Краязнаўцы Віцебшчыны другой паловы XX - пачатку XXI ст.
біябібліяграфічны даведнік
Мікалай Півавар
Выдавец: Кнігазбор
Памер: 372с.
Мінск 2010
Тадэўш ДаленгаМастэвіч // Веснік Глыбоччыны. — 1993. — 22 студз.; 3 гісторыі Узмен // СП. 1993. —
4 мая; Дзве плыні вялікае ракі // Настаўніцкая газета. — 1993. — 8 мая; Чырвоны «граф Суліма» з Белай Русі//СП. —1993. — 24чэрв.; Была школаўСтарым Пагосце//СП. —1994, — 21 лют.; Падарунак. Межы не перашкода Выстава да юбілеюIIСП. —1994. — 26 ліп.; 3 гісторыі вёскі Чэрасы IIСП. 1994. 16 жніўня,
Прачытайце гэту кнігу // СП. — 1994. — 20 кастр.; Саюз палякаў // СП. — 1994. — 6 снеж.; Навінкі кніжных паліц// СП. — 1994. — 12 снеж.; Буквар з 1920 г. // СП. — 1995; Паўстанец з Забалацця: [Г. Дмахоўскі] // НС. — 1995 — № 118. — С. 5; Дзедзінскі палац//НС. —1996. — № 115. — С. 6; Імя вядома // СП. —1996. — 7 мая_; Загінулі пад МонтэКасіна // СП. —1996. —18 жніўня; Сядзібаў Міжрэччы // СП. — 1997. 22 крас., Служьіў Богу I Беларусі//СП. — НС —1996. — 29 жніўня; Гады не перашкода//НС. —1996.; Арганаўты з Міёраў // Наш край — 1996. — Ns 8; Асвея // НС. — 1996. — Ns 91. — С. 6; Часлаў Сіповіч // СП. 1996, Сядзіба ў Крычаве // СП. — 1997. — 8 мая; Ян Гушча // СП. —1997. — 26 жніўня; Гісторык з Дзісны // СП. —1997. —
112
5 мая; Аптэкар з Друі // БЗ. —1997. —23 жніўня; БраніслаўТуронак//СП. —1997. — 9 верас.; 3 гісторыяй на «вы» /IСП. — 1998; У музеях і бібліятэках Вільнюса // СП. — 1998. — 15 верас.; Край наш светлы, бо кніжны // ВР. — 1999. — 30 крас.; Згублена знаходка // СП. — 1999. — 20 ліп.; Канферэнцыя ў Глыбокім // СП. — 1999. — 20 ліп.; Скарбонка // СП. — 1999. — 26 чэрв.; Міёрам — 445 // СП. — 1999. — 26 чэрв.; Канферэнцыя ў Браславе // СП. — 2000. — 20 мая; Прафесар матэматыкі з Дзісны // СП. — 2000. —14 чэрв.; Скарб з Дварчанаў // СП. — 2000. — 5 ліп.; Краязнаўчая вандроўка ў Лявонпаль // СП. — 2000. — 8 ліп.; 1812 год // СП. — 2000. — № 95; Таямнічы могільнік// СП. — 2001. —19 чэрв.; Апошняя з роду Замбжыцкіх// СП. — 2001. — 18 верас.; Апошняя з роду Замбжыцкіх // Павет. — 2001. — № 1. — С. 34; Краязнаўчая вандроўка Дзісна Язна // СП. — 2001. — 2 кастр.; Знаходка, якую даўно чакалі //СП. — 2001. — 9 кастр.; МёрыДзіснаЯзна // Павет. — 2001. — № 2. — С. 56; Знаходка, якую даўно чакалі // Павет. — 2001. — № 3. — С. 2, 7; Таямнічы могільнік // Тамсама. — С. 4; Хірург Донат Масальскій // Павет. — 2002. — № 1 (5). — С. 3; Паляўнічыя за таямніцамі // Павет. — 2002. — № 6 (10). — С. 3, 8; 3 гісторыі роду Клёттаў // Павет. — 2003. — № 2 (15). — С. 45; Краязнаўчая вандроўка ў Казакова // Павет. — 2003. — № 9 (22). — С. 67; Сядзіба ў Каменполлі // Павет. — 2003. — № 12 (24). — С. 4; Перабродская воласць у 1873 годзе // Павет. — 2004. — № 4 (29). — С. 6; На берагах Павянужкі: Экспедыцыя «Арганаўтаў мінулага» // Павет. — 2004. — № 12 (37). — С. 46; Новае выданне аб Дзісненскай гімназіі // Павет —2004. — № 12 (37). — С. 8; 3 гісторыі сядзібы ў Ідолта // Павет. — 2005. — № 1 (38). — С. 45; Даследчыкі таямніц // Павет. — 2005. — № 7 (44), 8 (45); Ад гуртка да музея, ад музея — да малавывучаных старонак гісторыі: Накірункі дзейнасці археолагакраязнаўчага гуртка па выхаванні нацыянальнай самасвядомасці // КГ. — 2006. — Ns 23. — С. 4; Чым багатае Казакова? // КГ. — 2005. — № 17. — С. 1, 5; Досвед адной вандроўкі да былой вёскі // КГ. — 2007. — № 1516, красавік. — С. 6; Залаты пярсцёнак Мёршчыны // Павет. — 2008. — № 4 (63). — С. 46; Тэкля Урублеўская // Павет. — 2008. — № 4 (63). — С. 78.
Літ.: Таляронак У. «Арганаўты» жывуць у Міёрах // ВР. — 1985. — № 34. — С. 4; Пучынскі Ул. Беларускі краязнаўчы музей у школе на фоне супярэчнасцяў // Настаўніцкая газета. — 1991. — 13 крас. — С. 1,2; Масло Е. Аргонавты жнвут в Мнорах // ТнО. —1996. — Январь. — С. 5; Шпакоўская Г. Арганаўты мінула // НС. — 1996; Дзмітрыева Л. Падзвіжнік роднага краю // СП. — 1996. — 3 снеж. — С. 2,3; Ермаленок В.А. // Кто есть кто в Республнке Беларусь. Т. 1. Наука, образованне / под ред. Н.В. Чекалова. — Мн.: Энцмклопедмкс, 2001. — С. 187; Ермалёнак В.А. // ЭГБ. — Т. 6. Кн. 2. — Мн., 2003. — С. 382; Анкета «Краязнаўцы Віцебшчыны». Ермалёнак В.А. (25.11.2003) // Асабісты архіў М.В. Півавара; Страбкова А. Спрадвечныя каштоўнасці беларусаў// НГ.—2004.—27 крас.; Ермалёнкі да дваццатага калена // НС.—2004. — 22 чэрв. — С. 5; Кавалевіч A. I доўжыцца радавод // Міёрскія навіны. — 2005. — 7 чэрв. — С. 2; Сучасныя краязнаўцы Беларусі. Ермалёнак В.А. // КГ. — 2005. — № 21. — С. 3; Занкавец А. «Экспонаты для нсторнческого музея можно найтн везде» // ЗЮ. — 2005. — 29 ліп. — С. 3; Кавалевіч А. Бронзавы ліставей. — Полацк: Наследме Ф. Скорнны, 2006. — С. 8288; Шпакоўская Г. Краязнаўства — рухавік турызму // НС. — 2006. —11 лют. — С. 3; Дрыла М. Далёка Эрмітажу да Міёраў // Звязда. — 2006. — 6 верас. — С. 4; Інтэрв’ю з В.А. Ермалёнкам (19.06.2007)//Асабісты архіў М.В. Півавара.
ЕРМАШКЕВІЧ МІХАЛ ПЯТРОВІЧ (14.07.1966, г. Сянно), святар. Скончыў СШ № 1 г. Сянно (1983), мастацкаграфічны факультэт ВДПІ (1989). Працаваў у Сенненскім доме піянераў (19891991). Уступіў у дамініканскі ордэн, вучыўся ў Папскай тэалагічнай акадэміі ў Кракаве (19911998). Служыў у касцёле Узвіжання Святога Крыжаў г. Баранавічы (19982000), у касцёле Св. Барбары ў Віцебску (з 2000).
Вывучае гісторыю і культуру Віцебшчыны, гісторыю касцёла, культавую архітэктуру. Калі працаваў у Доме піянераў, вёў гурток архітэктуры. Разам з дзецьмі вырабіў з гіпсу макет Сенненскай Мікалаеўскай і Пакроўскай цэркваў, францысканскага касцёла, будынкі грамадзянскай архітэктуры XIX ст. Планаваў падрыхтаваць макет гістарычную рэканструкцыю г. Сянно XIX ст. Аўтар артыкулаў на краязнаўчую, канфесійную і сацыяльную тэматыку на старонках перыядычнага друку.
Тв.: Каму будзе кепска?: [аб перадачы Сафійскага сабора вернікам] // ВР. — 1990. — № 119. — С. 6; Помнікі мінулага: [знішчаны касцёл у г. Сянно]// ГС. —1992. — № 30. — С. 2; (разам з В. Бандарэвічам) Аб зямлі Сенненскай, старажытнай і заўсёды маладой // ГС. — 1992. — № 64, 72, 81, 100. — 1993. — № 3, 9, 11,13; Канстантова: [пераклад матэрыялаў з кнігі Р. Афтаназі] // ГС. — 1998. — № 67. — С. 2.
Літ.: Скварцова Н. Архітэктурны гурток// Памяць: Гісторыкадакументальная хроніка Сенненскага раёна/ уклад. С.В. Шайко. — Мн.: Паліграфафармленне, 2003. — С. 566.
113
ЕРМАШКЕВІЧ ПЁТР ІВАНАВІЧ (21.09.1928, в. Матарэйшчына Сенненскага раёна), журналіст. Скончыў Гомельскае педагагічнае вучылішча. Працаваў электраманцёрам, выхавацелем у дзіцячым доме, радыётэхнікам, настаўнікам, літаратурным супрацоўнікам, заг. аддзела, намеснікам рэдактара Сенненскай раённай газеты «Ленінская іскра». Браў удзел у стварэнні кнігі «Памяць» Сенненскага раёна. Аўтар шэрагу артыкулаў пралюдзей Сенненскага раёна, падзеі Вялікай Айчыннай вайны, тапаніміку на старонках перыядычнага друку («Віцебскі рабочы», «Голас Сенненчыны»).
Тв.: Артыкулы ў кнізе «Памяць»; Селянін, марак, рабочы: [М.М. Шубка] // Памяць: Гісторыкадакументальная хроніка Сенненскага раёна/уклад. С.В. Шайко. — Мн.: Паліграфафармленне, 2003. — С. 88; У баях за Сянно // Тамсама. — С. 141; Назвалі гармату «Марфутай»// Тамсама. — С. 240; I лячылі, і ваявалі // Тамсама. — С. 240242; Героівызваліцелі // Тамсамa. — С. 292293; 3 кагорты герояў // Тамсамa. — С. 299; ...Той памятны бой // Тамсама. — С. 299300; Подзвіг штурмана // Тамсама. — С. 300301; Устаноўленыя
імёны // Тамсама. — С. 303; Вучоныя // Тамсама. — С. 538540.
Артыкулы ў мясцовым перыядычным друку: (разам з П. Бельскім) Беражліва захоўваць культурную спадчыну: [справаздачная канферэнцыя Сенненскага раённага аддзялення БДТАПГІК] // ЛІ. — 1989. — № 37.— С. 2,3; Партызанскімі сцежкамі, франтавымідарогамі: [Г.К. Грабельнік]//ЛІ. —1990. — Ne 62. —С. 3; Адважны кулямётчык: [У.П. Алейнікаў] // ЛІ. — 1990. — № 75. — С. 2, 4; Равеснік стагоддзя: [Д.Л. Грэбнеў] // ЛІ. — 1990. — № 92. — С. 2; Там, дзе ішлі на прарыў: [Ушачы] // ЛІ. — 1991. — № 114. — С. 2; Партызанскі разведчык: [Г.П. Ганчарэнка] // ГС. — 1993. — № 65. — С. 2; Ад Хасана да Кенігсберга: [С.М. Кухаронак] // ГС. —1993. — № 82. — С. 2; Радкі з ненапісанай кнігі // ГС. —1996. — № 37. — С. 2; Святло ведаў у глыбінцы. Расоснянскай школе —110 гадоў//ВР. —1997. — № 4. — С. 5; (разам з М. Камаром) Подзвігу небе//Тамсама; 3 разліку партызанскай гарматы: [У.Ф. Якуш] // ГС. — 2001. — № 31. — С. 2; Партызанкулямётчык: [В.Б. Воранаў] // ГС. — 2001. — № 46. — С. 2; Апошнія хвілітны Гараўца // ГС. — 2001. — № 5354. — С. 2; Служыў на Байкануры: [Ц.Ц. Цеплякоў] // ГС. — 2003. — № 83. — С. 2; Лёс авіятара, педагога: [П.Т. Зайко] // ГС. — 2004. — № 30. — С. 2; Дзень першы мірны: [Л.П. Валынка] // ГС. — 2005. — Ne 30. — С. 2; У дружбе з друкаваным словам: [«Голас Сенненчышы»] // ГС. — 2005. — Ne 40. — С. 2; У небе і на зямлі Каўказа: [Ml Акулёнак] // ГС. — 2006. — Ne 2. — С. 2, 3; Адкуль назвы: [тапаніміка Сенненшчыны] // ГС. — 2006. — Ne 3738. — С. 3, 4.
Літ.: 3 юбілеем, Пётр Іванавіч // ГС. — 2003. — Верас.
114
ЖАБРОЎСКІ ГЕНРЫК (1923, в. Міхнічы Пастаўскага пав. Віленскага ваяводства 1996), краязнаўца, інжынергідролаг. Скончыў 2 класы Пастаўскай гімназіі. У гады Другой сусветнай вайны ўдзельнічаў у антыфашьісцкім супраціве (партыз. атрад «Бура» АК). У 1944 г. быў мабілізаваны ў СА і служыў у чыгуначных войсках, потым ў Войску Польскім. Скончыў Варшаўскую Політэхніку. Працаваўу Польскім інстытуце гідралогіі і метэаралогіі (Беласток, Вроцлаў). Узначальваў гідралагічнаметэаралагічную станцыю ў г. Новы Сонч. Узнагароджаны залатой адзнакай «За заслугі ў барацьбе з паводкай».
Напісаў успаміны аб сваім побыце ў войску ў час вайны. Збіраў матэрыялы па гісторыі Пастаўшчыны. Аўтар працы, прысвечанай в. Міхнічы ў Пастаўскім раёне, якую пераклаў з польскай і выдаў М. Гіль. Зрабіў картасхему г. Паставы 1939 г.
Знайшоў, запісаў і пераклаў на польскую мову народны лучайскі верш «Кірха», прысвечаны барацьбе сялян у 1905 г.
Тв.: Манаграфія вёскі Міхнічы і ваколіц у Пастаўскім павеце на Віленшчыне / пераклад М. Гіля. — Паставы: Сумежжа, 2005. — 118 с.; Кірха // Дзе Мядзелка песні пяе... Пастаўшчына літаратурная — Мн 2006. — С. 4748. '
Літ.: Сідарэвіч А. Выдадзена ў Паставах // НН. — 2005. — № 29. — С. 8; Дзе Мядзелка песні пяе Пастаўшчына літаратурная. — Мн., 2006. — С. 257258.
КНІГІ ОНЛАЙН
