Краязнаўцы Віцебшчыны другой паловы XX - пачатку XXI ст.
біябібліяграфічны даведнік
Мікалай Півавар
Выдавец: Кнігазбор
Памер: 372с.
Мінск 2010
Цікавіцца гісторыяй Віцебскага рэгіёна пачаў пад час навучання ва ўніверсітэце. Значны ўплыў аказаў прафесар М. Ткачоў. Асноўныя кірункі краязнаўчых росшукаў, якія тьічацца Вшсошчьшы: крыніцазнаўства гісторыі Віцебшчыны, зносіны Віцебска і Рыгі ў „. стст., псторыя адміністратыўнатэрытарыяльнага падзелу і землеўладання на Віцебшчыне у X1VXVII ст., нонканфармізм у другой палове XX ст.
Актыўны ўдзельнік навуковага жыцця краіны. Браў удзел у некаторых канферэнцыях, прысвечаных псторыі і культуры Віцебшчыны: Браслаўскія чытанні (Браслаў, 1997) ллл^пар°ДНаЯ к.анФеР3,ІЦЬІЯ «Гісторыя і археалогія Полацка і Полацкай зямлі» (Полацк’ ОО /). 1 іадтрымлівае добрыя стасункі з некаторымі арганізацыямі і ўстановамі Віцебшчыны сярод якіх Браслаўскае псторыкакраязнаўчае аб’яднанне, Нацыянальны полацкі гісторыкакультурны музейзапаведнік, ВДУ. н
АЎТаР vv)/ ЯК'Х адлюстР°Ўваейца гісторыя Паўночнай Беларусі: «ВіцебскаРыжскія акты X1I1XVII стст.» (2005), «Метрыка Вялікага княства Літоўскага: Кніга 560 (1542 год)Кніга перапісаў № 3» (2007). якая прысвечана дэмаркацыі мяжы паміж ВКЛ і Лівоніяй на тэрыторыі Браслаўскага пав. і Полацкагаваяводстваў 1542 г. Праблематыканонканфармізму ў другон пал. XX ст., у тым ліку і на тэрыторыі Віцебшчыны. адлюстравана ў выданнях: «Дэмакратычная апазыцыя Беларусі: 19561991. Пэрсанажы і кантэкст»(1999), «Нонканфармізм у Беларусі: 19531985» (2004). 1
стаДыі падрыхтоўкі да выдання поўны корпус «ВіцебскаРыжскіх актаў XIIIXVII стст.» 7
Тв.. Кнігі: ВіцебскаРыжскія акты XIIIXVII ст.: Дагаворы і службовая карэспандэнцыя паміж органамі кіравання горада Віцебска і ганзейскага горада Рыгі (з былога комплекса Ruthenica Дзяржаўнага Гістарычнага ^ХІВа ЛатвІі)' ВьЖ|: Дакументы гаспадарчагандлёвыя, XVXVI ст / НАН Беларусі, Інстытут гісторыі. ■ naeum’ .2005 —88 с. (Athenaeum, Том XI); Метрыка Вялікага княства Літоўскага: Кніга 560 (1542 год). Кніга перапісаў № 3 (копія канца XVI ст.) / НАН Беларусі. Інстытут гісторыі; падр. A I Дзярновіч — мн.: Ьел. навука, 2007^ — 157 с.; Дэмакратычная апазыцыя Беларусі: 19561991. Пэрсанажы і кантэкст: даведнж / пад рэд. А. Дзярновіча. — Менск: АНГ, 1999; Нонканфармізм у Беларусі: 19531985' даведнік Т. 1_ / аут.уклад. А. Дзярновіч. Мн.: Athenaeum, 2004. 252 с. (Athenaeum, Том IX; Калекцыя «Архіў Нанноўшае Гісторыі»), г 7
99
Артыкул ы ў навуковым друку: Пачатак мяжы: Дэмаркацыя мяжы паміж Вялікім княствам Літоўскім і Лівоніяй на тэрыторыі Браслаўшчыны ў XVXVI стст. // Браслаўскія чытанні: матэрыялы IV навуковакраязнаучан канферэнцыі, 2425 красавіка 1997 г. — Браслаў, 1997. — С. 7476; Прызабытая публікацыя матэрыялаў Метрыкі ВКЛ [маскоўскія апісанні Полацкага ваяводства ў др. пал. XVI ст.] // Metriciana: Даследаванні і матэрыялы Метрыкі Вялікага Княства Літоўскага. Т. I. — Мн., 2001. — С. 145151; Архіўны комплекс MoscowiticaRuthenica (Дзяржаўны гістарычны архіў Латвіі) і яго важнасць для вывучэння гісторыі Беларусі// Сучасныя праблемы дакументазнаўства, архівазнаўства і археаграфіі: матэрыялы навук.практ. канф., прысвеч. 85годдзю Дзярж. архіўн. службы і 80годдзю НАНБ. Мінск, 12 красавіка 2007 г. / Складальнікі В. С. Пазднякоў, П. П. Журкевіч. — Мн.: БелНДІДАС, 2007. — С. 168174; Гарадская сядзіба Полацка XVII ст. (паводле інвентара з Радзівілаўскага архіва) // Тэзісы V Міжнароднай канферэнцыі «Гісторыя I археалогія Полацка і Полацкай зямлі»/уклад. Г. М. Раманенкава. — Полацк: НПГКМЗ, 2007.— С. 1720; «Тубылецвіцебскі»; новы дакумент з былога архіўнага комплекса MoscowiticaRuthenica (Дзяржаўнага гістарьічнага архіва Латвп) // Беларускі археаграфічны штогоднік. Вып. 8. — Мн., 2007. — С. 199206; MoscowiticaRuthenica. Рнжскнп архпвный комплекс по нсторпп Восточной н Центральной Европы XIIIXVII вв. // Studia Histonca Europae Orientalis = Мсследовання no нсторнп Восточной Европы. Вып. 1. — Мн.: БГУ, 2008. С. 2026, [Рэцэнзія] Rohdewald, Stefan. Vom Polocker Venedig. — Stuttgart: Franz Steiner Verlag, 2005. — 604 s. (Родэвальд, Штэфан. Аб Полацкай Венецыі: Калектыўныя дзеянні сацыяльных групаў горада паміж Усходняй і Цэнтральнан Еўропай (Сярэднявечча, ранні Новы час, XIX ст. да 1914 г.): [крыніцы і штудыі па гісторьй Усходу Еўропы. Т. 70] // Commentarii Polocenses Historici = Полацкія гістарычныя запіскі. Т. III. — 2008. — С 173174; Цена обндьг Локальные пограннчные конфлнкты в первой половнне XVI в. н проблема нзмерення Уферба (по матерналам Кннгн № 560 Метрмкн Велнкого Княжества Лнтовского)// Vesture: avoti un cilveki. XVII zinatniskie lasTjumi Vesture XI / arb. red. H. Soms. Daugavpils: Saule, 2009. C. 9196; Калі Полацак стау Вэнэцьіям?: [Рэцэнзія на кнігу Ш. Родэвальда «Аб Полацкай Вэнэцыі» («Vom Polocker Venedig»), 2005 // НН. 2008. № 25. — С. 11; Дзярновіч А.І. Гарадская сядзіба Полацка XVII ст. (паводле інвентара з Радзівілаўскага архіва) // Гісторыя і археалогія Полацка і Полацкай зямлі: матэрыялы. — Полацк, 2009.
Літ.: Кто есть кто в Беларусн = Хто ёсць хто ў Беларусі = Who's Who in Belarus, 1999. — M.: Уннверснет, 1999 _С 5051; ВялікаекнястваЛітоўскае: энцыклапедыя: у2т.Т. 1, —Мн.: БелЭн, 2005.—С. 589; Груша А Віцебскарыжскія акты і праблема іх выдання // БГА. — 2005. — Т. 12, сш. 12 (2223). С. 210240, Рыбчонак С. ВіцебскДзвінаРыга: Пачатак новага археаграфічнага праекта. ВіцебскаРыжскія актьі XIIIXVII ст.: Дагаворы і службовая карэспандэнцыя паміж органамі кіравання горада Віцебска і ганзейскага горада Рыгі (з былога комплекса Ruthenica Дзяржаўнага Гістарычнага Архіва Латвіі) // Архіварыус. 2006.
№ 4. — С. 208211; Нсторнкн Беларусн в начале XXI столетня: бнобмблнографнческнй справочннк / сост. Г.В. Корзенко. — Мн.: Бел. навука, 2007. — С. 9495; Ннстнтут нсторнн Нацмональной академнн наук Беларусн в лнцах (19292008 гг.): бнобнблнографнческнй справочнмк / Г. В. Корзенко [н др.]; НАН Беларусн, Ннтнсторнн — Мн.; Бел. наука, 2008. — С. 158; СемянчукА. Беларуская Метрыкана//Biatoruskie Zeszyty Historyczne. — 2008. — № 29. — S. 280281; Анкета «Краязнаўцы Віцебшчыны». Дзярновіч А.І. (5.03.2009) // Асабісты архіў М.В. Півавара.
ДЗЯРНОВІЧ СЯРГЕЙ (1974, г. Беразіно Мінскай вобл.), археолаг. Скончыў гіст. факультэт БДПУ (1996), аспірантуру Інстытута гісторыі НАН Беларусі па спецыяльнасці «Археалогія» (1999). Працуе ў Інстытуце гісторыі НАН Беларусі. Распрацоўвае праблему гісторыкакультурных узаемаадносін паміж насельніцтвам тэрыторыі сучаснай Беларусі і Скандынавіі пад час эпохі вікінгаў (IX — пач. XII ст.), даследуе археалагічныя помнікі Паазер’я.
Тв.: Паўночнаеўрапейскія старажытнасці з Браслаўскага Паазер’я ў кантэксце культурнагістарычных працэсаў IX пачатку XII ст. // Браслаўскія чытанні: матэрыялы VI навуковакраязнаўчай канферэнцыі, прысвечанай 150й гадавіне з дня нараджэння браслаўскага лекара, грамадскага дзеяча Станіслава Нарбута (18531926), 78 мая 2003 г. — Браслаў, 2003. — С. 2729; Сувязі Полацка са Скандынавіян у эпоху вікінгаў // БГЧ. — 2004. — № 4.
ДРАБЫШЭЎСКІ УЛАДЗІМІР ПАЎЛАВІЧ (20.07.1936. г.п. ВетрынаПолацкагараёна Віцебскай вобл.). краязнаўца. Скончыў гіст. факультэт МгДПІ (1959). Працаваў настаўнікам. намеснікам дырэктара, дырэктарам Зялёнкаўскай СШ Полацкага раёна (19592006).
Займаецца даследаваннем партыз. руху і гісторыяй народнай адукацыі на Полаччыне. Вывучаць родны край пачаў пад час працы ў школе. Пэўны ўплыў надзейнасць аказаў М.А. Маніс. Стварыў у Зялёнкаўскай СШ Полацкага раёна Музей баявой славы. Бярэ ўдзел у рэгіянальных навуковых канферэнцыях. Аўтар артыкулаў у мясцовым перыядычным друку («Полацкі веснік»).
Тв ■ Тройчы ардэнаносец // СК. — 1988. — № 80. — С. 3; Хто памятае канферэнцыю: [гісторыя камсамольскай арганізацыі] // СК. —1989. — № 120. — С. 2; Вернутыя з небыцця: [в. Юравічы] // ПВ. —1994. — №92.—С. 4.
Літ.: Анкета «Краязнаўцы Віцебшчыны». Драбышэўскі У.П. (22.11.2006) // Асабісты архіў М.В. Півавара.
100
ДРАЎНІЦКІІВАН ПЯТРОВІЧ (6.05.1932, в. Гвоздавічы Свянцянскага пав. Віленскага ваяводства (цяпер Пастаўскі раён)), настаўнік, краязнаўца. Скончыў Пастаўскае педвучылішча, філал. факультэт МДПІ. Працаваў настаўнікам беларускай мовы Клюшчанскай школы (19521953), дырэктарам Маласырмежскай сямігодкі (19531954), дырэктарам Стаўпяняцкай школы (19561958), дырэктарам Куцькаўскай школы (19581992). Служыу у ВМФ СССР( 1954—1956). 3 1992 г. на пенсіі.
Краязнаўчую дзейнасць распачаў у 1960 г. у Камароўскай (Куцькаўскай) СШ Мядзельскага раёна Мінскай вобл. Вялікі ўплыў на краязнаўчую дзейнасць аказалі Іосіф Быхавец, Якаў Якубоўскі, Адам Мальдзіс. Комплексна даследуе Свіршчыну, Нальшаншчыну — край, які цяпер уваходзіць у склад Гродзенскай, Мінскай і Віцебскай (Пастаўшчына) абласцей. Распрацоўвае тэмы «Славутыя землякі», «Легенды і паданні краю», вывучае мікратапаніміку наваколляў. Зрабіў цікавыя вынаходкі. Доўгі час з’яўляўся кіраўніком клуба «Валошкі».
Аўтар артыкулаў для кніг «Памяць» Пастаўскага раёна. Mae артыкулы краязнаўчай тэматыцы ў часопісах «Куфэрак Віленшчыны», «Байрам», «Нашы карані», «Роднае слова» (урокраспрацоўка, прысвечаны літаратурнай карце Мядзельшчыны), «Праблемы выхавання». Друкуецца ў раённых газетах «Астравецкая праўда», «Нарачанская зара», «Пастаўскі край».
Аўтар кніг «Мая Віленшчына» (2004), «Мястэчка пры Полацкім тракце» (2005), «Касцёл у Канстанцінаве», у сааўтарстве «Пацеркі хваляў і сосен бурштын». Mae некалькі кнігу рукапісах: «Гісторыя вёскі Куцькі», «МястэчкаСвір», «Радавод Драўніцкіх».
Выдатнік асветы СССР, БССР. Узнагароджаны Ганаровай граматай ВС БССР.
Тв.. Кнігі. Мая Віленшчына. Паставы: Сумежжа, 2004. — 60 с.; Мястэчка пры Полацкім тракце' [саматуж. выд.]. 1
.. Артыкулы у навуковым друку: Кавальскі Юзаф // Памяць: Псторыкадакументальная хроніка Пастаўскага раена. — Мн.: БелТА, 2001. —С. 119120; РомерАхенкоўская Ганна // Тамсама. — С. 121; «Валошкі» Мядзельшчыны // Праблемы выхавання. — 2005. — № 1. — С. 2123.
Артыкулы ў перыядычным друку: Наш знакаміты зямляк // ПК. —1995. — № 51. — С. 3' Змагар за волю Іларыян Даноўскі // ПК. — 1995. — № 101. — С. 4; Была ў Казлоўшчыне такая школа // ПК. — 1996. — № 6. — 2’ $ Р°ДУ Чаховічаў // ПК. — 1996. — № 61. — С. 3; Урач Юзаф Кавальскі // ПК. — 1996. — № 99. — С. 2' п=так.'п атрыёт // ПК. — 1997. — № 8. — С. 3; Адам Міцкевіч і Пастаўшчына // ПК. — 1998. — № 65. — С. 2 ' Сябра Адама Міцкевіча// ПК. —1998. — № 100. — С. 2; Камаі: легенды і гісторыя// ПК. —2000 — N° 46 — С. 2, Антыцарскія паўстанні на Віленшчыне // Нашы карані (Паставы). — 2003. — № 5. — С 4—24 Яська Драўніцкі. Постаці нашай гісторыі // Нашы карані (Паставы). — 2003. — № 3. — С. 1651; Яўрэі на Свіршчыне// Нашы карані (Паставы). — 2003. — № 9. — С. 414; Яська Драўніцкі. Мястэчка пры Полацкім тракце // Нашы карані (Паставы). — № 11; Кароткі водны шлях // Нашы карані (Паставы). — 2004 — № 15 — С 5354