Краязнаўцы Віцебшчыны другой паловы XX - пачатку XXI ст.
біябібліяграфічны даведнік
Мікалай Півавар
Выдавец: Кнігазбор
Памер: 372с.
Мінск 2010
Узнагароджаны Граматай ВС БССР (1982). медалём «За працоўныя заслугі» (2001), нагрудным знакам «За выдатныя поспехі ў рабоце MBA СССР» (1979), срэбным медалём ВДНГ СССР (1988). памятным медалём Геаграфічнага таварыства «У гонар 100годдзя акадэміка Я.П. Паўлоўскага» (1985), 2 медалямі MBA СССР «За поспехі ў арганізацыі навуковай работы студэнтаў» (1977, 1990). Выдатнік асветы СССР (1984), выдатнік вышэйшай школы СССР (1984). выдатнік народнай асветы БССР (1988).
Тв.: Артыкулы ў навуковым друку: Язэп Драздовіч на Гарадоччыне//Памяць: Гарадоцкі раён: Гісторыкадакументальныя хроніка / укл. С.У. Садоўская. — Мн.: Беларусь, 2004. — С. 164—165; Гарадоцкая старонка зжыцця пісьменніка А. Пшчолкі //Тамсама. — С. 215218; Палкоўнік артылерыі Каразееў Г.П. //Тамсама. — С. 416417; Латышн на Городокшнне // Беларусь і Латвія: Адміністрацыйнае, сацыянальнаэканамічнае і культурнае ўзаемадзеянне ў Дзвінскім рэгіёне: матэрыялы Міжнар. навук. канф «Разам на працягу стагоддзяў (беларускалатышскія ўзаемадачыненні ў Дзвінскім рэгіёне)», Віцебск, 1415 ліст. 2006 г. / пад рэд. Л. Хмяльніцкай. — Мн.: Тонпік, 2006. — С. 84101; Гарадоччына ўчора, сёння, заўтра’ матэрыялы I Гарадоцкіх краязнаўчых чытанняў, 28 кастрычніка 2007 г. / ГРКМ; А.М. Дарафееў (адк рэдактар) [і інш I — Гарадок, 2008. — 151 с.
Артыкулы ў перыядычным друку: Новы заказнік на Браслаўшчыне: [воз. Снудыі // ВР. — 1985 — № 98 — С. 4; Вартаўнік прыроды: [У.А. Радкевіч] // ВР. — 1986. — № 130. — С. 4.
Літ.: Аўсіевіч М. Анатоль Дарафееў; Сусветны вопыт — здабытак агульны // РП. —1992. — № 1112, — 2—3; Казаннікаў A. А.М. Дарафееў: Выхаваць экалагічную культуру // РП. — 1993. — № 3. — С. 89; Дарафееў А.М. // ВДУ: Падзеі. Людзі. Лёсы \ пад рэд. А.У. Русецкага, А.М. Дарафеева. — Віцебск' ВДУ’ 1998. — С. 98; Шпакоўская Г. Птушка шчасця жыве на Беларусі // ГВ. — 2001. — № 98 — С 3' Птушка шчасця жыве ў Беларусі: [А.М. Дарафееў] // НС. 2001. № 137. С. 5; Анкета «КраязнаўцыВіцебшчыны» ДарафееўА.М. (27.11.2003) Z/Асабісты архіў М.В. Півавара
ДЖУМАНТАЕВА ТАМАРА АЛЯКСАНДРАЎНА (3.09.1959, г. Полацк), музейны работнік. Скончыла гіст. факультэт МДПІ (1983), Дзяржаўную акадэмію культуры (СПб. 1993). Працуе намеснікам па навуковай працы дырэктара Нацыянальнага Полацкага гісторыкакультурнага музеязапаведніка. Аўтар тэкста (разам з М.М. Ільніцкім) да фотаальбома «Полацк музейны», у якім асвятляецца гісторыя музейнага будаўніцтва ў Полацку на працягу XV111XXI стст., змяшчаюцца звесткі пра 11 музеяў, якія ўваходзяць у склад запаведніка. Абараніла кандыдацкую дысертацыю «Музеі Полацка ў культурнай прасторы горада» (2009, не зацверджана ВАК Беларусі). Укладальнік зборнікаў матэрыялаў навуковапрактычных канферэнцый, праведзеных у НПГКМЗ, і аўтар артыкулаў у іх.
^у.^НМЙ ^^
ТВ” Артыкулы ў навуковым друку; (разам з Г.В. Штыхавым, Л. Сяргеенкай) Полацк // ЭГБ. Т. 5. — Мн: БелЭн, 1999. — С. 518522; Полацкі гісторыкакультурны музейз_апаведнік// ЭГБ. — Т. 5. — Мн: БелЭн, 1999. — С. 354535;
Краязнаўчы музей Полацка, пач. XX ст. 70я гады XX ст. // НПГКМЗ: матэрыялы навуковапрактычнай канферэнцыі па выніках навукрвадаследчай рабрты ў 1999 г. — Полацк, 2000. — С. 15; Музей езуіцкага ^лег'Ума ' кадэцкага корпуса // Памяць: Гістррыкадакументальная хррніка горада Полацка — Мн • БелЭн 2002. — С. 282285; Полацк музейны: фотаальбом / аўт.уклад. Т.А. Джумантаева, М.М. Ільніцкі. — Мн.: Беларусь, 2006. 283 с., Матэрыялы навуковапрактычнай канферэнцыі: па выніках навуковадаследчай рабрты у 2007_г. / уклад. Т.А. Джумантаева. — Полацк: НПГКМЗ, 2008. — 120 с.
Артыкулы ў перыядычным друку: Вуліцы старажытнага Полацка // ПВ. —1991. — № 115. — С 3' Закон нашых продкаў: [500годдзе Магдэбурскага права ў Полацку]; Нам засталася спадчыка // ПВ. — 2002. — № 75. — С. 3.
95
ДЗЕВЯКОВІЧ ЛАРЫСА ІВАНАЎНА( 13.04.1951, г. Дрыса), краязнаўца, педагог. Скончыла Магілёўскі бібліятэчны тэхнікум (1970), гіст. факультэт БДУ (1979). Працавала бібліятэкарам у СШ № 2 г. Верхнядзвінска (19701978), настаўнікам гісторыі ў CLU № 2 г. Верхнядзвінска (з 1978). Кіраўнік краязнаўчага музея ў СШ № 2 г. Верхнядзвінска.
Пачала займацца літаратурным краязнаўствам пад час працы ў бібліятэцы. Працуючы настаўнікам гісторыі, прычынілася да аднаўлення экспазіцыі школьнага музея. Сабрала і аформіла шэраг матэрыялаў па вызваленні раёна ў часы Вялікай Айчыннай вайны (успаміны ветэранаў). «Старонкі гісторыі піянерскай арганізацыі Cl 11 № 2», «I історыя камсамольскам арганізацыі школы», «Гісторыя дзейнасці Прошкаўскай падпольнай арганізацыі». пра былога дырэктара школы С.Р. Качонка і інш.
Удзельнічае ў школьных, раённых і абласных навуковых канферэнцыях. У 19801990я гг. пісала артыкулы ў раённую газету «Дзвінская праўда». прымеркаваныя да юбілеяў вядомых землякоў і падзей. Падрыхтавала матэрыялы па гісторыі школы СШ № 2 г. Верхнядзвінска.
Тв.: Яшчэ адно вядомае імя: [К. Ловін— арганізатар будаўніцтва Чалябінскага трактарнага завода] // дзП. — 1998. — № 4950. — С. 3; Цяжкі шлях рэвалюцыянера: [М.Л. Перлашкевіч] // ДзП. — 1998. — No 55 _С 2
Літ.: Сцежкамі памяці: [музей] // ДзП. 1986. № 25. С. 2; На перадавой лініі // ДзП. — 1990. № 69. — С. 2; Анкета «Краязнаўцы Віцебшчыны». Дзевяковіч Л.І. (20.06.2007) //Асабісты архіу М.В. Півавара.
ДЗЕМІДОВІЧ ІГАР СЛАВАМІРАВІЧ (Ігар Летуценнік) (22.12.1969, в. Жоўніца Шаркоўшчынскага раёна), краязнаўца, педагог. Скончыў гіст. факультэт БДПУ (1995). Працуе настаўнікам гісторыі ў Каўшэлеўскай БШ (з 1990). Краязнаўчую дзейнасць распачаў з 1992 г. са стварэння краязнаўчага музея ў Стральцоўскай БШ. Настаўнікам у краязнаўстве лічыць А.Э. Рачонак. Распрацоўвае тэмы: радавод Канаплянскіх, жыццё і дзейнасць Г. Цітовіча, гісторыю. культуру, прыродны свет мікрарэгіёна в. Каўшэлева. Адшукаў некалькі прац Я. Драздовіча: карціну «Сініцы», ляскі (выразаныя з дрэва палкіпосахі), якія перадаў у краязнаўчы музей у в. Германавічы. Прыняў удзел у стварэнні краязнаўчага музея ў Стральцоўскай БШ Шаркоўшчынскага раёна (1993), музея «Чалавек і прырода» ў Каўшэлеўскай БШ Шаркоўшчынскага раёна (2000). Удзельнічаў у некаторых канферэнцыях. напрыклад. прысвечаных 100годдзю
М. Гарэцкага (Мінск, 1993) і 200годдзю паўстання Т. Касцюшкі (Мінск, 1994). Друкуе артыкулы ў мясцовым перыядычным друку, у прыватнасці, у газеце «Голас Радзімы» (артыкулы, прысвечаныя гісторыі Стральцоўскай школы, «Шалёнаму» каменю і інш.). Піша вершы. Выступае пад псеўданімам Ігар Летуценнік.
Тв.: Школа ў Гапонах // КР. —1992. — № 80, 81. ..„„п.
Літ.: Анкета «Краязнаўцы Віцебшчыны». Дземідовіч І.С. (10.03.2005) // Асабісты архіў М.В. Півавара
ДЗІКАРАВА АЛЁНА, Пражывае ў п. Асінторф Аршанскага раёна. Працуе загадчыцай бібліятэкі. Даследуе гісторыю пасёлка, жыццёвыя лёсы жыхароў. Аўтар артыкулаў у перыядычным друку на краязнаўчую тэматыку.
Тв' I светлы вобраз душы: [А.І. Сцепанкоў] // ДнП. — 2001. — № 53. — С. 2; Людскія лёсы ў інтэр еры гісторыі // ДнП. — 2001. — № 58. — С. 3; He першыя, але... першапраходцы: [Асінторф] // ДнП. — 2002. — Ng 25. — С. 2; 3 верай, надзеяй, любоўю // ДнП. — 2002. — № 30. — С. 2; Красота Оспнторфовского края: [7 цудаў Дубровеншчыны] // ДнП. — 2008. — № 28. — С. 23.
ДЗМІТРЫЕЎЮРЫЙ УСЕВАЛАДАВІЧ (Д. Юр’сф) (16.04.1941, г. Ленінград). краязнаўца. Скончыў Вышэйшую ваенную акадэмію сувязі (Ленінград, 1972). Служыў ва УС СССР (19611987), працаваў у Цэнтральным ваеннамарскім музеі г. Ленінграда. Лёзненскім ваеннагістарычным музеі. Краязнаўчую дзейнасць распачаў пад час працы ў Лёзна. Даследуе гістарычнае мінулае Лёзна, асаблівую ўвагу надае вывучэнню гісторыі краю ў часы Вялікай Айчыннай вайны. Падтрымлівае сувязі з Беларускім саюзам афіцэраў, Лёзненскай цэнтральнай бібліятэкай. Некаторыя матэрыялы друкуе ў раённай газеце «Сцяг перамогі».
96
H011'?^0 вРе„менн над лн°зно 11СП (Л) 2001 ■ 30 чэрв С. 3; Однн нз первых: [Д.М. Корхін] //
2 ■ 2 чэрв. С. 2; Пмена в нсторнп: [вуліцы Лёзна, названыя ў гонар вызваліцеляўі //
СП(Л). — 2002. — №79. — С. 2. ч
ДЗЯДЗЕНКА ДЗМІТРЫЙ ВІКТАРАВІЧ (17.10.1972, г. Орша), гісторык. Скончыў СШ № 16 г. Оршы (1989), філал. факультэт БДУ (1994). Працаваў карэктарам у газеце «Беларускі ўніверсітэт» (цяпер «Універсітэт») (19941997, 20002007). рэдактарам Галоўнай дырэкцыі Белдзяржтэлерадыёкампаніі (19972000).
Цікавіцца гісторыяй Оршы пачаў пад час вучобы ў школе. Першы артыкул на краязнаўчую тэматыку напісаў пад уплывам старэйшых сяброўкраязнаўцаў у пачатку 1990х гг. У вялікай ступені сваім настаўнікам у краязнаўстве лічыць аршанскага краязнаўцу В.М. Сцяпанава. Займаецца вывучэннем шляхецкіх
радаводаў, лёсамі ўраджэнцаў Оршы, літаратурнымі і фальклорнымі тэкстамі, звязанымі з Аршаншчынай. Супрацоўнічаў з Музеем славутых землякоў. Браў удзел у краязнаўчых чытаннях, якія ладзіліся ў Оршы. Аўтар артыкулаў. надрукаваных у кнізе «Памяць» Оршы і Аршанскага раёна. «Аршанскіх краязнаўчых зборніках». часопісах «Беларуская мінуўшчына», «Полымя», мясцовых перыядычных выданнях. Аўтар перакладаў з англійскай мовы артыкулаў, якія мелі дачыненне да гісторыі краю.
Тв.: Кнігі: Аршанская шляхта: [саматуж. выд.]. — Мн., 1996. — 64 с.
Артыкулы ў навуковым друку: Мяцежны жнівень 1918га //Аршанская мінуўшчына (Гісторыя Оршы ў друку). —Вып. 1 /уклад. Ю. Копцік. — Орша: Аршанская друкарня, 1997, —С. 7177; Выхаванецаршанскіх езуітау: [Ф. Дзеружынскі]//Аршанская мінуўшчына (Гісторыя Оршы ў друку). — Вып. 1 /уклад. Ю. Копцік. — Орша: Аршанская друкарня, 1997. — Тамсама. — С. 104105; Аршанская шляхта // Памяць' Гісторыкакультурная хроніка Оршы і Аршанскага раёна: у 2 кн. Кн. 1. — Мн.: БелЭн, 1999. — С. 7879; «Аршанскі зборнік» // Тамсама. — С. 94; «Вулканілась жыццё на рубяжы вякоў» // Тамсама. — С. 213215’ Самуэль Кміціч: рэальная асоба і літаратурны персанаж // Аршанскі краязнаўчы зборнік № 2. — Орша: Аршанская друкарня, 1997. — С. 1827; Васіль Лужынскі і скасаванне уніі на Аршаншчыне // Тамсама — С 5157’ Ад «Маладняка» да «Узвышша» // Полымя. 1996. — №1. — С. 273292; Раман, забыты на стагодзьдзі: [прадмова да перакладу ўрыўкаў рамана «Гісторыя, альбо Праўдзівае апісаньне жыцьця сьвятых Варлаама і Іасафа»] // Культура. — 1996; Як Сапегі Оршай кіравалі // БМ. — 1996. — № 6. — С 3335' Аршанскае й Сенненскае паўстанні // Спадчына. — 1999. — № 4. — С. 108117.
КНІГІ ОНЛАЙН
