Краязнаўцы Віцебшчыны другой паловы XX - пачатку XXI ст.
біябібліяграфічны даведнік
Мікалай Півавар
Выдавец: Кнігазбор
Памер: 372с.
Мінск 2010
164
Л.В.Крачкоўсю
« ... Біліся як ільвы »
Да 190дзя бітвы пад Астроўна.
Асаблівую ўвагу выклікае «Энцыклапедычны даведнік Бешанковіцкага раёна», праца над якім працягвалася трыццаць гадоў. Па алфавітным прынцыпе змяшчаюцца артыкулы, прысвечаныя тапаніміцы, населеным пунктам, персаналіям, гістарычным падзеям, эканоміцы, геаграфіі, прыродзе Прыдзвінскага краю ў межах сучаснага раёна. У падрыхтаваную «Ваенную энцыклапедыю Бешанковіцкага раёна» ўваходзяць артыкулы пра падзеі ваеннай гісторыі ў краі, а таксама пра землякоў, якія ўдзельнічалі ў Крымскай, Першай сусветнай, савецкафінскай. Вялікай Айчыннай войнах. Змяшчаюцца матэрыялы пра кавалераў двух і болей ордэнаў і медалёў «За адвагу» ці «За баявыя заслугі». Сярод інш. ненадрукаваных, але падрыхтаваных да выдання прац прыгадаем: «Зямля пад чорнымі крыламі» (Бешанковіцкі раён у гады Вялікай Айчыннай вайны), «Храналогія гісторыі Бешанковіцкага раёна», «Гонар і слава Прыдзвіння», «Гісторыя Бешанковіцкага раёна», «Людзі вёскі прыдзвінскай», «Цяжкія гады станаўлення» (гісторыя раёна).
Аўтар некалькіх соцень артыкулаў на краязнаўчую тэматыку ў рэспубліканскім і мясцовым перыядычным друку (бюлетэні «Помнікі гісторыі і культуры Беларусі», часопісе «Нёман», газетах «Звязда», «Советская Белоруссня», «Чырвоная змена», «Знамя Юностн», «Веснік Глыбоччыны», «Голас Сенненшчыны», «Кліч Радзімы», «Лепельскі край» і ў бешанковіцкай раённай газеце «Зара»).
Узнагароджаны медалём «За воінскую доблесць. У азнаменаванне 100годдзя з дня нараджэння УІ. Леніна», настольным медалём «2000годдзя прыняцця хрысціянства».
Тв.: Кнігі: Край наш Наддзвінскі. — Мн.: Полымя, 1990. — 80 с.; Гісторыкадакументальная хроніка «Памяць». Бешанковіцкі раён. — Мн.: БелСЭ, 1991. — 423 с.; Светлы бешанковіцкі куток. — Віцебск, 2001. — 152 с.; «...Біліся як ільвы». Да 190годдзя бітвы пад Астроўна: [саматуж. выд.]. — Бешанковічы, 2002. — 47 с.; Пакуль б’ецца сэрца ў грудзях: [саматуж. выд.]. — Бешанковічы, 2003. — 84 с.; Акрыленыя. 3 гісторыі аднаго авіяпалка: [саматуж. выд.]. — Бешанковічы, 2004. — 140 с.; Бачэйкава: гісторыкаэканамічны нарыс. — Бешанковічы, 2005. — 99 с.; Да 100годдзя
АНАТОЛЬ КРАЧКОЎСК»
"Лакульб'ЕЦЦА COW * груДЗЯХ'
з дня нараджэння Героя Савецкага Саюза Л. М. Даватара: [саматуж. выд.]. — Бешанковічы 2005 —123 с' Залатая Зорка Міхаіла Ткачэнкі: [саматуж. выд.]. — Бешанковічы, 2005. — 101 с.; Бешанко’вічы: гісторыкаэканамічны нарыс. [саматуж. выд.]. — Бешанковічы, 2008. — 120 с.; Ула. У сутоцы дзвюх рэк: [саматуж. выд.. — Бешанковічы. 253 с.; (разам з І.В. Ганчаровым) Астроўна. Мястэчка на беразе возера; [саматуж. выд.]. — Бешанковічы, 2009. — 280 с.; Акадэмік жывапісу з Улы. Іван Фаміч Хруцкі: [саматуж выд 1 — Бешанковічы, 2009. — 100 с. 7 H.j.
Артыкулы ў навуковым друку і кнігах «Памяць»: (разам з В.Л. Насевічам) Старонкі мінулага // Гісторыкадакументальная хроніка «Памяць». Бешанковіцкі раён. — Мн.: БелСЭ, 1991. — С. 1728; Пётр I, Бешанковічы і падзеі Паўночнай вайны // Тамсама. — С. 3840; Дзекабрысты і Наддзвінне // Тамсама — С 4042' Бешанковіцкія кірмашы // ПГІКБ. — 1989. — № 1. — С. 2224; За зямлю, за волю // Тамсама. — С. 4550; За уладу Саветаў // Тамсама. — С. 6671; Рэвалюцыяй мабілізаваны: [Л. ГрынвальдМуха] // Тамсама — С. 8183; Качагар з «Аўроры»; [А.М. Лазараў] // Тамсама. — С. 83; Шлях бальшавіка // Тамсама. — С. 84; Боцман з крэйсера «Расія» // Тамсама. — С. 8485; 3 гісторыі камсамольскага руху//Тамсама. — С. 102104; Удзельнік Чалюскінскай эпапеі // Тамсама. — С. 105106; Вайна свяшчэнная // Тамсама. — С. 111120;
пРа|4ЬІ ^ Тамсама. — С. 382388; Бешанковіцкі гісторыкакраязнаўчы музей // Тамсама. — С. 420421, Застарынскі Сусанін // Шчырая споведзь радка. — Віцебск: ВАБ, 2003. — С. 66—72; Знакамітасці ў Бешанковічах // Тамсама. — С. 7276; Паслядоўнікі клятвы Гіпакрата // Тамсама. — С. 7680; Кампазітар, паэт, мецэнат // Тамсама. С. 83—85; Памяткі Сапегаў у Бешанковіцкім раёне // Вялікі канцлер Вялікага оН^СТВа 450годдзя з дня нараджэння Льва Сапегі: зб. матэрыялаў I Міжнародных Сапежанскіх чытанняў ™ежня’ Брэст’11'111 Рэепубліканскіх Сапежанскіх чытанняў у Віцебску, 2829 чэрвеня 2003 г. Астроўна 2829 кастрычніка 2006 г.; склад., рэд. Г.М. Праневіч. — Мн.: І.П. Логвінаў, 2007. — С. 137142' Гісторыя Бешанковічау//Нёман. — 2009. — № 9. ’
АВІЖТпыўуясц^ым^ Гарадзішчы, селішчы, курганы // Зара. —1984. —14 ліп. —
С 2; Мястэчка бунтаўшчыкоў // Зара. — 1984. — 20 кастр. — С. 2; 3 кагорты бальшавікоў // Зара. — 1985. —
В^пп~ ^ 2; Соржыцкі бунт // Зара. — 1985. —12 ліст. — С. 2; Жыве памяць пра земляка: [А.І. Берасцень] // ВР. — 1985. — № 178. — С. 4; Рабочы рух у Прыдзвінні // Зара. — 1986. — 18 студз. — С. 2' Яны жывуць на вуліцах герояў // Зара. —1986. — 9 мая. — С. 2; Да бешанковіцкіх рамеснікаў// ВР. —1986.'—28 кастр. — С. 2; Нашы знакамітыя землякі. «3 Прыдзвіння да Балтыкі» // Зара. — 1986. — 6 ліст. — С. 4' Ба[атая спаДчына: [I Хруцкі] // ЛС. — 1986. — № 107. — С. 4: 3 гісторыі Ульскай крэпасці // ВР. — 1986. — № 69. _— С. 4; Замкі Лепельшчыны // ЛС. — 1986. — № 137. — С. 4; Так зараджаліся школы: [развіццё на
Шум'ліншчыне] // ГП. 1986. № 111. С. 3; 3 Прыдзвіння да Балтыкі: Асташкевіч С.Н. // ЛС. — 1987. — № 70. — С. 2; Пасля вызвалення // ЛС. — 1987. — № 122. — С. 2; Рэвалюцыяй
165
мабілізаваны: [Л.В. ГрынвальдМуха] // ЛС. — 1987. — № 131. — С. 3; Качагар легендарнай «Аўроры» // Зара. _ 1987. — 3 кастр. — С. 2; Рэўкомы Прыдзвіння // Зара. — 1987. — 20 кастр. — С. 2; 3 пакалення карчагінцаў // Зара. — 1987. — 29 кастр. — С. 2; Удзельнікі гераічнай Чалюскінскай эпапеі // Зара. —1987. — 3 ліст. — С. 2; Боцман з «Расіі» // Зара. — 1987. — 19 ліст. — С. 2; Баявы васемнаццаты год II ГП. — 1987,— № 113 — с. 2; 3 кагорты змагароў: [І.А. Мяніцкі] // ВР. —1987. — № 189. — С. 4; 3 Прыдзвіння да Балтыкі; [маракі з «Аўроры» — віцябляне] // ВР. — 1987. — № 220. — С. 4; Абараняючы Бешанковічы // Зара. 1988. — 23 лют. — С. 2; Без мінулага няма будучыні I/ Зара. — 1988. — 31 сак. — С. 2, 3; На варце свяшчэннага агню памяці // Зара. — 1988. — 3 крас. — С. 2, 3; 3 вытокаў рэвалюцыйнай традыцыі // Зара. 1988. — 1 мая. — С. 2, 3; Наш святы абавязак // Зара. — 1988. — 3 мая. — С. 3; Буравеснікі калгаснага жыцця I/ Зара. — 1988. — 21 мая. — С. 2; Народжаны рэвалюцыяй // Зара. — 1988. — 28 мая. — С. 2, 3; Новыя старонкі гісторыі //Зара. —1988. — 23 мая. —С. 2,3; Вызваленне// Зара. —1988. — 25 чэрв. С. 2, 3; За Савецкую Беларусь // Зара. — 1988. — 19 ліп. — С. 2, 3; Шануючы памяць землякоў // Зара. — 1988,— 30 ліп. — С. 2; Так нараджаліся на Прыдзвінні школы // Зара. — 1988. — 2 жніўня. — С. 2; На пачатку станаўлення // Зара. —1988. —11 кастр. — С. 2, 3; Паўласным хаценні // Зара. —1988. — ІЗснеж. — С. 2; «Мы ляталі ў небе адным...»//Зара. —1988. —17 снеж. — С. 2; Захаваць старадаўнія паркі //ВР. — 1988. — № 80. — С. 4; 3 Прыдзвіння да Балтыкі: [А.М. Лазараў]//ЛІ. —1988. — № 106. — С. 2; Палымяны бальшавік: [В.З. Жыгуноў] // ЛІ. — 1988. — № 119. — С. 2; Першыя крокі савецкай ўлады // ЛI. — 1988. — № 124. — С. 2; Павятовы выканкам дзейнічае // ЛІ. — 1988. — № 124. — С. 2; Удзельнік велічных падзей: [Ф.Ц. Ласякін] // ЛІ — 1988. — № 147. — С. 2; Бешанковіцкі парк // Зара. —1989. — 28 студз. — С. 2; 3 дывізіі Васіля Блюхера // Зара. — 1989. — 23 сак. — С. 2; Кавалер залатой зоркі // Зара. — 1989. — 26 чэрв. — С. 2, 3; (разам з А. Ярохіным) Пакуль б'ецца сэрца ў грудзях... // Зара. — 1989. — 8 ліп. — С. 2, 3; Пётр і Бешанковічы Старонкі гісторыі Н Зара. — 1989. — 14 верас. — С. 2, 3; Дзекабрысты і Наддзвінне. Старонкі псторыі II Зара. — 1989. — 16 верас. — С. 2, 3; Шляхі вялі праз Бешанковічы // Зара. — 1989. — 3 кастр. — С. 2, 3; 3 мінулага Бачэйкава // Зара. — 1989. — 5 кастр. — С. 2, 3; Удзельнік Мінскага падполля // Зара. — 1989,— 7 njCT _ с. 2; Памяць. Бешанковіцкі раён // Зара. — 1990. — 1 сак. — С. 23; Ула ў мінулым // Зара. — 1990. — 20 сак. — С. 2,3; ПодзвігСцяпана Гаршкова//ЛТ —1990. — №51. — С. 3,4; (разам з А. Чарнаруцкім) Край Крулеўшчынскі // ЛТ. —1990. — № 6571; Круляўшчызна ці Сеславіна? // ЛТ. —1990. — № 103. — С. 2, 4; (разам з А. Чарнаруцкім) Экіпаж крылатай машыны //ЛТ. —1990. — № 100,103,106; Салдацкая слава // Зара. _ 1990. — 16 чэрв. — С. 2; Вазьмі творчасць у паплечнікі // Зара. — 1990. — 19 чэрв. — С. 2; Разведчык над Улай // Зара. — 1990; Засталася спадчына // Зара. — 1990. — 25, 28 жніўня; Мястэчка Бешанковічы // Зара. —1990. — 25 верас. — С. 2; Плытагоны II Зара. —1990. — 2 кастр. — С. 2, Эх, дарогі, дарогі!. // Зара. — 1990. — 1 ліст. — С. 2; Карчма на Прыдзвінні: з этнаграфічнай спадчыны раёна I/ Тамсама' Дзеля дабрабыту калгаснікаў // Зара. — 1990. — 3 ліст. — С. 2; Першыя. Гісторыя калектывізацыі // Зара. —1990. — 6 ліст — С. 2; Пасля вызвалення//3ара. —1990. —10 ліст. — С. 2; Ачасбяжыць няўмольна// Зара. —1990. —13 ліст. — С. 2; Непрыкметны чалавек//3ара. —1990. —15 ліст. —С. 2; Цвітуць любімыя вяргіні // Зара. — 1990. — 20 ліст. — С. 2, 3; Дзве родныя мясціны, Радзіма — адна I/ Зара. — 1990. — 1 снеж. — С. 2, 3; Начальнік палітычнага адзела // Зара. —1990. — 8 снеж. — С. 2; Дом з чьірвонай зорачкай // Тамсама; Дыялог з... мінулым стагоддзем // Зара. — 1991. — 24 студз. — С. 2; Настаўнік, герой, патрыёт// Зара. —1991. — 7 лют. — С. 2; Сцежкі маршала Чуйкова // Зара. — 1991. — 23 лют. — С. 2; На ўсё жыццё // Зара. — 1991. — 8 сак. — С. 2; Рэабілітаваны навекі // Зара. — 1991. — 12 сак. — С. 2; Калі баліць чужое // Зара — 1991. — 4 сак. — С. 2; Разам з Машэравым // Зара. —1991. — 16 крас. — С. 2, 3; Лёсы людскія: Сям’я Карпекаў // Зара. —1991. — 9 мая. — С. 2; Працавітая, добрая, шчырая // Зара. —1991. — 23 мая. — С. 3; На колах усё жыццё // Зара. —1991. — 6 чэрв. — С. 1,2; Апошняя вышыня маёра Гайдукова // Зара. — 1991. — 13 чэрв. — С. 2; Трактарыстка з Заполля // Тамсама; Ад Тамбова да Сокарава I/ Зара. — 1991. — 27 чэрв. — С. 2, 3; Суровыя гады калектывізацыі // Зара. — 1991. — 16 ліп. — С. 2; Аперацыйная сястра Ніна Дарожка // Зара. — 1991. — 23 ліп. — С. 2; Родам з Пажарышча II Зара. 1991.
25 ліп. — С. 2, 3; Лічылі загінуўшым //Зара. —1991. — 3 жніўня. —С. 2; Старажылы вёскі Гракава // Зара. — 1991 —27 жніўня. — С. 2; У гады ліхалецця і станаўлення // Зара. —1991. — 29 жніўня. — С. 3; Яе гады — яе багацце // Зара. — 1991. — 7 верас. — С. 2; Друкаваны орган жыхароў Прыдзвіння // Зара. — 1991. — 19 кастр. — С. 2; Сям'я партызанаў Сінкевічаў // Зара. — 1991. — 22 кастр. — С. 2, 3; Ветэран з вуліцы Зарэчнай //Зара. — 1991. — 2 ліст. — С. 2; На чале партыз. руху//Зара. — 1991. — 5 ліст. — С. 2; Партызанская сям’я // Зара. — 1991—10 снеж. — С. 2; За тое, што ёсць сярод нас // Зара. — 1991. — 28 снеж. — С 2; Роднай зямлі карані // Зара. — 1993. — 14 студз. — С. 3; Сапёр трэцяга беларускага // Зара. — 1993,— 28 студз. — С. 3; Сын старшыні // Зара. — 1993. — 4 лют. — С. 3; У чым твая сутнасць, вул. Савецкая? // Зара. — 1993. — 8 лют. — С. 2; Гады, гады — жыцця імгненні // Зара. — 1992. — 25 лют. — С. 2; Дынастыя Калінавых// Зара. —1993. — 3 сак. — С. 3; Помнікі спраў мінулых// Зара. — 1992. —14 сак. — С. 3; Якты выжыў, салдат? // Зара. — 1993. — 28 сак. — С. 2; Ад Бешанковіч да Кёнігсберга // Зара. — 1993. — 6 чэрв. — С 2' Залатая зорка педагога // Зара. — 1993. — 27 чэрв. — С. 2; 3 брыгады Заслонава // Зара. 1993.
КНІГІ ОНЛАЙН
