Шашкi i камбiнацыi
Выдавец: Беларусь
Памер: 272с.
Мінск 1976
Вельмі прыгожая кан-цоўка!
1. Ь6—с7.
He прыносіць выйгрышу белым удар l.d2—сЗ? з-за 1.'. d4:b2 2. b6:h8 Ь2—al! 3. еЗ— 14 (інакш чорпыя 3...d6—е5 і г. д. пагражаюць знішчыць дамку белых) 3...d8—с7 4. 14— е5 d6 : h2 5. f2—еЗ h4—g5 i г. д. да нічыёй.
I. ..d8:b6 2. d2—c3! d4 : b2 3. g3—f4!! e5 : el 4. gl — 12 el : g3 5. e3 — <14 c5 : e3 6. .'17 : e7 18 : d6 7. h6 : h2 b8— a7 8. h2—c7.
227
№ 21?. Л. ВІТ0ШК1Н
№ »0. М. ДАВЫДЗІК
Выйгрыш.
Выйгрыш.
Нескладаны і цікавы пры-ём збівання чорных іпашак праводзіцца ў гэтай пазіцыі.
1 g5—h6! d6:h2 2. h6— g7 f8 : h6 3. f6—e7 d8 : f6 4. f2—e3 d4:f2 5. el : g3 h2 : f4 6. b2 : d2.
У белых лёгка выйгрыш-нае заканчэнне.
Два варыянты выйгрышу мае канцоўка, першапачатко-вая пазіцыя якой прыведзена па дыяграме.
1. с5—Ь6 а5 : с7,
Канешне, на ўзяцце 1...а7 : с5 адбудзецца 2. еЗ—d4, і як бы чорныя ні бралі, белыя трапляюць у дамкі і лёгка пе-рамагаюць.
2. d2—сЗ! f4:b4 3. el — d2 h6 : f4 4. cl—Ь2 аЗ : e3 5. f2 : d2 f4—g3.
Але i іншыя працягі ne выратоўваюць чорных ад na-ражэння.
6. d2—el g3—h2 7. el—c3.
228
№ HI. A. ДЗЕМІША»
Выйгрыш.
№ HI. A. ДЗЕМІША?
Выйгрыш.
1. Ь6—c7 d8:b6 2. cl — (12!!
Зусім непрадбачаная ахвя-pa адразу чатырох шашак.
2. ..аЗ : е7 3. gl—12 f4 : d6.
Цяпер белыя збіваюць шэсць чорных шашак.
4. 12 : h8 f8—g7.
Інакш чорныя прайграюнь адразу.
5. h8 : с7 Ь8 : dG 6. el—d2 і г. д. з выйгрышам.
1. сі—Ь2! аЗ : сі 2. а5— Ь6 с5 : аЗ 3. Ь6—с7 d8 : Ь6 4. а7 : g5 h6 : f4 5. el—d2 cl : e3 6. 12 : h8 f4—e3.
Пасля камбінацыі пазіцыя перайшла да заканчэння, у якім белыя павінны гуляць вельмі дакладна.
7. сЗ—d4!!
Толькі так. Інакш чорныя ахвяравалі шашку аЗ і нічыя станавілася відавочнай.
7. ..еЗ:с5 8. gl—12 Ь8— с7 9. 12—еЗ с7—d6 10. еЗ— 14! с5—Ь4 11. h8—g7 d6—с5 12. 14—е5!
229
№ 223. Ю. ЧЛРНЯЕ9
№ 224. I. ЯЭУБЧЫК
НІЧЫЯ.
Выйгрыш.
Нягледзячы на тое, што белыя маюць на шашку менш і горшае становішча, яны пра-водзяць скрытую камбінацыю і выратоўваюцца ад паражэн-ня.
1. g3—f4! e5:el 2. cl — d2 d4 : 12 3. Ь2 : g5! h4 : 16.
Калі 3...el : с.З, то адбу-дзецца так, як разглядасцца ніжэй.
4. gl :еЗ еі : сЗ 5. еЗ—d4 сЗ : е5 6. а5 : сЗ е5 : Ь2 7. аі :сЗ
і гульня, безумоўна, закон-чыцца нічыёй.
Своеасаблівы прыём па-падання ў дамкі на поле d8 прыводзіцца ў гэтай канцоў-цы.
1. d4—с5 b6:d4 2. 14— е5 d6 :14 3. d2—сЗ! Ь4 : d2 4. cl : с5!! аЗ : cl 5. с5—Ь6 а7 : с5 6. el—d2 cl : еЗ 7. 12 : g5 14—g3 8. g5—114 g3-h2 9. Ii4—el
i г. д. з выйгрышам.
230
№ 22S. А. АЮПАУ
№ 226. 2. АФОНІН
Выйгрыш.
Выйгрыш.
Эфектнае рашэнне мае па-зіцыя, якая адлюстравана на дыяграме.
1. сі—Ь21
Неспадзяваная ахвяра піашкі.
1. ..аЗ : сі 2. еЗ—d4!
Зноў ахвяра яшчэ дзвюх шашак.
2. ..СІ : gl 3. d4 : Ь6 а5 : с7 4. с5 : е7 18 : d6 5. h6 : с5 gl : Ь6 6. Ь4—с5 Ь6 : Ь2 7. аі : сЗ.
Лтрымалася аііазіцыя ў карысць белых.
He назбаўлена прыга жосці рашэнне гэтай канцоўкі.
1. аі—Ь2 сЗ : аі 2. е5—16 al : g7 3. d2—еЗ 12 : d4 4. g5— 16 g7 : c5 5. 14 : d6 c5 : e7.
Цяпер высвятляецца план белых.
6. cl—Ь2 a3:cl 7. g3— 14 cl : g5 8. h4 : f6.
231
№ 227. М. БЕНЬ
№ 22». М. ЬЕНЬ
Выйгрыш.
Выйгрыш.
Прыгожы прыём выйгры-шу дэманструецца ў канцоўцы з пазіцыі, якая паказана на дыяграме.
1. d2—еЗ.
Чорныя вымушаны зай-маць поле, патрэбнае для бе-лых.
I. ..g5—h4 2. еЗ—d4!l
Бліскучая ахвяра дзвюх шашак!
2. ..c5:gl 3. el—f2.
Зараз высвятляецца гран-дыёзная задума белых.
3. ..gl :Ь2 4. a3:cl h4 : f2.
I на ўзяцце 4,..а5 : сЗ з бо-ку белых адбудзецца такі ж адказ. •
5. сі—Ь2 а5 : сЗ 6.b2:gl,
Нялёгкім аказваецца шлях да фінальнага ўдару ў гэгай каішоўцы.
1. сЗ—<14 е5 : сЗ 2. сі — d2 сЗ : el 3. al—Ь2 аЗ : cl 4. g3—h4 el : е5 5. еЗ—14 е5 : g3.
Калі 5...СІ : g5, то 6. 114 : 118 і белыя выйграюць.
6. h2 : 14 cl ; g5 7. h4 : h8.
Заканчэнне лёгка вый-грышнае для белых.
232
№ 229. В. БУЛАТ
№ 230. М. ВАЛ
Выйгрыш.
3 гэтай пазіцыі дзеянні пачыпаюцца на левым, а за-канчваюцца на правым флан-гу белых.
1. сЗ—Ь4 с5 : аЗ 2. а7 : с5 d6 : Ь4.
Настаў час штурмаваць пяўдала размешчаныя шашкі чорных.
3. (12—сЗ! Ь4 : <12 4. сі : еЗ аЗ : сі 5. еЗ—<14 cl : g5 6. gl—12! h2:f4 7. 12—еЗ.
Відавочна, што трэба ад даць і гэту шашку.
7. ..14 : <12 8. d4—е5 16 : d4 9. h4 : cl.
Замаскіраваны пыйгрыш утойвае пазіцыя, якая адбіта ііа дыяграме.
1. d2—еЗ! сЗ:а5 2. еЗ— d4!l
Нялёгка прадбачыць гэты ход.
2. ..с5 : gl 3. аЗ—Ь4 а5 : сЗ 4. аі—Ь2| сЗ : аі 5. еі — d2 al : g7 6. h6 : а7 h4 :16 7. d2—еЗ gl : d4 8. а7 : Ь6 і г. д. з выйгрышам.
233
HS 231. М. ВАЛ
№ 232. М. ГАЛКІН
Выйгрыш.
Пасля неасцярожнага за-ходу чорных у любкі, белыя ажыццяўляюць сяміхадовую камбінацыю, у выніку якой застаюцца з дамкай і простай супроць трох простых чорных.
1. d4—е5 сЗ : аі 2. el—f2!
Нялёгкі і вельмі неабход-ны ход.
2. ..а1 : (6 3. f2—g3 Іі4 : d4 4. f4—е5 d6 : f4 5. аЗ—b4 c5 : a3 6. a7 : e7 18 : <16 7. h6 : c5.
Атрымалася заканчэнне, безнадзейнае для чорных.
У прапанаванай канцоў-цы па-поваму аформлсп план гулыіі да пашыранага фіпаль-нага ўдару.
1. сЗ—Ь4! а5:а1 2. d2— сЗ! al : d4 3. аЗ—Ь4 с5 : аЗ 4. а7 : g5 h6 : f4 5. cl—Ь2.
Толькі цяпер наносіцца па-шыраны камбінацыйны ўдар.
5. ..аЗ : сі 6. el—d2 cl : еЗ 7. f2 : Ь6.
234
№ 233. М. КРУПЯНЬКОЎ
№ 234. М. КУКУЕЎ
Выйгрыш.
Выйгрыш.
Своеасаблівы і нялёгкі шлях да перамогі чакае белых у гэтай канцоўцы.
1. с5—Ь6 с7:а5 2. d4— с5! Ь4 : d6 3. cl—Ь2! аЗ : сі 4. d2—сЗ сі : 14 5. сЗ—Ь4 а5 : сЗ 6. f2—g3 h4 :12 7. el : c7 d8 : b6 8. f6 : h6 i бслыя выйграюць.
Грандыёзная i вельмі складаная па задуме камбіна-цыя праводзіцца з пазіцыі, якая адлюстравана на дыя-граме.
1. еЗ—d4! е5 : g3 2. el — d2! g3 : el 3. d4—e5 d6 :14 4. d2—e3 14 : d2 5. h4—g5.
Для перамогі трэба аба-вязкова аддаць і гэту шашку.
5. ..h6 :14 6. с5—Ь6 а7 : с5 7. Ь4 : cl еі : Ь4 8. аЗ : с5.
235
HS 235. М. КУКУЕ»
№ 236. М. КУКУЕЎ
Выйгрыш.
Выйгрыш.
Павучальную камбінацыю з гэтай натуральнай па рас-станоўцы шашак пазіцыі пра-пануе аўтар канцоўкі.
1. аЗ—Ь4!1 с5:с1 2.
сЗ—Ь4!
Гэтым ходам белыя трап-ляюць у дамкі і адначасова пазбаўляюцца ад дамкі чор-ных.
2. ..а5 : е5 3. f4 : f8 cl : f4 4. g3 : g7.
Заканчэнне лёгка вый-грышнае для белых.
На гэтай дыяграме пры-ведзена пазіцыя, з якой пачы-наецца адна з бліскучых і складанейшых канцовак.
1. 62—еЗ! b4:d2 2. а5— Ь6 а7:с5 3. еЗ—641
На першы погляд мала-зразумелы ход.
З. ..с5 : g5 4. cl : еЗ!!
Незвычайная ахвяра дзвюх шашак, якая заканчваецца рэд-кім па прыгажосці ўдарам.
4. ..аЗ : f4 5. g3 : с7! 68 : Ь6.
Вось у чым быў сэнс уда-ру белых на чацвёртым ходзе.
6. h4: а5
і г. д. да выйгрышу.
236
не 237. У. МАРЧАНКА
не 238. У. МАТУС
Выйгрыш.
Выйгрыш.
Своеасаблівым прыёмам белыя дамагаюцца выйгрышу.
1. еі—f2! сЗ : el 2. е5—f6 е7 : еЗ 3. f2 : d8 el : h4.
Белыя павінны знішчыць дамку чорных.
4. gl—f2 h4 : el 5. cl— d2 el : c3 6. d8—16 c3 : g7 7. h6 : a3.
Атрымалася выйгрышнае заканчэнне, у якім, безумоўна, белыя возьмуць верх.
Завяршыць гэтую канцоў-ку выйгрышам даволі цяжка, 1. сЗ—Ь4 а5 : сЗ 2. аі — Ь2! сЗ : аі 3. аЗ—Ь4! аі : 16 4. d6—с7 d8 : Ь6 5. Ь4—с5.
Толькі цяпер для чорных становіцца відавочным фі-нальны ўдар белых.
5. ..Ь6: d4 6. cl—d2 еЗ : cl 7. gl : e7 f8 : d6 8. h2 : f4 cl : g5 9. h6 : h6.
237
№ 239. У. МАТУС
№ 240. П. ПАРМОН
Выйгрыш.
Выйгрыш.
'Гут бслыя два разы ўзры-ваюць поле е7 і рашаюць барацьбу ў сваю карысць.
1. сЗ—d4 е5 : сЗ 2. f4—е5!
Ход, які нялёгка прадба-чыць.
2. ..h2:d2 3. f2—g3! h4 : f2 4. al—Ь2І! c3 : al 5. c5— b6 al : 16 6. d6—e7 f8 : d6 7. 116 :e7 d8:f6 8. b6 : f6.
3 гэтай знешне спакойна пабудаванай пазіцыі белыя могуць правесці двухварыянт-ную камбінацыю.
1. g5—f6! g7:e5.
Калі 1...е7—go, to 2. f4— c5 d6 : h2 3. e3—f4 g5 : e3 4. 12 : d8 i белыя выйграюць.
2. g3—h4! e5 : g3 3. e3— 14 g3 : e5 4. h4—g5 h6 :14 5. cl—Ь2 аЗ : e3 6. 12 : d4
i г. д. да выйгрышу.
238
Ho 241. M. ПАТРЫХАЕУ
№ 242. М. ПАТРЫХАЕЎ
Выйгрыш.
Выйгрыш.
Складаным і незвычай-ным піляхам белым удаецна ўскрыць полс чорных 18.
1. h2—g31 a3:cl 2. d2—сЗ!
Нялёгка прадугледзець гэ-ты ход, неабходны для далей-шых дзеянняў белых.
2. .. сі : Ь2 3. d4—е5! d6: f4 4, f2—g3 114.: 12 5. el : e5 112 : d6 6. c3—d4!
Засталося нанесці раціаю-чы ўдар.
6. ..с5 : еЗ 7. а7 : е7 18 : d6 8. h6 : f2.
У гэтай капцоўцы белыя вельмі тонка і прыгожа ўскры-ваюць поле 18, якое шчыльна прыкрыта чорнымі шашкамі е7 і 16.
1. f4—g5!l a5:el 2. с5—d6!
Смелы размен, на які мож-на рашыцца толькі пасля ста-раннага ўліку ўсіх вынікаў гэ-тага ходў.
2. ..е7 : с5 3. d4 : d8! 16 :12 4. d8—а5! h4 : 16 5. cl—d2 el ; c3 6. a5 : e7 f8 : d6 7. h6 : c5.
239
№ 243. С. РОЗЕНФЕЛЬД
№ 244. А. САЛЬНІКАЎ
ІІадзвычай цяжкай для рашэння і глыбокай па заду.ме з’яўляецца гэта канцоўка.
1. сі—Ь2!
Неабходны для далейша-га камбінацыйнага ўдару ход.
1...!6-е5.
Відавочна, што ў чорных гэта адзіпы ход.
2. f2—g3!!
Прыгожая і дакладна раз-лічаная ахвяра.
2. ..h4 : d4 3. d2—еЗе5 : g3.
Калі чорныя паб’юць 3... <14 : І2, белыя адкажуць 4. gl : еЗ е5 : g.3 5. еЗ—d4 с5 : еЗ 6. сЗ—Ь4 а5 : сЗ 7. Ь2 : Ь8 і вый-граюць.
4. сЗ : с7 Ь6 : d8 5. еЗ— d4 с5 : еЗ 6. аЗ—Ь4 а5 : сЗ 7. Ь2 : Ь8.
Тут своеасабліва право-дзіцца распаўсюджаны ўдар белых з ноля 112.
1. сЗ—Ь4! аЗ:с5 2. d4 : Ь6 а7 : с5 3. е5—d6 с7 : е5 4. а5—Ь6.
Спачатку абавязкова трэ-ба аддаць гэтую шашку.
4. ..с5 : а7 5. еЗ—d4 е5 : g3 6. h2 : аЗ.
240
№ 245 А. ЧАРНАПІШЧУК
№ 24«. A. I A. ШАБАЛІНЫ
Выйгрыш.
Выйгрыш.
Гэта цяжкая па рашэнню і прыгожая па задуме кап-цоўка.
1. сі—Ь2! аЗ:с1 2. сЗ— Ь4!! а5:е1 3. с5—Ь6! f4 : d2 4.а1—Ь2 сі ;аЗ 5.Ь6—с7 d8 : Ь6 6. g3—h4 el ; g3 7. h2 : d6! a3 : e7 8. h4 : el.
1. c5—d6!
Чорная шашка e7 nepa-шкаджае белым нанесці раша-ючы ўдар з поля f8.
1. ..е7 : еЗ 2. cl—d2 еЗ : сі 3. el—d2!
Толькі гэтым шляхам бе-лыя ўтвараюць сабе спрыяль-ныя ўмовы для правядзення камбінацыі.
З. ..СІ : d6 4. gl—f2 g3: el 5. Ь2—C3 el ; b4 6. a3 • e7 f8 : d6 7. hG : a3.
Такім чынам, гэта кан-цоўка са старанна замаскіра-ваным механізмам выйгрышу.
9 Зак. 1442
241
не 247. A. I A. ШАБАЛІНЫ
№ 248. Ю. ШМІТ
1. c5—b6 a7 : c5.
Чорным прыходзіцца браць толькі так, бо на 1...а5:с7 ад-будзецца 2. аЗ : с5 d6 : Ь4 3. 14 : Ь8 з выйгрышам белымі.