Краязнаўцы Віцебшчыны другой паловы XX - пачатку XXI ст.
біябібліяграфічны даведнік
Мікалай Півавар
Выдавец: Кнігазбор
Памер: 372с.
Мінск 2010
ЛІТА^ Мядзелка песні пяе... Пастаўшчына літаратурная. — Мн„ 2006. — С. 254; ШатэрнікА. Дзённік// НН. — 2007. — 6 снеж. — С. 23; Лынтупы — 625 // ПК. — 2008.
ГАІДЗЕЕЎ MAKC1M ЮР ЕВІЧ (11.12.1974, г. Магілёў — 24.07.2004), гісторык. Скончыў гіст. факультэт МгДПІ (1996), аспірантуру Інстытута гісторыі НАН Беларусі. Працаваў малодшым навуковым супрацоўнікам у аддзеле спецыяльных гістарычных навук Інстытута гісторыі НАН Беларусі (з 1999).
Даследаваў гісторыю і крыніцы па гісторыі г. Полацка. З'яўляўся вядомым спецыялістам полацкай гісторьіі сярэдзіны XVII ст. Працаваў над дысертацыяй па тэме «Полацкія магістрацкія кнігі другой паловы XVII ст. як гістарычная крыніца» (навуковы кіраўнік доктар гіст. навук Г.Я. Галенчанка). Па тэме даследавання надрукаваў шэраг артыкулаў, якія закраналі пытанні падзей вайны 1656—1667 гг. на Полаччыне, гісторыі рамяства, гарадскога
73
самакіравання Полацка. Удакладніў факты з жыцця вядомага асветніка і паэта Сімяона Полацкага(Самуіла ПятроўскагаСітняновіча). Аналізаваў праблемы дыпламатыкі дакументаў полацкіх магістрацкіх кніг.
Трагічна загінуў. Неапублікаванымі засталіся два рукапісы: амаль завершаная дысертацыя (абарона планавалася на восень 2004 г.) і праца «Актавая кніга полацкага магістрата 1650 г.: зборнік дакументаў».
Тв.: Полацкія магістрацкія кнігі другой паловы XVII ст. як гістарычная крыніца // Псторыя і археалогія Полацка і Полацкай зямлі; матэрыялы II Міжнароднай навуковай канферэнцыі. — Полацк, 1998. — С. 7679; Новыя звесткі да біяграфіі Сімяона Полацкага // КІД. — 1998. — № 78. — С. 5456; Новы дакумент да біяграфіі Сімяона Полацкага II Веснік МгДУ. — 1999. — № 1. — С. 6067; Новые данные к бнографнн Снмеона Полоцкого. Завеіцанме матерн просветнтеля // Славяноведенне. — 1999. — № 2. — С. 3747; Матэрыяльнае становішча сям’і Сімяона Полацкага // Снмеон Полоцкнй: Мнровоззренне, обіцественнополнтмческая н лнтературная деятельность: матерпалы Международной научной конференцнн. — Полоцк, 1999. _ с. 5357; Сімяон Полацкі: сям'я і роднасныя сувязі // Штогоднік Інстытута гісторыі НАН Беларусі. 1999 —Мн., 1999. — С. 4047; «Под час небеспеченства од Москвы...»: Актавая кніга полацкага магістрату за 16561657 гг. як крыніца па вывучэнні вайны 16541667 гг. // БГА. —1999. — Т. 6. Сш. 12. — С. 202221; Запісытэстаменты полацкіх мяшчан часоў вайны 16541667 гг. як пісьмовыя гістарычныя крыніцы// Гісторыя Беларусі: Новае ў даследаванні і выкладанні: матэрыялы Рэсп. навуковапракт. канф., Мінск, 27 сакавіка 1999 г: у 2 ч. — Мн., 1999. — Ч. 2. — С. 39^12; Формуляр запнсейтестаментов в полоцкйх магнстрацкнх кннгах 2й пол. XVII в. // Межславянскне взаймоотношення н связп. Среднме века — раннее Новое время // Сборнпктезпсов 18 конференцнп памятм В.Д. Королюка. — М., 1999. —С. 38—40; (разам з Н. Сліж) Шляхецкія тэстаменты 1617 ст. // Пстарычны альманах. — 2000. — Т. 3. — С. 89110; Полацкі магістрат у часы вайны 16541667 гг. // Весці НАН Беларусі. Сер. гуман. навук. — 2000. — № 3. — С. 6670; Пацвярджальньія актыпасведчанні полацкага магістрату сярэдзіны і другой паловы XVII ст. // Магілёўская даўніна. — Магілёў, 2001. — С. 115120; Тэстамент маці Сімяона Полацкага // Беларускі горад у часе і прасторы. 500 гадоў Полацкай магдэбургіі: зборнік навуковых прац. — Наваполацк, 2001. — С. 8797; Дакументы па гісторыі рамяства ў актавай кнізе полацкага магістрату за 165657 гг. // БГА. — 2003. — Т. 10. Сш. 12. —С. 175187.
Літ ■ Галубовіч В., Груша А. Памяці М.Ю. Гардзеева // Commetarii polocenses historici. — 2004. —Т. I. — С. 84.
ГАРЫДАВЕЦУЛАД31М1РУЛАД31МІРАВІЧ(1968, Віцебск), святар, педагог. краязнаўца. Кандыдат багаслоўя (2006). Старшыня камісіі паархівахВіцебскай вобл. пры Віцебскай епархіі БПЦ. Скончыў СанктПецярбургскую духоўную семінарыю (2003), СанктПецярбургскую духоўную акадэмію (2006).
Займаецца даследаваннямі гісторыі праваслаўнай царквы на Віцебшчыне. Падрыхтаваў шэрагартыкулаў па гісторыі ПолацкаВіцебскай епархіі. якія публікаваліся ў часопісах і газетах: «Архівы і справаводства», «Юстыцыя Беларусі», «Настаўніцкая газета», «Медыцынскі веснік», «Наше Православне», «Преображенне», «Царкоўнае слова», «Мннскне епархнальные ведомостн», «Вестннк церковной нсторші».
Падрыхтаваў да выдання жыцці новапраслаўлёных віцебскіх новамучанікаў протаіерэя Мікалая Акаловіча і Уладзіміра Еленеўскага, а таксама зборнік біяграфічных матэрыялаў для кананізацыі віцебскіх новамучанікаў і спаведнікаў (2007).
Браў удзел у складанні зборніка жыццеапісанняў рэпрэсаваных праваслаўных святароў і царкоўнаслужачых «Внтебскнй мартнролог» (2008).
Тв.: Кнігі: Матерналы для каноннзацнн новомученнков н нсповедннков внтебскнх: сборннк жнзнеопнсаннй. — Внтебск: Нздательскнй отдел Внтебской епархнн, 2007; Внтебскнй мартнролог. — Вптебск: Нздательскнй отдел Вптебской епархнн, 2008; Жнтне святого мсповеднпка Хрнстова Владнмпра. — Внтебск. Нздательскнй отдел Внтебской епархнн, 2007; Жнтне святого свяценномученнка Ннколая, пресвнтера Внтебского. — Влтебск: Нздательскнй отдел Внтебской епархнн, 2007.
Артыкулы ў навуковым друку: Нсторня обновленческого раскола в Вптебске // Вестннк церковной нсторпн (Москва). — 2007. — № 3; Церковная жнзнь на террпторнп ПолоцкоВнтебской епархнн в пермод немецкой оккупацпп в 19411944 гг. // Вестннк церковной нсторпп. — 2008. — № 2 (10); Мнтрофорный протонерей Ннколай Околовнч // АІС. — 2006. — № 3; Юрпст, правозашнтннк, поборннк Православня // Юстнцня Беларусм. — 2006. — № 4; Жертвы «Красного колеса» // Медпцпнскмй вестннк. — 2006. — № 23; Награда белорусскнм архнвнстам // АІС. — 2008. — № 3.
Артыкулы ў перыядычным друку: Мікалай Міратворац// НГ (культурологнческое прнложенне «Рэй»), — 2006. — 3 чэрв.; Владнмнр Ннколаевнч Еленевскнй: Жнзнь православного хрнстнаннна // МЕВ. — 2006. — № 3; Жнзнеопнсанне архнепнскопа Нннокентня (Ястребова) // МЕВ — 2007. — № 1; Хроннка перенесенпя моіцей преподобной Евфроснннп Полоцкой в 1910 году // Царкоўнае слова. — 2007. — №21; Счнтаю себя чернорпзцем // Царкоўнае слова. — 2008. — № 49.
Артыкулы ў выданні «Преображенне»: Мнтрофорный протонерей Пётр Беляев — 2006. — № 10; Ммтрофорный протолерей Павел Кпрнк. — 2006. — № 12; Мнтрополнт Мннскнй н Слуцкмй Пантеленмон (Рожновскпй). — 2007 — № 1; Грнгоровнч Феодор Нвановнч. — 2007. — № 2; МнтрополптСтавропольскнй
74
м Кавказскнй Серафнм (Меіцеряков). — 2007. — № 3; Протонерей Александр Ружннскмй — 2007 — № 4' Жйзнеопнсанме архнепнскопа Нннокентня (Ястребова). 2007. № 5; Хроннка перенесення мошей преподобнон Евфроснннн Полоцкой в 1910 году. 2007. № 6; Жнзнеопнсанне Борнса БялыннцкогоБнрулй гРН™Ров^ча’ г Полонского. — 2007. — № 7; Жйзнеопмсанне архнепнскопа Нннокентня (Летяева) — м 8: ™знеопнсанне протонерея Леоннда Сапунова. 2007. № 9; Жнзнеопйсанме свяшенннка
І/1осаФатова — 2007. — № 10; Жнзнеопнсанне архнепнскопа Гаврннла (Воеводмна) — 2007 — № 11; Ннколай Богородскйй: педагог, нсторнк, краевед, архмвйст — 2007. — № 12; Архнвнст археограф й краевед Дмнтрнй Довгялло. — 2008. — № 1; Жнзнеопнсанне протонерея Дмнтрня Наумова. —2008. — № 2' Жнзнеопнсанпе свяіденннка Феодора Тонковйдэ. — 2008. — № 3; Жмзнеоппсанпе архнепмскопа Нмколая Юкровского) — 2008. — № 4; Жнзнеопнсанне Ннколая Кутлешова. — 2008. — № 5; Жнзнеопнсанне протонерея Нлнн Румянцева. — 2008. — № 6; Жнтне святенномученнка Дпмнтрня Власенкова — 2008 — № 7Жнзнеопнсанне свяценномученнка протонерея Васнлня Малахова // Тамсама; Жнзнеопнсанпе неромонаха ьерафнма (Матвеева). — 2008. — № 9; Жнзнеопнсанне свяіценннка Алексея Васнльева. — 2008. — № 10' Наставннк. — 2008. — № 11; Жнзнеопнсанйе архнмандрнта Ноанна (Монсеева). — 2008. — № 12.
Матэрыялы.ў інтэрнзце: Статнстаческме сведення о духовенстве м прнходах ПолоцкоВнтебской епархнн. — Рэжым доступу: www.witebsk.orthodoxy.ru; Нсторнкостатнстнческнй очерк города Внтебска — Рэжым доступу: http://www.sapunov.vitebsk.orthodoxy.ru.
Літ.: Автобнографнческая справка Гормдовец В.В. (26.06.2009) //Асабісты архіў М.В. Півавара.
ГАРЭЛІК АЛЯКСАНДР ЮР’ЕВІЧ (14.06.1928). педагог, краязнаўца. Працаваў настаУн,кам гіст°рыі і грамадазнаўстваўСШ г. Браслава(19501970я гг.).і вячэрняй ШПМ. Вёў гісторыкакраязнаўчы гурток, займаўся пошукавай працай. Арганізатар і ўдзельнік туРЫС™ЧНЬІХ паходаў і злётаў. Удзельнічаў у археалагічных раскопках на Браслаўшчыне пад кіраўніцтвам Л.В. Аляксеева. На аснове атрыманых матэрыялаў стварыў школьны краязнаўчы музей. У сяр. 1960х гг. ставілася пытанне аб арганізацыі на яго базе дзяржаўнага гісторыкакраязнаўчага музея. На жаль, пасля ад’езду з горада значная частка экспанатаў была страчана і толькі невялікая колькасць трапілаўствораны Браслаўскі гісторыкакраязнаўчы музей (каля 80 экспанатаў — кнігі, альбомы, фотаздымкі). Выехаў спачатку ў Рыгу (1982), потым у ЗША (1984).
Аўтар артыкулаў у мясцовым перыядычным друку, напісаных на аснове матэрыялаў кніг Л.В. Аляксеева і О. Хедэмана. Нягледзячы на заідэалагізаванасць, артыкулы з’яўляліся да сяр. 1980х гг. самымі грунтоўнымі і шырокадаступнымі па гісторыі горада і спрыялі фарміраванню любові да роднай зямлі.
Выдатнік народнай асветы БССР.
Тв.. Гісторыя нашага горада // Звязда. — 1957. — 25 мая, 23 чэрв., 3 ліп.; Ён быў сувораўскі салдат' [генерал Кульнёў] // БЗ. — 1963. — 14 снеж. — С. 4; Наш горад. Да 900годдзя Браслава // БЗ. — 1965. — 23 сак.; Любіць і ведаць свой край // БЗ. — 1966. — 3 ліст.; Старажытны і малады // БЗ. — 1977. — № 104, 110, 117, 126, 129.
„Л^Т" Шыдлоўскі К. Апантаны краязнаўствам // Браслаўскія сшыткі 1/1996: гістарычны зборнік, прысвечаны 930годдзю Браслава (10651995): [саматуж. выд.]. — Браслаў, 1996. — С. 43; Некаторыя з публікацый А. Гарэліка у раённай газеце // Тамсама. — С. 43; Юбілеі // Павет. — 2003. — № 7. — С. 7.
ГАЎРУЦІКАЎ АЛЯКСЕЙ ЯКАЎЛЕВІЧ (12.08.1942, в. Чубакова Дубровенскага раёна Віцебскай вобл.), краязнаўца. Скончыў СШ № 1 г. Дуброўна, курсы кіраўнікоў мастацкай самадзейнасці, ваеннамарское палітычнае вучылішча пры Кіеўскім ВВМПУ (1972). Працаваў загадчыкам сельскага клубаў саўгасе «Зарубы» Дубровенскага раёна (19591961), інструктарам пафізкультуры і спорце там жа (19641965). загадчыкам аргаддзела Дубровенскага райкама ЛКСМБ (1965—1968). Праходзіў тэрміновую службу ва УС СССР (19611964), у часцях авіяцыі Балтыйскага і Ціхаакіянскага флатоў (19681988). Служыў у Эфіопіі (1982—1984). Пасля звальнення ў запас працаваў выкладчыкам пачатковай ваеннай падрыхтоўкі ў СШ № 1 г. Дуброўна, старшым інструктарам пазавайсковай падрыхтоўкі Дубровенскага райвыканкама, у камісіі паскладанні гісторыкакультурнай хронікі
КНІГІ ОНЛАЙН
