• Газеты, часопісы і г.д.
  • Храналогія гісторыі Беларусі

    Храналогія гісторыі Беларусі


    Памер: 193с.
    Мінск 1992
    75.5 МБ
    нам.
    1322, 1323 r. (даойчы).	Разгром гродзенскімі дружынамі кашталяна Давыда нямецкіх і дацкіх рыцагаў пад Пскочам.
    12 —
    1323 г.	Горад Вльня (былы Крывы Горад) становіцца асноўнай сталіцай Вялік га княства Літоўскага.
    1324 г.	Паход войска Вялікага княства Літоўскага на чале з Давыдам Гарадзенскім у Мазовію.
    1324 г., с.чежань. 1324 (двойчы), 1325, 1333, 1334, 1343, 1366, 1374, 1375, 1377, 1332, 1386 г. 1325 (?;1342 г. Пачатак 14 ст. 1326 г.	Напад тэўтонцаў на Мядзельскі замак. Паходы крыжакоў Лівонскага ордэна на Полацк і Полацкую зямлю. Княжанне ў Полацку Воіна (хрысціянскае імя Васіль: бра. Гедыміна і Віценя). Узнікненне пратэстанцкіх абшчыг на Беларусі. Паход беларускапольскалітоўскага войска на чале з Давыдам Гарадзенскім на Брандэнбург і ФранкфуртнаОдэры. Трагічная смерць Давыда ад здрадніцкай рукі наёмнага гзбойцы.
    1330 г.	Полацкія князі пачалі карыстацца пячаткай з гербам "Пагоня".
    1330 г. 1338 г.	Гандлёвы дагавор Полацка з Рыгаю. >андлёвы дагавор Вялікага княства Літсўскага з Рыгаю і Лівоніяй.
    1338—1341 г. 1345—1377 г. 1345, 1347, 1348, 1352, 1365, 1370 г.	Гандлёвыя дагаворы Полацка з Рыгаю. Кнгжанне ў Вялікім княстве Літоўскім Альгерда. Паспяховыя бітр'ч беларускалітоўскіх войск супраць нямецкай агрэсіі.
    1348 г., 2 лютага. 1я пзлова 14 ст. 1355 г.	Перамога беларускалітоўскага войска над крыжакамі на р. Стрэва (прыток Нёмана). Бу^аўніцтва замка ў Крэве (цяпер вёска ў Смаргонскім рне). Далучэнне да Вялікага княства Літоўскага Бранскага княства.
    1363 г.	Перамога войск Вялікага княства Літоўскага на чале э Альгердам над войскамі Залатой Арды каля Сініх Вод. Далучэнне да Вялікага княства Літоўскага зямель басейна Днястра, Паўд. Буга, йаўд. Падняпроўя, ЧарнігаваСеверскай, Валынскіх, Пераяслаўскіх зямель, Смаленскага княства.
    1368, 1370, 1372 г.	Паходы беларускалітоўскіх аойск на чале з вялікім кнчзем Альгердам на Маскау.
    — 13
    1373— 1375 r.
    1 373. 1375, 1379 r.
    1374, 1377 r
    1377 <39? r.
    1380 r., 8 ве рэсня
    1381 r.
    1332 r
    1382 r.
    1382 r.
    1384, 1392, 1 394 r.
    1385 r„ 14
    ЖН*ўН0
    1386 r.
    1336 r.
    1387 r„ 20 люrara.
    1389 r.
    1389—1392 r.
    1390 r.
    1391 r.
    1391 ..
    Асадэ крэпасц' Дынабург войскамі полацкага князя Андрэя Альгердавіча (Андрэя Полацкага).
    Паходы крыжакоў на г. Камянец.
    Паходы крыжакоў на г. Дзісну.
    Княжанне ў Вялікім княствс Лтоўсі м Ягайлы.
    Кулікоўская бітва — перамога рускіх войск на чале з князем Дзмітрыем Данскім над манголататарскімі войскамі; у бітве ўдзельнічалі Андрэй Альгердавіч (Андрэй Полацкі), Баброк Валынскі.
    Выступленне гаражан Полацка супраць улады князя.
    У "Хроніцы Гіольшчы" Полацк названы крэпасцю Белай Русі.
    Трагічная гібель князя Кейсгута ў Крэўскім замку (цяпср вёска ў Смаргонскім рне).
    Захоп г. Камянца , ольскім князем Янушам Мазавецкім.
    Аблогі Лідскага замка войскамі крыжакоў.
    Крэўская унія — дагавор пра аб'яднанне Вялікага княства Літоўскага з Польскім каралеўствам шляхам шлюбу польскай каралеаы Ядвігі і аялікага князя Ягайлы (заключаны ў Крэўскім замку, лпер в. Крэва Смаргонскага рна).
    Хрышчэнне і выбранне вялікага князя Вялікага княства Літоўскага Ягайлы (Владыслаў 1) польскім каралём — пачатак персанальнай уніі.
    Быступленне полацкага княэя Андрэя Альгердавіча (Андрэя Полацкага) супраць Крэўскай уніі.
    Грамата карзля польскага і вялікага князя літоўскага Ягайлы аб прывілеях феадалам Вялікага княства Літоўскага, якія прынялі каталіцкую веру.
    Аблога г. Мсціслава с. аленскім князем Святаславам Іванавічам.
    Воіступленні князя Вітаўта супраць Крэўскай уніі і ўлады польскагз караля Ягайлы ў Вялікім княстве Літоўскім.
    Атрыманне г. Брэстам магдзбургскага права.
    Атрыманне г. Гроднам магдэбургскага права (няпоўнага).
    Беспаспяховая аблога г. Навагрудка крыжацкім войскам магістра Конрада Валенрода.
    14 —
    1392 r.. 5 жніўня. 1392—1430 г.	Востраўскае пагадненне па~ іж польгкім карапём Яі ой лам і Вітаўтам <.б падзеле ўладь Княжанне ў Вялікім княстве Лпоўскім Зітаута
    1393 r. 1393, 1396 r.	Першае пісьмовае ўпамінанне пра г. Быхаў. Аблогі г. Віцебска войскамі Вітаўта, якому процістаяў князь Свідрыгайла.
    1394 r.	Няўдалая аблога г. Навэгрудка крыжакамі на чале з магістрам Конрадам фон Юнгінгемам і маршалам Вернерам Тэцінгерам.
    1397 r.	Аблога г. Оршьі см шенскім князем Святаславам Іванавічам.
    1399 r.	Гандлёвы дагавор Полацка з Рыгаю
    1399 r. 1399 r.	Аблога і ўзяцце Ягайлам г Камянца Паражэнне войск Вялікага княств Літоўскага на чале з Вітаўтам у бітве супраць гагараў на р. Ворскла
    14 ct.	Утварэнне Крэўскага ўдзельнага княства
    Канец 14 ст.— пачатак 15 ст.	Будаўніцтв ў Гродне мураванага Старога замка.
    14—16 ст.	Эпоха Адраджэння (Рэнесанса), якая характарызавалася ўздымам навукі, літаратуры і мастацгва.
    14—17 ст.	Дзейнасць у Вільні манетнага двара, ячі выпускаў металічныя грошы для Вялікага княства Літоўскага. 15 стагодцзе.
    1401 г., 18 студзеня, 11 сакавіка.	ВіленскаРадамская унія — дзяржаўны і палітычны саюз Вялікага княства Літоўскага з Польскім каралеўствам.
    1401 г.	Аблога г. Оршы князем Свідрыгайпам.
    1402 г.	Апошняя аблога крыжакамі Гр дзенскага замка.
    1404 г.	Ук ючэнне г. Смаленска ў склад Вялікага княства Літоўскага.
    1404 г.	Утварэнне Кобрынскага ўдзельнага княства.
    1405. 1406, 1407 г.	Гандлёвыя дагаворы Полацка з Рыгаю.
    1406 Г.	Аблога Лідскага замка смаленскім князем Юрыем Святаславічам.
    1407 г.	Будаўніцтва мураванага замка ў Оршы.
    1408 г.	Вызначэнне мяжы паміж Вялікім .сняствам Літоўскім і М.пкоўскай дзяржавай па р. Угра і Ана.
    — 15
    1409—1411 r.	"Оялікая вайн~" — вайна Польскага каралеўства і Вялікага княства Лігоўскага супраць Тэўтонскага ордэна.
    1410 r., 15 ліпеня.	Грунвальдская бітва  разгром Тэўтонскага ордэна аб'яднанымі арміямі Польскага каралеўст .а і Вялікага княства Літоўскага (з беларускіх зямель удзельнічалі харугвы Полацкая, Віцебская. Мсі'слаўская, Гарадзенская, Берасцейская, Пінская, Новагародская, Лідская, Ваўкавыская, Драгічынская, Аршанская, Тураўская, Слуцкая і інш.).
    1411 г., 1 лютаra.	Торуньскі мір паміж Польшчай і Вялікім княстзам Літоўскім з аднаго боку і Тэўтонскім ордэнам з другога, якім закончьілася "Вялікая вайна" 1409—11 г
    1413 r.	Гарадзельская унія — са>оз Вялікага княства Літоўскага з Польскім каралеўствам.
    1413 ..	Утварэнне Віленскага ваяводства (уключала пр. цэнтральнай і ўсходняй Беларусі).
    1413 r.	Наееданне г. Віцебска Еранімам Пражскім (паплечнік Яна Гуса) з мэтай прапаганды гусіцкага вучэння.
    1415 r.	Навагрудак станбвіцца рэзідэнцыяй праваслаўнага мітрапапіта Сялікага княства Літоўскага.
    1422 r.	Паводле Мельнскага дагавора Вялікаму княству Літоўскаму вернута Жэмайція (Жмудзь).
    1425 r„ 1427 r.	Гандлёвыя дагаворы паміж Вялікім княствам Літоўскі/л і Цзярскім княсгвам.
    1420я гадь;.	Стварэнне "Леталісца вялікіх князёў літоўскіх" — найбольш даўняга помніка беларускалітоўскага летапісання.
    1430—1432 r.	Княжанне ў Вялікім княстве Літоўскім Сзідрыгайлы.
    1/31 r., 1440 r., 1447 r.	Гандлёвыя дагаворы паміж Вялікім княствам Літоўскім і Ноўгарадам.
    14321439 r.	Выступленне беларускіх, украінскіх і рускіх феадалаў Вялікага княства Літоўскага пад кіраўніцтвам вялікага князя Свідрыгайлы за пашырэнне сваіх палітычкых прзвоў.
    1432 r.	Аблога г. Мсціслава, эанятага Свідрыгайлам, войскамі Жыгімонта Кейстутавіча.
    1432—1440 r.	Княжанне ў Зялікім княстве Літоўскім Жыгімонта Кейстутавіча.
    1433 r.	Першае ўпамінанне ў пісьмовых крыніцах г. Талачына.
    1433 r.	Аблога Лідскага замка аойскамі Свідрыгайлы.
    16 —
    1433 г.	Аблога ’ ўзяцце штурмам Крэўскага замка князем Свідрыгайлам.
    1434 г.	Узяцце і спаленне г. Мінска князем Свідрыгайлам.
    1435, 1437 і.	Аблогі Віцебска і Полацка вялікім князем Жыгімонтам, якому процістаяў Свідрыгайла.
    1436 і.	Увядзенне ў Вялікім княстве Літоўскім інквізіцыі супраць прыхільнікаў гусіцкага еучэння.
    1440 г.	Гандлёвы дагавор паміж Вялікім княствам Літоўскім і Псковам.
    1440—1492 г.	Княжанне ў Вялікім хнястве Літоўскім Казіміра IV.
    1441 г.	Атрыманне г. Слуцкам магдзбургскага лрава.
    1444 г.	Ствапзнне Беларускалігоўскага летапісу.
    1447 г., 2 мая.	Выданне Прывілея Казіміра IV; пачата ўвядзенне прыгоннай залежнасці сЯлян ад феадйлаў.
    14541466 і.	Трынаццзцігадовая вайна Польшчы (з удзелам беларускалітоўскіх войск) супраць крыжзкоў за землі Памор'я; завершана Торуньскім мірам.
    1455—1480 г.	Стварэнне Я.Длугашам гісторыі Польшчы, у якой ёсць звесткі з гісторыі Беларусі.
    1468, 29 лютага.	Выданне Судзебніка Казіміра IV — першага збору закснаў Вялікага княства Літрўскага.
    1472 г.	(іабудова ў в. Ішкальдзь (Баранавіцкі рн) Троіцкага касцёла.
    1473 г.	Першае пісьмовае ўпамінанне мясг. Радунь (Воранаўскі раён).
    1486 г.	Канчатковае вызваленце рускіх зямель а.ц манголататарскага панавання.
    1'81 г.	Змсвз права лаўных князёў Вялікага княства Літоўскага Міхаіла Алелькавіча, Івана Гальшанскага, Фёдара Бельскага з мэтаю далучьіць часіку баларускіх зямелі да І’ускай дзяржавы
    Каля 14 90 г.—	Ж цце і дзейнасць Францішка Скарыны — беларуска
    наля 1551 г.	га асветніка і заснавалвніка ўсходнеславянскага кніга друкавання.
    1492—1506 г	Княжанне ў Вялікім княстве Лігоўскім Аляксандра.
    1492 г.	Выдадзены велікакняжацкі прывілей, якім абмежавана ўлада вялікага князя Літоўскаг& і павышана роля велікакняжацкай рады.
    1494 :.	Атрыманне г. Вьісокае магдэбургсквга права.
    1496 г.	Наданне г. Гродна поўнагв магдэбургскага права.
    1497 г.	Лблога г. Мазыра войскам крымскіх татар.
    — »7
    1498 г.	Атрыманне г. Голацкам магдэбургскага права.
    1499 r.	Вялікі пажар у Полацку, у час якога згарэў Верхні замак.
    1499 г. 2 •,. палова 15 CT. 1500 г. 1500 r.	Атрыманне г. Мінскам магдэбургскага права. Стоарэнне летаг.ісу Аўраамкі (у 1499 г. перапісаны ў Смаленску). Атрыманне г. Браславам магдэбургскага права. Аблога 15тысячным войскам крымскіх татар герадоў Бярэсце і Камянсц.
    1500—1503 r.	Рускалітоўская вайна.
    1500 r. 1500, 1502 (двойчы), 1508 (двойчы], 1514, 1535 r.	Заняцце рускім войскам г. Гомеля. Аблогі г. Мсціслава рускімі войскамі.
    1500, 1507, 1519, 1561, 1562, 1564 r.	Аблогі г. Оршы русісім войскам
    	16 стагодазе.
    1501 г.	Зыбранне вялікага князя Аляксандра каралём польскім— аднаўленне персанальнай польскалітоўскай
    1501