Доўгая дарога ад тыраніі
посткамуністычны аўтарытарызм і барацьба за дэмакратыю ў Сербіі і Беларусі
Віталь Сіліцкі
Памер: 364с.
Мінск 2015
Для апазіцыі найлепшая магчымасць дасягнуць прагрэсу ў справе дэмакратычных перамен — не зважаць на ціск і пагрозы з боку рэжыму і пашыраць апазіцыйную дзейнасць і ў палітычнай, і ў грамадскай сферы. Відавочны сродак для гэтага — выбарчыя кампаніі: улада мусіць і надалей праводзіць выбары, а кожныя выбары даюць апазіцыі япічэ адну магчымасць прыцягнуць увагу да парушэнняў і махінацый рэжыму, да запалохванняў.
Таксама для апазіцыі важна знайсці спосабы ўдыхнуць сілы ў сваіх актывістаў паміж выбарчымі кампаніямі і падтрымліваць розныя віды дзейнасці, наўпрост не звязаныя з палітыкай, але здольныя сілкаваць дух супраціву аўтарытарнай палітыцы. Нягледзячы на расчараванне, якое мусіць адчуваць апазіцыя пасля паразы 2006 г., выбух палітычных пратэстаў і грамадзянскай актыўнасці, выкліканы кампаніяй апазіцыі, дае падставы для надзеі. Нават калі аўтарытарная ўлада зробіць канкрэтныя выбары пустой фармальнасцю, прыхільнікі палітычных змен усё роўна могуць дасягнуць таго, каб працяг палітычных рэпрэсій даражэй каштаваў рэжыму, і ўмацоўваць дэмакратычны рух, рыхтавацца скарыстаць шанец, калі ў будучыні адкрыецца магчымасць здзейсніць сваю справу. .
Пераклад з амерыканскай.
1S Быкоўскі Паўлюк. Государство для народа//Белорусы н рынок. 29.05—05.06.2006. http://belmarket.by/index.php?article=27574.
Скароты
ААН — Арганізацыя аб’яднаных нацый
АВК — Армія вызвалення Косава
АБСЕ — Арганізацыя па бяспецы і супрацоўніцтве ў Еўропе
АГП -— Аб’яднаная грамадзянская партыя
АДС — Аб’яднаныя дэмакратычныя сілы
АМАП — Атрад міліцыі асаблівага прызначэння
АНЕМ — Асацыяцыя незалежных электронных медыяў
АЮЛ — Аб’яднаная югаслаўская лявіца
ВНР — Беларуская Народная Рэспубліка
БНФ — Беларускі Народны Фронт
БПСМ — Беларускі патрыятычны саюз моладзі
ВРСМ — Беларускі рэспубліканскі саюз моладзі
ВСДГ — Беларускай сацыял-дэмакратычная грамада
ВСДП — Беларуская сацыял-дэмакратычная партыя
ВСДП (НГ) —Беларуская сацыял-дэмакратьгіная партыя (Народная грамада)
БССР — Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка
БТ — Беларускае тэлебачанне
ВНУ — Вышэйшая навучальная ўстанова
ВУП — Валавы ўнутраны прадукт
ГСС — Грамадзянскі саюз Сербіі
ДАС — Дэмакратычная апазіцыя Сербіі
ДП — Дэмакратычная партыя
ДПС — Дэмакратычная партыя Сербіі
ДССЧ — Дзяржаўны Саюз Сербіі і Чарнагорыі
ДЭКА — Дэмакратычная кааліцыя
ДРС — Дэмакратычны рух Сербіі
ЕГУ — Еўрапейскі гуманітарны ўніверсітэт
ЗША — Злучаныя Штаты Амерыкі
КДБ — Камітэт дзяржаўная бяспекі
КНГ — Кансультацыйна-назіральная група
КПБ — Камуністычная партыя Беларусі
КРДС — Каардынацыйная рада дэмакратьгчных сіл
КС АП — Кіраўніцтва справамі Адміністраіхыі прэзідэнта
ЛДПР — Ліберальна-дэмакратычная партыя Расіі
МВФ — Міжнародны валютны фонд
МУС — Міністэрства ўнутраных спраў
МФВВ — Міжнародны фонд выбарчых сістэм
НАН — Нацыянальная акадэмія навук
НДА — Недзяржаўная арганізацыя
НІСЭПД — Незалежны інстытут сацыяльна-эканамічных і палітычных даследаванняў
НКУС — Народны камісарыят унутраных спраў
НФПД — Нацыянальны фонд падтрымкі дэмакратыі
НС — Новая Сербія
ПА АБСЕ — Парламенцкая асамблея Арганізацыі па бяспецы і супрацоўніцтве ў Еўропе
ПАП — Працэса-арыентаваны падыход
ПДЛ -— Партыя дэмакратычнай лявіцы
ПКБ — Партыя камуністаў Беларусі
РЗДС — Рух за дэмакратычную Славакію
РПЦ — Руская праваслаўная царква
PTC — Радыё і тэлебачанне Сербіі
САНМ — Сербская акадэмія навук і мастацтваў
САП — Структура-арыентаваны падыход
СДБ — Сербская дзяржаўная бяспека
СДК — Славацкая дэмакратычная кааліцыя
СДП — Сацыял-дэмакратычная партыя
СМІ — Сродкі масавай інфармацыі
СНА — Сербскае народнае абнаўленне
СНД — Садружнасць Незалежных Дзяржаў
СНП — Сацыялістычная народная партыя Чарнагорыі
СПС — Сацыялістычная партыя Сербіі
СРА — Сербскі рух абнаўлення
СРП — Сербская радыкальная партыя
СССР — Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік
СФРЮ — Сацыялістычная Федэратыўная Рэспубліка Югаславія
ФПБ — Федэрацыя прафсаюзаў Беларусі
ХДС — Харвацкі дэмакратычны саюз
ХСЛП — Харвацкая сацыяльна-ліберальная партыя
ЦВК — Цэнтральная выбарчая камісія
ЦРУ — Цэнтральнае разведвальнае ўпраўленне
ЦСВіД — Цэнтр за свабодныя выбары і дэмакратыю
ЧАЭС — Чарнобыльская атамная электрастанцыя
НЙСЕПЙ — Незавнснмый ннстнтут соцнально-экономнческнх н полнтнческнх нсследованпй
CESID — Centar za slobodne izbore i demokratiju (Центар за слободне нзборе н демократфу;
FRY — Federal Republic of Yugoslavia
GoNGO — government organized non-governmental organization
HZDS — Hnutie za demokraticke Slovensko
IFES — International Foundation for Electoral Systems
NATO — The North Atlantic Treaty Organization
UNDP — The United Nations Development Programme
USAID — U.S. Agency for International Development
Геаграфічна-іменны паказнік
5-ы канал 318
Абашыдзэ Аслан 312, 316, 327 “Аб грамадскіх аб’яднаннях” (закон) 310
Абрадавіч Вук (ОбрадовнЬ Вук) 255
Аб’яднаная югаслаўская лявіца 116, 123, 138, 202, 243 '
Аб’яднаная грамадзянская партыя 97, 145, 154, 207, 209, 213—214, 217, 219, 258, 261, 298, 338
Аб’яднаная сербская апазіцыя 192
Аб’яднаныя дэмакратычныя сілы 339—340
Абхазія 316
Аграрная партыя 145—146
Адзіная Расія (партыя) 328
Аджарская аўтаномія 312
Аджарыя 316, 327
Адміністрацыя прэзідэнта 98,141,155, 164, 167, 302
Азаронак Юрый 144, 342
Азербайджан 45, 321—322, 328—329
Акаеў Аскар 331—332, 334
Акт перадачы і пераацэнкі маёмасці 121
Акупацыя: містэрыі 184, 295
Алексій II 181
Аліеў Гейдар 45
Аліеў Ільхам 330
Алімпійскія гульні 177
Альянс за перамены 243
Амерыка 133
Паўночная Амерыка 169 Драбнейшым, адразу пасьля Амерыкі, як падкатэгорыю
Амерыканская асацыяцыя палітычных навук 12
Англія 157
Андыжан 330
Антановіч Іван 99
Антончык Сяргей 93, 143
Арафат Ясір 253
Арганізацыя аб’яднаных нацый 114, 136, 234, 272
Арганізацыя грамадзян для назірання за выбарамі 311
Арганізацыя па бяспецы і супрацоўніцтве ў Еўропе 216—217,272,281, 317, 330, 341, 343
Аркан гл. Ражнатавіч Жэлька
Армія вызвалення Косава 205—206 Арсеневіч Багалюб (АрсеніцевнЬ Вогол>уб) 251
Асамблея дэмакратычных няўрадавых арганізацый 292
Асацыяцыя незалежных электронных медыяў 232
Асноўны Закон 149, 216
Астра-Банк 130
Асфальт для дэмакратыі (праграма) 248
Атрад міліцыі асобага прызначэння 298
Афірматыўная партыя 224
Аўрамавіч Драгаслаў (АврамовнЬ Драгослав) 122
Аўстра-Вугоршчына, Аўстра-Вугорская імперыя 59, 60
Аўстрыя 89
Багданкевіч Станіслаў 143, 214
Багушэвіч Францішак 77
Бажэлка Алег 154
Байда гл. Стоічыч Радаван
Бакіеў Курманбек 332
Балгарыя 209
Балканы 26,133
Балтыйскі цэнтр Інстытуту Гэлапа 297
* Арыгінальнае напісанне ў дужках прыводзіцца толькі для сербскіх прозвішчаў.
Балтыя 81, 83, 87, 176, 220, 342
Бангалор (плошча) 215
Банс Валеры 29, 66, 225, 306
Бачка Паланка (горад) 119
Беапетрал (фірма) 123
Белавежская пушча 84
Белавежскія пагадненні 180
Беларускае тэлебачанне 167, 168
Беларуская Народная Рэспубліка 77, 84, 186 '
Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка 77—78, 83, 186
Беларуская сацыял-дэмакратычная грамада 209
Беларуская сацыял-дэмакратычная партыя 339
Беларуская сацыял-дэмакратычная партыя (Народная грамада) 98, 209, 218—219, 301
Веларускі дзяржаўны ўніверсітэт 339 Беларускі інстытут стратэгічных даследаванняў 8
Беларускі металургічны завод 158
Беларускі народны фронт 82—90, 92—93, 95, 144—145, 150, 207, 209, 212—214, 217, 219, 258, 262—263, 297, 338
Беларускі нацыянальны ліцэй імя Якуба Коласа 185, 294—295
Беларускі патрыятычны саюз моладзі 162, 176
Беларускі рэспубліканскі савет прафсаюзаў 162
Беларускі рэспубліканскі саюз моладзі 176, 294
Беларускі фонд Сораса 161
Беларускі экзархат 181, 342
Беларусь 8—13, 15, 17—23, 26, 29, 31, 33—36, 40, 46, 48, 75—91, 93, 96, 100, 119,135,139,141—142,146—147,150, 153,156—157,160—161,163—181,184, 186, 207—212, 214—215, 218—219, 227—228, 230—232, 237—239, 258— 259,263, 265—268, 270, 287—288, 292, 294—296,300—301,304, 315,319, 325, 328, 332, 335—340, 343—349
Беласток 89
Белдзяржрадыёкампанія 154
Белорусская газета (СМІ) 301
Белорусская деловая газета 301
Белорусскнй рынок (газета) 301
Белоруссня 76, 146
Белтэхэкспарт (фірма) 156
Белы замак (фестываль) 183
Беслан 296, 329
Бішкек 332—333
Бліц (часопіс) 231
Блумінгдэйл (крама) 64
Боже правде (гімн) 202
Борба (газета) 132
Боснія 73—74,108—109,111,114,117, 136, 138, 189, 196—197, 199, 282
Боснія-Герцагавіна 119
Бранкавіч Србобран (БранковнЬ Србобран) 122
Бранск 89
Брытанія 330
Брэст 295
Брэсцкая крэпасць 179, 289
Брэхт Бертольд 184
Будва 233
Булатавіч Момір (Булатовнй Момнр) 70, 121
Булахаў Дзмітрый 97
Булгакаў Валер 146
Бурджанадзэ-дэмакраты (блок) 312
Бурджанадзэ Ніно 312
Вухавец Алег 146
Бухарэст 252
Вутп Джорж 134
Быкаў Васіль 83, 184, 295
Бялград 59, 64, 102, 121, 123—124, 129—130,132,182,198—202,204, 231, 243, 245—246, 249, 250—257, 283
Бялградскае радыё 68
Бялградскае тэлебачанне 68
Бялградская ваенная акадэмія 250
Бялградская гарадская адміністрацыя 204
Бялградская партыйная арганізацыя 63
Бялградскі банк 120
Вялградскі інстытут філасофіі і сацыяльных навук 247
Бялградскі камітэт партыі 70
Бялградскі ўніверсітэт 63,191,199,200
Валавы ўнутраны прадукт 121, 124, 165—166, 279, 348
Валадар (твор Макіявелі) 97
Варшава 146
Васілевіч Ездзімір (Васнл>евнЬ
Лезднмнр) 120
Ватыкан 35
Ваяводзіна 57, 70, 73, 118
Веды (таварыства) 90
Венесуэла 45
Верашчагін Дзмітрый 265
Вечеріье новостн (таблоід) 129
Відойкавіч Міёдраг (Вндо]ковнЬ Мнодраг) 224
Вік Ганс-Георг 216
Вільня 89, 210, 296
Віннікава Тамара 156—158
Віцебск 183, 295
Волчык Шэран Л. 225, 306
Вучэліч Міларад (ВучелнЬ Мнлорад)
115, 122
Выбарчы кодэкс 217
Выйдзі і прагаласуй (кампанія) 246—
247
Выпадковы прэзідэнт (кніга) 295
Вышэйшая навучальная ўстанова 90,
163, 205, 231, 340
Вэй Лукан 39
Вэнса-Оўэна план 113, 196
Вязьма 89
Вялікае Княства Літоўскае 77, 84, 183, 186
Вялікая Айчынная вайна 168,180,294
Вялікая перамога 179
Вялікая Сербія 69, 71, 73—74, 189, 190, 196
Вярхоўная Рада Украіны 314
Вярхоўны прадстаўнік EC 313
Вярхоўны Савет 44, 83—88, 90—91, 93—94, 97—99, 143—150, 154, 157,