Шашкi i камбiнацыi
Выдавец: Беларусь
Памер: 272с.
Мінск 1976
1. g3—h4 12—gl.
Ha 1...с5—d4 адбудзецца 2. el : g3 d4 : b2 3. h4 : d4 b2— al 4. g3—f4 al : g3 5. h2 :14, a ў адказ на l...g5 —14 бе-лыя бяруць шашкі 2. el : g3 с5—d4 (калі 2...а'7—Ь6, то 3. h4—g5 14 : h6 4. g3—14 e5 : g3 5. h2 : f4 b6—a5 6. cl—d2 c5— b4 7. d2—еЗ b4 : d2 8. e3 : cl i r. д.) 3. h4—g5! 14 : h6 4. g3— 14 d4 : b2 5. cl : a3 e5 : g3 6. h2 : 14 i выйграюць.
2. h4:b6 a7:c5 3. c3— d4! c5 : e3 4. el—12 e3—d2 5. cl : e3
i дамка чорных запіраецца.
125
№ 15. Л. ГУРАЛЬНІК
№ 16. A. ГУРАЛЬНІК
У гэтай мініяцюрнай кан-цоўцы дадзен павучальны выйгрыш.
1. сЗ—d4! d6—е5.
У чорных, як бачна, не можа быць іншых адказаў.
2. d2—сЗ! f4:b4 3. h6: f8 Ь4—аЗ 4. f8—h6.
Для поўнай перамогі бе-лым трэба гуляць вельмі да-кладна.
4. ..аЗ—Ь2 5. h6—сі! Ь2— аі 6. gl—h2 al:e5 7. cl— f4 е5 : g3 8. h2 : f4.
1. f2—g3 b8—a7.
Нічым лепшым чорныя ад-казаць не могуць.
2. g3:g7 а7:еЗ.
He выратоўвае становішча і ўзяцце шашкаю спачатку 2...f8 : h6.
3. h2—g3 f8:h6 4. g3— f4 e3 : g5 5. h4 : d8.
126
№ 17. А. ГУРАЛЬНІК
№ 11. П. КАВАЛЕЎ
Выйгрыш.
Выйгрыш.
Даволі доўгі шлях да пе-рамогі паказан у гэтай мінія-цюры.
1. d2—еЗ.
Ход, пасля якога чорныя атрымліваюць адразу дзве магчымасці прарыву ў дамкі.
1...аЗ—Ь2.
Прыходзіцца ахвяраваць шашку. Інакш чорныя прай-граюць адразу з-за пагроз 2. сЗ—Ь4 або 2. еЗ—f4.
2. cl : аЗ g3—f2 3. аЗ— Ь4 с7—Ь6.
Следам за З...е7—f6 адбу-дзецца 4. Ь4—с5! d6: f4 5. gl : е7.
4. еЗ—f4 f2—el 5. gl—f2 el : e5 6. d4 : a5.
Усяго па пяць шашак з кожнага боку ў гэтай мінія-цюрнай канцоўцы. Але нават пры такой нязначнай колькас-ці шашак белыя знаходзяць камбінацыйнае рашэнне.
1. d4—с5! Ь4—аЗ.
Нічога іншага чорныя не могуць зрабіць.
2. h4—g5! a3:cl.
Такі ж адказ белых будзе і на бой 2,..d6 : Ь4.
3. g5—h6 d6 : Ь4 4. h6 : аЗ а7—Ь6.
Гэты неабходны ход чор-ных і з’яўляецца прычынай іх згубы.
5. еЗ—d4 cl ; с5 6. аЗ : d6.
127
№ 19. А. КАРПОВІЧ
№ 20. A. КАРПОВІЧ
Чорныя з-за неабгрунта-ванага нападзення на шашку g3 запіраюцца.
1. еЗ—f4 h4 : f2 2. d2—еЗ f2 : d4 3. Ь2—c3 b4 : d2 4. cl : g5
i чорная шашка h6 пазбаў-лена ходу.
Тут, як і ў папярэдняй па-зіцыі, неабгрунтаванае напа-дзенне на шашку с5 заканчва-ецца для чорных катастрофай.
1. g3—h4! d4 : Ь6 2. f2—g3 аЗ : c5 3. еЗ—d4 c5 : e3 4. g3—f4 e3 : g5 5. h4 : a5 i г. д, з лёгкім выйгрышам.
128
№ 21. М. КІРЫЛЮК
№ 22. I. КОБЦА9
Выіігрыш.
Выйгрыш.
Рэдкае супрацьстаянне да-мак на вялікай дарозе дэман-струецца ў гэтай канцоўцы.
1. аі—Ь2!
Адсюль і пачынаюцца ўсе бедствы дамкі чорных.
1. ..сЗ : аі 2. g3—h4 al : 16 3. cl—Ь2! 16 : al 4. h4 : h8 1>6—g5 5. e3—<14 al : e5 6. h8 : d4 g5—f4 7. d4—f2.
Перавага чорных відавоч-на. Лле белыя збіраюцца па-несці скрыты камбінацыйны ўдар, дзякуючы якому яны і перамагаюць.
1. f4—g5! h4 : 16 2. cl — d2!! сЗ : el 3. a5 : g7 f8 : h6 4. g3—h4 cl • g3 5. 114 :12 i г. д. з выйгрышам.
5 Зак. 1442
129
№ 25. I. КУПЕРМАН
№ 24. C. МАЛЬЦАЎ
Выйгрыш.
Выйгрыш.
Заціснутыя на сваім пра-вым флангу белыя знаходзяць выйсце ў нечаканай двухва-рыянтнай прыгожай камбіна-ныі-
1. f2—еЗІ! h4:f2.
Калі l...d4 : f2, to 2. d2 e3! f2 : d4 3. 14—g5 h4 : f2 4. S° ' 2.'e3 : g51! 12—gl 3. el-f2 gl : cl 4. g5—h6 cl : g5 5. h6 :14.
Нават y такой, на першы погляд, бяскрыўднай пазіцыі ў белых знаходзіцца двухва-рыянтная камбінацыя.
1. f2—еЗ 14 : d2.
Канешне, на 1...Ь4 : d6 бе-лыя адкажуць 2. еЗ : с5 е5—14 3. Ь2—сЗ f4—еЗ 4. с5—Ь6 еЗ— 12 5. gl : еЗ h2—gl 6. сЗ—d4 і г. д. з лёгкім выйгрышам.
2. gl—f2! b4:d6 3. 12— g3! h2 : 14 3. Ь2—c3 d2 : b4 5. аЗ : еЗ.
130
№ 25. А. МАСЛА9
№ 26. B. МЯДКОЎ
Выйгрыш.
He пазбаўлена карысці для практычнай гульні гэта мініяцюрная канцоўка.
1. аі—Ь2! Ь4—аЗ.
Відавочна, што гэты ход лепшы, чым l...d6—с5, бо пас-ля 2. Ь2—аЗ g5—f4 белыя перамагаюць.
2. d2—еЗ! аЗ : f4 3. f2— g3 h4 : f2 4. el : c7 g5—f4 5. c7—b8! f4—e3 6. gl—f2!
Толькі такім чынам y па-добных заканчэннях можна дабіцца перамогі.
7. Ь8—а7 і выйграюцк
1. h4—g5!
Белыя даюць чорным дзве магчымасці ўзяць свае шашкі.
1. ..Ь6 : Ь2.
Калі 1...16: h4, то адбу-дзецца простае 2.d2—сЗ Ь4 : d2 3. cl : е7 з выйгрышам бе-лымі.
2. f2—g3 h2 : f4 3. d2— c3 b4 : d2 4. cl : e3.
5*
131
№ 27. В. ПРАШУЦІН
№ 28. М. ТОРАПАЎ
Нічыя.
Выйгрыш.
Выратаванне да белых поыходзіць тады, калі яны, прымушаючы чорных зайсці ў цамкі, знаходзяць нечаканы камбінацыйны ўдар.
1. h2—g3! f2—gl.
Ha ход l...f2—el белыя ад-рэагуюць ходам 2. с5—Ь6! а7 : с5 (калі 2...е1 : Ь4, то 3. Ь6 : f6 з нічыёй) 3. сЗ—d4 с5 : еЗ 4. g3—14 еЗ : g5 5. h4 : Ь6.
2. а5—Ь6! с7 : а5 3. g3— 14! gl : Ь6 4. сЗ—d4 Ь6 : g5 5. h4 : d8 і нічыя.
Прыгожа аформлена і гэ-та мініяцюрная канцоўка.
1. е5—f6! g7 : е5.
Калі l...d4 : Ь2, то 2.16 :118 Ь2—аі 3. g3—f4 g5 : еЗ 4. cl— Ь2 al : сЗ 5. h8 : Ь2 і г. д. з лёгкім выйгрышам белымі.
2. g3—h4 d4: Ь2 3.
Ь4 : Ь6!
Белыя павінны браць толькі так.
З. ..Ь2—аі 4. Ь6—d4! е5 : сЗ 5. сі—Ь2 сЗ—d2 6. el : сЗ.
132
№ 29. М. ТОРАПАЎ
№ 30. Ю. ШМІТ
Выйгрыш.
Нічыя.
1. el—f2 е5—14.
Трэба адказваць так. Чор-ны.х не выратоўвала ахвяра шашкі 1... Ь4—g3 з-за 2. 12 : Ь4 е5—f4 3. Ь6—а7 d4—еЗ (або З...е7—f6) 4. d2—сЗ е7—f6 5. а5—Ь6 f6—е5 6. Ь6—с7 Ь8 : d6 7. а7—Ь8 і г. д. да выйгрышу белымі.
2. d2—еЗ! f4 : d2 3. Ь6— с7!І Ь8 : d6 4. f2—g3 h4 : f2 5. gl : c5 d6 : b4 6. a5 : el i пазіцыя склалася ў ка-рысць белых.
Белым неабходна выйсці з безнадзейнага становішча, у якое яны трапілі. I яны зна-ходзяць рэдкі і прыгожы ні-чыйны прыём.
1. f2—g3 f6—g5.
Чорныя вымушапы рабіць гэты ход. Інакш разменам 2. еЗ—d4 белыя не толькі па-збаўляюцца ад моцнай шаш-кі сЗ, але і самі займаюць важ-нае поле d6 і нават перама-гаюць.
2. аі—Ь2!!
Бліскучая ахвяра шашкі з запрашэннем чорных у дамкі.
2. ..сЗ:а1 3. 14—е5!
Зноў цудоўная ахвяра!
3. ..al:f6 4. g3—Ь4 Ь8— с7 5. el—d2 с7—d6 6. еЗ— d4! f6 :el 7. h4 : Ь8
і камбінацыя заканчваецца нічыёй.
133
№ 31. А. АЮПАЎ
№ 32. C. БАЛЖАЛАРСКІ
Выйгрыш.
Тры, хоць і нескладаныя, камбінацыі змяшчае гэта кан-цоўка.
1. еЗ—f4! c3:al.
Ha I...g5:c5 адбудзецца 2. b2:g5, а на 1...сЗ:е5 белыя бяруць 2. f4 : f4 і выйграюць.
2. 14 : Ь8 аі : Ь2 3. el—f2 і дамка чорных знішчаецца на двайніку.
Белыя, скарыстаўшы няў-далае размяшчэнне чорных шашак, двума трапнымі ўда-рамі фарсіруюць нічыю.
1. cl—d2! a3:cl 2. еЗ— d4! с5 : g5.
Калі 2...СІ : g5, то 3. d4 : h6 нават з выйгрышам белымі.
3. g3—h4 cl : f4.
Можна біць і З...СІ : еЗ, бо пасля 4. 114 : f2 атрымліваецца нічыйнае заканчэнне.
4. h4 : а5 f4—е5.
Інакш белыя займаюць вялікую дарогу.
5. а5 — Ь4.
Бясспрэчная нічыя.
134
№ 33. I. БУГАЕЎ
№ 34. A. ДЗЕМІШАЎ
Выйгрыіл.
У гэтай канцоўцы бараць-ба заканчваецца тым, што роз-накаляровыя шашкі супраць-стаяць на вялікай дарозе.
1. g5—h6 Ь6—а5.
У чым няцяжка перака-нацца, чорныя лепш адказаць не могуць.
2. h6 : gl а5 : al 3. h4— g5 f6 : h4 4. h2—g3 h4 : f2 5. gl : 118.
Вельмі прыемнае ўражан-не пакідае гэта мініяцюрная канцоўка.
1. сЗ—Ь4 а5:сЗ 2. е5— 16 g7: е5.
Калі 2...сЗ : е5, то 3. аі : сЗ і чорным няма ратунку. Утва-рылася незвычайнае становіш-ча шашак.
3. d4 : Ь6 Ь2—сі 4 gl — 12 cl—аЗ 5. al—Ь2 a3:cl.
6. f2—еЗ сі ; f4 7. h6 • d2
135
№ 35. В. БРЭТЛЬ
№ 36. I. БУГДЕЎ
Кароткай, эфектнай кам-бінацыяй завяршаецца гульня ў гэтай канцоўцы.
1. е5—f6 g5 : е7 2. el—f2!
Прыгожы ўдар, у якім выкарыстоўваецца дальнабой-насць дамкі чорных.
2. ..сЗ : с7 3. с5—Ь6 а5 : сЗ 4. Ь6 : Ь2.
Гэта канцоўка мае тры эфектпыя варыянты выйгры-шу.
1 с5—Ь6! а7:аЗ.
Калі чорныя возьмуць 1... Ь2 : d4, адбудзецца 2. Ь6 : h8, а на 1...с7: а5 белыя адка-жуць 2. h4—g5 Ь2 : d4 3. g5— h6 a5 : c3 4. h6 : el.
2 . h4—g5! b2 : d4 3. al— b2 a3 : cl 4. g5—h6 cl : g5 5. 116 : h6.
136
№ 37. А. ДЗЕМІШАУ
№ 38. П. КАВАЛЁУ
Выйгрыш.
Выйгрыш.
Неасцярожны заход чор-най шашкі ў любкі заканчва-ецца хуткім разгромам пазі-цыі чорных.
1. el—f2!l g3:a5.
Калі l...d4 : Ь6, то 2. f2 : d8 і г. д. з выйгрышам.
2. с5—Ь6 d4:f2 3. Ь6 : el.
Заканчэнне лёгка вый-грышнае для белых.
Тут чытач убачыць карот-кі камбінацыйны ўдар.
1. d4—е5 аЗ—Ь2.
Інакш белыя, якія маюць лішнюю шашку, лёгка пера-магаюць.
2. е5—d6!!
Бліскучы ход! Чорным вельмі цяжка было яго прад-бачыць.
2. ..с7 : Ь4.
Калі б чорныя ўзялі 2... Ь2 : d4, то пасля 3. d6 : Ь8 ад-разу прайгралі.
3. а5 : с7! d8 : Ь6 4. аі : с7.
137
№ 3». I. КОБЦАЎ
№ 40. I. КОБЦАЎ
Выйгрыш.
Выйгрыш.
Вельмі карысны і разам з тым нечаканы прыём вый-грышу паказан у канцоўцы, першапачатковая пазіцыя якой прыведзена на дыяграме.
1. еЗ—f4! е5:сЗ 2. f2— еЗ!! h4 : d4 3. f4—g5 f6 : h4 4. h2—g3 h4 : f2 5. gl : cl.
1. c3—b4.
Белыя прымушаюць чор-ных зайсці ў дамкі. Чорным прыходзіцца падпарадкавацца, інакш яны застаюцца без шашкі.
I...d2—сі 2. el—f2!!
Надзвычай добры ход, разлічаны на знішчэнне дамкі і трох простых чорных.
2. ..СІ : аЗ 3. f2—g3! h2 : 14 4. Ь6—с7 Ь8 : d6 5. с5 : еЗ аЗ : 12 6. gl : еЗ.
і г. д. да выйгрышу.
138
N! 41. I. КУПЕРМАН
№ 42. A. ЛЯХОЎСКІ
Выйгрыш.
Выйгрыш.
У белых лішняя шашка, але выйгрышу яны могуць да-сягнуць толькі пасля каротка-га і прыгожага камбінацыйна-га ўдару.
1. сЗ—d4! е5:сЗ 2. еЗ— f4!! g5 : gl 3. cl—d2 h4 : f2 4. d2 : b8 gl—h2 5. el : g3 h2 : f4 6. b8 : h2.
У гэтай лёгка пабудава-пай двухварыянтнай канцоўцы па-свойму цікава аформлены ўдар з поля h4.
1. f2—еЗ аЗ—Ь2.
Калі 1...с7—Ь6, то 2. аі— Ь2! аЗ : сі 3. еЗ—f4 cl : с5 4. сЗ—d4 с5 : g5 5. h4 : а5 і бе-лыя выйграюць.
2. сЗ—Ь4! Ь2—сі 3. еЗ— 14!! сі : аЗ 4. аі—Ь2 аЗ : g5 5. h4 : Ь6.
139
№ 43. В. МУЛЯР
№ 44. 3. ЦЫРЫК
Выйгрыш.
У белых на шаіпку больш, але чорныя пагражаюць прай-сці ў дамкі і выйграць. Таму белыя павінны прыняць неаб-ходныя меры.
1. d6—с7 d8 : d4 2. сЗ : g3 а5 : al 3. g3—f4 еЗ : g5 4. h4 : h8
i дамка чорных, за якімі чарга ходу, знішчаецца.
ІІягледзячы па малую колькасць шашак, белыя зна-ходзяць моцны камбінацыйны ўдар.
1. аі—Ь2 аЗ : сі 2. 16— е7!І <18 : f2 3. с5—Ь6 cl : g5 4. Ь6 : el.
Далейшы выйгрыш—спра-ва нескладанай тэхнікі.
140
№ 45. Н. БАРЭЙКА
№ 46. Ф. БАХЦІОЗІН
Выйгрыш.
Выйгрыш.
Гулыія ў гэтаіі канцоўцы пачынаецца з ціхага ходу.
1. 112—g3 е7—f6.
У чорных застаўся толькі гэты ход.
2. f4—g5! f6 : d4.
Калі 2...d6 : h2, to 3. g5 : e7 f8 : d6 4. h6 : c5 i белыя выйграюць.
КНІГІ ОНЛАЙН
