Шашкi i камбiнацыi
Выдавец: Беларусь
Памер: 272с.
Мінск 1976
1. с5—Ь6! а5:с7 2. е5— 161 g5 : е7 3. d2—сЗІ!
Над чорнымі навіслі ад-разу дзве пагрозы, ад якіх яны не ў сілах пазбавіцца ў адзін ход.
3. ..g3—12.
На 3...а3—Ь2 адбылося б 4. еЗ—14 g3 : е5 5. d4 : Ь6 Ь2 : (14 6. Ь6 : еЗ.
4. сЗ—Ь4 аЗ : с5 5. d4 : f6 12 : d4 6. 16 : сЗ.
Істотны недахоп у кан-цоўцы — перастаноўка перша-га ходу — акупаецца прыго-жай і рэдкай ідэяй.
185
№ 135. М. СТЭФАНОВІЧ
№ 134. Е. ТКАЧЭНКА
Выйгрыш.
ІІа няўдалы заход чор-пых за піашкай bG белыя ад-казваюць нечаканым і ціка-вым ударам.
1. el—d2!! c3:g3.
Пасля другога ўзяцця, у чым няцяжка пераканацца, чорныя адразу прайграюць.
2. аі ;сЗ а7 : с5 3. сЗ—d4!
Яшчэ адна пеабходная ахвяра дзвюх белых шапіак.
3. ..c5:g5 4. h2:c5
і г. д. з выйгрышам.
Было б памылкай брань 4. [8 : dR? з-за 4...114—g3! 5. d6—с5 d8—е7 6. с5: f8 g3—12 і заканчэннем гульні нічыёй.
Нечаканы камбінацыйны ўзрыў заканчваецца знішчэн-ііем дамкі чорных па лініі двайнікоў.
l. el—f2! еЗ : gl 2. d2—сЗ!
Белыя прапускаюць яшчэ адну чорную простую ў дамкі.
2. ..Ь4 : d2 3. cl : е7 аЗ : сі
4. аі—Ь2 сі : аЗ 5. е7—f8 аЗ : е7 6. 18 : а7.
Шашак пароўну, але чор-ным прыходзіцца здавацца.
186
№ 137. М. ТОРАПАЎ
№ 138. УВАРАЎ
Выйгрыш.
Аўтар гэтай канцоўкі вы-найшаў даволі цікавы план выйгрышу.
1. аі—Ь2!
Такім чынам ускрываецца поле сЗ для рашаючага раз-мену.
1. ..сЗ:а1 2. d2—сЗ! Ь4 : d2 3. cl : g5 h6 : 14 4. g3 : e5 al : 16 5. h4—g5 16 : h4 6. h2—g3 h4 : 12 7. e3 : g3 з апазіцыяй y карысць бе-лых.
Прыгожы і замаскіраваны прыём выйгрышу ў гэтай кан-цоўцы пачынаецца з размеку і пагрозы прайсці ў дамкі.
1. g3—f4 e5:g3 2. h2 :14 с7—d6.
Каб спыніць белую шаіп-ку f4, чорныя вымушаны ра-біць гэты ход.
3. h6—g7! 18: h6 4.
cl—Ь2!!
Яшчэ адна нечаканая ах-вяра шашак.
4. ..аЗ : еЗ 5. 14 : d2 h6 :14 6. d2—еЗ 14 : d2 7. el : e5.
187
№ 139. Г. УКМАН
№ 140. Б. ФЁДАРАЎ
Выйгрыш.
1. h2—g3 h8—g7.
Калі l...d8—e7, to 2. cl— d2! a3 : cl 3. c3—d4! e5 : el 4. e3—d4 cl : g5 5. d4—c5 d6 : b4 6. g3—h4 el : g3 7. h4 : h4.
Калі ж l...c7—Ь6, адбу-дзецца 2. еЗ—d4 d6—c5 3. d4 : f6 b6—a5 4. f2—еЗ c5—Ь4 5. c3—d41 b4—c3 6. d4—c5 c3 : al 7. 16—e7 d8: f6 8. c5—b6 a5: c7 9. e3—d4 al:e5 10. f4: Ь8 i г. д. з выйгрышам белымі.
2. e3—d4 g7—f6 3. d4— c5! d6 : d2 4. cl : еЗ! a3 : cl 5. f4 : b8 cl : h2 6. f2—g3 h2 : d6 7. b8 : h8 d8—c7 8. h8—e5 i г. д.
Станоўчыя бакі гэтай вельмі важнай для практычнай гулыіі пазіцыі — натураль-насць і эканамічнасць ііачат-ковага становішча, сінтэз трох розных камбінацыйных ідэй. чысціня двух фіналаў, цяж-касць рашэння.
Выйгрыш.
Прыгожай па глыбіні і афармленню выйгрышу з’яў-ляецца канцоўка, першапачат-ковая пазіцыя з якой прыве-дзена на дыяграме.
1. f2—g3 16—е5.
Пры ходзе 1...16—g5 бе-лыя робяць 2. g3—114 е7—16 3. gl—h2 і пазбаўляюць чор-ных хадоў.
2. аЗ—Ь4! с5:с1 3. еЗ— d4! cl : g5 4. d4 : d8 g5—h4.
Нелыа 4,..g5—cl з-за 5. g3—14 cl : g5 6. d8 : h4, i 6e-лыя выйграюць.
5. сЗ—b4! h4 : el.
Ha 5...a5 : сЗ трэба чакаць адказ 6. d8 : el h4 :12 7. el : c7 з выйгрышам белымі.
6. d8—h4 a5:c3 7. gl— 12 el : g3 8. h4 : 14.
188
№ 141. М. ЦВЕТАУ
№ 142. М. ЦВЕТАЎ
Выйгрыш.
Выйгрыш.
1. h2—g3!l
Нечаканы ход, якім пад-рыхтоўваецца ўдар з поля еЗ.
I...d6 : h2 2. f2—g3! h2 : f4.
Ha ўзяцце шашкі 2...h4 : f2 белыя бяруць 3. еЗ : gl c5 : еЗ 4. d2 : f8.
3. d4—e5! f4: d6 4. e3— d4 c5 : e3 5. d2 : a7.
Атрымалася заканчэнне, y якім белыя без асаблівых на-маганняў выйграюць.
1. f4—е5.
Белыя шашкі аказаліся заціснутымі, таму ім неабход-на неадкладна пачынаць ак-тыўныя дзеянні.
I. ..d6:f4 2. h6—g7 f6 : h8 3. h2—g3 f4 : h2 4. d2—c3 d4 : b2 5. e3—f4 g5 : e3 6. f2 : al.
189
№ 143. 3. ЦЫРЫК
Выйгрыш.
№ 144. В. ЯЧЭЙКІН
Выйгрыш.
На дыяграме паказана па-зіцыя, з якой белыя право-дзяць сакрушальную камбіна-цыю на тэму «чортава кола».
1. сЗ—d4!! а5 : е5 2. еЗ—d4 е5 : сЗ 3. h2—g3 Ь6 : d4 4. el—d2 сЗ : el 5. g3—h4 el : g3 6. h4 : e3.
У такіх заканчэннях дам-ка лёгка адольвае дзве про-стыя шашкі.
Рашаючы ўдар на поле е7 наносіцца дзякуючы наяўнасці некалькіх тэмпаў.
1. аЗ—Ь4! d4 : Ь2 2. d2— сЗ b2:d4 3. h4—g5!
Ход, якім завяршаецца змаганне.
З. ..а5 : сЗ 4. 12—g3 h2 :14 5. g5 : е7 18 : d6 6. h6 : d2.
19Q
№ 14S. В. ЯЧЭЙКІН
Выйгрыш.
Натуральная расстаноўка шашак і тры магчымасці аба-роны чорных робяць гэту кан-цоўку асабліва карыснай для гульні.
1. С5—Ь6! а7 : еЗ.
На 1...а5:с7 адбудзецца 2. g3—f4 g5 : с5 3. Ь4 : 116 і бе-лыя выйграюць.
2. сЗ—(141!
Нечаканая ахвяра яшчэ дзвюх шашак.
2. ..а5 : е5.
Відавочна, што пасля бою 2...еЗ : с5 белыя знішчаюць ча-гыры шашкі чорных.
3. g3—f4 е5 : g3 4. h2 : f2.
У гэтай двухварыянтнай і складанай канцоўцы гульня пачынаецца з ціхіх хадоў.
1. g3—f4 g7—h6 2. cl — d2! b8—c7.
Калі 2...d8—c7, to 3. d2— c3! c7—b6 4. c3—d4 b6—a5 (на 4...b8—c7 адбудзецца 5. d4—e5 i г. д.) 5. d4—e5! a5 : c3 (nac-ля ўзяцця 5...16: Ь6 чорныя прайграюць адразу з-за 6. 114 : d8 а5 : сЗ 7. d8 : d2) 6. с5 : g7 <16 : Ь4 7. h4 : d8 116 :18 8. d8— 16 і г. д.
3. 12—g3! с7—Ь6 4. еЗ— <141!
Гэты бліскучы ход нялёг-ка знайсці.
4, ..g5 : cl 5. g3—14! cl : g5 6. Ь4—а5 d6 : Ь4 7. а5 : с7 d8 : Ь6 8. d4—е5 16 : d4 9. h4 :16.
191
№ 147. А. БАХЦІ031Н
№ 143. M. ГРУШЭЎСКІ
НІЧЫЯ.
Выйгрыш.
Незвычайны і складаны шлях да нічыёй прыводзіцца ў гэтай капцоўцы.
1. аЗ—Ь4! е5:Ь2 2. d2— сЗ Ь2 : d4 3. еЗ : а7 а5 : сЗ 4. 12-g3!
Трэба абавязкова аддаць і гэту шашку.
4. ..114 : (2 5. f4—е5!!
Толькі пасля ахвяры і гэ-тай шашкі белыя дасягаюць нічыёй.
5. ..d6:f4 6. а7—Ь8.
На дошцы ўтварылася не-звычайпая пазіцыя: шэсцьчор-ных шашак не могуць пера-магчы адну дамку белых.
Маючы адну лішнюю іпаш-ку, чорныя пагражаюць вый-граць і другую. Але белыя праводзяць камбінацыю і да-біваюцца перамогі.
1. gl—f2! Ь4 : d6 2. cl — d2! аЗ : cl 3. f2—g3 h2 : f4 4. d4—e5 f6 :12 5. h4 : gl cl : e3 6. gl : h6 14—g3 7. h6 e3 i затрымліваюць чорную шашку g3.
192
№ 149 Д. ГУРАЛЬНІК
№ 1S0. A. ГУРАЛЬНІК
Выйгрыш.
Нягледзячы на тое, што ў белых няма адной шашкі, яны вынаходлівай гульнёй дабіва-юцца перамогі.
I. gl—f2 e3:gl 2. el — f2!I gl : f6 3. g3—f4 g5 : e3 4. c3—d4 f6:c3 5. b2 : d2.
Гэта цяжкая па рашэнню канцоўка незвычайная па пры-гажосці неспадзяваных уда-раў.
1. f2—g31 h4:d4 2. al — Ь2І!
Ha першы погляд беспад-стаўная ахвяра шашкі.
2. ..е5 : g3.
He мае ўплыву на чарго-васць адказаў белых і ўзяцце шашкі чорнымі 2...сЗ : аі
3. el—d2!l
Зноў нечаканы і бліску-чы ход!
З. ..с3:а1 4. d2—сЗ Ь4: d2 5. cl :е7 f8 : d6 6. h6 : а7.
7 Зак. 1442
193
№ HI. A. ДЗЕМІША9
Выйгрыш.
№ 1Я. Б. МАГІПЕЎСКІ
Выйгрыш.
I. c5—Ьбі!
Прыгожы i разам з тым зусім непрадбачаны ўдар.
1. а7 : g5.
Гэты бой, відаць, лепшы, чым 1...а5:сЗ, бо пасля 2. Ь6 : g5! 114 : f6 3. е5 : g7 сЗ : g3 4. h2 : f4 белыя выйграюць.
2. h2—g3!
Белым трэба рабіць толь-кі гэты ход для нанясення камбінацыйнага ўдару.
2. ..а5 : сЗ.
Такі ж адказ будзе з боку белых і пасля 2...h4 : f2.
3. е5—f6 h4 : f2 4. f6 : h4.
1. c3—64 e5 : el.
Калі l...a5:el, to 2. 64: a5 14 : d2 3. gl—12 el : g3 4. h2 : f8 d2—el (на 4...d2—cl 6e-лыя адкажуць 5. f8—h6 h4— g3 6. a5—Ь6 i выйграюць) 5. 18—g7 el—12 6. a5—сЗ. Па-добным чынам белыя атрым-ліваюць выйгрышнае станові-шча.
2. Ь4—с5 f4 : d2 3. с5— d6 с7 : е5.
I на ўзяцце З...е7 : с5 бе-лыя адрэагуюць таксама.
4. gl—f2 el : g3 5. h2 : cl 114—g3 6. cl—e3.
194
№ 155, Б. ФРДАРА9
Н» 154. I, ФУКАЛЯК
Выйгрыш.
Выйгрыш.
Пачатак барацьбы ў гэ-тай_ канцоўцы праходзіць у пазіцыйных хадах, а завярша-ецца гульня прыгожай шмат-хадовай камбінацыяй.
1. d4—с5 f8—е7 2. с5— Ь6! а7 : с5 3. сЗ—d4 с5—Ь4.
Гэты, як і першы, ход у чорных вымушаны.
4. cl—d2!!
Пачатак эфектнай камбі-нацыі.
4. ..аЗ : сі 5. d4—е5 f6: f2 6. h4 : d8 cl : g5 7. d8 : a5.
Здавалася б, y зусім без-надзейным становішчы белыя старанна маскіруюць камбіна-цыю.
1. el—d2I c3:el 2. g3— f4 el : g3 3. 14 : h6 el : d6.
Цяпер толькі чорным ста-новіцца зразумелым папярэд-ні ход барацьбы.
4. еЗ—d4 с5 : еЗ 5. аЗ : е7 f8 : d6 6. h6 : gl.
195
№ 155. Г. ЦЕЦЕРА»
№ 156. П. ШУЛЕУ
Выйгрыш.
1. еЗ—34 е5—14.
Белыя прымушаюць чор-ных адказаць так. Інакш бе-лыя пагражалі пасля аддачы шашкі Ь4 прайсці ў дамкі.
2. 34—е51
Гэтай і наступнымі за ёю ахвярамі шашак белыя ўтва-раюць умовы для правядзення камбінацыі з поля g5.
2„.f6 : Ь2 3. 32—сЗ! Ь2 : 34 4. 114—g5 а5 : сЗ 5. g5 : е7 f8 : 36 6. h6 : 32 і выйграюць.
Нескладанае і эфектнае рашэнне ў гэтай практычна пабудаванай канцоўцы.
1. е5—36 с7:е5 2. g3— f4! е5: g3.
Зразумела, што на ўзяцце
2. ..g5 : еЗ адбудзецца 3. 32 : Ь6 з выйгрышам белымі.
3. с5—Ь6! а5 : с7.
Зноў на З...а7 : еЗ белыя адказалі б 4. 32 : Ь2.
4. сЗ—Ь4 аЗ : еЗ 5. 32 : h2 і г. д. з выйгрышным за-канчэннем для белых.
196
№ 157. Г. ВЫСОЦКІ
№ 158. А. ЛЯХОККІ
Выйгрыш.
Выйгрыш.
У цяжкім становішчы, якое паказана на дыяграме, белыя знаходзяць просты і вельмі практычны прыём не толькі для выратавання, але і нават перамогі.
1. f2—g3l!
Неспадзяваная ахвяра шашкі.
I. ..f4:h2 2. еЗ—f4 g5 : еЗ 3. d4 : 12!
У выніку гэтага ўзяцця белыя ўтвараюць у размя-шчэнні чорных «краты».
З. ..Ь6 : d4 4. 12—g3 h2 : f4 5. d2—e3 d4 : f2 6. el : g7.
Пазіцыя чорных безна-дзейная.
У гэтай канцоўцы цікавае заканчэнне камбінацыі.
1. f2—g3 d4:f2 2. d2— еЗ f2 : d4 3. el—d2! c3 : el 4. a5 : g7 h6 : 18 5. h4 : 12! el— c3 6. cl—d2 c3 : el 7. g3— h4 el : g3 8. h4 :12 i г. д. да выйгрышу.
197
№ IS». П. МАТУС
№ 140. А. ДЗЕМІША»
Выйгрыш.
Выйгрыш.
Нялсгка знайсці выйгрыш-ную камбінацыю ў гэтай кан-цоўцы.
1. el—d2! сЗ : еі 2. f2—еЗ!
Вось які незвычайны ўдар падрыхтавалі белыя для ўскрыцця поля d8.
2. ..h4 : d4 3. е5 : с7 d8 : Ь6 4. f6 : а5 el—h4.
Чорныя ўбіраюць дамку з небяспечнага месца. Але гэта не выратоўвае іх ад трапных удараў белых.
5. gl—f2 h4 : el 6. cl—d2 el : c3 7. a5 : h6
i выйграюць.
У гэтай канцоўцы пасля правядзення прыгожай камбі-нацыі белыя дабіваюцца пера-могі шляхам нанясення моц-нага фінальнага ўдару.
1. el—f2 a3:cl 2. сЗ— Ь4! а5 : еі 3. еЗ—d4 cl : g5 4. g3—h4 el : g3 5. h4 : b6l! a7 : e3 6. h2 : d2 i выйграюць.
198
№ 161. М. БЕНЬ
№ 162. I. БУГАЕЎ
Выйгрыш.
1. g3—h4!
Чорным даецца магчы-масць адкрыць яшчэ адну дамку.
1...е5: еі.
КНІГІ ОНЛАЙН
