Краязнаўцы Віцебшчыны другой паловы XX - пачатку XXI ст.
біябібліяграфічны даведнік
Мікалай Півавар
Выдавец: Кнігазбор
Памер: 372с.
Мінск 2010
4225; Duk D., Miszyna P. Ethnic Processes on the Territory of the Belarussian Dvina Region in the Condition Му^РТН^гОСМ™—S^^ 50 Christianity // Ksipnga Nauka Wiara w jredniowiecznej Europie. — Poznaj:
м 1T” Корзенко Г.В. Нсторнкм Беларусм в начале XXI столетпя: бнобпблнографмческпй справочнмк —
Нпука' 2007 ~ с' 03'104' Анкета <<кРаязнаўцы Віцебшчыны». Дук Д.У (18.09.2008) // Асабісты зрхіу m.d. I іівавара.
ДУК 1BAH ПЯТРОВІЧ, педагог, краязнаўца. Скончыўдвухгадовыя настаўніцкі інстытут пры ВДПІ, МДПІ. Працаваў настаўнікам гісторыі ў в. Іллюшына Ушацкага раёна. Збіраў матэрыялы па гісторыі, культуры, эканомікі Ушачччыны. Праводзіў апытанні мясцовых жыхароў, працаваў у архіве. Меў вялікі прыватны архіў. Аказваў істотную дапамогу Ушацкаму музею народнай славы, перадаў у яго частку сабраных матэрыялаў. Дапамагаў прыватным асобам, якія займаліся высвятленнем лёсаў сваіх сваякоў, што загінулі на Ушаччыне ў часы Другой сусветнай вайны. Некаторыя матэрыялы надрукаваўу мясцовым перыядычным друку.
Тв.: Ушачы — сто гадоў назад // ЧП. —1991. — № 53. — С. С. 2; Мы жылі так, якпадказвала сумленне// ЧП. —1991. — № 56. —С. 3.
Літ.. Гісторык па прызванню // П.; Караленка В. Гісторыя нашага краю // П. — 1992. — №82. — С. 2.
103
ДУДАРАВА ЛЮДМІЛА АЛЯКСЕЕЎНА (18.06.1970, в. Мардахі Дубровенскага раёна Віцебскай вобл.), скончыла Аршанскі механікатэхналагічны тэхнікум, факультэт бібліятэказнаўства і бібліяграфіі БДУК (2001). Працавала бібліятэкарам ў Мардашэвіцкай сельскай бібліятэцы, дырэктарам ЦБС Дубровенскага раёна. Цяпер працуе гал. спецыялістам аддзела культуры ў Дубровенскім райвыканкаме. Вывучае гісторыю в. Мардахі і навакольных населеных пунктаў. г. Дуброўна. Дубровенскага раёна. а таксама гісторыю бібліятэчнай справы ў краі. Збірае матэрыялы па гісторыі і культуры краю. Пры бібліятэцы стварыла этнаграфічны куток, у якім утрымліваліся прылады працы XIX ст., рэчы хатняга ўжьітку, фотаздымкі, пісьмовыя крыніцы — усяго больш за 3 тысячы адзінак захоўвання. He існуе ў сувязі з расфарміраваннем (2008).
Пазаштатны карэспандэнт раённай газеты «Дняпроўская праўда». Падрыхтавала і абараніла дыпломную работу «Дубровенскі край у раённай газеце "Дняпроўская праўда”» (2001). Выданне з’яўляецца навуковадапаможным бібліяграфічным паказальнікам. у якім сабраны звесткі пра матэрыялы, што публікаваліся ў мясцовай газеце на працягу 32 гадоў. Даведнік мае 15 раздзелаў, а таксама паказальнік персаналій і геаграфічных назваў.
Тв ' «Малая Радзіма» ў кожнага свая: [мікратапонімы в. Баева] // ДнП. — 2001. — № 94. — С. 3; Вучыць быць патрыётам // ДнП. — 2001. — № 68. — С. 2, 3; Будзьце шчаслівы ўдвайне: [У.В. Айдукас] // ДнП. — 2004. — № 5051. — С. 3; Ад родных вытокаў — да кожнага сэрца // ДнП. — 2004. — № 58. — С. 2; Энтузіяст сваёй справы: [Т.М. Васілеўская]//ДнП.—2005. — №75. — С. 2.
Літ.: Дубровенскі Л. Запаветная мара — стварыць музей: [Л.А. Дударава] // ДнП. — 1999. — 3 ліп. — С 23' Кулакоў Ф Арыентыр у моры публікацый: [рэц. дыпломнай работы Л. Дударавай «Дубровенскі кран у раённай газеце “ДнП"»] // ДнП. — 2001. — № 58. — С. 2; Анкета «Краязнаўцы Віцебшчыны». Дударава Л.А. (31.03.2009) //Асабісты архіў М.В. Півавара.
ДУДАРАЎ ЛЕАНІД ВАСІЛЬЕВІЧ (Л. Дубровенскі, Л. Васіллеў) (18.10.1947. г.п. Дуброўна), журналіст. Скончыў СШ № 1 г.п. Дуброўна (1966), вучыўся ў ВПШ пры ЦК КПБ (19781981). Служыў ва УС СССР (19661968). Працаваў у ПТВ № 35 г.п. Дуброўна (19681972), рэдакцыі раённага радыё (19731983), у рэдакцыі дубровенскай раённай газеты «Дзвінская праўда» (з 1983).
Пытаннямі гісторыі і культуры Дубровеншчыны займаўся ў межах выканання службовых абавязкаў. Аўтар шматлікіх артыкулаў у мясцовым перыядычным друку. Асаблівую ўвагу надае апісанню лёсаў славутых землякоў. сярод якіх, напрыклад, першая ў свеце жанчынафілосаф, прафесар Г. Тумаркіна. якая працавала ў Венскім універсітэце, беларускі мастакманументаліст Ю. Гаўрын, аўтар кнігі «Это было не во сне» В. Тумаркіна, дырэктар аднаго з НДІ НАН Беларусі Н.М. Шумейка і іншых.
Падрыхтаваў нарысы пра славутых землякоў, прадпрыемствы раёна (не выдадзены).
Тв.: Помняць героя землякі: [П.С. Федарцоў]//ДнП. —1990. № 55. —С. 2; Краязнаўчы музей у Святашыцах//ДнП. —1990. — № 49. — С. 3; Назваць імя сваё//ДнП. —1992. — № 24. —С. 2; Дарагія рэліквіі: [П.К. Струганкаў] // ДнП. — 1992. — № 41. — С. 3; Помніць аб сваёй гісторыі // ДнП. — 1992. — № 55. — С. 2; Боль адступае перад мужнасцю: [Г. Субач] // ДнП. — 1996. — 2 ліст. — С. 2; Успомнім камунараў // ДП. 1998. _ 1 ліп. — С. 2; След на зямлі: [Л. Матыль] //ДнП. — 1999. — 6 сак.; Таццянін лёс: [Т.Л. Шаранда] // ДнП. — 1999. — 16 чэрв. — С. 2;3апаветная мара — стварыць музей: [Л.А. Дударава] // ДнП. — 1999. — 3 ліп — С. 23; 3 ЦК камсамола ў вясковую школу: [М.І. Швыдрык] // ДнП. — 1999. — № 68. — С. 1, 2; Вышыванкі на сувоі жыцця: [В.М. Недасека] // ДнП. — 2000. — 8 студз. — С. 3; Віцебскія піяры ў Дуброўне // ДнП. _ 2000. — № 28. — С. 23; Прафесар гісторыі з в. Дзяцель: [У.Ф. Ладьісеў] // ДнП. — 2000. — № 56. — С. 2; Дубровенскія прысмакі // ДнП. — 2001. — 6 студз. — С. 2; Юбілей героя: [Т.Я. Дзенісенка, Герой Сацыялістычнай працы] // Тамсама. — С. 3; Цаной жыцця // ДнП. — 2001. — № 58. — С. 3; Ад вясковага хлопчыка да прафесара: [І.Я. Лепешаў] // ДнП. — 2000. — № 59. — С. 2; Памяць пра землякоў захоўваюць нашчадкі // ДнП. — 2005. — № 42. — С. 2; Жанчына стагоддзя: [В. Церашкова] // ДнП. — 2006. — № 50. — 8; Каплічка на могілках//ДнП. —2005. — № 87. — С. 2; ПісьменнікСямён Мірэр// ДнП. — 2006. № 88. С. 2; Вядомае і невядомае аб нашых землях: [А. Чарняк] // ДнП. — 2006. — № 72. — С. 2; Доўгі шлях да свята // ДнП. — 2007. — 8 мая. — С. 2; Абараняў дубровенец Маскву: [А.А. Байкоў] // Тамсама; Яны былі першымі: [Дубровенскі райваенкамат, 1948] // Тамсама. — С. 3; Салдат, настаўнік, камісар: [М.Т. Піменаў] // ДнП. — 2007. — № 68. — С. 6; Касцёл Маткі Боскай Фацімскай // ДнП. — 2007. — 24 кастр. — С. 4; Дзве Валянціны // днП. — 2007. — 28 ліст. — С. 2; Першы заслужаны трэнер Беларусі на Дубровеншчыне: [Ю.У. Максак] // Тамсама. — С. 4; Франтавы сувязіст з Шухаўцоў: [А.П. Сопелеў] // ДнП. — 2008. — 25 чэрв. — С. 1,4; Гвардзеец «смірноўскай» роты: [М.А. Малашанка] // Тамсама. — С. 4; Праект «Дом без адзіноты», або Сардэчная сустрэча з валанцёрамі са Швейцарыі // ДнП. — 2009. — 28 ліст. — С. 6.
Літ' Чапялова Л. Чалавек справы, або Россып шчодрасці і высокароднасці: [60годдзе Л. Дударава] // ДнП. — 2007. — 17 кастр. — С. 2.
104
ДУЛАЎ АНАТОЛЬ МІКАЛАЕВІЧ (27.01.1978, г. Віцебск), педагог. Кандыдат гіст. навук (2006). Скончыў СШ № I, факультэт беларускай філалогіі і гісторыі ВДУ (2000), аспірантуру пры ВДУ імя П.М. Машэрава па спецыяльнасці «Айчынная гісторыя» (2003). Працуе выкладчыкам (з 2000), дацэнтам на кафедры гісторыі Беларусі ВДУ (з 2007).
Вывучэннем гісторыі Віцебшчыны пачаў займацца ў час навучання ў ВДУ. Значны ўплыў на фарміраванне навуковых інтарэсаў аказала Г.М. Якаўлева. Займаецца вывучэннем становішча жанчын, сацыяльнай і канфесійнай гісторыі Віцебшчыны канца XIX—XX ст. Выкладаў курсы «Гістарычнае краязнаўства», «Краязнаўства Беларусі». Кіраўнік студэнцкага краязнаўчага гуртка ў ВДУ, сябра навуковаметадычнай рады ВАКМ.
Браў удзел у падрыхтоўцы шэрагу навуковапрактычных канферэнцый, якія ладзіліся ВДУ (2004,2009,2010), кнігі «Віцебскі
раён. краязнаўчыя нарысы» (рэдагаваў гістарычны раздзел, аўтар шэрагу артыкулаў). Выступіў знешнім рэцэнзентам артыкулаў «Внтебскнй в честь сошествня Святого Духа наапостолов женскнй монастырь», «Внтебская н Оршанская епархня» для «Православной энцнклопеднн».
Тв.: Нз псторнм женского двнження в первые годы советской властн (на матернале Внтебской губерннн) // V Республнканская научная конференцня студентов, магнстрантов н аспнрантов Республнкн Беларусь (ННРС 2000): матермалы конференцнн: в 5 ч. Ч. 1. — Гродно: ГрГУ, 2000. — С. 6162; (разам з Г.М. Якаўлевай) Нз псторпн женского двнження в первые годы советской властн на матермале Внтебской губерннн // Мной взгляд: Международный альманах гендерных псследованнй. — Мн., 2000. — Май — С. 2930; Советская власть н крестьянка Внтебшнны в первой половнне 1920х гг. // Беларусь н Европа: Взапмодействне культур (нстормя, урокн, опыт, современность): матерналы международной научнопрактнческой конференцмм, 30 ноября 1 декабря 2000 г. — Внтебск: ВГУ, 2000. — С. 139142; Попытка органмзацнм советского женского дввження на Внтебідвне в первой половнне 1920х годов: Трудностп н успехн // Женцнна. Образованне. Демократня: матерналы 2й международной межднсцнплннарной научнопрактнческон конференцнм, 34 декабря 1999 г. — Мн.: Энвнла, 2000. — С. 183185; Простнтуцня н борьба с ней в Внтебске в первые годы Советской властн //Женцнна. Образованне. Демократня: матерналы 3й международной межднсцнплннарной научнопрактнческой конференцнн, 89 декабря 2000 г. — Мн.: ЭнвнлаМ 2001. — С. 297299; Арганізацыя аховы мацярынства і дзяцінства ў Віцебскай губ. (20я гг. XX ст. // Наука п творчество молодежн — XXI веку: Нтогн ННР — 2000: тезнсы докладов V (50) научной конференцнн студентов, магнстрантов м аспнрантов. — Внтебск: ВГУ, 2001. — С. 5; (разам з Г.М. Якаўлевай) Женіднны Внтебцнны в пермод модерннзацпн 1930х годов // Женіцнны в нсторпн: Возможность быть увнденнымн' сб. науч. ст. Вып. 1 / под ред. Н.Р Чнкаловой. — Мн.: БГПУ, 2001. —С. 304311; (разам з В.І. Часнаковай) «Революцнябыта»: Решеняе женского вопроса большевмкамн в 20е гг. XX в. на Внтебіднне // Германскнй п славянскпй мнры: Взапмовлняння, конфлнкты, дналог культур (нсторня, урокм, опыт, современность): матермалы международной научнотеоретнческой конференцнн, 68 декабря 2001 г. — Вмтебск: ВГУ, 2001. С. 248252; Внтебскне работнмцы в перпод первых пятнлеток (на матернале воспомннаннй) // Актуальныя праблемы гісторыі Беларусі: Стан, здабыткі і супярэчнасці, перспектывы развіцця' матэрыялы рэспубліканскай навуковай канферэнцыі: у 4х ч. Ч. 3. — Гродна: ГрДУ, 2003. — С. 237241' (разам В.У.Акуневічам1А.Л.Дзядзінкіным)ЗгісторыіВіцебскагаўніверсітэта//ВеснікВДУ. — 2003 —№4 —С 39' Устные нсточннкн в нсследованнн положення женіцнн БССР в 1930е гг. // XXI век: Актуальные проблемы нсторнческойнаукн: матерналы междунар. науч. конф., посвяіц. 70летню нстфакаБГУ, Мннск, 1516апреля 2004 г. — Мн.: БГУ, 2004.— С. 176178; Сацыяльнаэканамічнае жыццё ў першай палове XIX ст.//Віцебскі раён: краязнаўчыя нарысы / І.А. Абрамава [і інш.]; аўт.уклад. М.В. Півавар. — Мн.: Паркусплюс, 2008. — С. 9194; Паўстанне 18631864 гг. //Тамсама. — С. 9497; Сацыяльнаэканамічнае развіццё ў 6090я гады XIX ст. // Тамсама. — С. 97101; (разам з В.У. Акуневічам) Віцебскі пав. у пачатку XX ст. // Тамсама. — С. 101104; Сельская гаспадарка ў 2030я гады XX ст. // Тамсама. — С. 114119; Развіццё прамысловасці ў 2030я гг. XX ст. // Тамсама. — С. 120121; Віцебскі Маркаў СвятаТроіцкі манастыр // Тамсама. — С. 208210; Тадулінскі СвятаУспенскі манастыр // Тамсама. — С. 210213; Н.І. Дарафеенка — удзельніца руху супраціўлення і даследчыца віцебскага падполля // Віцебшчына ў 19411944 гг: Супраціў. Вызваленне. Памяць: матэрыялы рэспубліканскай навуковапрактычнай канферэнцыі. Віцебск, 1819 чэрвеня 2009 г / ВДУ' рэдкал • В.У. Акуневіч (адк. рэд.) [і інш.]. Віцебск: ВДУ, 2009. С. 117129; (разам з Н.В. Салаўёвай) Пісьмовыя крыніцы па гісторыі Віцебскага настаўніцкага інстытута ў фондах музея гісторыі УА «ВДУ імя П М Машэрава» // 90 год ВАКМ: матэрыялы навуковай канферэнцыі, Віцебск, 3031 кастрычніка 2008 г. / рэдкал • ГУ. Савіцкі [іінш.] —Мн., 2009.— С. 132138.