Практыкум па жывёлагадоўлі
Выдавец: Ураджай
Памер: 259с.
Мінск 1998
пагалоўя і выкарыстанне секцый адбываюцца ў памяшканнях другога і шостага перыядаў, таму што па працягласці яны аднолькавыя.
Паколькі працягласць трэцяга перыяду вырошчвання складае 150 дзён, то жывёлу першага і другога тураў завозу аб’ядноўваюць у памяшканні гэтага перыяду, але таксама з інтэрвалам у 13 дзён паміж запаўненнем шостай секцыі першага тура і першай секцыі другога тура завозу і г.д. К моманту запаўнення апошняй, дванаццатай секцыі памяшкання трэцяга перыяду вырошчвання (жывёлай з шостай секцыі другога перыяду другога тура завозу) першая секцыя трэцяга перыяду вызваляецца. Інтэрвал паміж запаўненнем секцый роўны 156 дням (13 • 12; 12 — колькасць секцый), што адпавядае працягласці выкарыстання секцыі ў трэцім перыядзе. Далей цялушак пераводзяць у першую секцыю чацвёртага перыяду, а на іх месца паступае жывёла з першай секцыі другога перыяду вырошчвання, але ўжо трэцяга тура завозу.
Рух пагалоўя і выкарыстанне секцый у памяшканнях чацвёртага і пятага перыядаў адбываецца гэтак жа, як і ў трэцім перыядзе вырошчвання, таму што ўсе тры перыяды маюць аднолькавую працягласць.
Карыстаючыся цыклаграмай, можна ўстанавіць строгі па-
радак руху пагалоўя на комплексе па перыядах вырошчвання — ад завозу жывёлы да яе рэалізацыі.
Ведаючы час камплектавання секцыі (Р) і працягласць цыкла яе выкарыстання (Д + д), разлічваюць колькасць секцый (/) у кожным перыядзе па формуле
, _ Д+ д
Р '
Кожная секцыя на працягу года выкарыстоўваецца некалькі разоў. Колькасць абаротаў секцыі ў перыядзе за год (О) вылічваюць шляхам дзялення дзён у годзе на працягласць цыкла выкарыстання секцый у памяшканні адпаведнага перыяду:
О = ^-.
Д + д
Для разліку колькасці жывёла-месцаў у кожным перыядзе трэба ведаць, колькі цялушак павінна прайсці праз перыяд на працягу года (Н). На 1-ы перыяд павінна паступіць усё неабходнае для рамонту пагалоўе цялушак (магутнасць комплексу) плюс колькасць бракуемых цялушак у цэлым па комплексу за ўвесь цыкл вырошчвання (15%). Праз наступныя перыяды пройдзе гэтая ж колькасць за мінусам цялушак, выбракаваных у папярэднім перыядзе.
Колькасць жывёла-месцаў у кожным перыядзе вылічваюць па формуле
дзё Вп — умяшчальнасць перыяду, жывёла-месцаў; Н — колькасць цялушак, якія праходзяць праз гэты перыяд за год, галоў; О — колькасць абаротаў секцый за год.
Пасля гэтага вызначаюць чысло жывёла-месцаў у кожнай секцыі (размер тэхналагічнай групы):
дзе Вс — умяшчальнасць секцыі, жывёла-месцаў; I — колькасць секцый.
Сярэднегадавое пагалоўе ў кожным перыядзе вызначаюць па формуле
0,5 ■ (Нн + НК)Ц
365
або С =
Bn О ■ Д
365 ’
дзе С — сярэднегадавое пагалоўе цялушак у перыядзе; Нн і Нк — колькасць жывёлы, якая праходзіць праз памяшканне на пачатку і ў канцы перыяду; Д — працягласць перыяду,
дзён; 365 — колькасць дзён у годзе; Вп — умяшчальнасць перыяду, жывёла-месцаў; О колькасць абаротаў секцыі за год у перыядзе.
Агульнае пагалоўе комплексу вылічваюць падсумоўваннем сярэднегадовага пагалоўя цялушак і нецеляў па перыядах вырошчвання.
Пры вырошчванні рамонтнага пагалоўя на фермах племянных і таварных гаспадарак часцей за ўсё ствараюць адну буйную спецыялізаваную ферму на гаспадарку. На такой ферме цялушак утрымліваюць з 15 —20-дзённага ўзросту і нецеляў 5 -7-месячнай цельнасці. На гэтай жа ферме можа быць арганізаваны і кантрольна-селекцыйны кароўнік для падрыхтоўкі нецеляў да ацёлу, раздою, ацэнкі і адбору кароў-пяршачак на рамонт асноўнага статка.
Для вызначэння неабходнай колькасці жывёла-месцаў у кантрольна-селекцыйным кароўніку выкарыстоўваюць формулу
К„Т Вкск = -yj-.
дзе Вкск — умяшчальнасць кантрольна-селекцыйнага кароўніка, жывёла-месцаў; К„ — колькасць неправераных пяршачак, галоў; Т — сярэдняя працягласць утрымання ў кантрольна-селекцыйным кароўніку, мес.
Пры арганізацыі раздою можна прагназіраваць будучую прадукцыйнасць кароў-пяршачак. Так, удой, атрыманы на 14-ы дзень пасля ацёлу, памножаны на каэфіцыент 1,3, паказвае прыкладны найвышэйшы сутачны ўдой пры раздою. Калі агульны надой за першыя 90 дзён лактацыі (перыяд раздою) памножыць на каэфіцыент 2,45, то атрымаем удой на пяршачку за поўную лактацыю.
Пры наяўнасці ў гаспадарцы дастатковай колькасці памяшканняў раздой пяршачак і іх утрыманне ў кантрольным кароўніку праводзяць на працягу усёй першай лактацыі. Пры гэтым дакладнасць ацэнкі каровы па прадукцыйнасці ўзрастае, а верагоднасць адбору лепшых асобін павышаецца.
Вырошчванню цялушак на спецыялізаваных фермах папярэднічае фарміраванне груп цялят з улікам полу і вытворчага прызначэння. Бычкоў перадаюць на спецыялізаваныя фермы па дарошчванню і адкорму на мяса або на прамысловыя комплексы спецгасаў, цялушак — на спецыялізаваныя фермы па вырошчванню для ўзнаўлення.
На спецыялізаваных фермах цялушак фарміруюць па ўзроставых групах: ад 15 —20-дзённага да 6-месячнага; ад 6
да 12-месячнага; ад 12 да 16-месячнага (падрыхтоўчы гурт) і старэй 16 мес (цялушкі злучнога ўзросту і нецелі).
Цялушак ва ўзросце ад 20 дзён да 6 мес вырошчваюць у цялятніках, дзе колькасць жывёла-месцаў складае палову колькасці цялушак, якіх мяркуецца вырасціць на працягу года. За год тут праходзіць два абароты. Для цялушкак ва ўзросце ад 6 да 12 мес таксама патрабуецца палова жывёламесцаў ад колькасці жывёлы, якая вырошчваецца за год.
У памяшканнях для цялушак падрыхтоўчага перыяду ва ўзросце ад 12 да 16 мес колькасць жывёла-месцаў павінна складаць адну трэць ад колькасці цялушак, якіх трэба вырасціць за год. Тут за год праходзіць тры абароты. Наступны ўзроставы перыяд доўжыцца 7 — 8 мес. Для цялушак злучнога ўзросту і нецеляў выдзяляюць 60 — 65% жывёламесцаў ад колькасці цялушак, якія вырошчваюцца на працягу года.
Пры наяўнасці сезоннасці ў ацёлах колькасць жывёла-месцаў у памяшканнях для цялушак усіх узроставых груп павялічваюць на 12 — 15%.
Самастойная падрыхтоўка да заняткаў. Азнаёмцеся з арганізацыйнымі формамі і тэхналогіяй вырошчвання рамонтных цялушак і нецеляў у спецыялізаваных гаспадарках.
Заданні для самастойнай работы.
Заданне 1. Разлічыце гадавую патрэбнасць гаспадаракпастаўшчыкоў у нецелях, зыходзячы з індывідуальнага задання (табл. 109).
Т a 6 л і ц a 109. Велічыня ўдою, выбракоўка і прыростпагалоўя кароў у гаспадарках — пастаўшчыках цялушак
Назва гаспадаркі-пастаўшчыка
Колькасць кароў, гал.
Удой на
1 фуражную карову, кг
Выбракоўка ў год, %
Прырост кароў асноўнага статка, %
кароў асноўнага статка
пяршачак па выніках ацэнкі
Заданне 2. Разлічыце патрэбнасць у секцыях для цялушак нецеляў і колькасць тэхналагічных груп па перыядах вырошчвання на комплексах магутнасцю 2, 3, 4, 5, 6 тыс. галоў з рытмам камплектавання тэхналагічнай групы 3, 6 і 13 дзён, кіруючыся схемай тэхналогіі вырошчвання, прыведзенай у табл. 110. Вызначце колькасць нецеляў, якія будуць перададзены гаспадаркам-пастаўшчыкам. Вынікі разлікаў запішыце ў табл. 110.
Таб л і ца 110. Схема і асноўныя параметры тэхналогіі вырошчвання рамонтньгх цялушак і нецеляў
Паказчыкі
Перыяды вырошчвання
Усяго
1
2
3
4
5
6
ад 0,5 да
3 мес
ад 3 да 5,5 мсс
ад 5,5
да 10,5 мес
ад 10,5 да 15,5 мес
ад 15,5 да 20,5 мес
ад 20,5 да 23 мес
Працягласць перыяду вырошчвання (Д), дзён
75
75
150
150
150
75
675
Працягласць санітарнага перыяду (д), дзён
Працягласць тэхналагічнага цыкла (Д + д), дзён
Патрабуецца секцый
Колькасць абаротаў у год
Паступіць цялушак за 1 абарот, галоў
3
3
6
6
6
3
27
Выбракоўка жывёлы, %
Будзе выбракавана за 1 абарот, галоў
Перавод у наступныя перыяды, галоў
Колькасць жывёла-месцаў: у перыядзе у секцыі
Колькасць тэхналагічных груп Сярэднегадавое пагалоўе, галоў Будзе перададзена нецеляў у гаспадаркі, галоў
3,5
2,5
2,0
2,0
3,5
1,5
15,0
Занятак 23. ПЛАНАВАННЕ РОСТУ РАМОНТНАГА МАЛАДНЯКУ МАЛОЧНЫХ ПАРОД ЖЫВЁЛЫ I РАЗЛІК ПАТРЭБНАСЦІ ПАГАЛОЎЯ КОМПЛЕКСУ Ў КАРМАХ
Мэта заняткаў. Набыць практычныя навыкі ў планаванні росту рамонтнага маладняку і разліку патрэбнасці пагалоўя комплексу ў кармах.
Дапаможнікі і абсталяванне. Дадзеныя аб жывой масе жывёлы пры нараджэнні, асемяненні і ацёле; патрабаванні стандарта пароды па развіццю рамонтнага маладняку; структура рацыёнаў і нормы кармлення рамонтных цялушак і нецеляў; пажыўнасць кармоў; мікракалькулятары.
Метадычныя ўказанні. Паляпшэнне ўзнаўлення малочных статкаў прадугледжвае накіраванае вырошчванне рамонтнага маладняку да дарослага стану. Вырошчванне павінна быць арганізавана так, каб пры рацыянальных затратах працы і расходзе кармоў забяспечыць інтэнсіўны рост і развіццё цялушак і залажыць аснову для высокай прадукцыйнасці дарослай жывёлы. Асновай гэтага з’яўляюцца аптымальныя ўмовы кармлення і ўтрымання з улікам біялагічных асаблівасцей росту і развіцця ў розныя ўзроставыя перыяды, якія садзейнічаюць фарміраванню ў жывёлы пажаданых прымет і ўласцівасцей у рамках генатыпу.
Спачатку неабходна вызначыць, для якіх мэт вырошчваюцца цялушкі: як племянныя, для ўзнаўлення, або як карыстальныя, для атрымання ад іх у далейшым малака або мяса.
Калі плануецца атрымаць высокаўдойную карову-пяршачку, то працэс накіраванага вырошчвання неабходна арганізаваць так, каб не толькі мець планавыя прыросты жывой масы, але і сфарміраваць у жывёлы здольнасць перапрацоўваць у малако вялікую колькасць аб’ёмістых кармоў (асабліва грубых і сакавітых). Так, напрыклад, сучасныя каровы-рэкардысткі даюць за лактацыю болын 20 тыс. кг малака і з’ядаюць у суткі звыш 100 кг розных кармоў. А на ўтварэнне толькі 1 кг малака праз вымя каровы праходзіць ад 450 да 500 л крыві.
Задача ў гэтым выпадку заключаецца ў тым, каб уздзеяннем знешніх фактараў (кармленне, утрыманне і інш.) максімальна развіць органы стрававання, дыхання, сардэчна-сасудзістую сістэму, вымя, а таксама павялічыць трываласць канечнасцей і касцяка. Усё гэта будзе садзейнічаць праяўленню высокай малочнай прадукцыйнасці будучых кароў на працягу працяглага тэрміну выкарыстання.
Вырошчванне маладняку для забою на мяса арганізуюць такім чынам, каб з выкарыстаннем узроставых асаблівасцей 220
фарміравання мясной прадукцыйнасці адкарміць жывёлу да высокай жывой масы за мінімальны перыяд пры эканомным расходванні кармоў на адзінку прадукцыі.
3 многіх прыём