Краязнаўцы Віцебшчыны другой паловы XX - пачатку XXI ст.
біябібліяграфічны даведнік
Мікалай Півавар
Выдавец: Кнігазбор
Памер: 372с.
Мінск 2010
Тв.: (разам з К.А. Кожанам) На сумежжы двух стагоддзяў // Памяць: Гісторыкадакументальная хроніка Шаркоўшчынскага раёна. — Мн.: БелЭн, 2004. —С. 8386; (разам з К.А. Кожанам) Устанаўленне савецкайулады//Тамсама. — С. 9599; (разам з К.А. Кожанам) Нацыянальнавызваленчы рух//Тамсама. — С. 138141; (разам з К.А. Кожанам) Аб раскулачванні кулацкіх гаспадарак//Тамсама — С. 191192; Шляхамі вечнага вандроўніка // КР. — 1993. — № 43. — С. 1,3; Старонкі мінулага // КР. — 1992. — № 26, 27, 29, 60, 63, 64; Яшчэ адзін лёс// КР. — 1992. — № 82. — С. 3; Юннаты з Лужкоў // КР. —1994. — № 9. — С. 2; Купалле над Дзісной // КР. — 1994. — № 51. — С. 4: Вандроўка між Мнютай і Аўтай // КР. — 1998. — № 74, 76, , 77, 79; «Гарт»; праўда і домыслы пра Саюз беларускіх патрыётаў // КР. — 1998. — № 91. — С. 3, 4; «Спадчыну не ведаю...» // КР. — 1999. — № 52, 54; У Пунькі да Драздовіча // КР. — 1999. — № 73. — С. 3; Сцяжынкамі жыцця Імя ў гісторыі // КР. — 2000. — № 2931. — С. 2; Захаваць спадчыну // КР — 2001. — № 21. — С. 2; Адкрытая скарбніца // KR — 2001. — № 36. — С. 2.
ЛАЗОЎСКАЯ БРАНІСЛАВА, працавала ў Сенненскім раённым краязнаўчым музеі. Аўтар артыкулаў на краязнаўчую тэматыку ў перыядычным друку.
Тв.: Аб чым маўчаць камяні? // ГС. — 2004. — № 60. — С. 2; Ад імператрыцы Кацярыны да нашых дзён: [паштовая станцыя ў в. Паграбёнка] // ГС. — 2004. — № 94. — С. 2; Савінічаў дуб: [тапаніміка] // ГС — 2005. — № 11, —С. 1; Ішла вайна... // ГС. — 2007. — № 52. —С. 4; Герон Беларусм: [Ю. Каракетаў, Б. Хаіркізаў] // ГС. — 2008. — № 47. — С. 2.
ЛАЗУКА ІВАН ЕМЕЛЬЯНАВІЧ (10.09.1948. в. Балбечча Бешанковіцкага раёна Віцебскай вобл.), журналіст, краязнаўца. паэт. Член Беларускагасаюзажурналістаў. Скончыў БДУ, ВПШ пры ЦК КПБ. Працаваў рэдактарам Сенненскай і Докшыцкай раённых газет, у Сенненскім райвыканкаме (19922000). Браў актыўны ўдзел у падрыхтоўцы Сенненскай раённай кнігі «Памяць». Аўтар артыкулаў на краязнаўчую тэматыку ў перыядычным друку.
Тв.: Артыкулы ў кнізе «Памяць»; Ваяваў на ХалхінГоле // Памяць: Псторыкадакументальная хроніка Сенненскага раёна /уклад. С.В. Шайко. — Мн.: Паліграфафармленне, 2003. — С. 124; Было дваццаць чатыры гады // Тамсама. — С. 298; Прамой наводкай // Тамсама. — С. 301302; Лісты з фронту // Тамсама. — С. 302; Клуб «Памяць» // Тамсама. — С. 303; Толькі два эпізоды // Тамсама. — С. 305306; Нялёгкі слаўны лёс: [В.А. Злотка] // Тамсама.—С. 519; Ад бровара—да сучаснага прадпрыемства //Тамсама. —
С. 520521; Рыжкова Г.П. // Тамсама. — С. 552; Скапа У.Р. // Тамсама. — С. 552553; Ядвіга Паплаўская і АляксандрЦіхановіч//Тамсама. — С. 557; Ніколі не згладзіццаўпамяці//Тамсама. — С. 560561; «Шчаслівы талісман» беларускай каманды // Тамсама. — С. 565; Душа Багушэўскага народнага // Тамсама. — С. 578; Квартэт Кавалёвых // Тамсама. — С. 579.
Артыкулы ў мясцовым перыядычным друку: Прайшоў праз лёс ХалхінГол; [П.К. Астапаў] // ГС. — 1994. — № 44. — С. 2; Абавязаны памятаць: [Сенненскі раён у гады вайны] // ГС. — 1994. — № 45. — С. 2; Ці ведаеце вы іх? // ГС. — 1994. — № 50. — С. 2; «На трафейнай паперы» // Тамсама. — С. 3; Гэта трэба жывым; [знішчэнне яўрэяў Сянно ў 1941 г.] // Выбар. — 1995. — № 2. — С. 2; Спісы заканчваюцца, работа працягваецца // ГС. — 1996. — № 35. — С. 1; За родную зямлю: [Л.Ф. Цуран] // ГС. — 1997. — № 36. — С. 2; Ульянавіцкі Матросаў: [С. Каваленка] // НС. — 1997. — Na 70. — С. 4; Яму было 24; [Герой Савецкага Саюза С.А. Каваленка] // ГС. — 1998. — № 38. — С. 2; Часу ўсё менш: [кніга «Памяць»] // ГС. — 1998. — № 5і. _ с. 2; Пад горадам Н. // ГС. — 1998. — № 54. — С. 23; Каб памяталі нашчадкі: [Сенненскі раённы патрыятычны клуб «Памяць»] // ГС. — 1999. — № 5. — С. 2; Яе вялікасць актрыса: [З.І. Канапелька] // ГС. — 1999. — № 60.—С. 2,3.
Літ.: Дробаў Л.Н. Лазука І.Е. // Памяць: Гісторыкадакументальная хроніка Сенненскага раёна / уклад С.В. Шайко. — Мн.: Паліграфафармленне, 2003. — С. 551.
ЛАЗЮК АЛЯКСАНДР ЯЎГЕНАВІЧ (1.01.1958, в. Варосіна Пінскага раёна Брэсцкай вобл.), журналіст, краязнаўца. Скончыў гісторыкафілал. факультэт Гомельскагадзяржаўнага універсітэта імя Ф. Скарыны (1980), Мінскую ВПШ (1990). Старшыня сенненскай суполкі ТБМ. Пераехаў на Сенненшчыну з зоны радыяцыйнага забруджвання. Аўтар артыкулаў па гісторыі і культуры Сеннешчыны, у тым ліку нізкі артыкулаў «Сенненшчына літаратурная», прысвечаных пісьменнікам Сенненскага раёна і паэтам, лёс якіх звязаны з краем.
Тв : Працэс знішчэння культурнай спадчыны не спынены: [помнікі гісторыі і культуры Сенненшчыны] // ГС. — 1992. — № 78. —С. 2, 3, 4; Мясцовы Кулібін: [Л.М. Яўпак]// ГС. — 1992. — № 79. — С. 3; Беларускі ксёндз, таленавіты паэт, які жыў і памёр у Сянно: [Зязюля A. (А.С. Астрамовіч)] // ГС. — 1993. — № 44. —
182
С. 2; «Непадалёку дзень і ноч дыміў крэматорый» // ГС. — 1993. — № 49. — С. 2; Кнігу «Памяць» створым сумесна // ГС. — 1994. — № 28. — С. 2; «Жыўздароў...»: [А.Р. Мальтанаў] // ГС. — 1994. — № 30. — С. 2; Шчыры беларус: [А. Зязюля] // ГС. — 1994. — № 32. — С. 3; Волатаў духа калыхала і наша зямля // ГС. — 1994. — № 73. —С. 1, 3; 3 любоўюда роднага краю: [В. Бандарэвіч]// ГС. — 1997. — № 42. —С. 2; Пачыналася з падполля // ГС. — 1998. — № 13. — С. 1, 2, 4; Подзвігам праслаўлены: [Герой Савецкага Саюза А_Ф. Пятаковіч] // ГС. —1998. — № 74. — С. 2; 3 кагорты герояў: [Герой Савецкага Саюза А.Д. Мацюшаўі // ГС. — 1998. — № 89. — С. 2; Подзвіг штурмана: [І.Т. Тамашэўскі] // ГС. — 1998. — № 9293 — С 6' Да гістарычных фактаў трэба ставіцца ўзважана: [да 160годдзя М.П. Пржэвальскага] // ГС. — 1999. — № 32. — С. 23, Вазіў маршалаЖукава: [В.Т. Казырыцкі] // ГС. —1999. — № 54. — С. 2,4; АлесьЖаўрук (19101942) //
~ ^9°' — № 47. — С. 2; Уладзімір Дубоўка (19001976) // ГС. — 2000. — № 54. — С. 2; Андрэй Зязюля (18781921)//ГС.— 2000.— № 56.— С. 2; ТадэвушЛадаЗаблоцкі(18111847)//ГС.— 2000 —№>63 —С 2 Уладзімір Караткевіч (19301984) // ГС. 2000. — № 87. С. 2; Караль Жэры (1743?) // ГС. 2000 № 93 “ Святло беларускай свядомасці: [ксёндз А. Астрамовіч] // ГС. — 2002. — № 100. — С. 2; Незвычайнае ў звычайным (Сянно Вароніна Ст. Беліца Чарэя Лукомль Чашнікі) // ГС. — 2000. — № 89 90, 95, 97, 99, 101. — 2001. — № 1.4, 7, 9, 15, 22, 56; Званы Друцка — званы памяці // ГС. — 2002. — № 22’ 30, 33, 38, 42, 47, 56; Загінулі пры выкананні інтэрнацыянальнага абавязку // ГС. — 2006. — № 14. — С. 2; Легенды роднай зямлі // ГС. — 2008. — № 13,20,34; Краязнаўства: вывучаем і захоўваем: [вынікі алімпіяды] // ГС. — 2008. — № 24. — С. 7; У першыя пасляваенныя гады // ГС. — 2008. — № 50. — С. 2; Праз гады і эпохі: [В.Р. Мазур] // ГС. — 2008. — № 72. — С. 2; Наша з табой біяграфія; [кніга Народнай славы калгаса К. Маркса] // ГС. — 2008. — № 87. — С. 3.
Літ.: Сянно з блакітнымі вачыма: зборнік літаратурных твораў аб родным краі. — Сянно, 2002.
ЛАЙКО ВАСІЛЬ МЯФОДЗЬЕВІЧ (1920, м. Чашнікі), гісторык. Кандыдат гіст. навук (1965), дацэнт. Скончыў школу (193 7), ВДПІ, ВПШ (1949). Працаваў у Замацкай школе Чашніцкага раёна, на партыйнай і камсамольскай рабоце ў г. Мінске і Барысаўскім раёне. Пасля абароны дысертацыі працаваў выкладчыкам гісторыі, дацэнтам, дэканам ў ВДТІ. Удзельнік Вялікай Анчыннай вайны. Пасля выхаду на пенсію працаваўу камісіі па напісанні кнігі «Памяць» г. Віцебска.
Узнагароджаны ордэнам Айчыннай вайны. двума ордэнамі «Знак Пашаны», Ганаровай граматай ВС БСССР.
Тв.. (разам з С.Ф. Дахня, Я.Л. Гельбергам) Партмйные органнзацпн Внтебцмны в пернод стромтельства соцналнзма (19211937 гг.) // Тезнсы докладов научнотеоретнческой конференцнм на тему «Нсторня Внтебской областной органнзацнн: Традмцнн н преемственность». — С. 1221; Чым жылі гандлявалі нашы продкі//ЖП. — 1996. — № 5. — С. 3.
Літ.; Міхно У. Ва ўсе эпохі, у кожны часраслі вучоныя ў нас// ЧП. — 2006. — № 1112. — С. 3; ПамяцьГісторыкадакументальная хроніка Чашніцкага раёна. — Мн.: Бел. навука, 1997.— С 453’ МіхноЎ. А вярба ў Чашніках расце: [В.М Лайко]// ЧП. — 2007. — № 1112. — С. 3.
ЛАКОТКА АНАТОЛЬ АРКАДЗЕВІЧ (20.11.1965. в. Русачкі Міёрскага раёна (цяпер г. Міёры)), біёлаг. Скончыў біялагічны факультэт ВДПІ (1990). Працуе ст. выкладчыкам кафедры экалогіі ВДУ.
Цікавіцца гісторыяй Беларусі даваеннага (да Другой сусветнай вайны) перыяду. Даследуе біялагічныя аб’екты Віцебшчыны. Mae прыватную калекцыю, якая складаецца з прадметаў пооыту. утылітарных рэчаў, мэблі XIX — першай паловы XX ст. Самастойна аднаўляе іх і дапамагае з рэстаўрацыяй іншым. Браў удзел у стварэнні некаторых прыродазнаўчых і этнаграфічных экспазіцый ВАКМ. Гарадоцкага раённага краязнаўчага музея, заалагічнага музея ВДУ, біялагічнага музея СШ у в. Алексінічы. Адзін з арганізатараў і ўдзельнік экспедыцый па вывучэнні Беларускага Паазер'я (1986—2009). Некаторыя матэрыялы перадаў у навуковыя ўстановы СанктПецярбурга, Мінска, біялагічны музей БДУ.
Літ.: Анкета «Краязнаўцы Віцебшчыны». Лакотка А.А. (8.05.2008) // Асабісты архіў М.В. Півавара.
ЛАРКОВА НІНА ЛЯВОНАЎНА (1.11.1956. в. Межыёва Алёнавіцкага с/с Талачынскага раёна Віцебскай вобл.), бібліятэкар, краязнаўца. Скончыла зааінжынерны факультэт Віцебскага ветэрынарнага інстытута (1982). Працавала галоўным заатэхнікам калгаса «Новая праца» Лёзненскага раёна (19821985), бібліятэкарам Валасоўскай, потым Сасноўскай сельскай бібліятэцы Віцебскай РЦБС (з 1988).
Зацікавілася гісторыяй роднага краюз 1996 г., калі паўстала патрэба ў складанні гісторыі бібліятэкі. Пэўны ўплыў на афармленне зацікаўленасці мела знаёмства з А.А. Шнэйдэрам і Т.П. Марчык.
183
Праводзіць вывучэнне гісторыі мясцовасці ў зоне абслугоўвапня бібліятэкі. Склала летапіс вёскі Сасноўка. які складаецца з 5 частак: «Дарэвалюцыйны перыяд», «Паслярэвалюцыйны перыяд», «Вайна», «Пасляваенная гісторыя», «Сучасная гісторыя». Па кожным раздзеле сабраны копіі дакументаў, фотаздымкі, успаміны жыхароў. артыкулы па гісторыі вёскі, надрукаваныя ў перыядычных выданнях, аўтарскія нарысы. Захоўваюцца ў бібліятэцы в. Сасноўка Віцебскага раёна. Надрукавала шэраг артыкулаў у рэспубліканскім і мясцовым перыядычным друку, большасць у газеце «Жыццё Прыдзвіння». Лічыць, што для краязнаўцы ўласцівымі мусяць быць сістэма ў працы і рэгулярнасць. а сваю дзейнасць лічыць пабочным аматарскім заняткам ад прафесійнай дзейнасці (працы ў бібліятэцы).