Краязнаўцы Віцебшчыны другой паловы XX - пачатку XXI ст.
біябібліяграфічны даведнік
Мікалай Півавар
Выдавец: Кнігазбор
Памер: 372с.
Мінск 2010
ГЕНІНА ДОРА НАВУМАЎНА, бібліёграф. Працавала гал. бібліёграфам у ВАБ. Складальнік шэрагу спісаў літаратуры. бібліяграфічных паказальнікаў па гісторыі і культуры Віцебшчыны.
ТвВелпкэя Отечественная война, партнзанское двнженме на Внтебшнне. Нашм герон землякн, участнмкн войны: краткнй рекомендацмонный спнсок лнтературы / сост. Д.Н. Геннна — Вятебск' ВОБ, 1958,—41 с.; Внтебляне — герон Советского союза / сост. Д.Н. Генмна. — Внтебск ВОБ 1966 —11 с : Бнблнографня в помоідь нзучення родного края / сост. Д.Н. Геннна. — Внтебск: ВОБ, 1967. — 3 с/ Літаратурная Віцебшчына / сост. Д.Н. Геніна. — Віцебск: ВАБ, 1969. — 22 с.; Внтебск в десятн веках: бнблнографнческнй указатель лнтературы. — Вмтебск: Гос. бка БССР нм. В.Н. Леннна, ЦГБ нм. М. Горького, 1975 — 160 с • (разам з М.С. Рыукіным) Внтебскв годы Велнкой Отечественной войны (19411945 гг.): бвблмогоаФнческнй указатель. — Вптебск: ЦГБ нм. М.Горького, 1995.
ГЕНКІН УЛАДЗІМІР МАКСІМАВІЧ (16.10.1963, г. Віцебск), педагог, філолаг Кандыдат філал. навук (1999). дацэнт (2003). Скончыў СШ № 18 г. Віцебска (1981), філал. факультэт ВДПІ (1985), аспірантуру пры ВДУ (19941997). Працаваў настаўнікам рускай
77
8ЙМШЯ й КАТОЙКОНШЙ'Я БЕПОРУССЮГО
ПООЗЕРЬЯ
мовы і літаратуры ў СШ № 16 г Віцебска (19831985), СШ № 36 (19851987), служыў ва УС СССР (19871989). настаўнікам у СШ № 40 г. Віцебска (19891994), выкладчыкам у ВДУ (з 1997).
Даследуе тапанімію Віцебшчыны, адтапанімічныя вытворныя (прыметнікі, назвы жыхароў розных мясцовасцяў). Вывучэнне краю пачаў з мэтаГі падрыхтоўкі дысертацыі (з 1994). Штогод бярэ ўдзел ў дыялекталагічных экспедыцыях са студэнтамі філалагічнага факультэта ВДУ (з сярэдзіны 1990х). Абараніў дысертацыю на тэму «Оттопоннмные дерпваты Внтебіцнны». Аўтар некалькі кніг і шэрагу артыкулаў па тапаніміцы Віцебшыны: «Слоўнік адтапанімных дэрыватаў Віцебшчыны», «Ойконнммя н катойконнмня Белорусского Поозерья». Актыўны ўдзельнік навуковых канферэнцый (з 1996), сярод іншых адзначым: «Пісьменства і друк на Віцебшчыне: Гісторыя і сучаснасць» (Віцебск, кастрычнік 1996), «Восточнославянскнй город. К 400летпю пожаловання Внтебску Магдебургского права» (Віцебск, 1997), 1VV11 Міжнародныя канферэнцыі «Беларускарускапольскае супастаўляльнае мовазнаўства і літаратуразнаўства» (Віцебск, 1997, 2000, 2003. 2006), «I Імена собственные на этноязыковом пограннчье» (РП, Беласток. 2000), Міжнародная навуковапрактычная канферэнцыя «Проблемы лсторнн п культуры Верхнего Поднепровья» (Магілёў, 2001), IX Международная научная конференцня «Polskowschodnioslowianskie powi^zania kulturowe, literackie i j?zykowe»(Pn, Ілава, 2001), Міжнародная навуковая канферэнцыя «Славянская гндроннмня в ареальном, этнмологнческом, словообразовательном н семантпческом аспектах» (Гомель, 2002), Міжнародная навуковая канферэнцыя «Славянская ономастнка в ареальном, этнмологнческом н хронологнческом аспектах» (Гомель. 2004). Міжнародная навуковая канферэнцыя «Славянская ономастнка в этнмологнческом, хронологнческом н ареальном аспектах» (Гомель, 2006).
Аўтар метадычнагадапаможніка«Ойконпмня н катойконнммя Белорусского Поозерья», значнай колькасці артыкулаў у навуковым друку.
Тв.: Оттопонямные дернваты Вптебфпны: автореф. дпсс. на сонск. учен. степ. канд. фплол. наук / В.М. Генкнн. — Мн., 1999.— 20 с.; Слоўнікадтапанімныхдэрыватаў Віцебшчыны. — Віцебск: ВДУ, 2005.— 235 с; Ойконнмня н катойконпмня Белорусского Поозерья: пособме для спецкурсов, спецсемннаров й дйсцнплнн спецмалпзацпп. — Вмтебск: ВГУ, 2008. —108 с.
Артыкулы ў навуковым друку: Оттопоннмная лекснка в внтебской печатм // Пісьменства і друк на Віцебшчыне: матэрыялырэгіянальнай навуковай канферэнцыі, 1516кастрычніка 1996г. — Віцебск, 1996,— С. 103107; Стнлнстнческне н словообразовательные особенностн адьектоннмов Внтебской областн // Веснік ВДУ. — 1996. — №2. — С. 7579; Катойконпмнческая номннацмя п нацнональнорелнгнозные факторы (на матерпале катойконнмов Внтебцнны) // Беларускарускапольскае супастаўляльнае мовазнаўства і літаратуразнаўства: Зборнік матэрыялаў IV Міжнароднай навуковай канферэнцыі, 2426 красавіка 1997 г.: у зх ч _ віцебск: ВДУ, 1997. — Ч. I. — С. 119123; Соцнолпнгвнстнческнй аспект катойконмммческой номннацнй // Веснік ВДУ. — 1997. — №1. — С. 913; Женскпе катойконнмнческне номннацпн: особенностн словообразовання п функцнонпрованйя в речн // Веснік ВДУ — 1998. — № 1. — С. 5659; Оттопоннмная лекспка в словарях н словарь оттопоннмной лекснкн// Vocabulum et vocabularium: Сборннк научных трудов по лексмкографнй. Вып. 5. — Гродно, 1998. — С. 169173; Топонмммя Белорусского Поозерья: проект регнональной топонймнческой энцпклопедпн // Веснік ВДУ. — 1999. — № 3. — С. 1216; Катойконнмы Вптебіцпны ссуффпксом чанін // Отслова ктексту: матерналы докладов Международной научной конференцмн: в 3х ч. Ч. 2. — Мн., 2000. — С. 3638; Катойконнмы Внтебцнны с суффнксом ец // Пятые Полнвановскне чтення: сборннк науч. статей по матерпалам докладов н сообіценпй. Ч. II. Нсторпя н дналектологмя славянскмх языков. — Смоленск, 2000. — С. 133139; Катойконпмня Браславского района Внтебской областн // Studia slavistichne, 2. — BialystoK, 2000. —С. 285288; Катойконнмня Белорусского Поозерья//Белорусское Поозерье: Язык н духовная культура / под ред. А.М. Мезенко, А.В. Русецкого. — Мн.: Бел. наука, 2001. —С. 82106; Целн, обьем н структура словаря оттопонймных дерпватов Вптебіцпны // Разноуровневые характермстнкн лекснческнх едпннц: Сборннк научных статей по матерналам докладов й сообіценнй конференцнн Ч. 3. Слово н грамматмка. Лекснкографпя — Смоленск, 2001. —С. 203207; Формант ане (анін) в катойконнмнм Внтебцнны // Наука н образованпе в условмях соцнальноэкономнческой трансформацнп обцества: сборннк докладов Международной научной конференцнн — Внтебск, 2001. — С. 326328; Ойконнмы Внтебіцпны образованные от лмчных нмен НВАН, ЯН н нх варпантов // Белорусскорусскопольское сопоставнтельное языкознанпе п лнтературоведенне. — [Б. м.], [б. г.]; Католнческпй компонент топоннмпн Внтебфпны // Chresciahskie dziedzictwo duchowe narodow slowiahskich / Redakcja naucowa Zofia Abramowicz. — Bialystok: Wydawnictvo Uniwersytetu w Bialystoku, 2003. — S. 657663; Регпональная топоннмнческая энцмклопедйя современный лекспкографнческнй проект//Надзённыя праблемы лексікалогіі і анамастыкі славянскіх моў: зборнік навуковых артыкулаў. — Мазыр: УА МДПУ, 2006. —С.58; Варпатнвность в ойконнмнп Белорусского Поозерья // Нмя п слово: Проблемы семантнкопрагматйческого взапмодействня в славянскпх языках: матерпалы международ. научной конф., Брест, 1920 апреля 2007 г: в 2х ч. Ч. 2 / под ред. В.Н Спнкевйча. — Брест: БрГУ. — С. 274278; Тнпологпя варпантов в ойконнмнн Белорусского Поозерья // Проблемы славянской этнмологйй н ономастнкн: сборннк научных работ. — Гомель, 2007; Новые тенденцнн в мнкро
78
топоннмнн // Славянскне языкн: Снстемноопвсательный н соцнокультурный аспекты нсследовання' матерналы III Международноя науч.метод. конф., Брест, 2223 ноября 2007 г. — Брест: БрГУ, 2008. — С. 209212: Как «прочмтать» названне на географяческой карте // Фнлолог: сборннк матермалов для учашмхся — Мн Нацнональнын ннсытутобразовання, 2008.—С. 1722.
Літ.: Анкета «Краязнаўцы Віцебшчыны». Генкін У.М. (17.12.2008) //Асабісты архіў М.В. Півавара.
На^'шы каірам
НЛЮСТРАВАЯЫ ЧАСОПіС КРАЯЗНАЎЦАЎ ПААЗЕР'Я J
лістыпйй W9X t.
ГІЛЬ МІХАЛ НІКАДЗІМАВІЧ (I2.I0.1958, г. Паставы Віцебскай вобл.), краязнаўца, выдавец. Скончыў аддзяленне механізацыі Гарадоцкага сельскагаспадарчага тэхнікума. Працаваў інжынерам матэрыяльнатэхнічнага забеспячэння завода «Беліт» (19811999), прадпрымальнікам. Актыўна займаецца грамадскай дзейнасцю. Старшыня Пастаўскай філп БСДГ, дэпутаг райсавета, кіраўнік рэгіянальнага інфармацыйнарэсурсавага цэнтра, член праўлення Асамблеі недзяржаўных няўрадавых арганізацый Віцебшчыны (незарэгістраваная), старшыня Пастаўскай раённай арганізацыі ТБМ.
Цікавіцца мясцовай гісторыяй з дзяцінства. Актыўныя краязнаўчыя росшукі пачаў з 1991 г., калі стаў старшынёй раённаіі арганізацыі 1 БМ. Даследуе сядзібы і паркі, дзейнасць Арміі Краёвай на Паазер’і, займаецца перакладамі з польскай мовы кніг і матэрыялаў краязнаўчай накіраванасці, выдадзеныху кан. XIX 1930я гг. Браў удзел у экспедыцыях і раскопках на Лынтупшчыне, якія ладзіліся літоўскімі (Вайткавічус) і беларускімі (Э. Зайкоўскі) даследчыкамі.
Аказвае значную падтрымку развіццю краязнаўчага руху на Заходняй Віцебшчыне, Астравеччыне, Мядзельшчыне. Выдаваў газету «Сумежжа» (з 1991, выдадзена больш за 100 нумароў). Пасля «Сумежжа» выдаваў газету «Крэсы», у якой змяшчалася шмат артыкулаў па гісторыі і культуры краю. Выдавец краязнаўчага бюлетэня «Краязнаўцы Паазер’я» (выдадзена больш за 25 нумароў), ілюстраванага бюлетэня «Нашы карані», літаратурнакультурніцкага бюлетэня «Барвы» (4 нумары) Аўтар шэрагу артыкулаў у мясцовым перыядычным друку. Падрыхтаваў і выдаў кнігу «Былыя сядзібы і паркі Паазер’я. Пастаўшчына», заснаванай на звестках чацвёртага тома кнігі Р. Афтаназі «Dzieje rezydencji na davnych kresach Rzeczypospolitej», працах B. Зямчонка, 1. Пракаповіча. матэрыялах асабістых экспедыцый і вандровак. Плануе выдаць часткі, прысвечаныя Браслаўшчыне, Глыбоччыне. Міёршчыне, Шаркоўшчыне.
Збірае матэрыялы па гісторыі і культуры роднага краю. Перадаў некаторыя рэчы ў прыватныя калекцыі Ю. Фурса, I. Пракаповіча. Адзін з ініцыятараў пабудовы капліц і ўзвядзенні крыжоў і памятных знакаў на Пастаўшчыне. Падтрымлівае сувязі з Пастаўскім краязнаўчымтаварыствам імя К. Тызенгаўза, культурнаасветніцкім цэнтрам імя Я. Драздовіча, Браслаўскім музейным аб’яднаннем. Mae падрыхтаваныя, але ненадрукаваныя працы «Былыя сядзібы і паркі Мядзельшчыны» (сумесна з Я. Драўніцкім), «Армія Краёва на Паазер’і».
Тв.: Кнігі: Былыя сядзібы і паркі Паазер’я. Пастаўшчына. — Паставы: Сумежжа, 2004. — 79 с.; Былыя сядзібы і паркі Паазер’я. Астравеччына. — Паставы: Сумежжа, 2005. — 68 с.; Былыя сядзібы і паркі Паазер’я. Мядзельшчына. — Паставы: Сумежжа. 2009. 64 с.
*■■■■■■■■■■■
Spu I sumezhzha
СУМЕЖЖА
Артыкулы ў перыядычным друку: Помніць пра Бацькаўшчыну // Нашы карані (П). — 2003. — № 8. — С. 40;