Краязнаўцы Віцебшчыны другой паловы XX - пачатку XXI ст.
біябібліяграфічны даведнік
Мікалай Півавар
Выдавец: Кнігазбор
Памер: 372с.
Мінск 2010
Тв.: Кнігі: Палачане Героі Савецкага Саюза». — 1990; Геропполочане. — Полоцк: Полоцкая тнп. нм. Ф. Скарпны, 1992. — 111 с.; За свабоду Іспаніі: [П.Е. Купрыянаў] // Памяць: Гісторыкадакументальная хроніка Полацкага раёна. — Мн.: БелЭн, 1999. — С. 130; У першыя дні вайны // Тамсама. — С. 133134; Абарона//Тамсама. — С. 134138.
Артыкулы ў перыядычным друку: (разам з I. Вільчынскім) Аперацыя «Баграціён» і вызваленне Полаччыны // СК. — 1980. — № 67, 69, 73, 85; Наперадзе атакуючых: [П.С. Чэркас] // СК. — 1980. — № 72. — С. 2; (разам з I. Вільчынскім) Над Полацкам сцяг вызвалення // СК. — 1980. — № 104. — С. 2; Рэвалюцыя 1905 г. на Полаччыне // СК. —1985. — № 3. — С. 2; Яркае святло ў жыцці: [А.Д. Пятрова] // СК. — 1985. — № 38. — С. 2; Чапаеў у баях за Полацк// СК. — 1985. — № 39. — С. 2; За вёску Троіцкае // СК. — 1985. — № 60. — С. 2; Помніць герояў зямля Полацкая // СК. — 1985. — № 66. — С. 2; Ад Масквы да Берліна: [П С Чэркас] // СК. — 1985. — № 71. — С. 2; У 41м пад Полацкам // СК. — 1985. — № 91, 92; Імя Зыгіна // СК. — 1985. — № 106. — С. 2; Палачанін Якаў Купрыянаў // СК. — 1985. — № 174. — С. 2, 3; (разам з Ф. Пятуховым) Дзеля праўды: [1944] // СК. — 1985. — № 191. — С. 3; Самая памятная // СК. — 1986. — № 1 _ С. 4; Мужнасць абаронцаў Полацка // ВР. — 1986. — №4,5,7,10; Салдаты сорак першага // СК. — 1986. — № 102. — С. 2, 3; «I цень густы Дзвіны»; [М. Стэльмах] // СК. — 1986. — № 104. — С. 3; Свята вуліцы //СК. — 1986. — № 106. — С. 2; Хлопцы з Полаччыны: [танкісты] // СК. — 1986. — № 145. — С. 2, 4; Байцы вогненнага фронту // СК. —1986. — № 146. — С. 3; Прамой наводкай: [С.С. Жукаў] // СК. —1986. — № 198. —С. 2; Ветэран, патрыёт, камуніст: [І.С. Вільчынскі] // СК. — 1987. — № 21. — С. 2; Ён штурмаваў Зімні: [В.С. Барэйка] // СК. — 1987. — № 44. — С. 2; За ўладу Саветаў: [Н.Ш. Сіманоўскі] // СК. — 1987. — № 59. _с. 2; Герой у рабочым страі: [В.А. Пашкевіч]//СК. — 1987. — № 73. — С. 3; Грамілі ворага чапаеўцы// СК. — 1987. — № 105. — С. 2; Праз тры вайны: [сям’я Свірко] // СК. — 1987. — № 115. — С. 3; Ганаровы чыгуначнік: [А.В. Глебаў] // СК. — 1987. — № 121. — С. 2; Светлая памяць аб генерале Бацанаве // СК. — 1987. — № 122. — С. 3; Звагаўся за Полацк герой з Арла: [В.А. Дзямідаў] // СК. — 1987. — № 136. — С. 3; Любіце і шануйце свой горад: [І.П. Казлоў] // СК. — 1987. — № 166. — С. 2; Гэтых дзён не змоўкне слава: [В.П. Партноў] //СК. — 1987. — № 167. — С. 2; 3 вінтоўкай і партбілетам: [I. Дабровольскі] //СК. —1987. — № 172. — С. 2; У гарачым небе Афганістана: [В.В. Шчарбакоў]//СК. —1988. — № 17. —С. 3; Кавалер ордэна Чырвонага сцяга: [Д.П. Сяржантаў] //СК. — 1988. — № 72. — С. 2; 3 баявога — у рабочы строй А. Пашкевіч] // ВР. —1988. — № 89. — С. 2; Воін, педагог, патрыёт: [П.К. Пацей] // СК. — 1988. — № 114. —С. 2; Камбрыг Зыгін // СК. — 1988. — № 119122; Подзвіг Ліліі Касценка // СК. — 1988. — № 170,171; Увекавечыць памяць героя: [Л.С. Корнеў] // СК. —1989. — № 24. — С. 3; Герой Савецкага Саюзу Грыгор'еў Аляксандр Іванавіч //
188
СК. — 1989. — № 93. — С. 2; Памяць сэрца: [А.Р. Марозаў] //СК. —1989. — № 102. — С. 2; «Полацкзноў савецкі»: [П.Н. Бардоў] // СК. —1989. — № 103. — С. 2; Выратаваў сцяг: [А.М. Герасімаў] // СК. — 1989. — № ^®' С 3,4; Хто ведае Пісарэнку? // СК. — 1989. — № 200. — С. 2; У нас была вялікая вера ў Перамогу: [А.З. Сутармін] // ПВ. — 1990. — № 19. — С. 2; Абарона Полацка: [І.В. Івах] // ПВ. — 1990. — № 31 — С 3' Герой Савецкага Саюза палачанін А.Я. Пісарэнка // ЛВ. — 1990. — № 34. — С. 4; Уліца імя Валогіна // ПВ — 1990. — № 51. — С. 2; Зямныя дарогі героя: [В.В. Шчарбакоў] // ВР. —1990. — № 55. — С. 4; Імя Айтыкава // ПВ. — 1990. — № 87. — С. 2; Наш зямляк — герой двух войнаў: [Д.Д. Валенцік] // ПВ. — 1990. — № 9597; Імя Халеева//ПВ. —1990. — № 104. — С. 3; Душэўнасць: [Я.Я. Славін]//ПВ. — 1990. — № 109. —С. 2; Герой вайны — полацкі чыгуначнік// ПВ. — 1990. — № 122. — С. 3; Залічыце мяне ў партызаны // ПВ. — 1990. — № 131 С. 2; Штурмуючы ДОТы: [М.В. Рапейка) // ПВ. — 1990. — № 134. — С. 2; Загінуў пад Полацкам: [А Ц. Федаровіч]//ПВ —1990. — № 166, —С. 3; Быццам легенда: [70годдзе З.М. ТусналобавайМарчанкі]// ПВ — 1990. — № 184. — С. 2; Палкаводзец і яго сын: [У.В. Блюхер] // ПВ. — 1990. — № 190. — С. 3; Памяць салдацкая: [С.А. Сергіеўскі] // ПВ. — 1991. — № 8. — С. 3; Памятую ракавую нядзелю: [Ф.Д. Яўчэнка] // ПВ. — 1991. — № 70. — С. 2; Загінуў пад Полацкам у 1941м: [А.М. Васін] // ПВ. — 1991. — № 78. — С. 2; На прамой наводцы: [А.Л. Фурман] // ПВ. — 1991. — № 79. — С. 2; Камендант Полацкага ўмацаванага раёна: [А.Л. Дэві] // ПВ. — 1991. — № 114. — С. 2; Дзе пахаваны радавы Фёдар Палянок?// ПВ —1991 — № 120. — С. 2; Артылерыст Зуеў // ПВ. — 1991. — № 130. — С. 2, 3; Хто падтрымае?: [аб выданні кнігі «Героіпалачане»] // ПВ. — 1992. — № 2. — С. 2; Ручнікі: [М.М. Пятрэнка] // ПВ. — 1992. — № 92. — С. 2, 3; Доблесць палачаніна: [I. Аляксееў] // ПВ. — 1993. — №5. — С. 2, 3; 3 кагорты першых: [С.Ф. Васільеў] // ПВ. — 1993. — № 37. — С. 3; Мужнасць абаронцаў Полацка // ПВ. — 2001. — № 78. 80 86' Абарона Полацка // ПВ. — 2004. — № 78, 15, 30, 33, 43.
Літ.: Ліхачоў У. Некралог // ПВ. — 1994. — № 86. — С. 4; Кірылаў Г.І. Ліхачоў У.І. // Памяць: Псторыкадакументальная хроніка горада Полацка. — Мн.: БелЭн, 2002. — С. 811.
ЛОБАЧ УЛАДЗІМІР АЛЯКСАНДРАВІЧ (23.08.1972, Наваполацк), гісторык, этнограф. Кандыдат гіст. навук (2003). Скончыў СШ № 3 г. Полацка (1989), гіст. факультэт БДУ (1994), аспірантуру ІМЭФ (19951999). Працуе выкладчыкам у ПДУ (з 1994), дацэнт кафедры айчыннай і ўсеагульнай гісторыі (з 2004).
Займаецца вывучэннем традыцыйнай духоўнай культуры (фальклору, каляндарных і сямейных рытуалаў, магічнай практыкі). народнай медыцыны, даследуе этнастэрэатыпы, светапоглядную сістэму і сакральную геаграфію Беларускага Падзвіння.
На працягу шэрагу гадоў удзельнічае ў комплексных этнаграфічных экспедыцыях па раёнах Віцебскай вобл. і сумежных раёнах РФ: Расонскі (1992,1998), Браслаўскі, Докшыцкі (1993, 2006), Верхнядзвінскі (1995, 2003), Бешанковіцкі, Чашніцкі (1996). Мёрскі (1997, 2003), Ушацкі (1999, 2000, 2002). Глыбоцкі (2001), Невельскі (РФ, 2003), Гарадоцкі (2004)’ Шумілінскі (2005), Лепельскі (2006), Полацкі (20022006).
Актыўна ўдзельнічае ў навуковым жыцці краіны, міжнародных, рэспубліканскіх і рэгіянальных канферэнцыях. Аўтар шэрагу артыкулаў у навуковым друку. Адзін са складальнікаў энцыклапедычнага слоўніка «Міфалогія Беларусі».
Браў удзел у камплектаванні калекцый Музея традыцыйнага ткацтва Беларускага Паазер’я, Музея ПДУ. Падтрымлівае кантакты з Інстытутам мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору НАН Беларусі, Студэнцкім этнаграфічным таварыствам (Мінск), Нацыянальным полацкім гісторыкакультурным музеемзапаведнікам.
Тв.: Кнігі: Этнаграфія Беларусі: вучэбнаметадычны комплекс. — Наваполацк: ПДУ, 2006. —328 с.
Артыкулы у навуковым друку: Вытокі душы: публікацыя 4х народных песень з Расоншчыны // Першацвет. — 1993. — № 4 — С. 107110; Этнакультурная спецыфіка Поўначы Браслаўскага Паазер'я // Браслаўскія чытанні: матэрыялы III навуковакраязнаўчай канферэнцыі, прысвечанай 200м угодкам паўстання 1794 года, 2122 красавіка 1994 г. — Браслаў: Браслаўскі філіял Пастаўскай узбуйнёнай друкарні, 1994. — С. 3942; Чарадзейства на Полаччыне: Гісторыкакультурны кантэкст // Полацк: Карані нашага радаводу. — Полацк, 1996. — С. 5059; Да вынікаў археалагічнаэтнаграфічнай экспедыцыі ў мястэчку Бачэйкава і яго ваколіцах// Матэрыялы 2й міжнароднай канферэнцыі па праблемах музеефікацыі ўнікальных гістарычных тэрыторый. — Полацк, 1996. — С.4549; Браслаўская судовая справа 1615 г.: Да характарыстыкі чарадзейства ў сярэднявечнай Беларусі // Браслаўскія чытанні: матэрыялы IV навуковакраязнаўчай канферэнцыі, 2425 красавіка 1997 г — Браслаў, 1997. — С. 6973; Некаторыя вынікі этнаграфічных даследаванняў Беларускага Падзвіння (экспедыцыі ПДУ19951997 гг.)//Гісторыя іархеалогія Полацка і Полацкай зямлі. — Полацк, 1998. С. 160164; Да пытання аб «Крыўскіх валькірыях» // 480 год беларускага кнігадрукавання: матэрыялы 3х Скарынаўскіх чытанняў. — Мн., 1998. — С. 170—176; Асаблівасці традыцыйнай культуры Полаччыны 19 ст. // Весці ПДУ Гуманітарныя навукі. — 2000. — С. 3643; Традыцыйная эротыка ў маладзёвай субкультуры беларусаў Падзвіння // Матэрыялы навуковай гісторыкакраязнаўчай канферэнцыі. Да 75годдзя Полацкага краязнаўчага музея. — Полацк, 2001. — С.6068; Да механізму чарадзейскіх працэсаў у сярэднявечнай Беларусі: на прыкладзе справы палачаніна В.Брыкуна (1643 г.) // Беларускі горад у часе і прасторы:_500 гадоў Полацкай магдэбургіі: зборнік навук. прац. — Наваполацк, 2001. — С. 5259; Элементы культурнай прасторы ў сістэме народнай медыцыны Лепельшчыны // Лепельскія чытанні: навуковалрак
189
тычная канферэнцыя. — Лепель, 2004, — С. 1822; Лён і вырабы з лёну ў знахарскіх практыках^беларусаў Падзвіння // Матэрыялы навуковапрактычнай канферэнцыі па выніках навуковадаследчай работы ў 2004 г — Полацк, 2004. — С. 3138; Сімволіка дарогі ў традыцыйным светапоглядзе беларусаў (паводле этнаграфічных і фальклорных матлаў Лепельшчыны) // «Лепельскія чытанні»: матэрыялы 2й навуковапрактычнай канферэнцыі. — Лепель, 2006. — С. 3133; Сімволіка храма ўтрадыцыйнай культурьі беларусаў Падзвіння // Матэрыялы гісторыкакраязнаўчай канферэнцыі. Да 80годдзя Полацкага краязнаўчага музея / уклад. В.Д. Краско. — Полацк: НПГКМЗ, 2008. — С. 133148; Да пытання аб сакральнай тапаграфіі старажытнага Полацка // Гісторыя і археалогія Полацка і Полацкай зямлі: матэрыялы. — Полацк, 2009.
Артыкулыўперыядычнымдруку: Што меў на ўвазе старажытны рэзчык, або Спроба пановаму асэнсаваць гістарычную знаходку з гарадзішча ў Райцюнішках // БЗ. — 1993. — № 42. — С. 2, 3; Дзед Макар, чараўнік: [Бешанковіцкі раён] // НС. — 1997. — № 46. — С. 4; «Харошанька прытанцуй, каго любіш памілуй» // НС. — 1999 _ № 42. — С. 8; Камень // НС. — 1999. — № 139. — С. 5; Парог // НС. — 1999. — № 143. — С. 5; Душа Варажба // НС. — 2000. — № 5. — С. 5; Чорт // НС. — 2000. — № 10. — С. 5; Знахар // НС. — 2000. — № 15. — С. 5; Багнік // НС. — 2000. — № 18. — С. 18. — С. 5; Бог // НС. — 2000. — № 36. — С. 5; Хлеб // НС — 2000. — № 44. — С. 5; Плот// НС. — 2000. — № 50. — С. 5; Старац, жабрак// НС. — 2000. — № 63. — С 5' Мыш // НС. — 2000. — № 70. — С. 5; Дарога // НС. — 2000. — № 95. — С. 5; Вадзянік // НС. — 2000. — № 99 С. 5; Чараўнік // НС. — 2000. — № 104. — С. 4; Лазнік // НС. — 2000. — № 107. — С. 5; Вупыр. Лесавік // НС. — 2000. — № 110. — С. 5; Сурокі // НС. — 2000. — № 126. — С. 5; Невідушчасць, слепата // НС. — 2000. — № 130. —С. 5; Суток // НС. — 2001. — № 14. — С. 5; Пажар// НС. — 2001. — № 26. — С. 5; Даёнка // НС. —2001. — № 31. — С. 5; Малако // НС. — 2001. — № 43. — С. 5; Крот// НС. — 2001. — № 65. — С. 5: Крадзёж рытуальны // НС. — 2001. — № 81. — С. 5; Чужынец // НС. — 2001. — № 89. — С. 5; Парог // НС. — 2001. — № 93. — С. 5; Камень // НС. — 2001. — № 96. — С. 5; Дым // НС. — 2001. — № 104. — С. 5; Кот // НС. — 2001. — № 110. — С. 5; Слуп пячны // НС. — 2001. — № 113. — С. 5; Ростані // НС. — 2001 — № 116. — С. 5; Ключ // НС. — 2001. — № 119. — С. 5; Дажджлівы ўспамін пра «залаты век» надвор’я // НС. — 2003. — № 59. —С. 8; Святая вада Віцебшчыны: [крыніцы] // НС. — 2003. — № 61. — С. 5; 3 гісторыі паляўніцтва на Беларусі // НС. — 2005. — № 25. — С. 4; Музей, дзе спасцігаюцца сімвалы вечнасці: [Полацкі музей традыцыйнага ткацтва Беларускага Паазер’я] IIНС. — 2005. — № 5556. — С. 13; Валовая азярына чакае нашага клопату // НС. — 2006. — № 126. — С. 5.
КНІГІ ОНЛАЙН
