Шашкi i камбiнацыi
Выдавец: Беларусь
Памер: 272с.
Мінск 1976
3. g3—f4 h4 : f6 4. f4—g5 f6: h4 5. f2—g3 h4 : f2 6. gl : e7 f8 : d6 7. h6 : c5.
Па галоўнаму варыянту гэтай прыгожай мініяцюры атрымліваецца слупняк на вя-лікай дарозе.
1. сі—d2 h4—g3.
Адзіны ход, які чорныя павінны рабіць.
2. d2—еЗ 14 : Ь4 3. 1і2 : сіб 16—g5.
Калі чорныя пойдуць 3... Ь4—сЗ, то белыя адкажуць 4. d6—с7 сЗ:а1 5. с7—Ь8 аі : е5 6. Ь8 : g3 і выйграюць.
4. 1і6 : 14 Ь4—сЗ 5. d4-е5! сЗ : аі 6. d6—с7 аі : 16 7. 18—е7.
Ha 7...16—аі або 7...16—Ь4 адбудзецца 8. f4—е5 або 8 14—g5 з выйгрышам белымі
8. 14—е51 f6:al9. d8:h8
141
№ 47. I. БЕЛЬСКІ
MS 44. I. 6УГ4Е»
Выйгрыш.
1. f2-g3.
Ход, якім белыя спрабу-юць папярэдзіць выхад чор-най шашкі на поле d4.
1...C5—Ь4.
Чорныя вымушаны адка-заць так, бо следам за 1...с5— d4 будзе размен 2.h4—g5 f6 : f2 3. gl : a7 з выйгрышам.
2. cl—Ь2!!
Нечаканы i вельмі эфект-ны ўдар, які цяжка прадба-чыць.
2. ..сЗ : аі 3. а5 : сЗ al : d4 4. h4—g5 f6 : f2 5. gl : a7.
Тут вы ўбачыце цікавы фі-нал.
1. d2—еЗ!
Белыя пакідаюць чорным адзіны адказ.
I...d4—сЗ.
Нечаканая ахвяра дзвюх шашак з «запрашэннем» чор-ных у дамкі.
2. еЗ—f4!! g5 : gl 3. cl— d2 h4 : f2 4. d2 : f4.
Чорная дамка з простай шашкай пазбаўлены хадоў.
142
№ 49. В. БУЛАТ
№ 50. В. БУТАСАЎ
Выйгрыш.
Выйгрыш.
1. еЗ—d4 сЗ : е5 2. f4 : d6 с7 : е5.
Становішча не мяняецца і пасля ўзяцця шашкі шляхам 2...h2 :14.
3. gl-f2.
He дае выйгрышу 3. h6— g7? з-за 3...h2 : f4 4. g7—h8 b4—a3 5. h8 : a7 a3—Ь2 i г. д.
3. ..h2 : f4 4. f2—e3 f4 : d2 5. el : c7 b8 : d6 6. h6—g7 i г. д. з эцюдным выйгры-шам.
Нечаканы i цікавы вый-грыш прыводзіцца ў гэтай мі-ніяцюрнай канцоўцы.
1. f2—еЗ! h4:f2 2. еЗ— f4! е5 : g3 3. gl : еЗ сЗ : е5 4. h2 : 18 Ь2—cl.
Лепш чорныя адказаць не могуць.
5. f8—h6 сі : 14 6. 1і6 : d2 злёгкім выйгрышам белымі.
143
№ SI. A. ГУРАЛЬНІК
№ 52. Г. ДАЛІДОВІЧ
Выйгрыш.
Выйгрыш.
Выпаходлівы шляхдакам-бінацыі павінны знайсці белыя ў паказанай на дыяграме кан-цоўцы.
1. d4—с51 с7—d6.
Інакш белыя праходзілі ў дамкі і лёгка перамагалі.
2. сЗ—Ь4! а5 : сЗ 3. f2— g3 d6 : Ь4 4. еЗ—d4 сЗ : е5 5. f4 : h6 h2 : f4 6. h6 : а5.
Каб атрымаць апазіцыю ў фіналыіым становішчы, белыя ўмела скарыстоўваюць адзін тэмп і дабіваюцца хуткай пе-рамогі.
I.g5—16 е7:еЗ 2. с5—d6 h2 : f4 3. d6 : Ь8І f4 : d6.
1 заключны ўдар белых.
4. Ь8 : Ь4! аЗ : с5 5. аі : сЗ.
144
№ 53. В. ДЗЯРАБІН
№ 54. А. КАРПОВІЧ
Выйгрыш.
Выйгрыш.
У выніку камбінацыі, якую праводзяць белыя, чорныя за-стаюцца з лішняй шашкай. Але іх становішча, нягледзячы на колькасную перавагу, без-надзейнае.
1. еЗ—d4 Ь4 : d2 2. al— Ь2!! a3:cl 3. d6—с5 d6 : Ь4 4. а5 : el cl : g5 5. h4 : f6.
Дзякуючы крацістаму раз-мяшчэнню чорных шашак утвараюцца неабходныя ўмо-вы для белых, каб панесці ўдар са знішчэннем пяці ша-шак.
1. h4—g5 f6:h4 2. 12— еЗ! h4 : d4 3. f4—g5 h6 :14 4. d2—e3 d4 : f2 5. el : c3.
145
№ 55. A. КАРПОВІЧ
№ 56. A. КАЎРЫЖКІН
Выйгрыш.
Выйгрыш.
Проста не верыцца, што ў такім знешне спакойным ста-новішчы белыя змогуць ажыц-цявіць кароткую, эфектную камбінацыю.
1. h6—g71 f6:h8.
Зразумела, што на 1..J8: h6 адбудзецца 2. d6 : f8 і бе-лыя атрымаюць лёгка выйг-рышную пазіцыю.
2. g5—f6!l
Вельмі прыгожы і неспа-дзяваны ўдар, якім белыя выйграюць тэмп для нанясен-ня завяршаючага ўдару.
2. ..е7 : еЗ 3. Ь2—g3 с5 : е7 4. g3—f4 еЗ : g5 5. h4 : d2.
Неабгрунтаванае напа-дзенне чорных на белую шаш-ку g3 заканчваецца для іх трагічна.
1. сЗ—d4!! с5:еЗ.
Чорным трэба браць так, бо калі l...h4 : f2, то 2. d4 : Ь8 f2—el 3. h8—сЗ el:b4 4. аЗ : с5 і белыя выйграюць.
2. g3—f4! еЗ : g5 3. аЗ— Ь4 а5 : сЗ 4. cl—d2 сЗ : еі 5. gl—f2 el :g3 6. h2:b8.
146
№ 57. I. К0БЦА9
№ 58. I. К0БЦА9
Выйгрыш.
3 бездапаможнага стано-вішча белыя выратоўваюцца пасля правядзення наступнай камбінацыі.
1. el—d2 c3:el 2. сі— Ь2! аЗ : g5 3. h4 : еЗ el—сЗ 4. еЗ—d2 сЗ : аі 5. g3—h4 el : g3 6. h4 : f2
i апазіцыя склалася ў ка-рысць белых.
1. а5—Ь6! с5—Ь4.
Чорным, каб не згубіць шашку, прыходзіцца адказ-ваць так.
2. Ь6—с7! b8:d6 3. 12— g3 h4 : d4.
У лагеры чорных зроблеяа «.сіта».
4. d2—сЗ Ь4 : d2 5. cl : е7 18 : d6 6. h6 : c5.
147
Н« 59. I. КУПЕРМАН
№ 60. Е. КУРБАТА»
Выйгрыш.
3 прычыпы імкнення да выйгрышу як быццам безаба-роннай шашкі белых чорныя пацярпелі поўную катастрофу.
1. аЗ—Ь4І!
Белыя даюць чорным маг-чымасць браць і другую шаш-і<У-
1. ..е5 : g3.
Па сутнасці 1...с5:аЗ не змяніў бы адказу белых.
2. а5—Ь6! с5 : аЗ 3. еЗ— f4 g3 : е5 4. сЗ—Ь4 аЗ : с5 5. Ь6 : h8.
Хутка і, здавалася б, проста.
1. Ь4—с5.
Белыя ўсё разлічылі і па-чынаюць атаку на чорную шашку Ь6.
1...Ь6—а5.
Іншага шляху ў чорных няма.
2. аЗ—Ь4І!
Па-першае, гэтай ахвярай белыя выйграюць адзін тэмп і, па-другое, скарыстоўваюць няўдалае размяшчэнне дамкі чорных для фінальнага ўдару.
2. ..а5 : аі.
Такі ж вынік будзе і пас-ля 2...d4 : Ь6.
3. el—f2 d4 : Ь6 4. f2 : f6 al :g7 5. h6 : f8 i белыя выйграюць.
148
№ 61. А. ЛЕНТАЧКІН
H° 62. Р. РУДНІЦКІ
У выніку, здавалася б, бяскрыўднага нападзення чор-пых на шашку еЗ белыя атры-малі магчымасць правесці прыгожую камбінацыю.
1. еЗ—d4! d2—el.
Вымушаны ход чорных.
2. а5—Ь6! с7 : а5 3. с5—Ь6.
Белыя пазбаўляюцца ад сваіх шашак, якія перашка-джаюць ім ажыццяўляць на-мечаны план выйгрышу.
З. ..а5 : с7 4. d4—е5 f6: d4 5. h4 : f2! el—сЗ 6. cl—d2 c3 : el 7. g3—h4 el : g3 8. h4 : f2.
Просты i досыць эфектны выйгрыш паказан у гэтай двухварыянтнай канцоўцы.
1. d2—сЗ!! b4:f4.
Ha 1...Ь4: d6 мог быць такі адказ: 2. сЗ—Ь4 аЗ : с5 3. d4 : 12.
2. cl—Ь2! аЗ : сі 3. el-42 сі : еЗ 4. d4: h8 с7—Ь6.
Лепшая абарона, бо на 4..44—еЗ адбудзецца 5. с5—d6, а на 4...с7—d6 белыя паб’юць 5. с5 : е7 f4—еЗ 6. h8—d4 еЗ : с5 7. е7—f8 і г. д.
5. с5 : а7 f4—еЗ 6. h8— d4 еЗ : с5 7. а7—Ь8.
149
№ 61. М. Т0РАПА9
№ 64. М. ТОРАПА9
Выйгрыіп.
Выйгрыш.
Прыгожым фіналам за-капчваецца гульня ў гэтай мі-ніяцюрнай канцоўцы.
1. el—d2 е5—f4.
Чорныя вымушаны ісці на размен, інакш губляецца шаш-ка.
2. g3 : е5 f6 : Ь2 3. сі : аЗ!
У гэтым незвычайным узяцці увесь сэнс канцоўкі.
З. ..е3 : сі 4. а5—Ь6 'а7 : с5 5. Ь4 : Ь6.
Цікавы камбінацыйны прыём пачынаецца з гэтай, здавалася б, зусім звычайнай пазіцыі.
1. сЗ—d4!
Уступны ход, які паслаб-ляе становішча чорных.
1. ..е5 : сЗ 2. cl—d2! Ь6 : d4 3. d2 : Ь4 а5 : сЗ 4. аЗ—Ь4 сЗ : а5 5. f2—еЗ d4 : f2 6. el : g?
i выйграюць.
150
№ «5. А. УВАРАЎ
№ 66. A. УВАРАЎ
Выйгрыш.
Выйгрыш.
Своеасаблівы прыём раз-меннай камбінацыі паказаны ў гэтай канцоўцы.
1. h4—g51 е5 : g3.
Ход, дзякуючы якому бе-лыя выйграюць неабходны для іх тэмп.
2. Ь2—сЗ h6 : f4 3. el—f2 g3 : el 4. b4—a5 el ; b4 5. a3 : e7! f8 : d6 6. a5 : g3 i г. д. да выйгрышу.
Пасля некалькіх уступных хадоў падыходзіць камбіна-цыйная развязка.
1. еЗ—d4 d8—с7.
У чым няцяжка перака-нацца, іншыя хады чорных больш горшыя.
2. аі—Ь2.
Такім чынам падрыхтоў-ваецца камбінацыйны размен.
2. ..С7—Ь6.
Зноў адзіны ход для чорных.
3. d2—еЗ! f4 : Ь4 4. d4— с5 Ь6 : d4 5. Ь2—сЗ Ь4 : d2 6. cl : е7 f6 : d8 7. h4 : d4 з апазіцыяй на карысць бе-лых.
151
№ 67. Ю. ЧАРНЯЕ»
№ 68. Н. ШАПАВАЛ
Прыгожая ідэя слупняка мае праявы ў канцоўцы, пер-шапачатковая пазіцыя якой прыведзена на дыяграме.
1. g3—f4!
Пасля гэтага ходу чорныя маюць магчымасць прайсці ў дамкі. Але толькі дзякуючы яму белыя могуць перамагчы.
1. ..е5 : g3 2. сЗ : е5 а5 : аі 3. с7—d8 al : f6 4. cl—Ь2! f6:al 5. d8 : h8.
Чытачу даецца магчы-масць разабраць нескладаны, але павучальны выйгрыш бс-лых са становішча, якое пры-ведзена на дыяграме.
1. d6—е7! f8:d6 2. el — f2! сЗ: g3 3. al : e5.
Толькі пасля такога ўда-ру белыя прыходзяць да пера-могі.
3. ..g3:d6 4. еЗ—f4 d6: g3 5. 112 : f4.
152
NA 69. Ю. ШМІТ
Выйгрыш.
№ 70. Ю. ШМІТ
Выйгрыш.
1. сЗ—Ь4! е5 : а5 2.
аЗ—Ь41!
Моцны і неабходны ход.
2. ..а5 : сЗ 3. g3—f4 g7—h6.
Чорным прыходзіцца за-чыняцца.
4. f4—е5 f6 : f2 5. 114 : h4.
Прыём так званага «ту-рэцкага ўдару» можна праса-чыць у гэтай канцоўцы.
1. сЗ—d4! Ь4—аЗ.
Зразумела, што чорным нельга губляць шашку.
2. d2—сЗ!
Белыя гасцінна запраша-юць чорных у дамкі, а тыя не могуць адмовіцца ад запра-іпэння з-за пагрозы 3. сЗ—Ь4.
2„.аЗ—Ь2 3. сЗ—Ь4! Ь2— сі 4. аі—Ь2 cl : f4 5. f2— еЗ!! f4 : с5 6. d4 : h8.
153
№ 71. В. ЯЧЭЙКІН
№ 72. I. БУГАЁЎ
1. е5—f6! g7 : е5.
Пасля 1...а5:сЗ чорныя адразу прайграюць з-за 2. 16: d2.
2. g5—f6 е5 : g7.
Ha 2...a5: сЗ адбудзецца 3. f6 : el, a на 2...e7 : g5 белыя адкажуць 3. h6 : Ь8 a5 : c3 4. e3—d4 c3 : e5 5. b8 : f4.
3. h4—g5! a5 : c3 4. e3— d4 c3 : e5 5. g5—f6 e7 : g5 6. h6 : b8.
Нягледзячы на меншую колькасць шашак, белым уда-ецца ажыццявіць прыгожую двухварыянтную камбінацыю.
1. d2—еЗ!! Ь2 : d4.
Калі l...f4 : Ь4, то 2. аі : с7 d6 : Ь8 3. Ь6 : Ь4 і белыя вый-граюць.
2. аі—Ь2!
Белыя рыхтуюцца да не-адкладнага знішчэння дамкі чорных.
2. ..f4:d2 3. h6:f4!l
Пасля гэтага ўдару пазі-цыя чорных развальваецца.
З. ..е5 : g3 4. el ; а5 g3 : el 5. Ь2~сЗ el : Ь4 6. а5 : сЗ.
154
№ 73. А. ГУРАЛЬНІК
№ 74. A. ДЗЕМІШАЎ
Выйгрыш.
Вельмі эканомна і вына-ходліва праводзіцца фінальны ўдар у гэтай мініяцюры.
1. сЗ—Ь4 е7—d6.
Усе іншыя адказы чорных небяспечны неадкладным прой-грышам.
2. g5—f6! d6 : d2 3. cl : еЗ’!
Згуляна бліскуча!
3. ..а3 : е7 4. Ь4 : f8.
Белыя згубілі шашку і, здавалася б, трапілі ў безна-дзейнае становішча, але яны знаходзяць сілы, каб нанесці камбінацыйны ўдар.
I. d2—c3b2:d4 2. f4—g5!
Незвычайны i моцны ход.
2. ..f6: f2.
Калі 2...h2 : 14, to 3. g5 : g5 i выйграюць.
3. gl : e7 f8 : d6 4. h4 : a7 i г. д.
155
№ 75. П. КАВАЛЁЎ
№ 76. В. СВІЗІНСКІ
Выйгрыш.
Выйгрыш.
Чорныя сваім ходам на-палі на белую шашку d2. У выніку белыя змаглі правесці цікавую камбінацыю.
1. а7—Ь8 еЗ:с1 2. g5— h6 cl : g5 3. h6 : b4!
Белыя павінны браць толь-кі так.
3. ..h2 : 14.
Калі 3...а3 : с5, то 4. Ь8 : 116 h2 : f4 5. h6 : d6 і белыя выйграюць.
4. gl—f2 аЗ : Ь4 5. f2—еЗ f4 : d2 6. Ь8 : h4.
1. с5—d6! е7:с5.
Ha I...f4:d2 белыя бяруць 2. d6:cl і выйграюць.
2. Ь6—с7! f4 : d2.
He мае ўплыву на чарго-васць хадоў белых і бой чор-ных 2,..Ь8 : d6.
3. а5—Ь6 Ь8 : d6 4. f2— g3! h4 : 12 5. a7—Ь8 c5 : a7 6. b8 : h8.
156
№ 77. Д. СУХАРУКАЎ
№ 78. М. ТОРАПАУ
Выйгрыш.
Выйгрыш.
Цікавая шматварыянтная мініяцюра паказана на дыя-граме.
КНІГІ ОНЛАЙН
