Краязнаўцы Віцебшчыны другой паловы XX - пачатку XXI ст.
біябібліяграфічны даведнік
Мікалай Півавар
Выдавец: Кнігазбор
Памер: 372с.
Мінск 2010
«Памяць» Дубровенскага раёна. Нам. старшыні Дубровенскага раённага савета ветэранаў вайны, працы і УС. Укладальнік кнігі «Памяць» Дубровенскага раёна.
Займаецца комплекснымі даследаваннямі роднага краю. аддаючы перавагу ўдзелу ў пошукавым руху: увекавечанне імёнаў загінуўшых у Дубровенскім раёне салдат і землякоў, зоор інфармацыі праход ваенныхдзеянняў на Дубровеншчыне, васнныя часці, якія вызвалялі
75
раён. Займацца краязнаўчымі даследаваннямі Дубровеншчыны пачаў, калі ўвайшоўу склад камісіі па складанні кнігі «Памяць» Дубровенскага раёна (1993). Убачыў шмат недахопаў, асабліва ў выяўленні імёнаў загінуўшых на тэрыторыі раёна. Пэўны ўплыў на фарміраванне методыкі пошукавых мерапрыемстваў аказала Л.Н. Бруева.
Зрабіў больш за 10 паездак у архіў УС РФ (Падольск), НАРБ, ДАВВ. Шляхам працы ў архівах. аналізу кніг «Памяць» розных рэгіёнаў РФ і былых рэспублік СССР выявіў больш за 10 тысяч імёнаў савецкіх воінаў, якія загінулі, сканалі ад ранаў і згінулі без вестаку баях на Дубровеншчыне ў 1941—1944 гт. Зверыў спісы загінуўшых на тэрыторыі раёна, склаў карткі персанальнага ўліку на 15 тысяч чалавек. якія раней не знаходзіліся на ўліку, унёс іх у картатэку, спісы райваенкамата, а таксама ў спісы па брацкіх могілках.
Склаў спіс ваенных часцей (65 дывізій, 80 брыгад, больш за 500 палкоў, 2 ваенныя шпіталі, 50 медсанбатаў, 38 штрафных рот), якія вызвалялі Дубровеншчыну. Правёў пашпартызацыю 27 воінскіх брацкіх могілак. Зрабіў выпіскі з журналаў баявых дзеянняў 15 дывізій і брыгад.
Напісаў кароткую гісторыю 250 населеных пунктаў раёна і храналогію гістарычных падзей на Дубровеншчыне. Перадаў некаторыя матэрыялы Р.С. Шараю (г. Орша) з мэтай выкарыстання для напісання кнігі. Аўтар артыкулаў на краязнаўчую тэматыку ў раённай газеце «Дняпроўская праўда». Mae актыўную грамадзянскую пазіцыю, удзельнічае ў грамадскім жыцці раёна. Падтрымлівае сувязь з удзельнікамі вызвалення раёна і сваякамі воінаў, якія загінулі ў Вялікай Айчыннай вайне. Падтрымлівае кантакты з архівам МА РФ (Падольск), ДАВВ, Аршанскім занальным архівам. музеем Вялікай Айчыннай вайны ў Мінску, пошукавымі атрадамі Віцебшчыны, навучальнымі ўстановамі Віцебскай вобл. Частку матэрыялаў перадаў у занальны архіў г. Оршы. Дубровенскі краязнаўчы музей, раённую бібліятэку.
Тв.: 3 гісторыі населеных пунктаў // Памяць: Гісторыкадакументальная хроніка Дубровенскага раёна. Кн. 1. — Мн.: Паліграфафармленне, 1997. — С. 555589.
Артыкулы ў перыядычным друку: Аб тых, хто не прыйдзе ніколі // ДнП. —1990. — 29 снеж. — С. 3; Зберажом святыя імёны // ДнП. — 1993. — № 30. — С. 3, 4; Нязгасны подзвіг арміі і народа // ДнП. — 1994. — № 16. — С. 2; Родныя вытокі: [тапаніміка Дубровеншчыны] // ДнП. — 1994. — № 100. — С. 2; Спадчына // ДнП. _ 1994. _ 17 снеж. — С. 2; Цана друкаванага слова // ДнП. —1995. — № 15. — С. 2; Яму даступныя тайны лазера: [П.В. Грыбкоўскі] // ДнП. —1996. — № 56. —С. 2; Край, дзе мы жывем // ДнП. —1995. — Na 89, 9 ліст.; Памятныя даты на Дубровеншчыне ў новым 1997 г. //ДнП. —1996. — № 102. — С. 2, 3; Насельніцтва Дубровеншчыны стагоддзе назад//ДнП. —1997. — №7. —С. 2; У ліпені 41га// ДнП. —1998. — № 54. — С. 3; Неўсё былотак проста: [з гісторыі сельскай гаспадаркі на Дубровеншчыне]// ДнП. —1998. — № 99. — С. 2; Народы дружнлн всегда // ДнП. — 1998. — 20 снеж. — С. 3; Пра ўсё раскажа кніга «Памяць» // ДнП. — 1998 — 28 сак. — С. 2; Вучыцца маглі далёка не ўсе // ДнП. —1999. —10 лют. — С. 2; Навучанне — абавязковае // ДнП. — 1999. — 17 лют. — С. 3; На абарону заваёў рэвалюцыі: [камбеды] //ДнП. — 1999. — № 11. — С. 2; Цярністы шлях веры //ДнП. — 1999. — № 25, 27; Псторыя падказвае//ДнП. — 1999. — 23 крас. — С. 2; 3 глыбінь вякоў да нашых дзён // ДнП. — 1999. — Na 32. — С. 2; Яны былі першымі: [дубровенская міліцыя] // ДнП. —1999. — 3 сак. — С. 3; Адзіным народам, адзінай краінай //ДнП. —1999. —15 верас. — С. 2; Сельская гаспадарка ў даваенны перыяд // ДнП. —1999. — Ne 40, 42; У нагу з часам: [прамысловасць Дуброўны XVIIIXIX ст.] //ДнП. — 1999. — Na 43, 44; Штурм «лініі Манэргейма» // ДнП. — 1999 — № 90. — С. 2; Культурнае развіццё Дубровеншчыны // ДнП. — 2000. — Na 3. — С. 2; Равеснік Чырвонай Арміі: [М.Е. Баранаў] // ДНП. — 2000. — Na 16. —С. 2; Баі былі надзвычай жорсткімі //ДнП. — 2000. — Ne 50. — С. 2; Наша і для нас: [газета «ДнП»] // ДнП. — 2001. — Ne 18. — С. 2; Няўмольнасць: [М.К. Глазуноў] // ДнП. — 2001. — Na 36. — С. 3; Каму гэта выгадна? // ДнП. — 2001. — Na 40. — С. 2; На алтар Перамогі: [пахаванне загінуўшых на Дубровеншчыне] // ДнП. — 2001. — Ne 49. — С. 23; Яднанне праз вякі: [дубровенцы ў Масковіі] // ДнП. — 2001. — Na 50. — С. 2: Рэабілітацыя цаною... крыві: [выкарыстанне штрафбатаў на Дубровеншчыне] // ДнП. _ 2001. — Na 94. — С. 2; Разам праз вякі: [Дуброўна і Орша] // ДнП. — 2002. — Na 11. — С. 2; «Кацюшы» ў баях на Дубровеншчыне // ДнП. — 2002. — Na 25. — С. 2, 3; Танкі на мінных паях // ДнП. — 2002. — № 49 — с. 2; Паважай іншых, каб паважалі цябе // ДнП. — 2002. — 21 жніўня. — С. 3; Яны змагаліся за Сталінград // ДнП. — 2003. — Na 8. — С. 2; Пісьмы з фронту // ДнП. — 2003. — № 15. — С. 2; Вернасць Радзіме // ДнП. — 2003. — Ne 36. — С. 2; Край Дубровенскі // ДнП. — 2003. — № 50. — С. 2; Малапрыкметны, неацэнны ўклад: [рамонтныя войскі] // ДнП. — 2003. — Ne 69. — С. 2; Раны незагойныя // ДнП. — 2003. — 21 чэрв. — С. 2; Запруда, пераправа. мост // ДнП. — 2003. — Ne 97. — С. 2; Над шырокім Дняпром // ДнП. — 2003. — 3 верас. — С. 3; Каб не быць Іванамі без роду, без племені // ДнП. — 2003. — 1 кастр. — С. 3; Так жылі нашы продкі: [сяр. XIX ст.] //Тамсама; Дзе б ні жылі, а Радзіму праслаўлялі: [дубровенцы ў Масковіі] // ДнП. — 2004. — Ne 2. — С. 2; Шматгадовае рэха вайны: [міны на Дуброўшчыне] // ДнП. — 2004. — Na 23. — С. 2; Трагічны лёс народа: [яўрэі на Дубровеншчыне] // ДнП. — 2004. — Ne 26. — С. 2; Нашчадкі памятаюць подзвігславутага земляка: [Казарскі] // ДнП. — 2004. — Na 41. — С. 2; Грамадзянін, патрыёт: [А.А. Галаўко] // ДнП. — 2004. — Na 50. — С. 1; Дзеці вайны // Тамсама; Квітней і развівайся родная старонка //ДнП. — 2004. — Na 57. — С. 2; Вайна і сёння ідзе за намі след у след // НС. — 2004. — Na 90. — С. 2; Марудныя вёрсты вайны // ДнП. — 2004. — Na 98100. — 2005 — Na 1; Чырвоны сцяг, прабіты кулямі //ДнП. — 2005. — Ne 15,—С. 2, 3; Свяшчэнная памяць: [Ю.Д. Гарачаў] //ДнП. — 2005. — №21. — С. 3; He ўсе імёны яшчэ ўстаноўлены // ДнП. — 2005. — № 56. — С. 2; Пошукі працягваюцца // ДнП. — 2005. — 15 кастр. — С. 3; Круглыя даты 2006 года ў гісторыі Дубровеншчыны // ДнП. — 2005. — № 106. — С. 2; Змагалася штрафная рота: [6000 жыхароў Смаленшчыны загінулі пры вызваленні Дубровеншчыны] // ДнП. — 2006. — № 89. — С. 2; Суровая праўда вайны//ДнП. — 2006. — 1 ліп. — С.З; Рэліквіі мінулай вайны: [стальныя нагруднікі]//ДнП. — 2008. — №9,—
76
С. 2; Старонкі гісторыі роднага краю ў архіўных дакументах. Год 1930 // ДнП — 2008 — № 9 — С 2 7 Галоунае багацце: [псторыя калгаса «1 мая»] //ДнП. 2008. № 28. С. 2; Загінулі ва Усходняй Прусіі'' [спісы запнуушых дубровенцауземлякоў] //ДнП. 2006. № 6367.2007. № 31; Горкія вёрсты вайны ^оТ^Л^г . ~2008 № 37 с 23; Сапёрыштурмавікі адступаць не ма™ // ДнП 2008. — 3 снеж. — С. 3; Жыцце напружанае і стваральнае // ДнП. 2008. 10 снеж. — С 3' 3 марай аб лепшамбудучыні//ДнП,—2008, —ІЗснеж,—С. 3. о марам
Ліг: Увековечнть память павшнх солдат — значнт успоконть нх душн // НС — 2004 — 8 крас — С 2' Васільеу Л. Чалавек з няўрымслівым характарам: [А.Я. Гаўруцікаў] //ДнП. — 2007 —17 лют. — С 5’ Анкета «Краязнауцы Віцебшчыны» Гаўруцікаў А.Я. (30.03.2009) //Асабісты архіў М.В. Півавара; Аўтабіяграфія А.Я. Гауруцікава (30.03.2009) //Тамсама; Спіс публікацый А.Я. Гаўруцікава ў газеце «Дняпроўская праўда» // і амсама. 1
ГАЎРЬІЛЬЧАНКА КЛАЎДЗІЯ ЛУКІНІЧНА (1905—?), аматар даўніны. Аўтар 2 рукапісаў нарускай мове «Березвечская обнтель», «Петербургскпе былн», якія даслала ў рэспубліканскі цэнтр па напісанні летапісу «Памяць» Міхаілу Захаравічу Башлыкову. Рукапіс «Ьерезвечская обнтель» утрьімлівае цікавыя звесткі па гісторыі і культуры Глыбоччыны. Надрукаваны ў газеце «Веснік Глыбоччыны».
Тв.: Березвечская обнтель/Z ВГл. — 1993. — № 1214, 18, 20, 24, 26, 3035 3843
Літ.: Зінкевіч А. Праз віхуру гадоў//ВГл. — 1993. — № 4. — с’23,
ГЕЛЕРТ ЯНІНА ЛЮДВІКА. Унучка С. Нарбута. Удзельнік краязнаўчых чытанняў, на якіх вьіспупае з паведамленнямі па гісторыі роду Нарбутаў на Браслаўшчыне. Аўтар артыкулаў у мясцовым друку на тую ж тэматыку. Жыве ў Польшчы.
Тв.: Лекар Станіслаў Нарбут і гісторыя Браслава // Браслаўскія чытанні: матэрыялы II Навуковакрая^а/чан ^ФерэнЦЫ'' прысвечанай 925годдзю Браслава (10651990), 1617 лютага 1991 г / навук рэд. М.А Ткачоу. — Браслаў: Браслаўскі філіял Пастаўскай узбуйнёнай друкарні, 1991. — С 1113' Сям'я рчКТа₽?аа?рбуТм і?3 7 о98? ~ № 70' “ С' 2' 3; Лекар СтаніслаЎ Нарбут і гісторыя Браслаўшчыны // bo. — ІУУІ. — №41.—С. 3, 4.
ГЕЛЬБЕІ Г ЯКАЎ ЛЕЙБАВІЧ (Леанідавіч) (16.05.1922, м. Мена Чарнігаўскай вобл., Украіна), педагог. Дацэнт (1961). Прафесар (1977). Скончыў гіст. факультэт МДУ (1949)’ аспірантуру пры МДУ (19531955). Працаваў ст. выкладчыкам у Кіргізскім універсітэце (19491953), ст. выкладчыкам. дацэнтам (19551965), нам. дэкана (19611965) у Віцебскім ветэрынарным інстытуце, загадчык кафедры у ВТІЛП (1965—1992). дзе працягвае працаваць на пасадзе прафесара кафедры гісторыі і права.
Узнагароджаны ордэнам Александра Неўскага, Айчыннай вайны 1 і II ступені, Чырвонай Зоркі, 23 медалямі, ганаровымі граматамі Прэзідыума ВС БССР. Заслужаны работнік вышэйшай школы БССР (1976), Ганаровы пагранічнік Венгрыі.
. : .ПеРаьіе ™™леткн // Внтебск: псторнкоэкономпческнй очерк. — Мн„ 1974; (разам з С.Ф. Дахня
Ланко) Партяйные органнзацннВмтебшнны в пернод стронтельства соцпалнзма (19211937 гг.) // Тезпсы докладов научнотеоретмческой конференцнн на тему «Псторня Вятебской областной органязацнн: траднцнн н преемственность». С. 1221; (разам з С.Ф. Дахня) Созданне Вктебской областной партнйной органнзацнн м ее деятельность в предвоенные годы (19381941) // Тамсама. — С. 2125.
Літ.. Корзенко Г.В. Нсторнкн Беларусн в начале XXI столетня: бпобнблмографнческмй справочнмк — Мн ■ Бел. наука, 2007. — С. 7475. г "
КНІГІ ОНЛАЙН
