Шашкi i камбiнацыi
Выдавец: Беларусь
Памер: 272с.
Мінск 1976
Парадак узяцця шашак чорнымі не мае значэння.
2. h4 : d8 аЗ : cl 3. еЗ—f4 cl : g5 4. d8 : h4 el : b4 5. h6—g7 h8 : f6 6. h4 : a3.
1. d4—c5! e3 : gl.
Калі б чорныя білі 1- Ь6 : d4, белыя не змяпілі свайго плана гульні.
2. h2—g3 Ь6 : d4 3. g3— 14 е5 : g3 4. h4 :12! gl : еЗ 5. сЗ : g7 18 : h6 6. аЗ—Ь4 а5 : сЗ 7. Ь2 :12
і ўтварылася апазіцыя ў ка-рысць белых.
199
№ 163. М. ВАЛ
№ 164. А. ДЗЕМІШАЎ
Выйгрыш.
Цікавы фінал прыводзіц-ца ў гэтай канцоўцы.
1. d6—е7!!
Вельмі цяжка прадугле-дзець гэты, здавалася б, бяс-сэнсавы ход.
1.J8 : h6.
Калі I...f8:d6, то 2. сі— d2!l аЗ : gl 3. g7—h8! h4 : f2 4. h8:h6.
2. cl—d21l a3 : gl 3. e7— d8! h4 : f2.
Цяпер белыя знішчаюць чатыры шашкі чорных.
4. d8: h4.
Прыгожыя фіналы аку-паюць недахоп канцоўкі: ле-магчымасць указаць апошні ход чорных.
Два практычныя прыёмы выйгрышу ўтойвае ў сабе гэта канцоўка.
1. el—f21 сЗ: el.
Калі I...b4:d6, то 2. d2: Ь4 аЗ : с5 3. g5—16 е7 : еЗ 4. f2 : d8 і белыя выйграюць.
2. gl—Ь2!
Як быццам непрыкметны ход, але вельмі дарэчы.
2. ..Ь4 : d6 3. f4—е5! d6 : h6 4. al—Ь2 a3:cl 5. g3— h4 el : g3 6. h2 : f4 cl : g5 7. h4 : b6
i г. д. з выйгрышам.
200
№ 165. А. ДЗЕМІШАЎ
NS 166. A. МАСЛАЎ
Выйгрыш.
Выйгрыш.
Пасля камбінацыі бараць-ба пераходзіць да эцюднага заканчэння.
1. Ь2—аЗ! d6:f4 2. еЗ: g5 с5 : gl 3. аЗ : с5 Ь6 : d4 4. g5—f6! g7 : e5 5. el—12 gl : e3 6. d2 : b8 d4—e3.
Усе астатнія адказы чор-ных таксама пройгрышныя.
7. Ь8—g3 а7—Ь6 8. сі— Ь2 Ь6—а5 9. g3—h4! а5—Ь4 10. h4—еі! Ь4—аЗ 11. Ь2— сЗ еЗ—d2 12. сЗ—Ь4 аЗ : с5 13. el :d6 і выйграюнь.
Цікавы па задуме вый-грыш адбываецца ў гэтай лёг-ка пабудаванай канцоўцы..
1. еЗ—f4! d2—el.
Інакш губляецца шашка.
2. сі—Ь2 el : h4 3.
gl—12!!
Незвычайны і бліскучы ход!
З. ..е5: еі.
Калі 3...h4:el, то 4. Ь2— сЗ е5 : g3 5. h2 : f4 el : Ь4 6. аЗ:е7 f8 : d6 7. h6 : d6.
4. h2—g3!
Згуляна цудоўна! У выні-ку дамка чорных хутка зніш-чаешіа.
4. ..Н4 :12 5. Ь2—сЗ еі : Ь4 6. аЗ:е7 f8:d6 7. h6: gl і г. д. да выйгрышу.
201
167. М. БАЙКО
№ 168. С. БАЛЖАЛАРСКІ
Выйгрыш.
Выйгрыш.
Тут чытач убачыць свое-асаблівы прыём падрыву да-мачнага поля f8.
1. Ь4—с5 е5 : с7.
Нельга было браць 1...Ь6: d4 з-за простага ўдару 2. d6— е7 f8 : d6 3. h6 : h6.
2. f2—g3! b6:d4 3. c3: e5 f4 : d6.
У белых падрыхтавана ўсё неабходнае для нанясення рашаючага ўдару.
4. gl—f2 h2 : f4 5. f2—еЗ f4 : d2 6. b2—c3 d2 : b4 7. a3 : e7 f8 : d6 8. h6 : a3.
У гэтай практычнай для гульні канцоўцы выйгрыш да-сягаецца нескладаным і даво-лі карысным шляхам.
1. аЗ—Ь4І с5: аЗ 2. d2— еЗ! f4 : Ь4.
Цяпер няцяжка разгле-дзець фінальны ўдар белых.
3. h4—g5 h6 : f4 4. cl—d2 a3:e3 5. f2 : d2 f4—g3 6. d2—el g3—h2 7. el—c3,
202
№ 16». С. БАЛЖАЛАРСКІ
№ 170. Т. БАРАМІДЗЕ
Выйгрыш.
Выйгрыш.
Калі б павінны былі ха-дзіць чорныя, белыя аддава-лі б тры свае шашкі за чаты-ры шашкі чорных і лёгка пе-рамагалі. Але ход за белымі. I ўсё ж у іх знаходзіцца не-абходны тэмп, каб ажыцця-віць камбінацыю на гэтую тэ-му.
1. d2—еЗ!І f4 : d2.
Следам за 1...с5 : сі адбы-лося 6 2. еЗ : g5 h6 : f4 3. el— d2 cl : e3 4. f2 : b6.
2. h2—g3! c5:cl 3. g3— h4! d2 : b4 4. h4—g5 h6 : f4 5. el—d2 cl :e3 6. f2: d2.
Рэдкая па сваёй прыга-жосці камбінацыя ажыццяў-ляецца ў прапанаванай чыта-чу наступнай канцоўцы.
1. d2—еЗ! Ь4 : 12 2. сЗ— Ь4! а5: сЗ.
На бой 2...е5: сЗ белыя адказваюць 3. Ь4 : d2 Ь6 : d4 (або 3...12 : d4) 4. al : g7 і г. д.
3. h2—g3! f2:h4 4. e3— f4! e5:g3 5. gl—h2 c3 : e5 6. h2 : b8 b6 : d4 7. al : g7.
Спалучэнне двух замаскі-раваных удараў не часта су-стракаецца ў канцоўках.
203
№ 171. М. БЕНЬ
№ 172. М. БЕНЬ
Выйгрыш.
Глыбокая па задуме і афармленню камбінацыя вы-карыстоўваецца ў гэтай кан-цоўцы. У ёй неверагодным здаецца фінальны ўдар з по-ля d8.
1. g3—h4 g7—16.
Чорным, відаць, трэба за-чыняцца толькі так.
2. h2—g3!
Белыя пакідаюць чорным адзіны і, здавалася б, вый-грышны для іх ход.
2. ..С7—Ь6 3. еЗ—d41!
Бліскучы ход, які чорным вельмі цяжка прадугледзець.
3. ..g5 : cl 4. Ь4—а5! 66 : Ь4 5. а5 : с7 d8 : Ь6 6. d4—е5 f6:d4 7. g3—f4 cl : g5 8. h4: f6.
Складаны i прыгожы вый-грыш чакае белых у шматва-рыянтнай канцоўцы, перша-пачатковая пазіцыя якой пры-ведзена на дыяграме.
1. аі—Ь2! аЗ:с1 2. еЗ— d4!l
Выдатная ахвяра шашак, і яе вынікі нялёгка прадба-чыць.
2. ..СІ : с5.
Калі 2...СІ : g5, то 3. d4— е5 f6 : d4 4. h4 : е5, а калі 2... cl : gl, белыя пойдуць 3. d4— е5! f6 : d4 4. el—12 gl : g5 5. h4 : e5 i выйгра'юць.
3. h2—g31 c5: gl 4. 14— e5! 16 : d4 5. el—12 gl : e3 6. g3—f4 e3 : g5 7. h4 : e5.
204
№ 173. В. БРЭТЛЬ
Н» 174. В. Г.РЭТЛЬ
Выйгрыш.
Выйгрыш.
У гэтай канцоўцы белыя знаходзяць арыгінальны вый-грыш тэмпаў, каб нанесці ас-ноўны ўдар з поля h2.
1. с5—d6! е7:с5.
Чорныя адразу прайгра-юць пасля ўзяцця 1...а7:с5 з-за 2. d6 : f4.
2. cl—Ь2!! a3:cl 3. d2— сЗ! cl : f4 4. g3 : e5 c5 : e3 5. h2—g3 16 : b2.
Парадак узяцця шашак чорнымі не мае ўплыву на вы-нікі гульні.
6. g3—14 а7 : с5 7. 14 :14.
Вельмі прыгожы прыём выйгрышу ўтойвае гэтая кап-цоўка.
1. еі—12! g3:el 2. d4— с5! d6:cl 3. cl ;еЗІ!
Надзвычай эфектны і пры-гожы ўдар, пасля якога дзве дамкі чорных хутка знішчаюц-ца.
3. ..а3:е7 4. Ь4 : f8 el : Ь4 5. 18 : аЗ
і чатыры шашкі чорных бездапаможны перад дам-кай белых.
205
№ 175. I. БУГАЕЎ
№ 176. I. БУРЛАК
Выйгрыш.
Выйгрыіп.
Тут чытач мае магчымасць пазнаёміцца з рэдкім прыёмам выйгрышу.
1. сЗ—d4 е5:сЗ 2. еЗ— f4 g5 : gl 3. cl—Ь2 h4 : f2 4. b2 : g5! h6 : f4 5. el : c7.
Заканчэнне выйгрышнае для белых.
Аўтар гэтай капцоўкі па-новаму прапапуе нанесці ўдар з поля е7.
1. d2—сЗ Ь4 : d2 2. аЗ— Ь4 с5 : аЗ 3. g5—f6! еЗ : е7.
Цяпер толькі высвятляец-ца, што ўдар белых будзе праходзіць праз поле е7.
4. сі : с5 аЗ : сі.
He мяняецца становішча і пасля другіх узяццяў шашак чорнымі.
5. h2—g3 Ь6 : d4 6. g3— f4 cl : g5 7. h4 : e3.
206
М» 177. М. ВДП
Н» 178. Г. ВЫШЫНСКІ
Выйгрыш.
Выйгрыш.
1. Ь2—аЗ d4 : Ь2 2. d2—сЗ.
Белыя пазбаўляюцца ад шашак, якія перашкаджаюць ім прарвацца ў дамкі.
2. ..b2:d4 3. аЗ—Ь4 а5 : сЗ 4.el—d2! сЗ : el 5. g3— h4 el : g3 6. h4 : h4 e5—d4.
Калі 6...f4—e3, to 7. h4— el e5—d4 (на 7...e5—14 адбу-дзецца 8. el—f2) 8. el—f2 i белыя выйграюць.
7. h4—el
i далей так, як разбірала-ся вышэй.
На дыяграме паказана, бадай, адна з лепшых пазіцый, з якіх пачынаюцца камбіна-цыі на сакрушальную тэму «чортава кола».
1. d4—е5! f6:d4 2. еЗ : с5 Ь6 : d4.
Уступ да камбінацыі за-кончан. I ўжо недалёка да яе фіналу.
3. аЗ—Ь4І! а5 : аі 4. сі — Ь2! аі : сЗ 5. el—d2! сЗ : еі 6. g3—h4 el : g3 7. h4 : h4.
Заслугоўвае ўвагі i чысці-ня выйгрышу ў закапчэнні.
207
Н» 179. М. ГАЛКІН
№ 130. В. ДЗЯРАБІН
Выйгрыш,
Выйгрыш.
ІІезвычайнае і цікавае афармлепне выйгрышу дэ-манструе М. Галкін у сваёй канцоўцы.
1. h2—g3.
Белыя пагражаюць вый-граць шашку g5. Чорныя па-вінны неадкладна ісці ёй на дапамогу.
I...h8—g7.
Аднолькавы вынік і пасля I...f8-g7.
2. g3—f4 g7—h6 3. al — b2! a3:cl 4. f4—e5! f6 : d4 5. e3 : c5.
Белым трэба браць толькі так.
5. .. cl : Ь6 6. а5 :с7! d8 : Ь6 7.114 : а5.
Здаецца певерагодным, што ў раскінутых па дошцы шашках белых утойваецца выйгрышная камбінацыя.
1. еЗ—f4 g5 : еЗ.
Інакш чорныя губляюць шашку.
2. а5—Ь61 с7:сЗ 3. el-12 еЗ : gl 4. cl—Ь2 gl : Ь6 5. Ь2 : а5.
208
№ 181. В. ДЗЯРАБІН
№ 18J. А. КАЎРЫЖКІН
Выйгрыш.
Выйгрыш.
Аўтар гэтай цікавай кан-цоўкі прапануе галаваломны і эфектпы спосаб выйгрышу.
1. Ь4—с5 Ь6 : d4.
Зразумела, што пасля I... d6 : Ь4 белыя выйграюць шаш-ку.
2. f2—еЗ! d4:f2 3. сЗ— d4l! е5 : еі 4. Ь2—сЗ еі ; Ь4 5. аЗ : gl а5—Ь4 6. аі : Ь2 h,8—g7 7. 112—g3 h4 : f2 8. gl : еЗ
з апазіцыяй у карысць бе-лых.
1. е5—d6!l
Незвычайны і бліскучы ўдар, які цяжка прадбачыць.
1...с7 : Ь4 2. а5 : с7! d8 : Ь6 3. еЗ—f4 с5 : g5 4. h4 : h8 і дзве чорныя шашкі аказ-ваюцца бездапаможнымі пе-рад дамкай белых.
8
209
№ 185. А. КАЎРЫЖКІН
№ 184. А. КАЎРЫЖКІН
Выйгрыш.
Выйгрыш.
1. 114—g5.
Ціхі, але каварны ход.
1. ..14—g3. . .
Чорныя вымушаны ісці так бо на l...f4—еЗ адбудзец-ца 2. el—f2 h6 : 14 3. 12 : а5 і белыя выйграюць.
2. el—d2! h6 : 14 3. <12— еЗ’ 14 : Ь4 4. аЗ : с5 <16 : Ь4 5. gl—f2 g3 : el 6. cl—d2 el ■ c3 7. b2 : a5.
I.e3—14’1
Вось з чаго пачыпаепна выйгрыш. Толькі не трэба ра-біць размепу 1. Ь6—с7?, бо пасля I...d8:b6 2. а5 : с7 ад-будзецца 2...d6—с5! 3. с7 d8 Ь8—с7 4. d8 : <14 е5 : сЗ, і ужо белым трэба думаць аб выра-
Кіпапш. . ~ « in
I е5 : оі 2. Ь6—с7 <18 : Ь6 3 а5 : g7 18 : hG 4. cl-b2! a3:cl 5. gl—12 el ; g3 6. 112 : 14 cl : g5 7. h4 : d8.
Чорным нельга пазбегнуць
паражэння.
210
№ 185. Р. КЕТЛЕР
№ 186. В. КОНАНАЎ
Выйгрыш.
Выйгрыш,
У гэтай канцоўцы фіналь-ны ўдар пачынаецца з поля h4.
1. с5—Ь6 а5 : с7 2. сі — Ь2! аЗ : сі 3. g3—h4 е5 : g3 4. еЗ—f4! g3 : е5.
Зразумела, што пасля 4... cl : g5 адбудзецца 5. h4 : сЗ.
5. h4—g5 h6 : f4 6. el—d2 cl : e3 7. f2 : d2! f4—g3 8. d2—el
i г. д., пакуль не затры-маюць чорную шашку d6.
У гэтай практычнай для гульні пазіцыі апошні ход чор-ных быў с5—d4. Белыя ска-рысталі яго, каб утварыць вы-гадны размен і дабіцца апазі-цыі дзвюх на дзве шашкі ў сваю карысць.
I .g3—f4 g5 : еЗ 2. cl—d2!
Неспадзяванае «запрашэн-не» чорных у дамкі.
2 ...еЗ : сі 3. f2—g3 h4 : f2 4. gl : g5 h6 : 14 5. cl—d21 cl : e3 6. аЗ—Ь4 a5 : сЗ 7. Ь2 : f2
і г. д. з выйгрышам белымі.
8*
211
NS 1)7. B. KOHAHAJ
№ 188. M. КРУПЯНЬКОУ
Выйгрыш.
Выйгрыш.
He адразу можна прадба-чыць фінальны ўдар у гэтай канцоўцы.
1. d2—сЗ Ь2 : d4 2. cl — Ь2! аЗ : сі 3. g5—h6 cl : g5 4. h4 : f6.
Белыя даюць чорным маг-чымасць браць шашкі ў двух напрамках і выйграюць неаб-ходны ім тэмп.
4. ..h2:14.
Такі ж адказ белых бу-дзе і пасля бою 4...е5 : g7.
5. а5—Ь6 е5 : g7 6. Ь6— с7 d8 : Ь6 7. а7 : е7 f8 : d6 8. h6: g5.
У гэтай канцоўцы добра замаскіравана, а галоўнае — па-новаму аформлена досыць распаўсюджаная тэма вый-грышу.
1. h4—g5! f6:h4 2.
h2—g3.
Зусім незразумелая ахвя-ра шашкі.
2. ..h4 :12 3. еЗ—141!
Згуляна вельмі прыгожа!
З. ..с5 : g5 4. gl : еЗ аЗ : с5 5. еЗ—d4 с5 : еЗ 6. d2 : а7.
212
№ «9. I. КУПЕРМйГ
№ 190. I. КУПЕРМАН
Выйгрыш.
Выйгрыш,
Эфектны прыём выйгры-шу будзе прыведзен ніжэй.
1. еЗ—f4 е5 : g3 2. cl — Ь2І! a3:cl 3. f2—еЗ сі : 14 4. h4 : 121 16 : h4 5. f2—g3 h4 : 12 6. el : e7.
КНІГІ ОНЛАЙН
