Краязнаўцы Віцебшчыны другой паловы XX - пачатку XXI ст.
біябібліяграфічны даведнік
Мікалай Півавар
Выдавец: Кнігазбор
Памер: 372с.
Мінск 2010
Літ.: Малашэня Л. У Баярах і Маргах. [практыка студэнтаў ПДУ ў Глыбоцкім раёне] // НС. — 2001. — № 122. — С. 5; Мажэйка Т. Дзяды // Канспэкт. Незалежнае выданне полацкіх студэнтаў. — 2002. — № 10. — С. 5; Крывіцкі экстрым //Настежь. Новоста студенческой жнзнн. — 2003. — № 19. — С. 7; Васільева Л. Калі нараджаецца сонца // НС. — 2005. — № 1. — С. 6; Валодзіна Т. «Этнаграфія Беларусі» Уладзіміра Лобача // Наша слова. — 2006. — № 26. — С. 11; Саламевіч I .У. Лобач Уладзімір Аляксандравіч // Беларускі фальклор: энцыклапедыя. Т. 2. — Мн„ 2006. —С. 47; Інтэрв’ю У.А. Лобач (23.11.2006) //Асабісты архіў М.В. Півавара; Малашэня Л. Як матчын шэпт на вуха: [У. Лобач] // НС. — 2007. — Ns 34. — С. 45; Корзенко Г.В. Нсторнкн Беларусн в начале XXI столетня: бнобнблмографмческнй справочннк. — Мн.: Бел. наука, 2007. — С. 225226.
ЛОБЫР МІКАЛАЙ МІХАЙЛАВІЧ (14.09.1917, в. Маляўкі Дрысенскага пав. Віцебскай губ.24.11.1989), ар.хівіст. Скончыў Полацкае педагагічнае вучылішча (1937), трохмесячныя курсы гісторыкаўархівістаў пры МДГАІ (1946). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Працаваў ва Ульянаўскай пачатковай школе Дрысенскага раёна( 19371941), у ДАВВ на пасадах навуковага супрацоўніка, нам. начальніка архіва, начальнікааддзеласакрэтных фондаў. ст. захавальніка фондаў (19441989).
Працуючы ў ДАВВ зрабіў істотны ўклад у збіранне дакументалыіых матэрыялаў перыяду нямецкай акупацыі, непасрэдна ўдзельнічаўу рэавакуацыі дакументаўар.хіваз г. Вільнюса, куды яны былі вывезены акупантамі ў 1943 г. Вялікую ўвагу надаваў не толькі камплектаванню фондаў, але і іх выкарыстанню. Склаў тэматычныя пералікі і каталогі дакументаў са звесткамі аб рэпрэсіраваных грамадзяна.х. з інфармацыяй па асабовым складзе ўстаноў акупацыйнага перыяду.
Аўтар шэрагу радыёперадач, артыкулаў у мясцовых газетах, якія былі падрыхтаваны на аснове архіўных дакументаў.
Узнагароджаны медалямі «Партызану Айчыннай вайны» II ступені, «За доблесную працу ў Вялікай Айчыннай вайне 19411945 гг.», «За доблесную працу. У азнаменаванне 100годдзя з дня нараджэння У. 1. Леніна», «Ветэран працы», Ганаровымі граматамі Вярхоўнага Савета БССР.
Тв.: Сведчаць дакументы: [1942 г. на Сенненшчыне] // ЛІ. —1985. — № 29. — С. 23.
Літ ДАВВ. Ф. 113п, воп. 8, спр. 262; Шарендо В.В. Лобырь Н.М. // Внтебшнна архнвная: Нсторвя, фонды, персоналнн, cep. ХІХХХ вв. — Мн.: БелНДІДАС, 2002. — С. 178; Архівісты Беларусі: біябібліяграфічны даведнік/ склад. С.У. Жумар, М.Ф. Шумейка. — Мн.: БелНДІДАС, 2006. — С. 148
190
ЛОЙКА ТАМАРА УЛАДЗІМІРАЎНА (14.01.1958, г.п. Ушачы Віцебскай вобл.), гісторык, архівіст. Скончыла СШ у г.п. Ушачы, гіст. факультэт БДУ (1990). Працавала на розных пасадах у філіяле ДАВВ у г. Оршы (з 1990), з лютага 2001 г. — дырэктар Занальнага дзяржархіва ў г. Оршы. Член Віцебскага аддзялення Археаграфічнай камісіі Белкамархіва. Брала ўдзел у падрыхтоўцы зборніка «Архіўная спадчына Віцебшчыны як крыніца вывучэння гісторыі краю», складзенага па матэрыялах архіўных чытанняў, прысвечаных 150годдзюз дня нараджэння А. П. Сапунова (2002), гісторыкадакументальнай хронікі «Памяць» г. Оршы і Аршанскага раёна. Аўтар шэрагу публікацый у мясцовым перыядычным друку па гісторыі Оршы, Аршанскага, Сенненскага, Талачынскага раёнаў.
Літ.: Пашкевіч A. В. Лойка Т.У. // Архівісты Беларусі: біябібліяграфічны даведнік / склад. С.У. Жумар М.Ф. Шумейка. — Мн.: БелНДІДАС, 2006. — С. 149.
ЛУКАШЭВІЧ М.Т., краязнаўца. Настаўнік гісторыі Ульянавіцкай СШ Сенненскага раёна. Аўтар нізкі артыкулаў па гісторыі Сенненшчыны ў газеце «Ленінская іскра». Рукапіс у машынапіснай форме (не выдадзены) стаў адной з першых прац па гісторыі раёна, выкарыстоўваўся некаторымі краязнаўцамі раёна ў іх распрацоўках. Адыграў пэўную ролю у развіцці краязнаўчых даследаванняў Сенненшчыны.
Тв.: Перад далучэннем да Расіі// ЛІ. —1987. — № 63. — С. 3; Старонкі гісторыі раёна. Цяжкія гады: [17721830я]// ЛІ. — 1987. — №66. — С. 3; Адмена прыгону: [1861]//ЛІ. — 1987. — № 70. — С 2' Ад рэвалюцыі да рэвалюцыі // ЛІ. — 1987. — № 82. —С. 2; Незабыўныя дні: [19171920] //ЛІ. —1987. — № 87. — С. 2, 3; Дні выпрабаванняў: [1941]// ЛІ. —1987. — № 94. —С. 3; Гады партызанскія //ЛІ. — 1987. — № 100. — С’ 3' Вызваленне // ЛІ. — 1987. — № 111, 112.
ЛУТКОЎСКІ 1BAH МІКАЛАЕВІЧ, былы настаўнік гісторыі Сенькаўскай СШ Верхнядзвінскага раёна.
Тв.: 3 гісторыі Дрысеншчыны// ДзП. —1998. —6 студз. — С. 2; Паўстаючы з руін і папялішчаў: [аднаўленне гаспадаркі раёна]//ДзП. — 1998. — № 70, 71.
ЛЮТЫНСКІ ВІКТАР ГІАЎЛАВІЧ (В. Паў’іовіч, П. Віктараў, В. Пау.іау) (21.02.1963, г. Орша), краязнаўца. Скончыў СШ № 17 г. Оршы (1980), гісторыкафілал. факультэт ГДУ (1985). Працаваў настаўнікам гісторыі, намеснікам дырэктара па вучэбнай рабоце ў школах Жлобінскага раёна Гомельскай вобл., Аршанскім раёне, ПТВ № 110 г. Оршы. Працаваў навуковым супрацоўнікам у Музеі гісторыі і культуры г. Оршы (1995—2006), дырэктарам (з 1997). 3 2006 г. працуе выкладчыкам сацыяльнагуманітраных дысцыплін у Аршанскі.м дзяржаўным механікаэканамічным каледжы.
Зацікавіўся краязнаўствам у другой палове 1980х гг„ пасля таго, як скончыў універсітэт і пачаў працаваць у школе ў Жлобінскім раёне. Першапачаткова даследаваў падзеі вайны 1812 г. на Аршаншчыне. Працуючы настаўнікам у Смалянскай СШ Аршанскага раёна, на падставе архіўных крыніц, мемуарнай літаратуры напісаў кнігу «Орша в войне 1812 года» (1995).
Комплексна вывучае Аршаншчыну, аддаючы перавагу даследаванню жыцця і дзейнасці славутых землякоў, праву і злачыннасці ў гісторыі Оршы, даследуе падзеі Першай сусветнай вайны ў краі. Шмат зрабіў па вывучэнні жыцця і дзейнасці Тамаша Зана на Аршаншчыне.
Удзельнік шэрагу рэспубліканскіх і рэгіянальных штогадовы.х навуковакраязнаўчых канферэнцый у Оршы (19952005), Рэспубліканскай навуковапрактычнай канферэнцыі, прысвечанай 60годдзю вызвалення Беларусі (2004, Віцебск). Укладальнік і рэдактар «Аршанскага краязнаўчага зборніка №2» (1997).
191
Удзельнічаў у арганізацыі Музея гісторыі ГВФ «Світанак» (2004), выстаў «Орша ў XX стагоддзі» ў Музеі гісторыі і кул ьтуры Оршы (1997), калекцый зброі. сфрагістыкі МКГКА.
Браў удзел у стварэнні гісторыкадакументальнай хронікі «Памяць» Аршанскага, Дубровенскага, Чашніцкага раёнаў. Аўтар соцень артыкулаў па гісторыі і культуры Оршы і Аршаншчыны ў рэспубліканскім і мясцовым перыядычным друку.
Тв.: Кнігі: Орша в войне 1812 года: нсторнческнй очерк. — Орша: Ор
шанская тнпографпя, 1995. — 34 с.
Артыкулы ў энцыклапедыях: Музей гісторыі і культуры горада Оршы // ЭГБ: у 6 т. Т. 5. — Мн.: БелЭН, 1999, —С. 233.
Артыкулы ў навуковым друку і кнігах «Памяць»: Таямніца маёнтка Кахачын: [Т. Зан] // БМ. — 1997. — № 1. — С. 2831; Тамаш Зан на Аршаншчыне // Аршанскі краязнаўчы зборнік № 2. Орша: Аршанская друкарня, 1997. — 65 с. — С. 24; 3 гісторыі пажарнай справы на Аршаншчыне // Тамсама. — С. 5357; Дуброўна ў 1812 годзе // Памяць: Гісторыкадакументальная хроніка Дубровенскага раёна. Кн. 1. — Мн., 1997. —С. 162163; Тутсталіў дванаццатым сцяной//Памяць: Псторыкадакументапьная хроніка Чашніцкага раёна. — Мн.: Бел. навука, 1997. — С. 99101; (разам з В.М. Сцяпанавым, Л.В. Яршовай, І.А. Яршовым) У складзе Расійскай імперыі // Памяць: Псторыкадакументальная хроніка Оршы і Аршанскага раёна: у 2 кн. Кн. 1. — Мн.: БелЭн, 1999. — С. 109122; Орша ў вайне 1812 г. // Тамсама. — С. 124133; Мелісіна Аляксей Пятровіч // Тамсама. — С.142; Трухачоў Міхаіл Мітрафанавіч // Тамсама. — С.143; Орша ў гады першай сусветнай вайны //Тамсама. — С. 164166; Аршаншчына ў 19181920 гг. //Тамсама. —С. 170174; Імёны савецкіх лётчыкаў сталі вядомы // Тамсама. — С.365; Маладзёжнапошукавы клуб «Русічы»; Пасля вызвалення Айчыны // Памяць: Гісторыкакультурная хроніка Оршы і Аршанскага раёна: у 2 кн. Кн. 2. — Мн/ БелЭн, 2000. — С. 395396; Сведкі сівой даўніны: [маманты] // РП. — 2001. — № 1. — С. 28; Вайнаі галубы // РП. — 2002 . — № 3. — С. 21; Орша в перпод немецкой оккупацпн (19411944) // Віцебшчына ў гады Вялікай Айчыннай вайны: матэрыялы рэспубліканскай навуковапрактычнай канферэнцыі, 24 чэрвеня 2004 г. — Віцебск: ВДУ. — С. 3944; Былі ў нас паводкі // РП. — 2003. — № 3. — С. 5; Чарнільныя забойцы // Дзеяслоў. — 2007. — № 5 (30). — С. 259262; Война н голубн. Эпязод нз нсторнн Велнкой Отечественной войны // Прярода н человек. XXI век (Москва). — 2008. — № 5. — С. 25.
Артыкулы ў мясцовым перыядычным друку: Візітная картка горада: [герб] // ЛП. — 1989. — № 88. — С. 4; Падарожжа ў мінулае: [рэцэнзія] // ВР. — 1992. — № 40. — С. 3; Дуброўна ў 1812 годзе // ДнП. — 1992. — № 58. — С. 4; Докшыцы ў «разароным» годзе // ЛТ. — 1992. — № 88. — С. 3; Орша ў 1812 годзе // АГ. — 1992. — № 111. — С. 3; Бешанковічы ў 1812 г. //Зара. — 1992. — 1 верас. — С. 3; Леў Выгоцкі // АГ. — 1993. — 20 ліп.; Літаратура аб Оршы: Дасягненні і праблемы // АГ. — 1993. — № 107. — С. 2; Каму — вера, каму — веды // АГ. — 1993. — 6 ліст.; Разораны год (Аршаншчына пасля 1812 года) // АГ. — 1994. — 9 жніўня; Сцяжынкамі Тамаша Зана //АГ. — 1994. — № 100. — С. 3; Ці патрэбны прадмет Пагоні: [палеміка адносна Аршанскай бітвы 1514 г.] // АГ. —1994. — № 103. — С. 3; Дзе жыў Тамаш Зан? // ВР. — 1994. — № 165. — С. 5; Тамаш Зан на Віцебшчыне // — НС. —1994. — 24 ліст.; Дзе той Кахачын? // ГлР. — 1995. — 23 лют.; 3 гісторыі народнай адукацыі на Аршаншчыне, канец XVIII пачатак XIX ст. // АГ. — 1995. — 4 мая; Нз ярма крепостннчества // НС. — 1995. — 30 сак.; Сцяжынкамі Тамаша Зана // ЛіМ. — 1995. — 18 жніўня; Па старонках «Оршанского вестннка» // АГ. — 1995. — 28 верас.; Сведкі сівой даўніны: [знаходкі костак маманта на Аршаншчыне] // АГ. — 1996. — № 19. — С. 4; Па старонках «Оршанского вестннка» // АГ. — 1996. — № 34. — С. 3; Манетныя скарбы Оршы // АГ. — 1996. — № 61. — С. 3; Старэйшы краязнаўца // АГ. — 1996. — № 64. — С. 3; «Аршанскі кодэкс» «вярнуўся» на радзіму// АГ. — 1996. —25 чэрв.; За таямніцай часу: [Аршаншчына на старонках гісторыкаархеалагічных зборнікаў] // АГ. —1996. — № 79. — С. 2; Лісты з мінулага стагоддзя: [побытавая гісторыя]//АГ. —1996. — № 86. —С. 2; Першаму Куцеінскаму буквару — 365 год // АГ. —1996. — № 102. — С. 2; Як утаймаваць «нячысцікаў»: [аб стане помнікаў] // АГ. — 1996. — № 105. — С. 2; Пракладаючы турыстычныя маршруты // АГ. — 1996. — 28 верас.; 3 гісторыі ўніяцтва на Аршаншчыне // АГ. — 1996. — 10 кастр.; Князь Панятоўскі і магілёўскія бабы. 3 пранцузамі і бабы справяцца (гістарычныя гумарэскі) // АГ. —1996. —22 кастр.; (разам з Р. Кузьміцкай) Летапіс Оршы XX ст. //АГ. —1996. — № 128. — С. 2; Яўрэйскі пагром 1905 года ў Оршы // АГ. — 1996. — № 134, 135, 137, 138, 140, 142, 144, 145, 147; 3 гісторыі пажарнай справы на Аршаншчыне // АГ. — 1997. — № 4. — С. 2; Весткі з «Памятных кніжак» // АГ. — 1997. — № 12. — С. 2; Орша ў XX стагоддзі // АГ. — 1997. — № 44. — С. 3; Гарадскі галава: [I. Стратановіч]//АГ. — 1997. — № 47. — С. 2; Орша ў буклеце: рэцэнзія //АГ. — 1997. — 22 крас.; Даследуюцца людскія лёсы // АГ. — 1997. — № 54. — С. 3; Якой нацыі быў баярын Орша, або Пра адно адкрыццё нашых півавараў // АГ. — 1997. — № 59. — С. 3; Гісторыя на канверце // Тамсама; Падказаў Мальдзіс: [Аршаншчына ў кнізе «I ажываюць спадчыны старонкі»]// АГ. —1997. — № 61. —С. 2; Падарунак да юбілею: рэцэнзія на № 2 часопіса «Беларуская мінуўшчына» // АГ —1997. —12 чзрв.; Знаёмцеся: Бандэна: [горадпабрацім Оршы] // АГ. — 1997. — № 70. — С. 2; Творы нашых землякоў на паштовых мініяцюрах // АГ. — 1997. — 19 чэрв.; Таямніца маёнтка Кахачын: [перадрук артыкула з часопіса «БМ». 1997. № 1] // ГС. — 1997. — № 70. — С. 2, 4; Кіналетапіс нашага горада // АГ. — 1997. — № 75. — С. 2; Пра лёс чалавека і на
КНІГІ ОНЛАЙН
