Краязнаўцы Віцебшчыны другой паловы XX - пачатку XXI ст.
біябібліяграфічны даведнік
Мікалай Півавар
Выдавец: Кнігазбор
Памер: 372с.
Мінск 2010
255
Тв.: Кнігі: «Вптебскме губернскне ведомостн»; офнцмальная часть н неофнцнальная часть. — Москва; Новополоцк, 2004. — 220 с.
Артыкулы ў навуковым друку: К.А. Говорскнй н начало западнорусснзма на страннцах «Внтебскнх губернскнх ведомостей» //Асноўныя тэндэнцыі развіцця сучаснай журналістыкі: матэрыялы навуковапрактычнага семінара аспірантаў і суіскальнікаў. — Мн.: БДУ, 1999, — С. 6669; «Распоясывайтесь русскне людв! Жертвовалн много — пожертвуем еце!» // Magazyn polski: Czasopismo naukowospolecznokulturalne. — № 3 (20). — Гродно: Союз поляков на Беларусп, 2000. — С. 6466; Эпнстолярная публмцнстнка белорусского православного духовенства в 1863 году // Проблемы нсторнн лнтературы: сборнвк статей. — М., 2000. — С. 8592; Загадка графа МуравьеваВнленского // Проблемы нсторнн лнтературы: сборнмк статей. Вьіп. 12. — М. 2000. — С. 110123; Праблемы развіцця беларускай мовы ўХІХ стагоддзі // Уладзімір Караткевіч і сучаснасць: зборнікартыкулаў. — Наваполацк: ПДУ, 2001. — С. 123130; Ксенофонт Говорскнй в «Внтебскмх губернскнх ведомостях» // Проблемы нстормн лнтературы: сборннк статей. Вып. 13. — М., 2001. — С. 188198; Парадоксы Внтебской губерннн // Проблемы мсторпп лнтературы: сборннк статей. — Вып._14. — М„ 2001. — С. 192202; Проблемы лнтературы м журналпстнкн на странпцах офпцмальных нзданмй СевероЗападного края Росспйской нмпернм // Проблемы нсторпв лптературы: сборннкстатей. Вып. 16. — Москва; Новополоцк, 2002. —С. 192198; Между Россней м Польшей была Беларусь: по странмцам офнцнальных белорусскнх нзданнй началаХХ века//Проблемы нсторнн лнтературы: сборннкстатей. Вып. 17. — Москва; Новополоцк, 2003. — С. 279289.
Літ.: Сороко С.М. // Кафедра мнровой лнтературы н культурологн, 19992004. — Новополоцк: Новополоцкая тнпографня, 2004. — С. 2325; Анкета «Краязнаўцы Віцебшчыны». Сарока С.М. (4.12.2008) // Асабісты архіў М.В. Півавара.
САЎЛІЧ УЛ., пісьменнікдраматург з Глыбокага, карэспандэнт, журналіст газетьі «Віцебскі рабочы». Аўтар артыкулаў, у якіх асвятляюцца некаторыя пытанні гісторыі і культуры Віцебшчыны.
Тв.: Шубінсын ціха жыве ў Лынтупах // ПК. — 1994. — № 30. — С. 2; Сікораўскі сад павінны заквітнець на Віцебшчыне // ВР. — 1995. — № 149. — С. 7; 3 даўніны ў сёння: [Глыбоцкі краязнаўчы музей] // ВР. — 1998,— № 78. _ с. 7; Родам з Глыбокага: [П. Сухі] // ВР. — 1999. — № 102, 103, 105, 107; Ёсць у Крулеўшчызне вуліца// ВР. — 1999. — № 105. — С. 3; Цырк у Шаркоўшчыне// ВР. —2000. — № 16. —С. 4.
СВОЙНІКАЎ СЦЯПАН ВАСІЛЬЕВІЧ, краязнаўца. Пражываўу в. Новая Тухінь Дубровенскага раёна. Працаваў на партыйнай і грамадскай рабоце, настаўнікам у школе. Збіраў матэрыялы па гісторыі вёскі, вывучаў лёс землякоў, друкаваў іху мясцовым перыядычным друку.
Тв.: У баях за Бацькаўшчыну // Памяць: Гісторыкадакументальная хроніка Дубровенскага раёна. — Кн. 1. — Мн.: Паліграфафармленне, 1997. — С. 339; Я вярнуўся дамоў з перамогай // Тамсама. — С. 341.
Літ.: Кулакоў Ф. Лекары нашых душ // ДнП. — 1992. — № 69. — С. 1, 2.
СЕМЯНЬКОВА (Макарава) ГАЛІНА КАНСТАНЦІНАЎНА (23Л2Л968, в. Угрынкі Ушацкага раёна), педагог, мовазнаўца. Кандыдат філал. навук (2002), дацэнт (2005). Вучоны сакратар ВДУ Скончыла СШ № 36 г. Віцебска (1986), філал. факультэт ВДПІ (1991), аспірантуру пры ВДУ (2001). Працуе на кафедры беларускага мовазнаўства ВДУ (з 1991).
Даследуе асобныя пытанні анамастыкі Віцебшчыны: уласныя імёны, прозвішчы, мянушкі. Краязнаўствам зацікавілася ў час вучобы ў інстытуце. Пэўны ўплыў аказалі Г.М. Мезенка і А.В. Куржалаў. У канцы 1980х гг. удзельнічала ў конкурсе педагогаў «Літаратурная Віцебшчына». 3 мэтай падрыхтоўкі запісала мноства фальклорных твораў на Ушаччыне, сабрала матэрыял пра пісьменніказемляка Валянціна Лукшу, падрыхтавала і правяла для школьнікаў падарожжа на радзіму народнага пісьменніка Беларусі Петруся Броўкі ў в. Пуцілкавічы.
Выступіла ініцыятарам правядзення конкурса «Сучасная антрапанімія Віцебшчыны», які быў праведзены ВАААППДіП. Распрацавала канцэпцыю, метадычныя рэкамендацыі, склала
бібліяграфічны спіс, правяла інструктыўны семінар. У выніку канкурсанты сабралі і ў той ці інш. ступені прааналізавалі звесткі пра імёны і прозвішчы больш за 5600 жыхароў вобласці, зафіксавалі і растлумачылі каля 500 мянушак. Матэрыялы ўвайшлі ў дысертацыю «Прозвішчы жыхароў Віцебшчыны», якая была абаронена ў 2002 г. Аўтар і сааўтар некалькіх метадычных дапаможнікаў, а таксама артыкулаў у навуковым друку, прысвечаных анамастыцы. Актыўны ўдзельнік міжнародных, рэспубліканскіх і рэгіянальных навуковых канферэнцый (з 1989). Падтрымлівае стасункі з ВАЦППДіП, БелІПК.
256
СУЧАСНЫ ІМЯННІК ВІЦЕБШЧЫНЫ
Тв.: Кнігі: Сучасны імяннік Віцебшчыны: метадычны дапаможнік па вывучэнні антрапаніміі. — Віцебск: ВДУ, 2001. — 32 с.; (разам з Г.М. Мезенка, В.М. Ляшкевіч) Віцебшчына ва ўласных імёнах: мінулае і сучаснасць. — Віцебск: ВДУ, 2006. —238 с.; Беларуская антрапанімія: вучэбны дапаможнік/ Г.М. Мезенка (навук. рэд.) [і інш.]. — Віцебск: ВДУ, 2009. —254 с.; Прозвішчы жыхароў Віцебшчыны: структура, семантыка, геаграфія: аўтарэф дыс канд. філал. навук: 10.02.01 /Г.К. Семянькова; БДПУ —Мінск, 2002, —21 с.
Артыкулыў навуковым друку: Прозвішчныя тыпы Віцебшчыны: Паміжусходам і захадам // Веснік ВДУ —1999. — № 4 (14). —С. 4853; Адтапанімныя прозвішчы ў антрапанімнай сістэме Віцебшчыны // V Республнканская научная конференцня студентов, магнстрантов м аспнрантов Республнкн Беларусь: матерналы конференцнн: в 5ч. Ч. 3, —Гродно: ГрГУ, 2000.— С. 811; Ад ыменныя прозвішчы жыхароў Віцебшчыны: праблемы матывацыі // Наука н творчество молодёжн — XXI веку. Йтогн НІ4Р 2000: тезпсы докладов V (50) научной конференцнн студентов, магнстрантов н аспнрантов. — Внтебск: ВГУ, 2000. — С. 34; Балтыйскія і яўрэйскія элементы ў прозвішчах жыхароў Віцебшчыны // Беларускарускапольскае супастаўляльнае мовазнаўства, літаратуразнаўства, культуралогія: матлы V міжнар. навук. канф. / пад агульн. рэд. Л.М. Вардамацкага, А.М. Мезенкі. — Віцебск: ВДУ, 2000. — С. 109110; Мікраядро «Прозвішчы жыхароў Віцебшчыны, утвораныя ад nomina impersonalia» //VI Республнканская научная конференцня студентов н аспнрантов Беларусн «ННРС2001»: тезнсы докладов' в 2х ч Ч. II // ВГУ; ред. кол.: Г.Н Мнхасев (гл. ред.) [н др.]. — Вмтебск: ВГУ, 2001. — С. 211213; Аб’ём I змест аднаго з мікраядзер семантычнага поля «Прозвішчы жыхароў Віцебшчыны» // Весці БДПУ. — 2001. — № 2. — С. 5663; Адыменныя прозвішчы ў антрапанімнай сістэме Віцебшчыны // Веснік ВДУ. — 2001. — № 1 (19). — С. 4752' Матранімічныя прозвішчы натэрыторыі Віцебшчыны: сістэмны і арэальны аспект// Веснік ВДУ. — 2001. — № 3 (21). — С. 6971; Неафіцыйнае іменаванне жыхароў Віцебшчыны I светапогляд беларусаў // Веснік ВДУ 2002. — № 2 (24). — С. 8994; Сучасныя прозвішчы жыхароў Віцебшчыны, утвораныя ад «колеравых» апелятываў //Актуальныя пытанні беларускай лінгвістыкі. Да 80годдзя прафесара М. С. Яўневіча: зб. навук. арт. — Мн.: БДПУ, 2002. — С. 157161; Лпнгвогеографня современных фаммлмй жптелей Внтебцнны // Теоретнческне н прнкладные проблемы русской фнлологнн: научнометодпческнй сборннк. Вып. XI. Ч. 1 / отв. ред. В. А. Глуіценко. — Славянск: СГПУ, 2003. — С. 149156; Польскія элементы ў прозвішчах жыхароў Віцебшчыны // Беларускарускапольскае супастаўляльнае мовазнаўства, літаратуразнаўства, культуралогія: матэрыялы VI міжнароднай навуковай канферэнцыі: у 2х ч. Ч. II / пад агульн. рэд. Л.М. Вардамацкага, ГМ. Мезенкі. — Віцебск: ВДУ, 2003. — С. 5456; Прозвішчы жыхароў Віцебшчыны: Фанетычныя I словаўтваральныя асаблівасці беларускай, польскай I іншых моў // Мностранные языкй в вузе п школе: теорня м практнка: матерналы Республнканской научнопрактнческой конференцнн, 2223 апреля 2004 г. / под обцей ред. Л.М. Вардомацкого. — Вмтебск: ВГУ, 2004. — С. 116119; Лінгвастылістычныя каментарыі да апавядання Яна Баршчэўскага «Радзімы знак на вуснах» // Ян Баршчэўскі ў славянскім свеце. Да 210годдзя з дня нараджэння: зборнік навуковых артыкулаў удзельнікаў IV Міжнародных чытанняў, 1819 мая 2004 г. / пад рэд. В.І. Русілкі, В.Ю. Бароўкі. — Віцебск: ВДУ, 2004. — С. 105107; Полевая арганізацыя прозвішчнай антрапаніміі Віцебшчыны // Актуальныя праблемы функцыянавання I развіцця лексікі славянскіх моў: матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі, прысвечанай 60годдзю універсітэта, 78 кастрычніка 2004 г., г. Мазыр/адк. рэд. А.В. Солахаў. — Мазыр: МДПУ, 2004. — С. 158160; Каляядзерная прастора семантычнага поля «Прозвішчы жыхароў Віцебшчыны» // Актуальные вопросы славянской ономастнкн. Славянская ономастмка в ареальном, этнмологнческом н хронологнческом аспектах: матерналы III Международной научной конференцнн, 67 октября 2006 г. / отв. ред. Р.М. Козлова. — Гомель: ГГУ, 2006. — С. 223230; Прозвішчы як адлюстраванне сацыяльнага стану і дыялектных асаблівасцей жыхароў Віцебшчыны / Г.К. Семянькова // Вучоныя запіскі. — 2007. — № 6. — Віцебск: ВДУ. — С. 121133.
Літ.: Анкета «Краязнаўцы Віцебшчыны». Семянькова Г.К. (16.06.2010) //Асабісты архіў М.В. Півавара.
СІДНЯКОВА ВАЛЯНЦІНА, краязнаўца. Аўтар (разам I. Яршовым) кнігі «Зямля Караткевіча», прысвечанай жыццю і творчасці )вядомага пісьменніказемляка У.С. Караткевіча. Другая кніга, выдадзеная таксама ў суаўтарстве з 1. Яршовым — «Вёрсты пройдзеныхдарог», прысвечана ўраджэнцам Аршаншчыны: пісьменнікам, друкарам, мастакам (31 нарыс).
Тв.: Кнігі: (разам з I. Яршовым) Зямля Караткевіча. — Орша, 1997. — 237 с.; (разам з I. Яршовым) Вёрсты пройдзеных дарог. — Магілёў: Магілёўская друкарня, 2003. — 240 с.
Артыкулы ў навуковым друку: Уводнае слова // Аршанскі краязнаўчы зборнік. — Орша, 1995. — С. 3; Будынак, які ўвайшоў ва ўсе энцыклапедыі: [П. Лепяшынскі]// БМ. — 1997. — № 2. — С. 7475.
Артыкулы ў перыядычным друку: Аб гербе Оршы // АГ. — 1994. — № 94. — С. 2; Багаты па прыгажосці I чароўны па тэмбру: [спявачка С Ю. Друкер] // АГ. — 1998. — № 109. — С. 2; 3 першых Купалаўцаў // АГ. — 2000. — № 72. — С. 3.
Літ: Махнач Т. Псторыя Аршаншчыны ў асобах // ГлР — 2004. — № 2629. — 15ліп. — С. 12.
ЛРШ/ІНСКІ КРЛЯ39МЎШ зштк
257
СІЗІНЦАВА НАТАЛЛЯ РАМАНАЎНА, педагог. Нам. дырэктара па вучэбнай працы CLL1 № 1 г. Оршы. Працягнула працу Івановай С.Г. па стварэнні музея ў CLL1 № 1. Створаны музей мае 9 раздзелаў. Экспазіцыі прысвечаны навучальным установам з даўніны па цяперашні час, славутым выпускнікам і педагогам школы, аршанскім краязнаўцам.
КНІГІ ОНЛАЙН
