Храналогія гісторыі Беларусі
Памер: 193с.
Мінск 1992
ныя дакументы на беларускай моье.
17—18 ст. Будаўніцзва ў Гродне касцёла і кляштара езуітаў.
Канец 17 ст. — 1я паловг 18 ст. Дзейнасць на Беларусі базіліянскіх школ (у Навагрудку, Мінску, Пінску, Віцебску, Брэсце, Ружанах, Магілёве, Полацку, Жыроычах, Вішневе, Талачыне, Баркулабаве, Чарэі, Ушачах і інш.).
Канец 17 ст. — пачагак 19 ст. 1700 г., 15 чэрвеня. Сзварэнне Гродзенскіх філасофскіх , укапісаў (каля 50 трактатаў аб ектыўнаідэалісгычнага кірунку). Пажар у Дзісне( які цалкам знішчыў горад.
1700—1702 г. Антыфеадалензе выступленне сялян Слонімскага староства.
1700—1721 г. Паўночная вайна Расіі і Рэчы Паспалітай супраць Швецыі, многія падзеі якой адбываліся на тэр. Беларусі. 18 стагодцзе.
1701 г. Узброензе выступленне сялян Дуброьенскага графства супраць самавольства феадалаў.
1702 г., пачатак. Узяцце шведскімі войскамі г. Гродна.
30 —
1702 r.
1702, 17'6 г.
1703 г., вясна.
1703 г.
1704 г., май.
1706 г.
1706 г.
1706—1707 г.
1707 г.
1703, 14 ліпеня.
1703 г., ліпень.
1703 г„ верасень—кастрычнік.
1703 г., 9 кастрычніна.
1703 г.
1709 г., С ліпсня.
1709 г.
1716 г„ 23 сакавіка.
1717 г., 20 лісталада — 1795 г„ 13 лютага.
1717 г.
1718 г.
1720 г.
Дагавор паміж Расіяй і Вялікім княствам Літоўскім аб ваеннай і грашовай дапамозе.
Штурмы і разбурэнне шведамі Лідскага замка.
Утварэнне ў Вялікім княстве Літоўскім Генеральнай канфедэрацыі, якая абвясціла саюз з Расіяй.
Заснаванне г. СанктПецярбурга.
Утвзрэнне Сандамірскай канфедэрацыі, якая ў жніўні заключыла саюз з Расіяй.
Узяцце і спаленне шведскімі войскамі гарадоў Нясвіжа, Клецка, Полацка, Слуцка і Навагрудка.
Аблога Ляхавіч шведжім войскам генералаў Траўтфэтэра і Крэйца.
Дзейнасць у г. Гродне манетнага двара.
Мяцеж генерала Сініцкага ў Быхаве. Аблога, штурм і ўзяцце горада войскам Пятра I.
Бой паміж шведскімі і рускімі войскамі каля мястэчка Галоўчын (цяпер вёска ў Бялыніцкім рне).
Узяцце шведскімі войскамі г. Магілёва.
Спаг.енне войскамі Пятра I Віцебска, Дуброўны, Оршы, Кадзіна, Магілёва, Мсціслава, Быхава пры адступленні на Украіну.
Разгром рускімі войскамі шведскага корпуса ген. Лсвенгаўпта каля в. Лясная (Слаўгарадскі рн).
Захоп войскам Карла XII Горскага замка.
Лалтаўская бітва — разгром рускімі войскамі шведскіх войск.
Аблога войскам Пятра I Ляхавіцкага замка, дзе засеў украінскі гётман Мазепа.
Утварэнне Віленскай канфедэрацыі літоўскгй і беларускай шляхты, якая выступіла супраць караля Аўгуста II.
Жыццё і дзейнасць Г.Каніскага — палітычнага, царкоўнага і культурнага дзеяча.
Выступленне сялян манастыра каталіцкага ордэна камедулаў у Гродзенсчім павеце супраць феадальнага пры. нёту.
Дэкрэт Галоўнага літоўскага трыбунала аб затрыманні і вяртанні прыгонных сялянуцекачоў.
Актыфеадальнас выступленне сялян у Слонімскім старостве.
31
1711 r., ЗС жкіўня. Ніштацкі мірны дагав^р Pacs: з Швецыяй, якім закончана Паўночная вайна.
1720 я г. Заснананне Налібоцкай шклогуты (Стаўбцоўскі рн).
1736—1761 г. Антыфеадальныя выступленні сялян Каменшчынскай, Стрэшынскай, Горвальскай і Уба^цянскай валасцей Рзчыцкага і Мазырскага паветаў.
1736—1344 г. Дзейнасць у г Слуцку мануфактуры шаўковых паясоў.
1738—1846 г Дзейнасць у мястэчку Урэчча (Любанскі рн) шкломануфактуры.
1740 г., красавік. Антыфеадальнае ўзброенае выступленне сялян у Быхаўскім старостве.
1740 г. Выступлекне сялян Магілёўскай эканоміі супраць Брэсцкай царкоўнай уніі.
1743—1744 г. Антыфеадальнае выступленнг сялян Крычаўскага староства пад кіраўніцтвам В.Вышчь'пы, І.Карпача і інш.
1743 г., 1750 г., 1766 г„ 1771 г., 1781 '„ 1785 г. Антыфеадальныя выступленні сялян маёнтка Драчкава (Смалявіцкі рн), весак Кракотка. Лапухова і Шллпандкі Слонімскага староства.
1752, 1757 г. (двойчы). Знішчальныя пажары ў Біцебс :у.
1753 г. Заснаванне віленскай абсерваторыі.
1762—1785 г. Дзейнасць у Гродне балетнага вучылішча.
1762—1796 г. Цараванне ў Расійскай імперыі Кацярыны П.
1763 г Утварэнне рускіх гандлёьых консульстваў у Віцебску і Шклове.
1764 г. Утварэнне ў Вялікім княствс Літоўскім Генеральнай канфедэрацыі, якая выступіла су.праць магнатаў Радзівілаў.
1764 г„ 1768 г. Пастакоеы сеймаў Рэчы Паспалітай пра забарону самавольнага збірання пошлін з рускіх купцоў.
1765 г. Увядзенне ў Расіі новага таможнага статута, паводле якога жыхарам Рэчы Г.аспалітай дазеалялася правозіць бяспошліннс таварь: ў Рыгу
1766 г. Пастанова сейма Рэчы Паспалітай пра ўвядзенне ў Вялікім княстве Літоўскім адзінай сістэмы мер і вагі.
1767 г., 20 сакавіка. Утварэнне Слуцкай канфедэрацыі правасл; ўнай шляхты.
1767—1783 г. Будаўннлва Агінскага канала, які злучыў басейн Нёмана і Дняпра.
1768 г„ 28 лютвіа Утварэнне Барскай канфедэ^ацыі кансерватыўнай шляхты
32 —
1768 г„ вясна. Антыфеадальнае выступленне сялян Брэсцкай эканоміі.
1768 r. Пастанова сейма Рэчы Паспалітай аб ураўнаванні ў правах праваслаўных і пратэстантаў з католікамі.
1763 r. Стварэнне жыхаром г. Віцебска С.Аверкам Віцебскага летапісу.
1769 r. Заснаванне ў в. Бабоўк . (Капыльскі р ч) суконнай мануфактуры.
1769—1780 r. Дзейнасць у г. Гродне тэатра Тызенгаўза.
Каля 1770 r. — 1790я r. Дзейнасць у г. Слоніме тзатра, створанага М.К.Агінскім.
1771 r., 23 aeрасня. 1772 г. Разгром А.В.Суворавым войск М.К.Агінскага каля в. Сталэвічы (Баранавіцкі рн). Першы падзел Рэчы Паспалітай паміж Прусіяй, Аўстрыяй і Расіяй (паводле Пецярбургскай канвенцыі ад 5.8.1772 г.), уключэнне ўсходняй часткі Беларусі ў склад Расійскай імпсрыі.
1772 r. Утоарэнне Пскоўскай і Магілёўскай губерняў з уваходжзннем у іх тэр. Беларусі, уключанай у склад Расійскай імперыі.
1772—1775 r. Існаванне Аршанскай, Магілёўскай, Мсціслаўскай і Рагачоўскай правінцый у складзе Магілёўскай губерніі; Віцебскай і Полацкай правінцый у складзе Пскоўскай губерні.
1772—1823 r. Ісчаванне Беларускага генералгубернатарства.
1773 r. Заснаваны Воўчынскі Троіцкі касцёл (Камянецкі раён).
1773—1794 r. Дзейнасць у Рэчы Паспалітай Адукацыйнай народнай камісіі, якая адкрыла на Беларусі 20 акруговых і падакругозых школ.
1774 г., пюты. Грамата Кацярыны II пра заснаванн Беларускай каталіцкай спархіі.
1775 r. Закладка ў г. Гродне Батанічнага саду.
1775—1777 r. Антыфеадальнае выступленне сялян Ялаўскага староства Ваўкавыскзга павета.
1775—1781 r. Дзейнасць у г. Гродне Вышэйшай медчіцынскай акадэміі.
1776 r., 4 eeрасня. 1776 r. Утварэнне Полацкай губерні. Пазбаўленне гарадоў і мясгэчак усходняй часткі Бчларусі, уключанай у склад Расійскай імлерыі, магдэбургскага права.
1776—1783 r. Выданне "Гаэеты Гродзеььскай" ("Gazeta giodzienska")— першага перыядычнага выдання на Беларусі.
— 33
17'8 r. Антыфеадальнае высг'пленне сялян Брэсцкай эканоміі.
1780 r., студзвнь. Антыфеадальнае высгупленне сялян з. Міжзвічь: (Слонімскі рн).
1780 r. Заснаванне ў г. Мэгілёве тэатра.
1780—1870 r. Дзейнасць ў мястэчку Вішнева (Саложынскі рн) металургічнага завода.
1785 r„ 21 vpa сасіка. Дарэвальныя граматы дваранству (збор саслоўных прывілеяў) і гарадам (асновы самакіравання) Расійскай імпсрыі.
1785 r. Адкрыццё ў Крычаве суднабудаўнічай верфі.
1788 — 1797 r. Пасяджэнні Вялікага сейму Рэчы Паспалітай, празванага Чатырохгадовым.
1788 r., 26 верасня— 1877, 25 ліпсня. Жыццё і дзейнасць беларускага філолага, этнографа і фалькларыста 1.1. Насовіча.
1791 r., 3 мая. Прыняцце сеймам Рэчы Паспалітай новай канстыгуцыі, якая прадугледжвала ліквідацыю аўтаноміі Вллікага княства Літоўскага.
1792 r., 27 красазіка. Утеарэнне Таргавіцкай канфедзрацыі — саюзу магнатаў « шляхты Рэчы Пэспалітай.
1792 г., верасснь. Адмена Канстытуцыі 3 мая 1791 г Рэчы Паспалітай
1793 г. Другі падзел Рэчы Паслалітай (т зодле Пецярбургскай канвенцыі ад 23 1.1793 г.) — уключэнне цэнтральнай часткі Беларусі ў склад Расійскай імперыі.
1793 г. Утварэнне Мінскай губеркі.
1793 г. Гродзенскі (нямы) сейм — апошні се‘ м Рэчы Паспалітай (у 1. гродне).
1793 — 1795 г. Існаванне Браслаўскага і Гродзенскага ааяводоваў.
1794 г., 24 сакавіка — 16 лістапада Паўстанне ў Польшчы, на Беларусі і ў Літве пад кіраўніцтвам Т Касцюшкі
1794 г„ 23 кра сааіка. Утварэнне Найвышэйшай літоўскай рады — рэвалюцыйнага ўрада Літвы і Заходняй Беларусі ў час паўстання 1794 г
1794 г„ 10 чэр веня. Угварэнне цэнтральнай дэпутацыі Вялікага княства Літоўскага — выканаўчага органа ў час паў тання 1794 г.
1794 і , 73 чэр веня. Вызначэ іне ў ’’асійскай імперыі мяжы яўрэйскай аселасці, у якую ўваходзілі Полацкая, Магілеўская і Мінская губерні
34 —
1794 r., 4 верасня. Бой паміж атрадамі беларускалітоўскай паўстанскай арміі і рускімі войскамі каля мяст. Любань у час паўстання 1794 г.
1794—1912 r. Існаванне Віле..скага генералгубернатарства, у склад якога ўваходзіла большая частка тэр. Беларусі.
1795 r. Трэці падзел Рэчы Пасг літай (паводлг Пецярбургскай канвенцыі ад 24.10.1795 г.) — уключэнне заходняй часткі тэр. Беларусі ў склад Расійскай імперыі.
1795 r., 25 СКСЖНЯ. Утварэнне Слонімскай губерні.
1795—1796 r. Існаванне Мінскага намесніцтва.
1796 r„ *3 СНСЖНЯ. Утварэнне Беларускай губерні.
1796—1840 r. Выданне газеты "Кур'ер Літэўскі" ("Лнтовскмй вестннк", у Гродне і Вільні).
1797 r., студзень—сакавік. 1797—1805 r. Антыфеадальныя выступленні сялян у Суражскім, Гарадоцкім, Віцебскім і Полацкім паветах. Будаўніцтва Бярззінскага канала, які злучь.ў басейн Дняпра і Зах. Дзвіны.
1798 r„ 24 снежня — 1855 г., 11 лістапада. 1793—1838 г. Жыццё і дзейнасць польскага паэта Адама Міцкевіча. Дзейнасць у мяст. Хомск (Драгічынскі рн) суконнай ф.'брыкі.
2я палова 18 ст. Заснаванне Гродзенскіх каралеўскіх вотчынных мануфактур (21 лрадпрыемства).
Апсшняя чвэрць 18 ст. Канец 18 ст. — 1872 г. Дзейнасць у г. Шклове прыгоннага тэатра Зорыча. Дзейнасць ў в. Старынка (Слаўгарадскі рн) чыгуналіцеййзга завода.
Канец 18 ст. — канец 19 сг. Дзейнасць у г. Дуброўна суконных мануфактур.
19 стагодцзе.
1801 г., 21 верасня. 1801 — 1825 г. Утварэнне Гродзенскай губерні. Цараванне ў Расійскай імперыі Аляксандра 1.
1302 г., 11 сакавіка. Утварэнне Віцебскай губерні.
— 35
1803—1917 г. Дзейнасць Віленскай звучальнай акругі, у якую ўваходзілі навучальныя ўстановы Віленскай, Віцебскай, Гродзенскай, Магілёўскай і Мінскай губерняў.
.304 r. Антыфеадальныя хваляванні сялян у Ка
КНІГІ ОНЛАЙН
