмаюа на лолацкія землі; у бітве 1267 загінуў полацкі князь Гердэнь Давыдавіч.
Княжанне ў Вялікім княстве Літоўскім Шварна Данілавіча.
Знак "Пагоня" ўпершыню зафіксаваны як герб г. Навагрудка.
Княжанне ў Вялікім княсгве Літоўскім Трайдэна.
У Іпацьеўскім летапісе ўпершыню ўжыты тзрмін "Палессе".
Першыя летапісныя звесткі пра г. Капыль.
Няўдалая аблога Навагрудка аб яднамым галіцкавалынскім і татарскім аойскамі.
Удзел тураўскіх і пінскіх зойск у паходзе галіцна валынскіх князёў на Літву.
— 11
1276—1288 r. Першыя лстапісныя звесткі пра г. Камянец і будаўніцтаа Камянецкай вежы.
1277 r. Аб'яднаны паход татараў і паўднёварускіх князёў на Гродзенскае княства.
1284 r. Разгром войскамі літоўскага кня:я Рынгальда манголаіатарскіх войск каля в. Магільна (цяпер Уздэенскі рн).
1284 r. Аблога Гародні войскамі крыжэцкага магістра Конрада Цірнберга.
1287 r. Псршыя летапісныя звесткі пра г. Кобрын.
1298—1316 r. Княжанне ў Вялікім княстве Літоўскім Віценя.
1293 r. Навагрудскі герб "Пагоня" стаў знакам вялікага князя і гербам Вялікага княства Літоўскага.
1296 r. Паходы (зімовы і ве чавы) на Гродзенскі замак тэўтонцаў на чале з Райбергам (загімуў) і Зуцвертам.
1298 r. Дагавор аб саюзе Вялікага кня.тва Літоўскага з Рыгаю.
1300 r. Гандлсвы дагавор Полацка з Рыгаю. 14 стагоддзе.
1305, 1306, 1311 Ідвойчы), Набегі крыжакоў на Іродзенскую зямлю і аблогі імі Гродзенскага замка.
1324, 1328, 1362, 1364, 1373, 1375, 1377, 1379, 1393 гады. 1307 r. Уваходжанне Полацкай зямлі ў склац Вялікага княства Літоўскага на лранах аўтаноміі паводле дагавора — "ряда".
1314 r. Перамога дружынь! гродзенскага кашталяна Давыда над крыжакамі пад Навагрудкам.
1316—1341 r. Княжанне ў Вялікім княстве Літоўскім Гедыміна.
1318 r. Тэрыторыя Віцебшчыны ўпершыню названа Белай Руссю.
1319 r„ вясна. Паход гродзенскіх дружын на чале з Давыдам Гарадзенскім у прускую правінцыю Вагеншторф.
1320 r. Уваходжанне Віцебскага княства ў склад Вялікага княства Літоўскага.
1320 r. Заснава іне г. Зеластока (напачатку маёнтак Белышчанысток) вял. князем Гедым