Катэхізіс Каталіцкага Касцёла. Кампендый
Памер: 256с.
Мінск 2010
263. Які плён хросту?
Хрост адпускае першародны грэх, усе асабістыя грахі і кары за грэх; праз асвячальную ласку — ласку апраўдання — дае ўдзел у трынітарным боскім жыцці, далучаючы да Хрыста і Яго Кас-цёла; дае ўдзел у святарстве Хрыста і з’яўляецца падставай су-польнасці ўсіх хрысціянаў; адорвае тэалагальнымі цнотамі і дарамі Духа Святога. Ахрышчаны назаўсёды належыць Хрыс-ту: пазначаецца незнішчальнай пячаццю Хрыста (характарам).
264. Якое значэнне мае хрысціянскае імя, атрыманае падчас хросту?
Імя важнае, бо кожнага Бог ведае па імені, гэта значыць, у яго выключнасці. Падчас хросту хрысціянін атрымлівае ў Касцёле
1256
1284
1257
1258-1261
1281-1283
1262-1274
1279-1280
2156-2159
2167
100
Частка другая, раздзел другі, глава першая
1285-1288
1315
1289
1290-1301
1318
1320-1321
1302-1305
1316-1317
ўласнае імя, пераважна імя якога-небудзь святога, які з’яўляец-ца для ахрышчанага ўзорам святасці і заступніцтва перад Богам.
Сакрамэнт канфірмацыі
265. Якое месца займае канфірмацыя
ў Божым плане збаўлення?
У Старым Запавеце прарокі абвясцілі, што Дух Пана будзе ўдзелены чаканаму Месіі і ўсяму месіянскаму народу. Усё жыццё і місія Езуса праходзіць у поўнай еднасці з Духам Свя-тым. Апосталы атрымліваюць Духа Святога ў дзень Пяцідзе-сятніцы і абвяшчаюць «вялікія справы Божыя» (Дз 2,11). Яны перадаюць новаахрышчаным праз ускладанне рук дар самога Духа. На працягу стагоддзяў Касцёл працягвае жыць Духам Святым і перадае Яго сваім дзецям.
266. Чаму гэты сакрамэнт называецца хрызмаваннем або канфірмацыяй?
Называецца хрызмаваннем (ва Усходніх Касцёлах — пама-заннем святым мірам, мірапамазаннем) з прычыны галоўнага абраду — памазання. Называецца канфірмацыяй, бо пацвярджае і ўмацоўвае ласку хросту.
267. Які галоўны абрад канфірмацыі?
Галоўны абрад канфірмацыі — намашчэнне святым хрыз-мам (алеем, змяшаным з бальзамам і асвячаным біскупам), якое адбываецца праз ускладанне рукі распарадчыка, які вымаўляе сакрамэнтальныя словы адпаведна абраду На Захадзе здзяй-сняецца памазанне чала ахрышчанага са словамі: «Прымі знак Дару Духа Святога». Ва Усходніх Касцёлах візантыйскага аб-раду адбываецца таксама памазанне іншых частак цела з вы-маўленнем формулы: «Пячаць Дару Духа Святога».
268. Які плён канфірмацыі?
Плёнам канфірмацыі ёсць асаблівае ўдзяленне Духа Свя-тога, такое, як у дзень Пяцідзесятніцы. Яно пакідае ў душы не-
Сакрамэнты хрысціянскага ўтаямнічання
101
знішчальны характар (пячаць) і дае ўзрастанне ласкі хросту: больш глыбока ўкараняе ў Божым усынаўленні; больш цесна яднае з Хрыстом і Ягоным Касцёлам; умацоўвае ў душы дары Духа Святога; адорвае асаблівай моцай для сведчання аб хрыс-ціянскай веры.
269. Хто можа прыняць гэты сакрамэнт?
Яго можа і павінен прыняць — толькі адзін раз — кожны ізоб-ізіі ахрышчаны, які, дзеля большай плённасці сакрамэнту, павінен 1319 быць у стане ласкі.
270. Хто з’яўляецца распарадчыкам канфірмацыі?
Першым распарадчыкам з’яўляецца біскуп. Такім чынам ізі2-ізі4 выяўляецца сувязь канфірмаванага з Касцёлам у яго апос-тальскім вымярэнні. Калі гэты сакрамэнт удзяляе прэзбітэр, што звычайна мае месца на Усходзе і ў асаблівых выпадках — на Захадзе, сувязь з біскупам і Касцёлам выяўляецца праз прэз-бітэра, супрацоўніка біскупа, і праз святое хрызма, асвячанае біскупам.
Сакрамэнт Эўхарыстыі
271. Што такое Эўхарыстыя?
Гэта ахвяра Цела і Крыві Пана Езуса, якую Ён устанавіў, 1322-1323 каб увекавечыць ажно да свайго прыйсця ахвяру Крыжа, дару- 1409 чаючы такім чынам Касцёлу ўспамін сваёй смерці і ўваскра-сення. Гэта знак адзінства, повязь любові, пасхальная гасціна, на якой мы прымаем Хрыста, напаўняем душу ласкай і атрым-ліваем задатак вечнага жыцця.
272. Калі Езус Хрыстус устанавіў Эўхарыстыю?
Езус устанавіў яе ў Вялікі чацвер, у «ноч, калі быў выданы» 1323 (1 Кар 11, 23), у той час, калі цэлебраваў са сваімі Апосталамі 1337-1340 Апошнюю Вячэру.
102
Частка другая, раздзел другі, глава першая
273. Якім чынам яе ўстанавіў?
1337-1340 Езус, пасля таго як сабраў сваіх Апосталаў на Апошняй 1406 ^ЯЧЭРЫ| УЗЯЎ У свае РУкі хлеб, ламаў і даваў ім, кажучы: «Бяры-це і ешце з гэтага ўсе, бо гэта ёсць Цела Маё, якое за вас будзе выдана». Затым узяў у рукі келіх з віном і сказаў ім: «Бярыце і піце з яго ўсе, бо гэта ёсць келіх Крыві Маёй новага і вечнага запавету, якая за вас і за многіх будзе праліта дзеля адпушчэн-ня грахоў. Гэта чыніце на Маю памяць».
274. Чым ёсць Эўхарыстыя ў жыцці Касцёла?
1324-1327 Гэта крыніца і вяршыня ўсяго хрысціянскага жыцця. Пад-1407 час Эўхарыстыі асвячальная справа Бога адносна нас і наш культ адносна Яго дасягаюць сваёй вяршыні. Эўхарыстыя змяшчае ў сабе ўсё духоўнае дабро Касцёла: самога Хрыста — нашу Пасху. Еднасць Божага жыцця і адзінства Божага народу выражаюцца і здзяйсняюцца ў ёй. Праз цэлебрацыю Эўхарыс-тыі мы ўжо цяпер яднаемся з нябеснай літургіяй і маем прад-чуванне вечнага жыцця.
275. Як называецца гэты сакрамэнт?
1328-1332 Бясконцае багацце гэтага сакрамэнту выражаецца словамі, якія закранаюць яго асаблівыя аспекты. Найчасцей ужываюцца наступныя выразы: Эўхарыстыя; святая Імша; Вячэра Пана; ла-манне хлеба; эўхарыстычная цэлебрацыя; успамін мукі, смерці і ўваскрасення Пана; святая Ахвяра; святая і Божая Літургія; свя-тая таямніца; Найсвяцейшы Сакрамэнт алтара; святая Камунія.
276. Якое месца Эўхарыстыі ў Божым плане збаўлення?
1333-1344 У Старым Запавеце Эўхарыстыя прадказана перадусім у штогадовай пасхальнай вячэры, падчас якой габрэі кожны год спажывалі прэсны хлеб на ўспамін раптоўнага і вызваленчага выйсця з Егіпта. Езус абвяшчае яе ў сваім навучанні і ўстанаў-лівае яе, калі цэлебруе са сваімі Апосталамі Апошнюю Вячэру падчас пасхальнай гасціны. Касцёл, верны наказу Пана: «Гэта чыніце на Маю памяць» (1 Кар 11, 24), заўсёды цэлебраваў Эўхарыстыю, асабліва ў нядзелю, дзень уваскрасення Езуса.
Сакрамэнты хрысціянскага ўтаямнічання
103
277. Як цэлебруецца Эўхарыстыя?
Цэлебрацыя Эўхарыстыі складаецца з дзвюх вялікіх частак, 1345-1355 якія ствараюць адзіны акт культу: літургіі слова, якая змяшчае 1408 ў сабе абвяшчэнне і слуханне Божага слова; эўхарыстычнай літургіі, якая ўключае прыгатаванне хлеба і віна, эўхарыстыч-ную малітву (г.зн. анафару) са словамі кансэкрацыі і Камунію.
278. Хто з’яўляецца распарадчыкам цэлебрацыі
Эўхарыстыі?
Распарадчыкам з’яўляецца святар (біскуп або прэзбітэр), які 1348 атрымаў сапраўднае пасвячэнне і дзейнічае ў асобе Хрыста-Га- 1411 лавы і ад імя Касцёла.
279. Якія істотныя і неабходныя элементы здзяйснення Эўхарыстыі?
Гэта пшанічны хлеб і вінаграднае віно. 1412
280. У якім сэнсе Эўхарыстыя з’яўляецца успамінам ахвяры Хрыста?
Эўхарыстыя з’яўляецца ўспамінам, таму што выяўляе і 1362-1367 здзяйсняе ахвяру, якую Хрыстус прынёс Айцу аднойчы за ўсіх на крыжы дзеля чалавецтва. Ахвярны характар Эўхарыстыі раскрываецца ў саміх словах устанаўлення: «Гэта ёсць Цела Маё, якое за вас будзе выдана» і «Гэты келіх ёсць новым запа-ветам у Крыві Маёй, якая за вас будзе праліта» (Лк 22, 19-20).
Ахвяра крыжа і ахвяра Эўхарыстыі — гэта адна ахвяра. Адным з’яўляюцца ахвяра і ахвярадаўца, рознымі з’яўляюцца толькі спосабы ахвярапрынашэння: крывавы — на крыжы, некрыва-вы — у Эўхарыстыі.
281. Якім чынам Касцёл удзельнічае
ў эўхарыстычнай Ахвяры?
У Эўхарыстыі ахвяра Хрыста становіцца таксама ахвярай 1368-1372 членаў Ягонага цела. Жыццё вернікаў, іх ахвяра, іхнія праслаў- 1414 ленні, іх пакуты, малітва і праца злучаныя з Хрыстом. Паколькі
104
Частка другая, раздзел другі, глава першая
Эўхарыстыя з’яўляецца ахвярай, яна ахвяруецца за ўсіх жы-вых і памерлых вернікаў як кампенсацыя за грахі ўсіх людзей, а таксама дзеля атрымання ад Бога духоўных і зямных дабро-таў. Нябесны Касцёл таксама яднаецца з ахвярай Хрыста.
282. Якім чынам Езус прысутнічае ў Эўхарыстыі?
1373-1375 Езус Хрыстус прысутнічае ў Эўхарыстыі выключным і не-1413 параўнальным чынам. Ён насамрэч прысутны праўдзіва, рэаль-на і субстанцыяльна: са сваім Целам і сваёй Крывёю, са сваёй Душой і Боскасцю. У Эўхарыстыі сакрамэнтальна, гэтазначыць у эўхарыстычных постацях хлеба і віна, прысутнічае ўвесь Хрыстус: Бог і Чалавек.
283. Што азначае пераўтварэнне?
1376-1377 Пераўтварэнне азначае перамену ўсёй субстанцыі хлеба ў 1413 субстанцыю Цела Хрыста і ўсёй субстанцыі віна ў субстанцыю Ягонай Крыві. Гэтае пераўтварэнне здзяйсняецца падчас эўха-рыстычнай малітвы праз дзейснасць слоў Хрыста і дзеянне Духа Святога. Аднак, характэрныя рысы хлеба і віна, гэта значыць «эўхарыстычных постацяў», застаюцца нязменнымі.
284. Ці ламанне хлеба падзяляе Хрыста?
1377 Ламанне хлеба не падзяляе Хрыста: Ён прысутнічае ўвесь і цалкам у кожнай эўхарыстычнай постаці і ў кожнай яе частцы.
285. Як доўга працягваецца эўхарыстычная прысутнасць Хрыста?
1377 Яна працягваецца да таго часу, пакуль існуюць эўхарыстыч-
ныя постаці.
286. Які культ належыць сакрамэнту Эўхарыстыі?
1378-1381 Гэта павінен быць культ latria — пакланення, які належыць 1418 аднаму толькі Богу як падчас цэлебрацыі Эўхарыстыі, так і па-за ёй. Касцёл з найбольшай стараннасцю захоўвае кансэкрава-ную Гостыю, заносіць яе хворым і іншым асобам, пазбаўленым
Сакрамэнты хрысціянскага утаямнічання
105
магчымасці ўдзельнічаць у святой Імшы, выстаўляе яе верні-кам для ўрачыстай адарацыі, нясе яе ў працэсіі і заахвочвае да частага наведвання і адарацыі Найсвяцейшага Сакрамэнту, які захоўваецца ў табэрнакулюме.
287. Чаму Эўхарыстыя з’яўляецца пасхальнай гасцінай?
Эўхарыстыя з’яўляецца пасхальнай гасцінай, бо Хрыстус, здзяйсняючы сакрамэнтальна сваю Пасху, дае нам сваё Цела і сваю Кроў як ежу і напой, яднае нас з сабою і паміж сабою ў сваёй ахвяры.
1382-1384
1391-1396
288. Што такое алтар?
Алтар — гэта сімвал самога Хрыста, які прысутнічае як ах- 1383 вяра (алтар — ахвяра Крыжа) і як нябесная ежа, якую Ён дае 1410 нам (алтар — эўхарыстычны стол).
289. Калі Касцёл абавязвае ўдзельнічаць у святой Імшы?
Касцёл абавязвае вернікаў удзельнічаць у святой Імшы кож- 1389 ную нядзелю і ў абавязковыя святы, рэкамендуе таксама ўдзель- 1417 нічаць у ёй і ў іншыя дні.
290. Калі належыць прымаць святую Камунію?
Вернікам, якія ўдзельнічаюць у святой Імшы, Касцёл рэка- 1389 мендуе таксама прымаць з належнай падрыхтоўкай святую Камунію, прадпісваючы рабіць гэта прынамсі на Пасху.
КНІГІ ОНЛАЙН
