Шашкi i камбiнацыi
Выдавец: Беларусь
Памер: 272с.
Мінск 1976
2. f2—g3!!
Прыгожы i зусім нечака-ны ўдар.
2. ..f4 : h2.
Ila 2..,h4 : d4 бслыя ад-казваюць 3. g5 : а7, а на 2... 114 : 16 рэагуюць 3. еЗ : е7 18 : d6 4. h6 : а7.
З.е 1—121 h4 : f6 4. 12—g3 h2 : 14 5. еЗ : е7 18 : d6 6. h6 : а7.
У гэтай канцоўцы вельмі цяжка сабе ўявіць фінальны ўдар белых.
1. аі—Ь2! аЗ:с1 2. 14— g5 cl : 14 3. g5 : е7.
Толькі цяпер высвятляец-ца план белых.
3. ..18 : d6 4 h6—g7 h8 :16 5. f2—g3 h4 :12 gl : a3 i дзве белыя шашкі лёгка затрымліваюць і знішчаіоць чорную простую.
171
№ 107. Я. ГОБІНЫШ
№ 108. М. ГРУШЭЎСКІ
Нічыя,
Рэдкі фінальны ўдар са знішчэннем трох чорных ша-шак прыводзіцца ў гэтай кан-цоўцы.
1. h2—g3 d6—е5.
Белыя пачынаюць право-дзіць камбінацыю.
2. еЗ—14!! g5 : gl 3. el — f2 gl ; e3 4. d2 : b4 h4 : f2 5. a7 : gl.
1. e3—14 a7—b6.
Чорныя мусяць ісці na падрыхтаваную белымі камбі-нацыю. Гэта лепш, чым ахвя-ра шашкі 1...е5—d4, бо пасля 2. с5 : еЗ е7—16 (або 2...а7— Ь6) чорныя нават рызыкуюць прайграць. Ha 1...18—g7 адбу-дзецца 2. с5—Ь6 а7 : g5 3. h4 : Ь6 з выйгрышам белых.
2.с5 : а7 с7—Ь6 3. а5 : с71!
Зразумела, што нельга 3. а7 : с5? з-за З...е5—d4 4. с5 : еЗ d6—е5 5. f4 : d6 е7 : h2 і чор-ныя выйграюць.
3. ..d6 : Ь8 4. 14 : d6 е7 : сі 5. g3—14 cl : g5 6. h4 : f6 h6—g5 7. 16:h4 18—e7!
Толькі такім чынам чор-ныя дасягаюць нічыёй.
8. h4—g5 е7—d6
і г. д.
172
№ 109. А. ГУРАЛЬНІК
№ 110. B. ДЗЯРАБІН
Выйгрыш.
Прапусціўшы дзве чорныя шашкі ў дамкі, белыя двума трапнымі ўдарамі знішчаюць шэсць шашак чорных.
1. аі—Ь2! сЗ:а1 2. Ь6— с7 аі ; f6 3. el—f2! g3 : сЗ.
Зараз адбудзецца рэдкі ў практыцы гульні размен.
4. еЗ—d4 сЗ : е5 5. d6 : аЗ Ь8 : d6 6. аЗ : g5.
Тут йытач мае магчы-масць прасачыць вельмі скры-ты камбінацыйны ўдар.
1. Ь2—сЗ Ь6—а5.
Закрыццё для чорных, ка-нешне, абавязкова.
2. еЗ—d4! е5—14.
Белыя робяць зусім неча-каную і прыгожую ахвяру трох шашак.
3. сі—Ь2І! аЗ : а7 4. el-121 Ь4 : d2 5. 12—еЗ а7 : 12 6. gl : е7 18 : d6 7. 116 : еі.
173
N° 111. В. ЗВІРБУЛІС
Выйгрыш.
Выйгрыш.
У гэтай канцоўцы сама-бытна аформлена камбінацыя з папярэднім прыводам дамкі чорных на поле е7.
1. еЗ—d4! с5:еЗ 2. Ь2— сЗ Ь4 : d2 3. cl—Ь2 аЗ : сі 4. аі—Ь2 сі : аЗ 5. е5—d6 аЗ : е7 6. g3—(4 еЗ : g5 7. 114 : el і белыя выйграюць.
Безнадзейнае на першы погляд становішча белых хут-ка прымае адваротны бок пасля правядзення скрытай камбінацыі.
1. cl—d2! c3:el 2. g3— h4! el : е5 3. h4 : d8 d4 : Г2 4. a5—b6 c5:a7 5. d8—f6 e5 : g7 G. h6 : gl i г. д. з выйгрышам.
174
№ 113. В. КАЗЕЙКА
№ 114. А, КАРПОВІЧ
Выйгрыш.
Выйгрыш.
У гэтай канцоўцы гульня ііачыпаецца з пагрозы.
1. d2—сЗ f4—еЗ.
Інакш чорныя дазвалялі белым утварыць размен дзве на дзве шашкі: 2. f2—еЗ f4 : Ь4 3. аЗ : а7 і белыя лёгка вый-гравалі.
2. h4—g5! f6:h4.
Калі 2...еЗ : с5, то 3. g5— 116 і г. д. з выйгрышным ста-повішчам v белых.
3. сЗ—Ь4! а5 : с5 4. f2 : Іі8 і выііграюць.
Падобна віхру белая простая 114, ііабыўшы правы дамкі, «здувас» з дошкі пяць чорных шашак, і бслыя пера-магаюць.
1. сі—Ь2! аЗ : сі 2. аі — Ь2! сі ; е7 3. d2—сЗ f4 : Ь4 4. d4—е5 f6 : 64 5. h4 : h8.
175
№ US. A. КАРПОВІЧ
№ 116. A. КЛРПОВІЧ
Выйгрыш.
Выйгрыш.
3 гэтай натуральнай па расстаноўцы шашак пазіцыі белыя наносяць цікавы камбі-нацыйны ўдар на поле е7 і пе-рамагаюць.
1. f4—е5 d6:f4 2. h2— g3! f4 : h2 3. f2—e3! d4 : f2 4. el : g3 h2 : f4 5. b2—c3 b4 : d2 6. cl :e7 f8 : d6 7. h6 :18 з лёгкім выйгрышам.
Нескладаны, але цікавы выйгрыш з нечаканым фіна-лам прыводзіцца ў гэтай кан-цоўцы.
1. 12—g3!! c3:al.
Ha I...d4:h4 адбудзецца 2. Ь2 : 16 з лёгкім выйгрышам белымі.
2. g3—h4 d4 : 12 3. h4 : d4! al :g3 4. h2 :14.
176
№ <17. I. КОБЦАЎ
№ 1U. I. КОБЦАЎ
Выйгрыш.
Выйгрыш.
1. h6—g7! f8 : 116.
Калі 1...16 : 118, to 2. e3— f4 c5 : g5 3. 114 : сЗ i белыя выйграюць.
2. Ь2—сЗ!! Ь4 :14 3. g3 : g7 h6: 18.
He мяняецца лёс чорпы.х і пасля ўзяцця шашкаю З...с5: еЗ.
4. Ь2—g3 с5 : еЗ 5. g3— 14 еЗ : g5 6. 114 : а5.
Цяпер белыя без асаблі-вых намаганняў бяруць верх над дзвюма чорнымі шашка-мі.
Некалькі нескладаных практычных варыянтаў утой-вае паказаная яа дыяграме пазіцыя.
1. g3—14.
Гэтым ходам белыя пра-пануюць чорным браць шашкі адразу ў трох напрамках.
1. ..е5 : а5.
Здасцца, найбольш удалы для чорных бой. Так, на 1... g5 : сЗ адбылося 6 2. 12 : а5, a пасля I...b6:d4 белыя збівалі пяць шашак чорных.
2. gl—12 b6:d4 3. cl-d2 a5 : g3 4. h2 : 12.
177
№ 119. М. КУКУЕУ
NS 120. I. КУПЕРМЛН
Выіігрыш.
Выйгрыш.
Два асноўных і вельмі прыгожых варыяпты выйгры-шу магчымы з пазіцыі, якая прыведзепа па дыяграме.
1. сЗ—Ь4.
Ціхі, але пагражальны ход, на які чорныя павінны рэагаваць неабходнымі хада-мі.
1...Ь6—а5.
На ход чорных l...g7—f6 белыя адкажуць 2. f4—е5! f6 : <14 (калі 2...h6:14, то 3. е5: g7 і г. д.) 3. cl—d2 116:14 4. <12—еЗ d4 : f2 5. el:e5 d6 : f4 6. Ь4 : 1)8! 14—еЗ 7. Ь8—14 еЗ : g5 8. h4 : а5 і выйграюць.
2. el—f2! а5 : сЗ 3. сі — d2!! сЗ : е5 4. g5—f6 е7 : g5 5. h4 : <18.
Заканчэнне выйгрышнае для бслых.
Шляхам незвычайных раз-менаў белыя праводзяць за-ключны ўдар, трапляюць на праддамачнае ііоле і перама-гаюць.
1. f4—е5! d6:f4 2. d2— еЗ! f4 : d2 3. Ь4—а5 d2 : Ь4 4. а5 : с7 d8 : Ь6.
Толькі цяпер белыя пад-рыхтавалі пазіцыю для наня-сення рашаючага ўдару.
5. h4—g5 h6:14 6. f2— еЗ 14 : d2 7. el : c7.
178
Н® 111. А. КУПЦОЎ
Н» 111. М. КУРНОСАЎ
Выйгрыш.
У гэтай шматхадовай кам-бінацыі фінальны ўдар прахо-дзіць праз поле d8. Тэма та-кой камбінацыі ў тэорыі но-сіць назву «лесвіца».
1. еЗ—f4! е5:сЗ 2. еі— d2l сЗ : еі 3. 14—е5 f6: d4 4. cl—Ь2! аЗ : cl.
Усё падрыхтавана для правядзення фіналыіага ўда-РУ-
5. g3—h4 el : g3 6. h2 : f4 cl : g5 7. 1)4 : e3.
1. c3—b4 a5 : c3 2. al— b21 c3:al 3. 14—e5.
Становіцца зразумелым, для чаго белым спатрэбілася чорная дамка: белыя выкары-стоўваюць яе, каб вызваліць сваю простую шашку еЗ для заключнага ўдару.
З. ..а1 : е5 4. еЗ—14 g5 :еЗ 5. 12 : h4.
179
123. А. ЛЕНТАЧКІН
№ 124. I. ЛЫСЕВІЧ
Выйгрыш.
Выйгрыш.
Дзякуючы наяўнасці двух тэмпаў белыя могуць правесці прыгожую камбінацыю з пз-ля Ь4.
1. с5—d61 еЗ:е7.
He мае ўплыву на адказы белых і другое ўзяцце шашак.
2. f2—g3 f6:b2 3. g3— 114 аЗ : c5 4. h4 : al g7—f6 5. al : g7 h8: 16 6. gl—12 i г. д. да выйгрышу белымі.
Ажыццяўляючы камбіна-цыю, белыя вызваляюць свае звязаныя шашкі і нават дабі-ваюцца перамогі.
1. сі—Ь2ІІ
Нечаканы ход, пасля яко-га белыя могуць разгарнуць дзеянні на правым флангу.
1. ..еЗ:аЗ 2. g5—f6! g7 : е5 3. 14 : d6 с5 : е7.
Белыя пабудавалі пазі-цыю, патрэбную для завяр-шэння гульні.
4. аі—Ь2! аЗ:с1 5. g3— 14 cl : g5 6. h4 : d2.
180
№ 115. У. МАТУС
* 116. У. МАТУС
Выйгрыш.
Выйгрыш.
Тут чытача чакае прыго-жае рашэнне прапанаванай аў-тарам канцоўкі.
1. сЗ—Ь4 а5:сЗ 2. сі — Ь2!!
Неабходны і разам з тым моцны ход.
2. ..сЗ : аі 3. аЗ—Ь4 аі : f6 4. Ь4—с5!
Усё напагатове для наня-сення рашаючага ўдару.
4. Ь6 : d4 5. d6—е7 f8 : d6 6. h6 : е7 d8 : f6 7. h2 : f4
1. e3—d4! c5 : cl 2. a3 : a7 cl : a3.
Хады белых не зменяцца і пасля 2...16 : d4.
3. а7—Ь8 f6 : d4 4. Ь8 : Ь2 аЗ : сі 5. g3—f4 cl : g5 6. h4 : h8.
У гэтай натуральнай i не-вялікай па колькасці шашак пазіцыі белыя па-новаму здзейснілі прарыў у дамкі.
181
№ 127. В. MAKA9K1H
К' 1JB. В. ПЯТРО9
Выйгрыш.
Выйгрыш.
Тут арыгіналыіа аформле-па вядомая ідэя выйгрышу.
1. е5—d6! с5 : е7.
Калі 1...с7: е5, то 2. d4: h8 і г. д. да выйгрышу.
2. f2—g3 сЗ:е5'3. cl — d2!! аЗ : cl 4. еЗ—f4 g5 : еЗ.
Ha ўзяцце 4...cl : еЗ адбу-дзецца 5. 14: cl з выйгрышам.
5. d2:h6 cl—аЗ 6. al — Ь2 аЗ : cl 7. g3—14 cl : g5 8. hG : а7.
Два паўнацэнныя фіналы спалучаюцца ў гэтай канцоў-цы.
1. g5—f6 е7 : g5.
Калі чорныя бяруць 1... е.5: g7, то белыя ходзяць 2. el—d2! c3:el 3. сі—Ь2! аЗ: сі 4. g3—h4 el : g3 5. h2 : f4 cl : g5 6. h4 : d8 i выйграюць.
2. el—d21 c3 : el 3. cl — b2! a3:cl 4. al—b2! cl : a3 5. g3—h4 el : g3 6. b2 : dG a3 : e7 7. h4 : d8.
182
№ 129. А. ПЯТРУСВНКА
№ 130. В. САЛНЫКОУ
Выйгрыш.
Выйгрыш.
Шляхам камбінацыі бе-лыя з безнадзейнага стапові-шча не толькі выратоўваюцца, але і наіюсяць чорпым пара-жэнне.
1. еЗ—d4! c5:g5 2. сЗ— Ь4! а5:сЗ 3. g3—14 е5:е1.
Ha 3...g5: еЗ адбудзецца 4. f2 : Ь8 сЗ—d2 5. h2—g3 h4 : f2 6. gl : cl.
4. gl—f2 cl : g3 5. h2 :el i г. д. да выйгрышу.
1. e3—f4 12—el.
Вымушаны ход. Інакш чор-ныя губляюць шашку.
2. gl—12!
Згуляна вельмі выпаход-ліва!
2. ..е1 : а5.
Відавочна, што на 2...СІ : е5 адбудзецца 3. h4—g5 f6 : 114 4. d4 : Ь6 з выйгрышам.
3. d4—е5 16 : d4 4. 12— еЗ d4 : 12 5. Ь2—сЗ а5 : g5 6. 114 : gl d6—е5.
Паступова белыя даклад-най гульнёй дабіваюцца пера-могі.
7. gl—еЗ! 18—е7.
Калі 7.,.h8—g7, то 8. еЗ— g5 g7—16 9. g5 : e7 18 : d6 10. h6—g7 i г. д. У такім разе белыя выйграюць.
8. еЗ—Ь6 е5—14 9. Ь6— d8 е7—d6 10. h6—g7 h8 : 16 11. d8: d2.
183
№ 131. В. СВЯЗІНСКІ
№ 132. 1. СІГНАЕЎСКІ
Выйгрыш.
Выйгрыш.
1. СЗ—(4!!
Зусім неверагодны ход у такім становішчы. Лднак усе іншыя працягі ііе абяцаюць белым перамогі.
1...с5:с1.
Калі I...c5:g5, то 2. 12— g3 h2 : f4 3. d2—еЗ f4 : d2 4. el : g7 h6 : f8 5. h4 : f6 з вый-грышам белымі.
2. f2—g3! cl : g5 3. gl — 12 112 : 14 4. f2—e3 14 : d2 5. el : g7 h6 :18 6. h4 :16.
У гэтай двухварыянтнай канцоўцы вельмі складанае рашэнне.
1. аЗ—Ь4 g5—h4.
Выбару хадоў у чорных няма.
2. e3:g5 g3—f2 3. d2— еЗ! 12—gl.
Калі 3...12—el, to 4. c5— b6 a5:c7 5. h2—g3 h4 : f2 6. e3:gl 16:h4 7. d4 : b6 el—g3 8. gl—12 g3:cl 9. b4—a5 el: b4 10. a5 : 'c3.
4. c5—b6 a5 : c7 5. h2— g3 114 :12 6. b4—c5 16 : h4 7. d4 : b6 12 : b2 8. b6—a7 gl : b6 9. a7 : al.
184
№ 133, В СОКАЎ
№ 134. В. СОКАЎ
Выйгрыш.
Выйгрыш.
1. el—f21
Толькі пасля гэтага тон-кага ходу белым забяспечва-ецца перамога.
1...а5—Ь4.
Інакш адказаць чорныя не могуць.
2. cl—d21!
Надзвычай моцны і неспа-дзяваны ход.
2. ..аЗ—Ь4.
ІІе прыносіць чорным за-давалыіення ахвяра шашкі 2... f6—g5, бо пасля 3. 116 : 14 чор-ным нельга ісці ў дамкі 3... аЗ—Ь2 з-за 4. d2—сЗ Ь4 : d2 5. еЗ : аЗ. Да пройгрышу вядзе таксама ход 2,..с7—Ь6.
3. d4—с5І!
Бліскучы выпад, якім за-вяршаецца змаганне.
3.J6 : Ь6.
Калі З...Ь4 : f4, то 4. еЗ : е7 18 : d6 5. h6 : cl і выйграюць.
4. а7:сі.
У гэтай як быццам безаба-роннай пазіцыі белыя знахо-дзяць шлях да перамогі.
КНІГІ ОНЛАЙН
