Краязнаўцы Віцебшчыны другой паловы XX - пачатку XXI ст.
біябібліяграфічны даведнік
Мікалай Півавар
Выдавец: Кнігазбор
Памер: 372с.
Мінск 2010
Пачынаючы з 1960 г., надрукаваў сотні артыкулаў на краязнаўчыя тэмы ў газетах «Віцебскі рабочы», «Чырвоная змена», »Голас Радзімы», «Знамя юностн», «Народнае слова», «Літаратура і мастацтва», «Настаўніцкая газета», «Браслаўская звязда». «Вольнае Глыбокае», «Бацькаўшчына» (Германавічы), «Рунь» (Вільнюс). Асабліва шмат артыкулаў было надрукавана ў раённай газеце «Кліч Радзімы» (Шаркоўшчына).
Вёў вялікую грамадскую работу. Быў лектарам па міжнародных і ідэалагічных пытаннях, кіраўніком міжшкольнагаметадычнага аб’яднання настаўнікаў гісторыі і грамадазнаўства, старшынёй пярвічнай арганізацыі БДТАПГІК. На працягу чатырох гадоў быў сакратаром партарганізацыі ў Германавіцкай CLLI, на працягу 6 гадоў — сакратаром тэрытарыяльнай партарганізацыі пры Германавіцкім с/с. Пасля распаду СССР у Камуністычную партыю Беларусі не вярнуўся. Па запрашэнні настаўнікаў выступае ў школах з лекцыямі, гутаркамі на краязнаўчыя тэмы. Дапамагаў настаўніцы рускай мовы і літаратуры А.Э. Райчонак у стварэнні гісторыкакраязнаўчага музея ў Германавіцкай СШ, а таксама Германавіцкага музея мастацтва і этнаграфіі імя Я. Драздовіча. Удзельнічае ў падрыхтоўцы матэрыялаў для газеты «Бацькаўшчына». якая выдаецца Германавіцкім культурным цэнтрам імя Я. Драздовіча і мясцовай суполкай ТБМ (з 2000).
156
Добра валодае польскай мовай, робіць пераклады. Напрыклад, пераклаў на беларускую мову артыкул прафесара Люблінскага ўніверсітэта В. Каўчынскай пра гісторыю Дзісненскай гімназіі.
Выдатнік народнай асветы (1984).
Тв.: Артыкулы у кнігах «Памяць»: 3 аўтабіяграфіі Мар'яна Пецюкевіча // Памяць: Псторыкадакументальная хроніка Браслаўскага раёна. — Мн_, 1998. —С. 590593; Паўстанне 1831 г. у Дзісненскім павеце//Памяць: Гісторыкадакументал ьная хроніка Міёрскага раёна. — Мн.: Бел. навука, 1998. — С. 97101; Артыкул з газеты «НН», № 13//Памяць: Лепельскі раён: Гісторыкадакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі. — Мн.: БелЭн, 1999. — С. 8283; Паўстанне 1831 года ў Дзісненскім павеце//Памяць: Гісторыкадакументальная хроніка Шаркоўшчынскага раёна. — Мн.: БелЭн, 2004. — С. 4851; Лужкоўскі піярскі калегіум // Тамсама. — С. 7576; (разам з Л.М. Лабачэўскай) На сумежжы двух стагоддзяў // Тамсама. — С. 8386; (разам з Л.М. Лабачэўскай) Устанаўленне савецкай улады //Тамсама. — С. 9599; Адданыя справе рэвалюцыі // Тамсама. — С. 101; Лагун Іосіф Васільевіч // Тамсама. — С. 102; Германавіцкая «Заранка» // Тамсама. — С. 104105; (разам з Л.М. Лабачэўскай) Нацыянальнавызваленчы рух // Тамсама. — С. 138141; Актывіст Грамады Пётр Ластаўка // Тамсама. — С. 142143; Янка Пачопка — паэт і аграном // Тамсама. — С. 144; Язэп Драздовіч — шлях вечнага вандроўніка // Тамсама. — С. 154158; (разам з Л.М. Лабачэўскай) Аб раскулачванні кулацкіх гаспадарак // Тамсама. — С. 191192; Кірылаў Герман Іларыёнавіч // Тамсама. — С. 436437; Касцюкевіч Пётр Пятровіч // Тамсама. — С. 437; Германавіцкі філіял Шаркоўшчынскага цэнтра цэнтра рамёстваў // Тамсама. — С. 456; Па старонках газеты «НН» // Тамсама. — С. 8994; Аб адукацыі ў Дзісненскім павеце (19181920) //Тамсама. — С. 105122; Запыты беларускіх паслоў у польскі сейм (19221926 гг.) // Тамсама. — С. 148153; 3 лістоў Я. Драздовіча // Тамсама. — С. 158159; Успаміны Ірэны Качан аб Я. Драздовічу//Тамсама. — С. 159160; Абуваходжанні Заходняй Беларусі ў склад БССР//Тамсама. — С. 178182; Жыхары Шаркоўшчынскага раёна, асуджаныя ваенным трыбуналам войскаў МУС Полацкай вобл., гаспадаркі якіх былі аднесены да кулацкіх (19481951 гг.); Выпіскі з рашэнняў выканкама Шаркоўшчынскага райсавета дэпутатаў працоўных у пасляваенны час МУС // Тамсама. — С. 197200; Дакументы аб партыз. руху ў Шаркоўшчынскім раёне // Тамсама. — С. 264273; Дакументы аб вызваленні Шаркоўшчынскага раёна // Тамсама. — С. 288294; Выпіскі з пратаколаў пасяджэнняў выканкама Шаркоўшчынскага райсавета дэпутатаў працоўных (19451946 гг.) //Тамсама.
Артыкулы у навуковым друку: Паўстанне 1831 года ў Дзісненскім павеце// Браслаўскія чытанні: матэрыялы II навуковакраязнаўчай канферэнцыі, прысвечанай 925годдзю Браслава (10651990), 1617 лютага 1991 г. / навук. рэд. М.А. Ткачоў. — Браслаў: Браслаўскі філіял Пастаўскай узбуйнёнай друкарні, 1991. — 2830; Мар’ян Пецюкевіч: Жыццё і дзейнасць // Браслаўскія чытанні: матэрыялы III навуковакраязнаўчай канферэнцыі, прысвечанай 200м угодкам паўстання 1794 года, 2122 красавіка 1994 г. — Браслаў: Браслаўскі філіял Пастаўскай узбуйнёнай друкарні, 1994. — С. 3439; Беларусы ў Латвіі: Гісторыя I сучаснасць // Браслаўскія чытанні: матэрыялы IV навуковакраязнаўчай канферэнцыі, 2425 красавіка 1997г. — Браслаў, 1997.— С. 162167; Летапіспамяці працягваецца // Браслаўскія чытанні: матэрыялы V навуковакраязнаўчай канферэнцыі, прысвечанай 935годдзю першай згадкі Браслава ў пісьмовых крыніцах / К. Шыдлоўскі (гл. рэд.) [і інш.]. — Браслаў, 2000. — С. 5051; Пётр Касцюкевіч // Браслаўскія чытанні: матэрыялы VI навуковакраязнаўчай канферэнцыі, прысвечанай 150й гадавіне з дня нараджэння браслаўскага лекара, грамадскага дзеяча Станіслава Нарбута (18531926), 78 мая 2003 года. — Браслаў, 2003. —С. 5254.
Артыкулы ў перыядычным друку: Германавічам — 400 гадоў// КР — 1980: Лужскі Гарадзец// КР. — 1981. — 11 крас.; Еды//КР. —1981. —29 кастр.; Першы зборнік: [першы зборнікверша Міхася Машары «Малюнкі»]// КР. — 1983. — 17 лют.; Адзін з многіх // КР. —1983. — 21 крас.; Сустрэчы ля блакітных азёр // КР. — 1983. — 26 мая; Для шчасця народа: [П. Мядзёлка]// КР. — 1983. — 22 верас.; Аб устанаўленні савецкай ўлады на тэрыторыі Шаркоўшчынскага раёна 19171920 гг. //КР. — 1981. — 7 ліст.; Выдатныя ўрокі грамадзянскасці (школьнае краязнаўства // КР. — 1984. — № 95; Вечны вандроўнік // КР. — 1985. — 20 мая; 3 любоўю да роднага краю // КР. —1985. — 21 мая; Першаму беларускаму календару — 75 гадоў/ZKP. —1985. —18 ліп.; Усё жыццё — рэвалюцыі: [да 100годдзя рэвалюцыянера А.М. Буйкі] // КР. — 1985. — 26 снеж.; Ён ўсіх на зваў у космас»: [Я. Драздовіч] // КР. — 1986. — 12 крас.; Слова пра юбіляра: [60 гадоў П. Касцюкевічу, мастаку і паэту родам з Шаркоўшчынскага раёна]// КР. —1986. — 26 ліп.; Лаўровы вянокдзядзьку Ігнату: [да 125годдзя Ігната Буйніцкага] // ВР. —1986. — № 160. — С. 4; «Нашай Ніве» — 80 // КР. — 1986. — № 143. — С. 2; Помнікам архітэктуры — больш увагі // КР. — 1986. — № 150. — С. 4; Паэт I аграном: [Пачопка Я. з в. Лешнікі Глыбоцкага раёна]//КР. —1987. —11 чэрв.; Супраць самадзяржаўя // КР. — 1987. —1 верас.; Важныфактар выхавання // КР. —1987. — 22 кастр.; Рэвалюцыйная бура: [19051907] // КР. — 1987. —24 кастр.; Першая сусветная//КР. —1987. —27 кастр.; За ўладу Саветаў//КР. —1987. —3 ліст.; Крокі станаўлення: [усталяванне савецкай улады на Шаркоўшчыне ў 19181919 гг.] // КР. —1987. —12 ліст.; Трывожны год // КР. — 1987. — 21 ліст.; Сялянкі пясняр: [да 85годдзя М. Машары] // КР. —1987. — 26 ліст.; Пётр Касцюкевіч — воін, мастак, паэт // БЗ. — 1987. — № 60. — С. 2; Успаміны пра Цішку Гартнага // КР. — 1987. — № 145. — С. 3; Багатая гісторыя // КР. — 1987. — № 150. — С. 3; Голас дайшоў праз гады // ВР. — 1987. — № 99. — С. 4; Мужны змагар за волю: [да 150годдзя К. Каліноўскага] // КР. — 1988. — 16 лют.; Шаркоўшчына // КР. — 1988. — 21, 23 чэрв.; Мастак, педагог, асветнік: [да 100годдзя Я. Драздовіча] // КР. — 1988. — 11 кастр.; Пара прабудзіцца: [Пётр Ластаўка, жыў у Польшчы, нарадзіўся ў в. Жукі Ложныя, каля Германавіч] // КР. — 1989. — 1 студз.; Заплылі слязой на соснах шрамы: [партызанская брыгада «Кастрычн ік»] // KR — 1989. — 27,29 чэрв., 1 ліп.; Стаяліўзмаганні: [партызанская брыгада «Кастрычнік»] // КР. — 1989. —15,18 ліп.; Пётр Ластаўка// КР. —1989. —Зжніўня., 8жніўня; Савецкуюўладу падтрымліваем: [дзейнасцьЯ. Драздовічаў Германавічах пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі] // КР. — 1989. — 26 жніўня; Статут Вялікага Княства Літоўскага 1588 года (да 410годдзя Статута) // КР. — 1989. — 5 верас.; Любіць і ведаць свой край // КР. —1990. — № 16; Вільня і беларусы // КР. — 1990. — 29 мая; 3 песняй па свеце: [да 90годдзя М.І. ЗабэйдыСуміцкага] // КР — 1990. —26 чэрв.; Слаўная гісторыя палка: [1406ы зенітнаартылерыйскій полк, удзельнічаў у вызваленні Шаркоўшчынскага раёна] // КР. — 1990. — 3 ліп. — № 79,82, 84, 85,87,91; Урокі нашай гісторыі: [да 580годдзя Грунвальдкай бітвы] // КР. — 1990. — 2 жніўня; Пётра Сергіевіч // КР. — 1990. — 9 жніўня; Адваёўваць
157
для сваёй ідэі: [аб перапісцы Я. Драздовіча і П. Сергіевіча] // КР. — 1990. — 25 кастр.; Янка Пачопка: [да 100годдзя] // КР. — 1990. — 13 снеж.; «Я з вечна вандроўных...» // БЗ. — 1989. — № 73. — С. 2; Супраць рускага царызму // КР. — 1991. — 10 чэрв.; Доктар Браніслаў Туронак: [да 95годдзя] // КР. — 1991. — 26чэрв.; Паўстанне 1831 г. у Дзісненскім павеце//БЗ. — 1991. — № 66, 67; Расія пры імператару Мікалаю II // КР. — 1991. — № 7779; Нашы сімвалы спавіты стагоддзямі // НС. — 1995. — № 46. — С. 5; Мар’ян Пецюкевіч: Жыццё I дзейнасць // БЗ. — 1995. — Ns 50, 51; Шкуніцкі: [з гісторыі вёскі] // КР. — 1998. — 14 кастр.: Віленскай беларускай гімназіі 80 гадоў // НС. — 1999. — Ns 26. — С. 5; Іду, крычу, люблю, жыву: [М. Райчонак]// НС. — 1999. — Ns 77. —С. 6; Мястэчка Германавічы: Учора, сёння, заўтра // ВГ. — 2001. — № 12. — С. 2; Караінскай школе — 50 гадоў // ВГ. — 2002. — 17 лют.; Улюбёны ў Беларусь: [да 80годдзя Лявона Луцкевіча, зяця Зоські Верас] // ВГ. — 2002. — 28 сак., 3 крас.; Язэп Драздовіч I нябесныя бегі // НС. — 2003. — Ns 44. — С. 4; Шаркоўшчыне — 500 гадоў // НС. — 2003. — № 122. — С. 2; Слаўны сын Беларусі: [да 85годдзя з дня нараджэння М. Ермаловіча] // ВГ. — 2006. — 15 чэрв.; Паўстанне 1831 года ў Дзісненскім павеце: [да 175годдзя паўстання] // ВГ. — 2006. — 26 кастр., 2 ліст.; Георгію Штыхаву — 80 гадоў // ВГ. — 2007. — 2 жніўня; Адаму Мальдзісу — 75 гадоў // ВГ. — 2007. —16 жніўня; Памяці Галіны Войцік: [дачкі Зоські Верас] // ВГ. — 2007. — 13 верас.; Вячаславу Бука — 65 гадоў: [прафесар, доктар біялагічных навук, загадчык аддзела біяхімічнай фармакалогіі і біяхіміі НАН Беларусі, родам з в. Шаркі Шаркоўшчынскага раёна] // ВГ. — 2007. — 18 кастр.; Гэту сцежку ведалі многія: [да 115годдзя з дня нараджэння Зоські Верас]//ВГ. — 2007.—25 кастр., 1 ліст.
КНІГІ ОНЛАЙН
