Шашкi i камбiнацыi
Выдавец: Беларусь
Памер: 272с.
Мінск 1976
1. с5—d6! с7 : е5.
Калі 1...е7:с5, то 2. сЗ— d4 14 : с12 3. (14 : d8 d2—el (прыходзіцца адказваць так) 4. gl — h2 el : g3 5. h2 : f8 i г. д. Чорныя адразу прайгра-юць і пасля I...f4:b4 з-за 2. d6 : а5.
2. сЗ—d4!!
Толькі так. Наогул вельмі арыгінальны ўдар!
2, ..е5 : сЗ.
Пры ўзяцці шашкай 2... f4 : d2 адбудзецца 3. сЗ : d8 і г. д.
3. cl—d2! сЗ : g3 4. gl — h2 14 : d2 5. h2 : el.
ГІры дапамозе дамкі чор-ных белыя ажыццяўляюць эфектную разгромную камбі-нацыю.
1. сі—Ь2! аЗ : сі 2. аі— Ь2 сі : аЗ 3. сЗ—d4! с5 : еЗ 4. а7 : с5 аЗ : d6.
Вось якім незвычайным шляхам трапляе дамка чор-ных на патрэбнае поле белых d6.
5. g3—f4 d6 : g3 6. h2 : f2.
157
№ 79. М. ЦВЕТАЎ
№ 80. 3. ЦЫРЫК
Эфектная двухварыянт-ная камбінацыя прыводзіцца са становішча, якое адбіта на дыяграме.
1. сЗ—d4!!
Нечаканы і вельмі прыго-жы ход.
1. ..с5 : сі.
Калі I...f6:f2, то 2. d4 : el i белыя выйграюць.
2. a3:c5 f6 : f2 3. c5— b6 cl : g5 4. b6 : el
i г. д. з выйгрышам.
Вельмі прыгожы шлях да выратавання белых чытачы могуць прасачыць у прапана-ванай канцоўцы.
1. d2—еЗ! b4:d2 2. h4— g51!
Бліскучая ахвяра яшчэ трох шашак запар.
2. ..16 : d4 3. cl : с5 е5 : g3.
Чорным, відавочна, трэба браць так. Інакш адразу гуль-ня закончыцца ўнічыю.
4. с5—Ь6
і пяць чорных шашак вы-мушаны заключыць пера-мір’е з адной белай.
158
№ 81. Л. ЧАРНО»
№ 82. Г. БАРЫСАЎ
Выйгрыш.
Выйгрыш.
Няўдалы заход чорных за белай шашкай абыходзіцца ім дорага.
1. еЗ—d4! сЗ:е5.
Трэба браць толькі так.
2. h6—g7!
Малапрыкметная ахвяра шаш.кі.
2. .J8:h6 3. f4—g5! h6: f4 4. d2—e3.
Наступным будзе падрыў, здавалася б, бездакорнай па-зіцыі чорных.
4...14 : d2 5. el : с7 d6 : Ь8 6. Ь2 : 18.
1. еЗ—d4!
Нягледзячы на лішнюю шашку, белым неабходна гу-ляць вельмі дакладна.
I...f4-g3.
Інакш чорныя застануцца без дзвюх шамак.
2. с5—Ь6 Ь6 : 14 3. d4—е5 14 : d6 4. el—f2 g3 : el 5. d2—e3 el : b4 6. a3 : e7 d8 : 16 7. b6 : g5.
i белыя выйграюць.
159
н» 83. Ф. БАХЦІОЗІН
№ 84. I. БУГАЕЎ
Выйгрыш.
Выйгрыпі.
Своеасаблівы прыём вый-грышу скарыстапы ў пазіцыі, якая паказана на дыяграме.
1. el-d2! еЗ : сі 2. g7— f8 cl : h6 3. с5—d6 с7 : g7 4. а5—Ь6! а7 : с5 5. 18:с1.
Утварылася незвычайпая пазіцыя. Чорныя маюць удвая болып шашак і чаргу ходу, аднак яны павінны прайграць з-за непазбежнага размену бе-лых шляхам 6. g3—f4 і г. д.
Тры варыянты выйгрышу мае гэта канцоўка.
1. f4—g5! h6: 14.
Чорныя адразу прайгра-юць пасля ўзяцця шашкі 1... Ь2 : d4 з-за 2. g5 : еЗ.
2. d2—еЗІ! f4 : Ь4.
Калі 2..,1>2 : f2, то 3. gl : с5 і белыя выйграюць.
3. а5 : сЗ Ь2 : d4 4. h2— g3 h4 : 12 5. gl : g5 c7—d6 6 al- b2 d6—e5 7. b2—c3.
160
№ S5. M. ВАЛ
№ 86. М. ГРУШЭЎСКІ
Выйгрыш.
Выйгрыш.
1. h4—g5! 16 : h4.
Калі I...f6:h8, to 2. g5—f6 e5 : g7 3. g3—14 e3 : g5 4. cl : a3 g5—f4 5. a3—b4 g7—f6 6. b4—c5 f6—e5 7. c5—b6 e5—d-1 8. b6—c7 f4—еЗ (на 8...d4—сЗ адбудзецца 9. c7—Ь8 i гульня пераходзінь у лёгка выйгрыш-нае заканчэнне) 9. с7—d8 еЗ— d2 10. f2—еЗ! d2 : f4 11. d8— a5 i г. д. з выйгрышам белымі.
2. g3—f4!l e5 : el.
Калі чорныя будуць брань 2...еЗ : g5, то пасля 3. cl : аЗ адразу прайграюць.
3. 112—g3! h4 : f2 4. g7— h8 d4—сЗ.
Следам за 4...b4—аЗ паві-нен быць адказ 5, 118 : Ь2, а на 4...Ь4—сЗ белыя зрэагуюць 5. 118—g7 сЗ—Ь2 6. g7:al.
5. h8: al.
1. d2—еЗ f2—gl.
Аддаць гэту шашку — значыць, застацца без дзвюх, а зайсці на поле еі — адразу прайграць пасля 2. Ь4—а5 еі : Ь4 3. аЗ : а7.
2. еЗ—f4! gl : с5 3. Ь4 :18 16 : Ь2 4. аЗ—Ь4!
Для дасягнення выйгры-шу трэба гуляць толькі так.
4. ..Ь2—аі.
Калі 4.,.Ь6—а5, то 5. сі : аЗ а5 : сЗ 6. 14—go hG : 14 7. 18 : Ь4.
5. Ь4—с5 Ь6 : d4 6. cl—Ь2 al : сЗ 7. 14—g5 h6 : 14 8. f8 : Ь4.
6 Зак. 1442
161
№ S7. M. ІРЖАЎСКІ
№ 88. Б. МАГІЛЕЎСКІ
Выйгрыш.
Выйгрыш.
Усяго адзін ход аддзяляе дзве простыя шашкі чорных ад дамачных палёў. Але за белымі першы ход і ікамбіна-цыйны ўзрыў, які ўтойвае па-зіцыя. У выніку ўсе надзеі чорных гінуць.
1. el—f2! сЗ : еі 2. еЗ— d4 а5:е5 3. f4 : Г8 h2 : f4 4. f8—аЗ!
Толькі дзякуючы гэтаму нечаканаму размену белыя пе-рамагаюць.
4. ..el : g3 5. аЗ : g5 h6 : f4 6. h4 : f2.
Для выратавання з цяж-кага стаповішча белыя знахо-дзяць прыгожую двухвары-янтііую камбінацыю.
1. с5—Ь6! с7 : а5.
Калі 1...а7 : аЗ, то 2. f4— g5 f6:h4 3. сЗ—Ь4 аЗ : с5 4. d4 : h8 h2—gl 5. h8—e5 i г. д. да выйгрышу белымі.
2. d4—е5І! f6:b2 3. f2— g3 a5 : c3 4. e3—d4 c3 : e5 5. f4 : h6 h2 : f4 6. h6 : a3.
162
№ 89. С. МАЛЬЦАЎ
Выйгрыш.
MS 90. Н. ПІЛІПЕНКА
Выйгрыш.
1. el—d2!
Такім нечаканым ходам белыя пачынаюць аперацыю не толькі для свайго вырата-вання з цяжкага становішча, але і для выйгрышу.
I. ..g3:el 2. gl—f2 el : g3 3. e3—f4 g3 : e5 4. b2—a3 e5 : b2 5. a3 : g5 h4 : f6 6. al : c3 f6—g5 7. d2—e3 g5—h4 8. e3—14.
Своеасаблівы выйгрыш прапануецца ў гэтай канцоў-цы з пазіцыі, якая прыведзена на дыяграме.
1. f2—еЗ g3—f2.
Іншы адказ чорных не-магчым.
2. h4—g5!!
Ключавы ход для наня-сення моцнага ўдару менавіта гэтай шашкай.
2. ..f2:b2 3. d2—сЗ! Ь2 : d4 4. gl—12! а5:сЗ 5. 12— g3 h2 :14 6. g5 : e7 18 : d6 7. h6: d2.
6*
163
№ 91. Р. РУДНІЦКІ
№ 92. Д. САЛА9ЁУ
Рашэнне пачынаецца з не-чаканай аддачы дзвюх шашак.
1. f4-e5! h6:d6.
Такі ж вынік будзе і пас-ля 1 ...h2 : d6.
2. Ь4—а5 h2 : f4 3. 16— g7 h8:f6 4. gl—f2 e3:gl 5. cl : b4 gl : b6 6. a5 : c7.
Нягледзячы на прарыў y дамкі чорнай простай аЗ, бе-лыя знаходзяць камбінацыю, якой забяспечваецца ім пера-мога.
1. g3—Ь4 аЗ:с1 2. еЗ— d41 с5 : g5.
Калі 2...СІ : g5, то 3. h4 : d8 с5 : еЗ 4. сЗ—Ь4 а5 : сЗ 5. d8 : і'4 з выйгрышам.
3. h4 : d8 cl : 14 4. сЗ—Ь4! а5 : сЗ 5. d8 : g5 h6 :14 6. el—f2
i выйграюць.
164
№ 93. В. СОКАУ
Н9 94. М. ТОРЛПАУ
Выйгрыш.
Выйгрыш.
Бліскучы па задуме і фі-пальнаму ўдару выйгрыш за-кладзен у гэтай канцоўцы.
1. el—f21 f4—g3.
Чорныя павінны гуляць толькі так, бо на 1...е7—d6 ад-будзецца 2. аЗ—Ь4! с5 : еЗ 3. f2 : h8. Усе іншыя хады чор-ных таксама пройгрышныя.
2. f2—еЗ g3—f2.
У адказ на 2...g3—h2 бе-лыя мяняюцца 3. еЗ—f4 е5: g3 4. 114: f2 і застаюцца з лішняй шашкай.
3. аЗ—Ь4!<
Выдатны ход, якім белыя прымушаюць чорных браць шашкі з заходам у дамкі.
З...с5:с1.
Калі 3...f2 : d4, to 4. Ь4 : h6.
4. h4—g5.
Зараз белыя выйграюць дза неабходныя ім тэмпы.
4. J2 : Ь2 5. g5—h6cl : f4.
Лепйіы бой у чорных.
6. h6:h6 е5—d4 7. h6— g7 і г. д. з выйгрышам.
Прыгожы фінальны ўдар пасля камбінацыйнага ўзрыву чытач зможа прасачыць у гэ-тай канцоўцы.
1. el—d2! сЗ : еі 2. аі ; сЗ еі : а5 3. g5—h6 е5 : сЗ 4. f6—е7 f8 : d6 5. h6 : d2! a5 : el 6. g3—h4 el ; g3 7. h4: f2 i г. д. да выйгрышу.
165
№ 9S. Я. «РЭЙМАН
Выйгрыш.
№ 96. М. ЦВЕТАх
Выйгрыш.
Вядомы ў практыцы гуль-ні прыём падаецца тут свое-асабліва і тэхнічна.
1. еЗ—f4 сЗ : аі.
Калі 1...с5 : еЗ, то 2. Ь2 : [2 і застаюцца з дзвюма ліш-пімі шашкамі.
2. cl—d2!!
Вельмі прыгожы і неспа-дзяваны ход.
2. ..с5:с1 3. е5 : f6! al : g7 4. аЗ—Ь4! а5 : сЗ 5. g5—h6 cl : g5 6. h6 : h6 b6—a5 7. h6—d2 h8—g7 8. d2—c3 g7— h6 9. c3—d2.
Выратавання ў чорных няма.
Грозныя шашкі чорных на правым флангу белых пера-твараюцца ў бездапаможныя пасля скрытай камбінацыі бе-лых.
1. а5—Ь6! а7 : с5.
Калі 1...с7 : а5, то 2. Ь4— с5!! d6:f4 3. аЗ—Ь4 а5 : сЗ 4. Ь2 : f2 і г. д. Атрымліваецца апазіцыя ў карысць белых.
2. сЗ—d4! е5:а5 3. еЗ— d4 с5 : еЗ 4. аЗ—Ь4 а5 : сЗ 5. Ь2 : 16 d6—с5.
Ha 5...с7—Ь6 адбудзецца 6. f6—g7 d6—с5 7. g7—h8 e5— f4 8. h8—d4 i г. д. з выйгры-шам белымі.
6. f6—e7 c5—d4 7. e7— d8 c7—d6 8. d8—g5.
У выніку белыя выйгра-юць.
166
№ »7. 3. ЦЫРЫК
№ 98. Н. ШАПАВАЛ
Выйгрыш.
Вельмі цікава аформлен выйгрыіп у гэтай канцоўцы.
1. Ь2—сЗ Ь4:<12 2. cl — Ь2! аЗ : сі 3. аі—Ь2! сі : аЗ 4. gl—f2!!
Ход, якім прадугледжва-ецца ўтварэнне ўмоў для двух шхіх хадоў белай простай h2.
4. ..еЗ: gl 5. h2—g3 gl : Ь6 6. g3—h4 аЗ : e7 7. h4 : el.
За легкадумнае нападзен-не на шашкі бслых чорпыя расплачваюцца вельмі дорага.
1. f4—g5! e3:cl.
Пры любым узяцці шашак чорнымі не змяняецца чарго-васць хадоў белых.
2. Ь4—с5 Ь6: 14 3. 16—е7 <18 : 16 4. Ь6 : <12! сі : Ь6 5. а5 : с7 Ь8 : Ь6 6. а7—Ь8 d6—с5 7. Ь8—е5.
167
№ »9. В. АБАУЛІН
№ 100. В. АБАУЛІН
Выйгрыш.
Выйгрыш.
1. d4—с5.
Такім чынам белыя пры-мушаюць чорных перайсці да абароны поля Ь6.
1...C7—d6.
Белыя пачынаюць камбі-нацыйныя дзеянні.
2. сЗ—Ь41 а5:е1 3. аі — Ь2 d6 : Ь4 4. Ь2—сЗ! 1)4 : d2 5. cl : еЗ 14 : d2 6. gl—f2 el : g3 7. h2 : el.
1. cl—b21 a3:f4.
Чорныя, бясспрэчна, пас-ля ўзяцця шашак 1...аЗ:еЗ імгненна прайграюць з-за 2 f2 : Ь6.
2. f2—еЗ!
Рэдкі прыём выйгрыіпу ў распаўсюджанай тэме.
2 ..14 : Ь4 3. еі—d2 Ь4 : еі
4. gl—12 el : g3 5. h2 : Ь8.
.V такіх становішчах чаты-ры простыя шашкі супроць дамкі нядужы.
168
№ 101. А. АФОНІН
№ 102. A. АФОНІН
Выйгрыш.
Надзвычай цяжкае рашэн-пе ў гэтай канцоўцы.
1. сЗ—Ь4!
Глыбокі па зместу ход.
I...g7—116.
Безумоўна, лепшы працяг. Ход І...Ь6—а5 пройгрышны з-за 2. 14—е5 а5:сЗ 3. cl—d2 d6 : h6 4. d2 : Ь8. Такі ж і ход l...g7—16, бо пасля ча-кальнага ходу 2. сі—d2 f6 :114 адбудзецца 3. f4—е5 d6 : f4 4. Ь4 : Ь8.
2. еі—121 f8—g7.
Нельга хадзіць 2...Ь6—а5 з-за 3. g5—f61! і г. д.
3. gl—Ь2І Ь6—а5.
Нарэшце чорным трэба рабіць гэты ход, бо на 3...g7— 16 пасля 4. сі—d2 16 : Ь4 бе-лыя адкажуць 5. f4—е5 d6 :14 6. Ь4 : Ь8 і выйграюць.
4. h2—g3! а5 : сЗ 5. сі— d2!l c3:el 6. g3—h4 еі : е5. 7. g5—16 е7 : g5 8. h4 : d8.
Цікавай фінальнай пазі цыяй заканчваецца размсн ша-шак у гэтай канцоўцы.
1. а|—Ь2! сЗ:а1 2. аЗ— Ь4! аі ; 16 3. Ь4—с5 Ь6 : d4 4. d6—с7 Ь8 : d6 5. h2—g3 h4 : 12 6. gl : g5
i белыя выйграюць.
169
№ 104. Ф. БАХЦІОЗІН
Выйгрыш.
Выйгрыш.
Прапусціўшы дзве чор-ныя шашкі ў дамкі, белыя за-стаюцца ў фіналыіай пазіцыі з адной дамкаіі супроць пяці чорных простых і перама-гаюць.
1. d4—с5! аЗ : сі 2. сЗ— Ь4!! а5 : еі 3. с5—d6 cl : 14 4. gl—12 el : g3 5. c7—b8 14 : c7 6. b8 : h2.
1. gl-f2.
Гэты ход вельмі цяжка прадугледзець.
I...g3—h2.
Чорным застаецца толькі выратоўваць сваю шашку.
2. аЗ—Ь41 с5 : аЗ 3. сі — d2! аЗ : сі 4. 12—g3 h2 :14 5. еЗ : Ь6 cl : Ь6 6. а5 : с7 і г. д. з выйгрышам.
170
№> 105. М. ГГПГР
Н» 106. Я. ГОБІНЬШ
Вынгрыш.
Выйгрыш.
1. f4—g5 d6:f4.
Чорныя адразу прайгра-юць пасля ўзяцця I...h4:d4 з-за 2.еЗ : е7 f8 : d6 3. h6 : а7.