Краязнаўцы Віцебшчыны другой паловы XX - пачатку XXI ст.
біябібліяграфічны даведнік
Мікалай Півавар
Выдавец: Кнігазбор
Памер: 372с.
Мінск 2010
Пленэр збірае мастакоў // Тамсама. — С. 54; Былыя сядзібы Паазер’я // Нашы карані (П). — 2004. — № 14. — С. 3559; — № 15. — С. 2932; Госці з Літвы // Нашы карані (П). — 2004. — № 15. — С. 59' Так олллІнаЛмСЯо<<Ру^ь>п^ ^аРвы ~ 2004 ~ №1. — С. 39; Жыццё і лёс мастака зпад Кямелішак // Барвы. — г ~м ’ ГалеРэя мастак°Ў У вёсцы // Тамсама. — С. 42; Ён быў нястомным рэфарматарам // I Лі \ —— tUv ।. Ns 35. С. 1. 3.
Пераклады з польскай мовы: Жаброўскі Генрык. Міхнічы. — Паставы: Сумежжа, 2005 — 120 с Жамойць Ежы. Свір і касцёл свірскі // Нашы карані (П). — 2003. — Ns 8. — С. 1723; Марэлоўскі Мар’ян’
79
Палац Пілсудскіх у Мосары // Тамсама. — С. 4045; Афтэназы Раман. Германавічы. Ёды. Лужкі // Нашы карані(П) 2005. — №16 —С. 4249.
Літ Шык У. Мііхась за мяжу не збіраецца пакуль: [Ml. Гіль, Паставы] // ВК. — 2000. — № 38. — 3, Сідарэвіч А. Выдадзена ў Паставах // НН. — 2005. — № 29. — С. 8; Анкета «Краязнаўцы Віцебшчыны». Гіль M1.H. (20.10.2006) //Асабісты архіў М.В. Півавара.
ГІНЗБУРГ БАРЫС ЛЬВОВІЧ (20.12.1922. г. Віцебск). урач. Скончыў СШ № 10 г. Віцебска. Віцебскі медыцынскі інстытут (1952). Працаваў галоўньім урачом Віцебскай санітарнаэпідэмічнай станцыі (1952—1955). загадчыкам райздраўаддзела, галоўньім ўрачом Віцебскага раёна (1955—1983). урачомметадыстам Віцебскай цэнтральнай раённай паліклінікі (19831986). Аўтар артыкулаў па гісторыі. сучасным стане медыцыны ў Віцебскім раёне і лёсе медыкаў у гады вайны.
Тв ' Ваенны лёс бальніцы: [в. Бараўляны] // ЛПр. — 1985. — № 55. — С. 2; Верныя памяці: [ФАП у в. Баршчоўкаі // ЛПр. — 1985. — № 72. — С. 3; У адным раду: [медыкі Віцебскага раёна ў Вялікай Айчыннан вайне] // ЛПр. — 1987. — № 23. — С. 3; «Доктар Ваня» // ЛПр. — 1988. — № 56. — С. 2; Суражскія райздравы // ЖП — 1995 — № 29. — С. 2; Трагедыя Барадзіна //ЖП. — 1998. — № 10. — С. 2; Бальніца, якая ваявала: [Радзімір Махноў] //ЖП. — 1998. — № 48. — С. 2; Медыкі першай Беларускай: [партызанскай брыгады] // ЖП. — 2001. — № 58. — С. 2; МІедыкі першай Віцебскай: [партызанскай брыгады] //ЖП. — 2001. — № 62. — С. 2; Чырвоны Крыж: Людзі і справы: [Г.Н. Жаваркава] // ЖП. — 2001. — № 74. — С. 2
Літ.: МІезенцев В. Врач по прнзванню: [Б.Л. Пнзбург] //ЖП. — 2002. — № 97. — С. 3; Степаненко НК, Степаненко Ю.Н. Гордость здравоохранення Внтебіднны: бнографнческнй справочннк. — Внтебск: ВОТ, 2009.— С. 159160.
ПНЬКО ВОЛЬГА ДЗМІТРЫЕЎНА (26.04.1960, в. Дзіўнікі (зараз Галінова) Псуеўскага с/с Глыбоцкага раёна Віцебскай вобл.), педагог, краязнаўца. Працаваланастаўніцай пачатковых класаў Гатаўшчынскай СШ Глыбоцкага раёна (1980—1983), дырэктарам Падсвільскага дома піянераў(19831987). Цяпер працуе настаўніцай беларускай мовы і літаратуры, намеснікам дырэктара Празароцкай СШ Глыбоцкага раёна (з 1987).
Вядзе актыўную пазакласную работу па вывучэнні роднага краю. Распачала актыўна займацца краязнаўствам у 1989—1990м гг., калі стала браць удзел у абласной краязнаўчай экспедыцыі «Мой родны кут», якая праводзілася аддзелам беларусазнаўства ВАААППДіП пад кіраўніцтвам А.В. Куржалава.
Даследуе жыццёвы і творчы шлях 1. Буйніцкага, гісторыю і культуру в. Празарокі і наваколляў. Стала арганізатарам часовых выстаў «3 гісторыі беларускагатэатра», «1 эатр імя Я. Купалы», «Беларускі дзяржаўны тэатр імя Я. Коласа». Стварыла ў школе «Хол педагагічнай славы», пакой «Гісторыя в. Празарокі і культавых устаноў». Удзельнік краязнаўчых канферэнцый, якія ладзяцца аддзелам краязнаўства і беларусазнаўства ВАААППДіП, канферэнцый, прысвечаных жыццю і дзейнасці Б. ЭпімахаШыпілы, I. Буйніцкага і інш.
Падтрымлівае кантакты з аддзелам краязнаўства і беларусазнаўства ВАААППДіП, Глыбоцкім домам рамёстваў, Глыбоцкім раённым краязнаўчым музеем. Глыбоцкім занальным архівам, Глыбоцкім РЦДТ, Віленскім гістарычным архівам.
Аўтар кнігі «Пралеска сіняй Беларусі: зборнік літаратурных твораў пра Глыбоччыну» (выдадзена пры падтрымцы Віцебскага аддзялення фонда Л. Сапегі, 2002). Некаторыя легенды, сабраныя на Празароччыне апублікаваны ў кнізе «Легенды і паданні Віцебшчыны», артыкул пра I. Буйніцкага — у зборніку «Гонар і слава Віцебшчыны».
Mae ненадрукаваныя працы: «Духоўная спадчына Празароцкага краю». «Невядомыя старонкі жыцця і дзейнасці I. Буйніцкага», «Празароцкая школа — учора. сёння. заўтра» (няскончаная). Некаторыя матэрыялы перадала ў Глыбоцкі краязнаўчы музей, Музей літаратуры і мастацтва СШ № 2 г. Глыбокае.
Выдатнік адукацыі Рэспублікі Беларусь (2004). узнагароджана ганаровым знакам «За актыўную працу» Рэспубліканскага савета Педагагічнага таварыства (1994), прызёр конкурса «Жанчына года» Віцебскай вобл. (1998). арганізаванага Віцебскім аблвыканкамам і Віцебскім абласным саветам жанчын, прызёр абласнога конкурса«Настаўнік года»(1991).
Тв.: Пралеска сіняй Беларусі: зборнік літаратурных твораў пра Глыбоччыну: [саматуж. выд.]. — 2002.
Артыкулы ў мясцовым друку: Пра вёску Празарокі, Як ксёндз разбойнікаў выратаваў// Легенды і паданні Віцебшчыны: зборнік матэрыялаў абласнога конкурса «Легенды і паданні роднага краю» / склад. Н. Зайцава. — Віцебск, 2002. — С. 24, 82; На радзіме Ігната Буйніцкага//ВГл. —1991. — № 20. — С. 3; Празарокі// ВГл. — 1993. — № 81. — С. 2; Па слядах краязнаўчай канферэнцыі // ВГл. — 1993. — № 31. — С. 2; Ізноў пра Ігната Буйніцкага// ВГл. — 1994. — № 26. — С. 23; Блуканні па пакутах// ВГл. — 1994. — № 53. — С. 23; Ішлі лісты ў Кракаў//ВГл. — 1995. — №49.—С. 2. _
Літ.: Бурэніч Т. Летапісцы роднага краю//ВГл. —1995. — № 30. —С. 2; Анкета «Краязнаўцы Віцебшчыны». Пнько В.Д. (9.03.2008) // Асабісты архіў М.В. Півавара.
80
ГЛАГОУСКАЯ АЛ EH A (8.04.1959, в. Ярылаўка Беластоцкага пав. Падляшскага ваяводства, РП, палітолаг, гісторык, краязнаўца, журналіст, беларускі грамадскі дзеяч, папулярызатар і прапагандыст беларускай гісторыі і культуры ў Польшчы. Кандыдат гуманітарных навук (1995). Жыве ў Гданьску. Закончыла факультэт журналістыкі і палітычных навук Варшаўскага ўніверсітэта (1983). Працавала ў Гданьскім універсітэце (19841998), ад’юнктам на кафедры беларускай культуры ва ўніверсітэце ў Беластоку (з 1998). Актыўна ўдзельнічае ў беларусазнаўчых даследаваннях у Польшчы і ў беларускім руху (старшыня Беларускага культурнагатаварыства «Хатка» ў Гданьску, член рэдакцыі польскабеларускага месячніка «Czasopis» (Беласток).
Даследуе дзейнасць беларускага мастака з Браслаўшчыны Пётры Сергіевіча. Праводзіць экспедыцыі па месцах. звязаных з дзейнасцю мастака, арганізавала выставы твораў з прыватны.х збораў Польшчы ў Гданьску, Беластоку (2003). Рэдактар каталогу «Piotr Sierhijewicz 19901984. Ze zbiorow prywatnych w Polsce. Gdansk; Sopot; Gdynia, 2002». Вывучае жыццё i дзейнасць Мар’яна Пецюкевіча. Рэдактар выдання і аўтар прадмовы кнігі даследчыка «Кара за службу народу. Абразкі ссыльнага жыцьця» (Беласток, 2001). Разам з Вячаславам Харужым апрацавала і падрыхтавала да друку эпісталярную спадчыну этнографа і з’яўляецца аўтарам прадмовы кнігі «М. Пецюкевіч. Л істы (1956—1982)» (Беласток, 2005). Укладальніца зборніка твораў Міколы Дварэцкага (Міколы Базылюка) «Там і тут» (Гданьск, 2008) і аўтар прадмовы даяго. Аўтар кнігі «Беларусы на Гданьскім узбярэжжы», сярод галоўных герояў якой браслаўчане Міхал Дварэцкі і Андрэй Вангін Блажэвіч. Удзельніца Браслаўскіх чытанняў 2000, 2003. Арганізатар шэрагу канферэнцый і выстаў.
Аўтар кніг «Biatorus 19141940. Kultura pod pres^ polityki» (Bialystok: Bialoruskie Towarzystwo Historyczne, 1996), «Bialorusini na Wybrzezu Gdanskim» (Торунь: Адам Mapшалак, 2003). н
Тв.: Юніпіартык^^ Юзюк Фарботка// ЭГБ. — Т. 6. Ч. II. — Мн.: БелЭн, 2003. —
С. 26, Семашкевіч Іван (Янка Быліна) // Тамсама. — С. 436; (разам з А. Лозка) Казлоўскі Уладзіслаў // Беларускі фальклор: энцыклапедыя. — Т. 1. — Мн.: БелЭн, 2005. —С. 611; Biatorus 19141940 Kultura pod ?res^ ^ Г1 ~ Biafystok: Bialoruskie Towarzystwo Historyczne, 1996. — 238 s.; (уступ, навуковая рэдакцыя) Aniela Kotkowicz, Weronika KotkowiczKlentak. Uspaminy. — Bialystok, 1999; (разам зА. Хадубскім) Tozsamosc kulturowa. Szkice o mniejszosciach narodowych na Pomorzu Gdanskim. — Gdansk, 2001; Уступнае слова // Kapa за службу народу. Абразкі ссыльнага жыцьця. — Беласток, 2001. — С. 510; (разам з А Хадубскім) I™SnaTsc kultur°wa: Szkice о mniejszoscciach narodowych na Pomorzu Gdanskim. Seria druga. — Gdansk 2002; Piotr Sierhijewicz 19001984. Ze zbiorow prywatnych w Polsce. Katalog. — Gdansk 2002 — 24 s' Bialorusini na Wybrzezu Gdanskim. — Toruh, 2003; (разам з A. Хадубскім) Tozsamosc kulturowa Szkice o mniejszosciach narodowych na Pomorzu Gdanskim. Seria trzecia. — Gdansk, 2003; Уступ // Aniela Kotkowicz Weronika KotkowiczKlentak, Od Budslawa do GUAtagu. Bialystok, 2003. S. 512; (разам з A. Хадубскім) kulturowa. Szkice o mniejszosciach narodowych na Pomorzu Gdanskim. Seria czwarta. — Gdansk, 2004; (разам з A. Хадубскім) Tozsamosc kulturowa. Szkice o mniejszoscciach narodowych na Pomorzu Gdanskim' Sena ріфа. — Gdansk, 2005; Уступ // M. Пецюкевіч. Лісты (19561982) / рэд. A. Глагоўская, B. Харужы — Беласток, 2005. — С. 522; Уступ // Куптэль Міхась. Адгалоскі карэспандэнта. — Сопат, 2006. — С. 38; Vyprowadzenie// Mikolaj Dworzecki (Mikola Bazyluk). Tam i tu / zebrala, opracowala i wst^pem poprzedzila Helena Giogowska — Gdansk, 2008. — S. 542; Lew Dobrzyhski — artysta i pamiec: katalog wystawy L Dobrzyhskieqo w Muzeum Ziemi Puckiej lipiecwrzesieh 2008. — 8 s. / a
Артыкулы ў навуковым друку: «Схавалася душа паэта» — слова аб Міколе Дварэцкім // Браслаўскія чытанні. матэрыялы V навуковакраязнаўчай канферэнцыі, прысвечанай 939годдзю першай згадкі Браслава ў пісьмовыхкрыніцах,—Браслаў; Наваполацк: Усяслаў Чарадзей, 2001, —С. 124126; Канцэпцыя Беларускага
PC11"?3 паводле Мітрафана ДоўнарЗапольскага // Трэція міжнародныя Доўнараўскія чытанні — Мн 2002. — С 7881, Кніга пра віцебскага гісторыка, (Л. Хмяльніцкая, Гісторык з Віцебска. Жыццяпіс Аляксея Сапунова, Мінск 2001) // Czasopis. — 2002. — № 3. — S. 3840; Спадчына Пётры Сергіевіча ў Польшчы // Ьраслаускія чытанні: матэрыялы VI навуковакраязнаўчай канферэнцыі, прысвечанай 150й гадавіне з дня нараджэння браслаўскага лекара, грамадскага дзеяча Станіслава Нарбута (18531926), 78 мая 2003 года — Браслэу, 2003. — С. 2426; Полацак антырасейскі (D. Kupisz, Polock 1579, Warszawa 2003) //Arche. — 2004. — № 280282, Язэп Найдзюк аўтар, выдавец і друкар двух народаў // Беларуская кніга ў кантэксце
КНІГІ ОНЛАЙН
