Краязнаўцы Віцебшчыны другой паловы XX - пачатку XXI ст.
біябібліяграфічны даведнік
Мікалай Півавар
Выдавец: Кнігазбор
Памер: 372с.
Мінск 2010
Артыкулы у навуковым друку: Выкарыстанне матэрыялаў і публікацый дзяржаўных, ведамасных, сямейных архіваў пры вывучэнні гісторыі Іванскага краю // Архіўная спадчына Віцебшчыны як крыніца вывучэння псторыі краю: Матэрыялы архіўных чытанняў, прысвечаных 150годдзю з дня нараджэння А.П.Сапунова. — Віцебск, 2001. С. 155158; Выкарыстанне краязнаўчага матэрыялу ў выхаваўчай рабоце па патрыятычным і гуманістычным выхаванні навучэнцаў сельскіх школ // Пазашкольнае выхаванне. — 2003. — № 3.
Артыкулы ў перыядычным друку: Первый трактор // ЧП. — 2003. — 14 студз.; Я сын таго краю // 43. — 2000. 13 студз.; Іванск // НС. — 2001. — 10 лют.; Следы Володковнчей на Чашннкской земле // ЧП. — 2002. 19 кастр.; Нзвестно о внзнте на Чашннччнну Янкй Купалы // ЧП. — 2003; Без мінулага няма будучыні' [В.В. Грыбко]//ЧП. — 2007.— № 107108. — С. 1, 5.
Літ.: Міхно У. Свой сярод чужых: [В.В. Грыбко] // ЧП. — 2001. — № 14. — С. 2; Шпакоўская Г. Космас — назваякому краязнаўства//НС. — 2002, — 14снеж. — С. 3; Анкета «Краязнаўцы Віцебшчыны» Грыбко В В (25.11.2003)//Асабісты архіўМ.В. Півавара; МіхноУ. Пусціце гісторыю на парог//НГ. — 2007. — 6 крас. — С. 11; Шпакоўская Г. Ведаць і шанаваць // НС. — 2007. — 13 ліст. — С. 5; Новае краязнаўчае выданне // НС. — 2007. — №45. — С. 4; Грэчка I. Звяно ў бясконцым ланцугу // НГ. — 2008. — 12 ліп — С 11’ Грэчка I Захаваць пераемнасць // КГ. — 2008. — № 31. — С. 2.
ГРЫНЕЎСКІ ФЁДАР АЛЯКСЕЕВІЧ (12.06.1946, в. Вялікія Рагі Жлобінскага раёна Гомельскай вобл.), відэааматар. Скончыў Копыскую СШ Аршанскага раёна (1964), Магілёўскі машынабудаўнічы інстытут (1969), мастацкаграфічны факультэт ВДПІ (завочна, 1984). Працаваў механікам, майстрам, прарабам, ст. прарабам у ДБР 3 (1969, 1971—1979), начальнікам МСР5 (19791980), прарэктарам па АГП, заг. лабараторыі ТСН, інжынерам (з 1980).
Аўтар шэрагу відэафільмаў, у якіх адлюстроўваецца гісторыя і культура Віцебшчыны: пра гарады і раёны Віцебскай вобл., школы, дзіцячыя садкі, пра мастакоў (Ф. Гумен, Л.С. Анцімонаў, А.Ф. Кавалёў, В.К. Зейлерт, 1. Бароўскі), настаўнікаў (Пракоф’еў з Міёраў, Сенько з СШ № 25 г. Віцебска і інш.). Пэўны ўплыў на фарміраванне цікавасці да гісторыі роднага краю меў
В.К. Зейлерт. Копіі фільмаў перадаў у ВАКМ, Літаратурны музей, Мастацкі музей. Фільмы дэманстраваліся на канферэнцыях, па рэгіянальным і рэспубліканскім тэлебачанні.
Літ.: Анкета «Краязнаўцы Віцебшчыны». Грынеўскі С.С. (9.03.2010) //Асабісты архіў М.В. Півавара.
ГРЫЦКЕВІЧ ЛЕАНІД КАНСТАНІДІНАВІЧ (в. Красналукі Чашніцкага раёна), працаваў настаўнікам гісторыі ў Красналуцкай СШ Чашніцкага раёна. Збіраў матэрыялы па гісторыі наваколля, якія выкарыстоўваў на ўроках. Некаторыя матэрыялы выкарыстаны I. Торбінай пры напісанні артыкулаў па гісторыі краю.
Літ.: Торбйна Н. Махно нз Краснолукскнх лесов: [1918] // ЧП. —2003. — № 3334. — С. 4.
ГРЭБЕНЬ ЯЎГЕН АЛЯКСАНДРАВІЧ (10.05.1977, г. Віцебск), гісторык. Кандыдат гіст. навук (2005), дацэнт (2008). Скончыў СШ № 3 г. Віцебска (1994), факультэт беларускай філалогіі і гісторыі ВДУ (2000), аспірантуру пры кафедры гісторыі Беларусі новага і навейшага часу гістарычнага факультэта БДУ (20012004). Працаваў выкладчыкам кафедры ўсеагульнай гісторыі і сусветнай культуры ВДУ (20002001), выкладчыкам кафедры гісторыі, сусветнай і айчыннай культуры БНТУ (20032005), выкладчыкам, дацэнтам кафедры гісторыі Беларусі новага і навейшага часу гістарычнага факультэта БДУ (20032009), дацэнтам кафедры гісторыі і беларусазнаўства МДЛУ (20062009), выкладчыкам, ст. выкладчыкам, дацэнтам БДАТУ (20032005). 3 22.09. 2009 г. выконвае абавязкі заг. кафедры філасофіі і гісторыі БДАТУ.
89
Займаецца даследаваннямі лакальнай гісторыі часоў нацысцкай акупацыі Беларусі. Сабраў вялізную базу аўдыё і відэаматэрыялаў з успамінамі мясцовых жыхароў пра падзеі 19411944 гг. Значную частку складаюць запісы з Віцебшчыны. Абараніў дысертацыю «Прпвлеченне нацнстской Германней граждан Беларусн на прннуднтельные работы (19411944 гг.)» (2005), у якой выкарыстаны матэрыялы з Віцебшчыны.
Удзельнік шэрагу міжнародных, рэспубліканскіх, рэгіянальных канферэнцый, на якіх выступае з паведамленнямі на рэгіянальную тэматыку. Аўтар артыкулаў, змешчаных у кнігах, матэрыялах навуковых канферэнцый, часогіісах, перыядычных выданнях, кнізе «Памяць» г. Віцебска.
Тв.: Артыкулы ў кнігах: На нямецкай катарзе / Памяць: Гіст.дакум. хроніка Віцебска: у 2х кн. Кн. 1. — Мн.: БелЭН, 2002. —С. 451453; Віцебскае Прыдзвінне ў гады Вялікай Айчыннай вайны. Акупацыйны рэжым // Віцебскі раён: краязнаўчыя нарысы / І.А. Абрамава [і інш.]; уклад. М.В. Півавар. — Мн.: Паркус плюс, 2008, —С. 129135.
Артыкулы ў навуковым друку: (разам з М. Пішчулёнкам) Жнтелн Вптебіцпны на прннуднтельных работах в Германнн // Веснік ВДУ. — 1999. — № 1. — С. 912; Нспользованне немецкнмн оккупацноннымм властямн трудовых резервов Беларусн (19411944) // Веснік ВДУ. — 2003. — № 1. — С. 1117; Русская освободмтельная народная армня Камннского на Лепелыцнне в 19431944 гг. // Лепельскія чытанні: Другая навуковапрактычная канферэнцыя: зборнік дакладаў /склад. А.У. Стэльмах. —Лепель, 2006. — С. 5659; Судебная спстема на оккупйрованной террмторпм Беларусн 19411944 гг. (на прнмере суда Зубовской волостй Оршанского района) // Беларусь і Германія: Гісторыя і сучаснасць: матэрыялы Міжнарод. навук. канф., Мінск, 26 красавіка 2007 г. — Мн.: МДЛУ, 2007. — С. 107111; Некоторые аспекты жнзнн н быта населення Москаленятской волостн Городокского района под немецкой оккупацней (19411943 гг.) // Гарадоччына ўчора, сёння, заўтра: матэрыялы I Гарадоцкіх краязнаўчыхчытанняў, 26 кастрычніка 2007. — Гарадок, 2008. — С. 6874; Судебная спстема на Лепелыцнне в годы нацпстской оккупацпп (19421944 гг.) // III Лепельскія чытанні: матэрыялы навуковапрактычнай канферэнцыі, 10 кастрычніка 2008 года. — Лепель, 2008. — С. 8893; Предпрннпмательская деятельность жнтелей г. Вптебска в перпод немецкой оккупацпн (19411943 гг.) // Vesture: avoti un cilveki. Proceedings of the 17th International Scientific. Readings of the Faculty of Humanities. — History XI. — Daugavpils: Saule, 2009. — C. 108115; Алкоголь в жнзнн белорусского обіцества в пернод нацнстской оккупацнн // Віцебшчына ў 19411944 гг.: Супраціў. Вызваленне. Памяць: матэрыялы рэспубліканскай навуковапрактычнай канферэнцыі, Віцебск, 1819 чэрвеня 2009 г. / ВДУ; рэдкал.: В.У. Акуневіч (адк. рэд.) [і інш.]. — Віцебск: ВДУ, 2009. — С. 8187; (разам з Д.А. Аляхновічам) БеларусьЛатгалня: Холокост по обе стороны граннцы // Тамсама. — С. 3843; На граннце с Латгалней. Стратегпя выжнвання населенмя Браславіднны в перпод немецкой оккупацпп (19411944гг.)//Vesture: avoti un cilveki. XIXzinatniskie lasijumi. Vesture XIII. — Daugavpils: Saule, 2010.—C. 7179.
Літ.: Анкета «Краязнаўцы Віцебшчыны». Грэбень Я.А. (21.02.2010) // Асабісты архіў М.В. Півавара.
ГРЭЧКІН Г., гісторык. Кандыдат гіст. навук. Аўтар кніг «Борьба за установленме советской властп в Внтебской губерннн». выдадзенай ВАКМ (1958), у якой з марксісцкіх пазіцый разглядаецца грамадскапалітычнае жыццё горада з лютага (лютаўскай рэвалюцыі) да канца 1917 г. У сваім даследаванні аўтар на матэрыялах перыядычнага друку (49 спасылак), дакументах, змешчаных у зборніках дакументаў (25), матэрыялах архіваў СССР (15), ДАВВ (13 спасылак) аналізуе падзеі грамадскапалітычнага жыцця Віцебска.
Тв.: Борьба за установленне советской властн в Внтебской губерннн. — Внтебск: ВОУТ, 1958.72 с.
ГУСЕЙНАВА ТАМЕЛА ІБРАГІМАЎНА (5.03.1984, Віцебск), педагог. Скончыла гіст. факультэт ВДУ (2006). Працавала ў Дашкольнай адукацыйнай установе № 6 (з 2006). Займацца даследаваннямі Віцебшчыны пачала ў час вучобы ў ВНУ пад уплывам выкладчыка А.М. Дулава. Даследуе крыніцазнаўства гісторыі Віцебшчыны. На кафедры гісторыі Беларусі абараніла дыпломную працу «Памятные кннжкн Внтебской губерннн как нсторнческнй псточнпк».
90
Літ.: Анкета «Краязнаўцы Віцебшчыны». Гусейнава Т.І. (27.09.2006) //Асабісты архіў М.В. Півавара.
ГУТ^НІКАЎ ІГАР МІКАЛАЕВІЧ (30.10.1960, г. Орша Віцебскай вобл.), педагог, краязнаўца. Скончыў гіст. факультэт МДПІ (1982). Працаваў выкладчыкам грамадазнаўства ўвучылішчы№29 г. Віцебска(19821983). сакратаром камітэта ЛКСМБ вучылішча № 29 (19831985), кіраўніком лектарскай групы Віцебскага абкама ЛКСМБ (19851988), заг. кабінета грамадскіх навук Віцебскага ветэрынарнага інстытута (19881992), настаўнікам гісторыі СШ № 37 г. Віцебска (19922000), кіраўніком гуртка ваеннагістарычнага краязнаўства (20002009), настаўнікам гісторыі ў СШ № 43 г. Віцебска (з 2009).
Даследуе ваенную гісторыю Беларусі і Віцебшчыны. пераважна перыяду Вялікай Айчыннай вайны. Займацца даследаваннямі пачаўу 2000 г. падуплывам Л.Н. Бруевай. Разам з інш. членамі асацыяцыі «Пошук» стварыў спіс злучэнняў і часцей РККА, якія ўдзельнічалі ў баях на Беларусі ў 1941 г. Браў удзел падрыхтоўцы тэлеперадачы з цыкла «Цена Победы», прысвечанай вызваленню г. Віцебска (2009). Удзельнічаў у стварэнні мемарыяльнага музея імя М.П. Шмырова ў СШ № 43 г. Віцебска.
Літ.: Анкета «Краязнаўцы Віцебшчыны». Гутнікаў І.М. (2.10.2010) //Асабісты архіў М.В. Півавара.
91
аАНІЛАЎ ІВАН СЯРГЕЕВІЧ (t), педагог. Працаваў дырэктарам школы, у пасялковым савеце на Гарадоччыне. У другой палове XX ст. ладзіў турыстычнакраязнаўчыя ўкі. прычыніўся да стварэння школьнага музею у г.п. Езярышча Гарадоцкага раёна. Заслужаны настаўнік БССР (1965).
Літ.: Матэрыялы Гарадоцкага раённага гісторыкакраязнаўчага музея.
ДАНЬКО ЛЕЎ ФЁДАРАВІЧ (29.07.1969, г. Полацк), краязнаўца, выдавец. СкончыўСШ№3 г. Полацка(1986), гіст. факультэт БДУ (1993). Працаваў навуковым супрацоўнікам у ПКМ (19861994), выкладчыкам ПДУ і дырэктарам Музея гісторыі ПДУ (19941995), гал. рэдактарам выдавецкага аддзела МПКП «Дыяна» (19942001), індывідуальным прадпрымальнікам.
3 самага дзяцінства зацікавіўся гісторыяй роднага краю. Гэтаму спрыяла атмасфера ў сям’і: вялікая бібліятэка, сямейныя паданні, расповеды маці, нумізматычная калекцыя бацькі, успаміны бацькі аб мінулай вайне, якую прайшоў ад Зах. Еўропы да Манжурыі. Школьнікам прачытаў кнігі, якія вызначылі пазнейшыя зацікаўленнасці: «О чём рассказывают монеты» В.Н. Рабцэвіча і «Полацк» Г.В. Штыхава. Займаецца комплексным даследаваннем Полаччыны. аддаючы перавагу асобным пытанням царкоўнага краязнаўства, археалогіі Полацка, нумізматыцы, вывучэнню каменных крыжоў, культавых камянёў, выдавецкай дзейнасці. Mae шырокую эрудыцыю, валодае добрым пачуццём мовы.
КНІГІ ОНЛАЙН
