Лоеўшчына… Бэзавы рай, песенны край
Выдавец: Сож
Памер: 471с.
Мінск 2007
He создан человек для однночества, С дремучнмн ннстннктамн в кровн, Он может жнть без нменн, без отчества, Но ннкогда - без ласкн н любвн. Жнвой душе жнвое поклоненне В грехах нам забываться не дает. Жнвой душн подводное теченне Столетья двнжет человечнй род.
Агульнае ва ўсіх творах зборніка - духоўная блізкасць вытокаў творчасці паэтаў, агульначалавечы пафас, патрыятычнае і грамадзянскае гучанне, жанра-ва-стылёвая разнастайнасць. Фактычны матэрыял вершаў данёс да нас багацце думак, пачуццяў, маральных перакананняў і актыўнасць грамадзянскай пазіцыі прадстаўнікоў розных пакаленняў.
Калектыў выкладчыкаў і навучэнцаў Лоеўскага педкаледжа валодае шчаслі-вым талентам, талентам чалавечнасці, той паляшуцкай чуласці і спагадлівасці, якія моцна прыварожваюць кожнага, хто далучаецца да жыцця і людзей краю. Лоеўскія выкладчыкі даюць не толькі ўрокі па прадметах, але і ўрокі, шчырыя і глыбокія па сваёй сутнасці, чароўныя і жыццесцвярджальныя, поўныя вялікай веры ў прыгажосць і высокі сэнс чалавечага быцця.
I хочацца пажадаць ім далейшых поспехаў на гэтым складаным шляху духоўнасці...
470
Дзе над Дняпром і Сожам вербы з клёнамі
Над зоркамі высокімі шумяць, Дзе салаўі над вёснамі зялёнымі Натры дзяржавы аб любві звіняць, -Зямля мая, крынічная, азёрная, Няма свяцей і даражэй зямлі.
Пра тваю славу, Лоеўшчьша зорная, На цэлы свет спяваюць салаўі.
Палёў абрусы сонечна-зялёныя
I абеліскаў мармур ля дарог...
Жыве тут памяць бессмяротных воінаў,
Хто ў той вайне крывавай перамог,
Хто з-пад Масквы, з-за Волгі, з Поўдня, з Поўначы,
Хто нарадзіўся ля дняпроўскіх стром,
Чые імёны вечна будуць помніцца:
Апарын, Батаў, Царыкаў, Казлоў...
Вятры над партызанскімі зямлянкамі Бушуюць у Амелькаўскіх лясах.
He зарастаюць сцежкі партызанскія, Жыве ў табе змагарская краса.
Салдатам Сінякова ўспамінаюцца
Блакады, і паходы, і баі...
Над партызанскім краем заліваюцца, ,
Пяюць каханне свету салаўі.
Ой, край мой прыдняпроўскі, край палескі мой, Край шчодрых сэрцаў і руплівых рук, Багаты і легендамі, і песнямі, Табою ганарыцца Беларусь!
Жыць і любіць, і верыць нарачоная, У бессмяротнай вечнасці й пасля, Багатая майстрамі і вучонымі, -Над Лоевай Гарой - мая зямля...
Плывуць Дняпра і Сожа хвалі вечныя -
У мора-акіян, як песня салаўя. Старонка мая любая надрэчная, О, Лоеўшчына, любая мая!
Алесь КУКАРА
ЗМЕСТ
Лоеўшчына - «край шчодрых сэрцаў і руплівых рук*!
С. А. Мятліцкі........................................... 3
Расскажу я секрет. Л. Долбйкова.......................... 6
Ад аўтара-ўкладальніка. В. Новак....................... 7
Замовы Лоеўшчыны ў сучасных запісах. (',. Вяргеенка...... 9
Замовы......................................-............ 14
Народны каляндар Лоеўшчыны. В. Новак.................. 36
Зімовыя абрады і песні................................... 48
Веснавыя абрады і песні.................................. 112
Летнія абрады і песні.................................. 166
Восеньскія абрады і песні................................191
Мясцовая спецыфіка сямейна-абрадавай паэзіі Лоеўшчыны.
В. Новак, М. Касцюкова................................ 197
Радзінна-хрэсьбінныя абрады і песні......................202
Вяселле................................................ 228
Пахаванне................................................277
Прыкметы і павер’і Лоеўшчыны. А. Кастрыйа...............282
Прыкметы і павер’і.......................................285
Легенды, паданні, казкі..................................302
«Без Бога - ні да парога» (Тэматычная шматграннасць
і паэтыка парэмій Лоеўшчыны). Л. В. Мельнікава..........309
Загадкі, прыказкі, прымаўкі............................ 314
Святло няўлоўнае дзяцінства. А. Кучарава................328
Дзіцячы фальклор........................................ 332
Пазаабрадавая паэзія.....................................344
Міфалагічныя ўяўленні жыхароў Лоеўшчыны. К. Паборцава.. 374
Міфалогія................................................377
Край узнёслых песень, край маёй любові... Л. Долбікава..415
Фальклорная спадчына - няспынная творчасць.
Л. Г. Мельнікава........................................418
Іх нарадзіла зямля Лоеўшчыны. В. Генаш..................420
Шчымлівы плёскат хваль дняпроўскіх. Л. Кузьміч..........424
Канкрэтна-бытавая лексіка Лоеўшчыны. А. Воінава.........426
Гісторыя Лоеўшчыны ў тапанімічных назвах.
Н. Багамольнікава.......................................430
Народнагаспадарчая лексіка Лоеўшчыны. А. Станкевіч......433
3 этналінгвістычнай спадчыны Лоеўшчыны. У. Коваль.......438
К пронсхожденню лоевскнх лексем калдун н каутун,
Е. Холявко..............................................441
3 глыбінь жыватворных. Т. Кручэнка.................... 445
Зямля і людзі. Т. Кручэнка..............................448
Як жывяце, марсіяне? Т. Кручэнка........................450
Русалкі, уладарніцы расы... Т. Марозава................ 453
3 матэрыялаў да «Слоўніка гідронімаў Гомельшчыны» (Лоеўскі раён). У. Бобрык........................... 458
Па шляху духоўнасці. В. Смыкоуская......................465
«Дзе над Дняпром і Сожам вербы з клёнамі...» А. Кукара...470
Навукова-папулярнае выданне ЛОЕЎШЧЫНА... БЭЗАВЫ РАЙ, ПЕСЕННЫ КРАЙ СУЧАСНЫ СТАН ТРАДЫЦЫЙНАЙ
КУЛЬТУРЫ ЛОЕЎШЧЫНЫ
Адказны рэдактар В. С. Новак
Рэдактар Т. I. Звяркова
Тэхнічны рэдактар С. М. Вяржбоўская Мастацкі рэдактар Г В. Купінікава Карэктар Л. В. Фралова
Мастак вокладкі В. I. Кушняроў Камп’ютэрная вёрстка Н. М. Ганчарова
Падпісана да друку 27.08.07 г. Фармат 70x100/16.
Папера афсетная. Гарнітура Баскервіль.
Друк афсетны. Ум. друк. арк. 38,06. Ул.-выд. арк. 36,9.
Тыраж 1000. Зак. 1526.
Камунальнае выдавецка-паліграфічнае унітарнае прадпрыемства «Сож» ЛВ № 02330/0133036 ад 30.04.2004 г. ЛП № 02330/0056834 ад 30.04.2004 г.
246015, Рэспубліка Беларусь, г. Гомель, вул. Лепяшынскага, I
Выраб вокладкі:
ААТ «Паліграфкамбінат імя Якуба Коласа» 220600, г. Мінск, вул. Чырвоная, 23