Краязнаўцы Віцебшчыны другой паловы XX - пачатку XXI ст.
біябібліяграфічны даведнік
Мікалай Півавар
Выдавец: Кнігазбор
Памер: 372с.
Мінск 2010
Удзельнічаў у шэрагу міжнародных і рэгіянальных навуковых канферэнцый; «Праблемы беларускага краязнаўства» (1989), «Полацкая акадэмія і актуальныя праблемы нацыянальнай культуры»(1992), «Разам на працягу стагоддзяў» (2006), «Археологнческая наука: состоянне, методологня н перспектнвы» (2008) і інш.
Укладальнік краязнаўчага зборніка «Аршанская мінуўшчына» (1997). Рэдактар кнігі «Легенды і паданні Аршаншчыны» (2004), аўтар кнігі «Аршанская бітва і Аршанскі фэст». Рэдагаваў кнігу Я.Н. Крашаніннікава «У Аршанскім падполлі» (1998). Аўтар некалькіх артыкулаўу ёй. Аўтар артыкулаў у кнігах «Памяць» Оршы і Аршанскага раёна, зборніках матэрыялаў і канферэнцый. 3 канца 1980х гг. друкуе артыкулы на краязнаўчую тэматыку ў рэспубліканскім і мясцовым перыядычным друку (часопісы «Беларуская мінуўшчына», «Родная прырода», газеты «Чырвоная змена», «ЛіМ», «Аршанская газета», «ТелекомЭкспресс» і інш.).
Mae невялікі прыватны архіў і музей, частку экспанатаў якога перадаў у Аршанскі музей гісторыі і культуры, ВАКМ.
^Й'ўА
УТегенды уіа§іанд|цдД|^ ЛрТйанйг^цфн№
Тв.: Кнігі: Аршанская мінуўшчына: [гісторыя Оршы ў друку]. Вып. 1 / уклад. Ю. Копцік. — Орша: Аршанская друкарня, 1997. — 108 с.; Легенды і паданні Аршаншчыны. — Орша, 2004. 62 с., Аршанская бітва і Аршанскі фэст: гісторыя: [саматуж. выд.]. — Орша, 2007. — 35 с.
Артыкулы ў навуковым друку: Орша ў перыяд маскоўскалітоўскіх войнау XVI стагоддзя I/ Аршанскі краязнаўчы зборнік. — Орша, 1995. — С. 22—26; «Учреднть в белорусском городб Орше высшее учебное заведенме» // БМ — 1996. — № 5. — С. 3436; Аб гербе Оршы // Аршанская мінуўшчына. — Орша, 1997. — С. 4449; Да пытання аб гербе Оршы // Тамсама. — С. 4953; «Пройду по Абрнкосовой, сверну на Внноградную»//Тамсама. — С. 5771; (разам з А.П. Грыцкевічам, З.Ю. Капыскім, В.Л. Насевічам, В.М. Сцяпанавым) У складзе Вялікага княства Літоўскага // Памяць: Гісторыкакультурная хроніка Оршы і Аршанскага раёна: у 2 кн. Кн. 1. — Мн.: БелЭн, 1999. — С. 5462; Латышскія і літоўскія хутары на Аршаншчыне ў апошнян траціне XIX ст. першай траціне XX ст. II Беларусь і Латвія: Адміністрацыйнае, сацыяльнаэканамічнае і культурнае ўзаемадзеянне ў Дзвінскім рэгіёне: матэрыялы Міжнар. навук. канф «Разам на працягу стагоддзяў (беларускалатышскія ўзаемадачыненні ў Дзвінскім рэгіёне)», Віцебск, 1415 ліст., 2006 г. / пад рэд. Л. Хмяльніцкай. — Мн: Тонпік, 2006—С. 102111.
Артыкулы у перыядычным друку; Сумны лёс «Белага Ковеля» // ЛП. — 1988. — № 191. — С. 4; Фестываль у Оршы // ЛП. —1989 — № 11 — С. 4; Уяўны ўрок // ЛП. — 1989. — № 15,19, 22; Хто забівае раку // ЛП. — 1989 — № 49. _ С. 4; Адышло ў небыццё: [Куцеінскі манастыр] // ЛП. — 1989. — № 51. — С. 4; Помняць помнікі' [г Орша] // ЛП. — 1989. — № 82. — С. 4; Запрашаем на талаку // ЛП. — 1989. — № 103. — С. 4; Помняць помнікі // ЛП. — 1989. — № 110. — С. 4; Адноўлены помнік: [генералу П.М. Труханаву — герою 1812 г.] // ЛП — 1989. — № 187. — С. 4; Скарбы драўлянага дойлідства // ЛП. — 1990. — № 33. — С. 3; Крумкачы на Кабыляцкай гары // ЛіМ. — 1990. — № 41; Канстанцін Астрожскі // ЛП. — 1990. — № 53, 54; Слова пра словы; [бел. мова] // ЛП. —1990. — № 63. — с. 3; Аўтограф мінулых стагоддзяў: [скарбы на Аршаншчыне] //ЛП. — 1990. — № 67. — С. 3; Атрутныя крыніцы //ЛП. — 1990. — № 83. — С. 3; Патрабуюць
160
умяшання //ЛП. — 1990. — № 91. — С. 3; Апошні з хутаран // ЛП. — 1990. — № 107. — С. 2; Грунвальд // ЛП. 1990. № 120123; Лясныя звалкі// ЛП. —1990. — № 124. — С. 3; Дубровенскія «рупліўцы» //ДнП. — 1990. — № 125. С. 2; Езуіцкі манастыр // ЛП. — 1990. — № 137. — С. 3; Партрэт вёскі часоў заняпаду імперыі // ЛП. — 1990. — № 155. —С. 3; Раскопкі на гарадзішчы: [г. Орша]//ЛП. —1990. — № 158. — С. 3; На аднаўленне помніка: [в. Браздзечна] // ЛП. —1990. — № 161. — С. 3; Раскопкі Чаркасаўскага гарадзішча // ЛП. —1990. — № 177. — С. 3; Дубровенскія «рупліўцы» // ВР. —1990. — № 212. — С. 2; Аб гербе Оршы // АБ 1^91. № 13. — С. 3; Шыбецкае гарадзішча // ЛП. —1991. — № 70. — С. 3; Загадкавая краіна Артанія // ЛП. 1991 № 101. —С. 3; Дзе была р. Няміга// ЛП. —1991. — № 109. — С. 3; Ляцела песня над Дняпром //
ЛП. 1991. — № 115,116; Аб гербе Оршы // АГ. —1991. — № 13. — С. 2; Археалагічны сезон завершаны // АГ. — 1991. — № 22.— С. 3; Як абіралі Оршу//АГ. —1991. — № 34. — С. 1; Да пытання аб гербе Оршы// АГ. — 1992. — № 26. —С. 3; «Пройду по Абрнкосовой, сверну на Впноградную» //АГ. — 1992 — № 4346' Будзе ў Барані свой герб// АГ. — 1992. — № 54. — С. 2; Касцёл Святога Іосіфа //АГ. — 1992. — №63.—С.2; Кляштарфранцысканцаў//АГ. —1992. — №64. — С. 2; Бернардзінскі кляштар//АГ. —1992, —№ 73. —С. 2; Ці быў баярьін Орша заснавальнікам Оршы? // АГ. —1992. — № 76. — С. 2; «Падземныя хады ў Оршы — гэта не байкі» // АГ. — 1992. — № 7778. — С. 2; Полацкія нататкі // АГ. — 1992. — № 89. — С. 2; На руінах Вялікага княства//АГ. —1992. — №112.—С. 3; Амерыка I яе людзі: [вёска]//АГ. —1992 —№129 —С 2' Ведай і помнік: [рэпрэсіі 1930х у Оршы] // АГ. — 1992. — № 131. — С. 2; Ці была вайна для нас айчыннай // АГ. — 1992. — № 147. — С. 3; Два лёсы: [рэпрэсіі 1930х гг.] // АГ. — 1992. — № 152153; На ўскраіне раёна: [в. Васёва]// АГ. —1993. — № 22. — С. 2; Нерэабілітаванае дзіця// АГ. —1993. — № 41, —С. 3; Экалагічны стан Аршаншчыны // АГ. —1993. — № 47. —С. 3; Да чытача. Летам 41га: [мемуары Казанцава В.Ю., афіцэра 18й стралковай дывізіі, якая летам 1941 г. абараняла Оршу] //АГ. — 1993. — № 68, 69, 71, 7377, 8486; Артылерыйскі рэдут: [у п. Копысі] // АГ. —1993. — № 69. — С. 3; Капліца: [на тэрыторыі копыскага кафлянага завода] // АГ. — 1993. — № 71. — С. 2; Ці існаваў горад Одрэск? //АГ. — 1993. — № 84. — С. 2; Фальклорнае свята ў Крапіўне // АГ. — 1993. — № 92. — С. 4; Якія помнікі ахоўвае раённы Фонд аховы помнікаў? // АГ. —_19?3' Т №.116 — С' 3; Блакітная мара Мішакова // АГ. — 1993. — № 145. — С. 2; Орша ў перыяд маскоўскіх войнаў XVI ст. // АГ. —1993. — № 147,149; Орша ў падзеях маскоўскалітоўскіх войнаў XVI ст. // Выбар. — 1994. — № 6. — С. 2; Унікальная знаходка ў Задняпроўі: [знаходка прадмостнага ўмацавання часоў вайны 1812 г.] // АГ. — 1994. — № 11. — С. 3; Як захоўваюцца помнікі //АГ. — 1994. — № 22. — С. 2' Абласная канферэнцыя пошукавых атрадаў // АГ. — 1994. — № 26. — С. 2; Знішчэнне працягваецца?: [стан базыльянскага манастыра ў Оршы] // АГ. — 1994. — № 89. — С. 3; «Невядомы» музей: [музей ПТВ № 110 г. Оршы] // АГ. — 1994. — № 123. — С. 2; Некалькі заўваг апаненту: [дыскусія адносна існавання падземных хадоў у Оршы] // АГ. — 1994. — № 129. — С. 3; Як разбуралася наша гісторыя // АГ. — 1995. — № 12. — С. 3; Гэта салодкаеслова —халява: [ахова помнікаў гісторыі]//ЛІМ. —1995. —113; Назвы будучых уліц // АГ. — 1995. — № 15, 16; Чаму не будзе Аршанскай бітвы 96 // ЛІМ. — 1996. — № 29; Ці ўдасца захаваць помнікі // АГ. — 1996. — № 40. — С. 3; Ахова спадчыны на грамадскіх пачатках // АГ — 1996 — № 94. — С. 3; Куцеінскія манастыры былі ўніяцкімі? // АГ. — 1996. — № 105. — С. 2; Карты з памылкамі: [карта г. Орша] // АГ. — 1996. — № 128. — С. 4; Самы стары драўляны будынак: [Св. Траецкая царква] // АГ. —1996. — № 130. — С. 2; «Куды паказвае страла?»: [рэцэнзія артыкула Э. Навагонскага ў БГЧ]//АГ — 1997. — № 9. — С. 23; Наша гісторыя: [80 год «Аршанскай газеце»] // АГ. —1997. — № 56. — С. 1; Школьнае краязнаўства: праблемы і задачы // АГ. — 1997. — № 68. — С. 3; Здзек над памяццю працягваецца, або Вандалізм перыяду рынкавага сацыялізму // АГ. — 1997. — № 89. — С. 2; Генадзь Вінніца. «Слово Памята»' [рэцэнзія] // АГ. — 1997. — № 109. — С. 3; Знаёмцеся: «Рша» //АГ. — 1997. — № 112. — С 3' Паданне пра веску Засеклі: [рэцэнзія] // АГ. —1997. — № 119. — С. 2; Ігар Яршоў. «Вежы над Дняпром» // АГ. —1997. — № 124. — С. 2; Балбасава: На пераломе гісторыі // АГ. —1997. — № 124. — С. 3; Гарадская канферэнцыя // АГ. — 1995. — № 12. —С. 3; Старонкі гісторыі: Езуіцкі манастыр у Оршы //АГ. — 1997. — 18 кастр. — С. 2; Открытме ммра: [М. Марышаў, мастак] // ВК. — 2002. — № 21. — С. 4; Габелены Святланы Бараноўскай // ВК. — 2002. — № 57. — С. 3; Аршанскае краязнаўства: [прэзентацыя кнігі С. Івановай «Оршанскне краеведы»] // ВК. — 2002. — № 87. — С. 2; «Наш край» падводзіць вынік: [Орша] // ВК. — 2003. — № 12. — С. 4; Фаталіст Андрэй Мельнікаў// ВК. —2003. — № 15. — С. 3; Новыя версіі пра назву: [Талачын] //СІ. — 2003. — № 104105. — С. 4; Талачын ці Талочын? // Культура. — 2004. — № 1718; «Оршанскпй Стоунхэндж»; Дутая сенсацня // ВК. — 2005. — № 85. — С. 4; Музей мнлмцнн: [Орша] // ВК. — 2005. — № 90. — С. 3; Сосновый паркждет решення: [Барань] //Тамсама. — С. 4; Архітэктурныя прагулкі: Мінская, 17 //АГ. — 2007. 24 ліст. 22.12.; «Оршанскнй Стоунхэндж», нлн Нсторня дутой сенсацмм // ТЭ. — 2007. — № 33. — С. 3.
Літ.: Пванова С.Г. Оршанскне краеведы: бнографнческнй справочннк. — Орша, 2002. — С. 14' Яршоў I Дазвольце не пагадзіцца: [адказ на рэцэнзію на кнігу «Вежы над Дняпром»] // АГ. — 1998 — № 6 — С 2' Анкета «Краязнаўцы Віцебшчыны». Копцік Ю. (10.12.2008) //Асабісты архіў М.В. Півавара
КОСМАЧ ВЕНІЯМІН АРКАДЗЕВІЧ (1.10.1959, в. Талуі Маладзечанскага раёна Мінскай вобл.), педагог. гісторык. Доктар гіст. навук(1995). Скончыўгіст. факультэтБДУ (1982). Працаваў настаўнікам у Хажоўскай СШ Маладзечанскага раёна, выкладчыкам, дацэнтам, загадчыкам кафедры грамадскагуманітарных навуку ВДМІ (19851998), загадчыкам кафедры тэорыі і гісторыі права, дэканам юрыдычнага факультэта Віцебскага філіяла МІПіСА, загадчыкам кафедры ўсеагульнай гісторыі і сусветнай культуры (1998), дэканам гіст. факультэта ВДУ (20012009), дырэктарам ВіцебскагафіліялаМІПіСА (з2009). Даследуе гісторыю знешняй культурнай палітыкі Германіі, савецкагерманскія і
161
беларускагерманскія адносіны. Аўтар больш за 40 навуковых прац. Mae артыкулы, прысвечаныя гісторыі і культуры Віцебшчыны.
Тв.: Внтебшмна в 1930е годы // Славянскі свет: Мінулае і сучаснае: матэрыялы Рэспубліканскай навуковай канферэнцыі, Мінск, 26 сакавіка 2004 г.: у 3 ч. / МДПУ; рэдкал.: А.П. Жытко [і інш.]. — Мн., 2004. — Ч. 2. — С. 337356; Внтебск в годы оккупацнн (19411944): Странвцы нсторнп// Гісторыя: Праблемы выкладання. — 2005. — № 4. — С. 3539; Попытка спастнсь. «Адаптацня» коллаборацмоннстов в первые послевоенные годы в г. Вптебске // — С. 100101.
КНІГІ ОНЛАЙН
