Беларускі кірмаш
Пётр Гуд, Ніна Гуд
Выдавец: Полымя
Памер: 270с.
Мінск 1996
— Ты хавай, як я хаваю...
I раптам крык:
— Баба, а дзе мае грошы?!
254
ЛЕПШАЯ
Едуць з кірмашу мужык з жонкаю.
— Сымоне! Ці праўда — кум казаў, што ў цябе на рынку грошы ўкралі?
Мужык злы адказвае:
— Укралі!
— А каб цябе спрагло, разявака! У мяне, нябось, круцілімуцілі, круцілімуцілі, ледзь пад вечар дасталі,— адказала жонка, якую ашукалі.
ТАКТЫКА
— Узважце мне, калі ласка, самы горшы кавалак мяса,— просіць Кастусь мясніка.
— Чаму?
— Каб жонка больш у краму не пасылала.
МУЖАВА АРЫФМЕТЫКА
Паслала нейк жонка мужа на кірмаш. Дала яму тысячу злотых, каб той купіў сыну боты, а за рэштку гасцінцаў дзецям. Вечарам вярнуўся муж дамоў добра падпіты і без пакупак.
Вось жонка і пытае:
— Купіў ты, бацьку, тое, што я табе казала?
— He. '
— А грошы дзе?
— Няма.
— А дзе ж ты іх дзеў?
— А вось дзе: за боты прасілі чатырыста, а я даў трыста — гэта семсот; сто злотых туды, сто сюды — гэта дзевяцьсот, а адну сотню мы з кумам прапілі — вось і ўся тысяча.
255
ПАДЛІК
Ідуць з кірмашу.
— Тпру! Стой! Давай, жынко, грошы лічыць! Кажы, куды падзела?
— Та шчо цэ тобі, чоловічэ, так здалось, шчоб усе грошы лічыць. Ну, от: копу за сіль, копу на сіль, та за копу солы купіла, та копу з кумом прапілі — от, і грошы ўсі!
— Такі! А гей, валы!
ДОБРЫ КОНЬ
Адзін селянін прадаваў на кірмашы свайго каня. A конь той быў худыхуды, ад ветру падаў.
Селянін усё хваліў яго і выгукваў:
— Купляйце каня, не здзіўляйцеся, што ён такі худы, ён як разбяжыцца, дык бяжыць пятнаццаць вёрст і не спыняецца.
— Я б яго купіў,— кажа адзін чалавек,— але ж мне да дому ўсяго дзесяць вёрст, то ён перабяжыць маю хату.
ВЯЛІКАЕ ШЧАСЦЕ
Купіў селянін каня на рынку. Наступнай раніцай будзіць яго жонка.
— Пятро, уставай, каня ўкралі...
Той працёр вочы і кажа:
— To яшчэ шчасце, пгго я пугі не купіў: была б і яе свіснулі.
256
ВЕЛЬМІ ВЫГОДНА
— Слухай, цыгане, ты прадаў мне сляпую кабылу.
— Табе ж лепей,— адказвае цыган,— бо будзе яна есці салому, а думаць, што сена.
ГУТАРКА3 ГЛУХІМ
Ішло двух: адзін, глухі, з торгу, а другі, чуючы, да торгу.
Чуючы кажа:
— Ці здароў, куме?
— Барана прадаў!
— А дома там ці здаровы?
— Пяць залатовак узяў!
— Дык бывай здароў, куме!
— А што зробіш, калі болей не даюць!
ПАМІЖ РАЗНІКОЎ
— Учора быў вельмі добры кірмаш!
— А што ж ты купіў?
— Свінню. Але ж свіння, свіння! Чуць не такая, як я!
КАЛЯ МАГАЗІНА
— Што так прыглядаешся на выставу, Амілька?
— Аглядаю панчохі і не ведаю, які сабе выбраць колер.
— Вось дурная, вазьмі чорныя, бо як зробіцца дзірка, дык не будзе відаць ног.
257
«СВЯТАЯ» КНІЖКА
У Гарбацэвічах быў фэст, з’ехалася паноў больш як дзесяць. Тут жа побач ля царквы прадавалі кніжныя святыя — за 25 капеек, 50 капеек і за рубель. Хто купіць кнігу за 25 капеек, таму меней грахоў адпусціцца; за 50 капеек — ужо грахоў палову будзе адпушчана, а хто купіць за адзін рубель, таму сто працэнтаў грахоў адпушчана будзе.
Людзі кніжкі купляюць, шукаюць сабе збаўлення ад грахоў. Адзін non, што кніжкамі гандляваў, прадаў свой тавар і едзе дамоў. А адзін хлапчына за ім услед выйшаў дый кажа:
— Давай грошы!
— Што ты робіш? Гэта ж грэх.
А той хлопец дастае кніжку за адзін рубель і кажа:
— А во, бачыў, кніжку маю за рубель — па ёй усе грахі зямныя дараваны.
Забраў грошы і ўсё.
ДЗЕД I БАБА
Баба дзеду:
— To ты сёння на базары быў?
— Быў.
— Карову прадаў?
— Прадаў.
— А дзе ж грошы?
— Спаць, старая, спаць!
258
АБЫ ХУТЧЭЙ
Сабраліся муж з жонкаю на кірмаш ехаць. Папярэдне снедаць селі. Жонка і кажа мужу:
— Каб хутчэй было, дык ты юшку сербай, а я курацінку з’ем...
Выйпілі на панадворак — муж раіць жонцы:
_____Каб хутчэй бьыо, дык ты на воз уладкоўвайся, а я каня буду запрагаць.
Жонка села на воз, а муж ускочыў верхам на каня і паехаў.
ШТО РОБІЦЕ?
На базары пытае сусед суседа:
— А што вы робіце, калі не сакрэт, што ў вас добрыя яблыкі? А ў мяне то чарвівыя, то гнілыя...
_____Ёсць і ў нас і чарвівыя, і гнілыя, але мы іх самі ямо...
ВЫКАРЫСТАНАЯ ЛІТАРАТУРА
3 ГІСТОРЫІ БЕЛАРУСКАГА КІРМАШУ
Адаіцпк Ф. Н. Экономнческое развнтне белорусского города в XVII — первой половнне XIX в.: На матерналах Внтебска. Мн., 1963.
Алексеев В. В. Слоннмская земля в IX—ХІП вв. М., 1980.
Алексеев Л. В. Полоцкая земля. М., 1966.
Баранова М. П. Развнтнепромышленностн нторговлн Белорусснн в начале XIX в. (1800—1811) // Ученые запнскн БГУ. Мн., 1957. Вып. 36.
Барышаў Г. I., Саннікаў A. К. Беларускі народны тэатр «Батлейка>. Мн., 1962.
Бейлькнн X. Ю. Сельскохозяйсгвенный рынок Белорусснн 1861 — 1914 гг. Мн., 1989.
Беларуская гаспадарка за 10 год. Мн., 1928.
Белорусская соцналнстнческая Советская республнка в 1922— 1923 гг. Мн„ 1924.
Бергт Ван дер. Торговля н торговая полнтнка. СПб., 1902.
Бессонов П. Белорусскне песнн. Ч. 1. М., 1871.
Бобровскпй П. Гродненская губерння. Ч. 2. СПб., 1863.
Болбас М. Аб шляхах зносін, гандлі і гарадах дарэ<|х>рменнай Беларусі і іх уплыве на развіццё прамысловасці // Весці АН БССР. Серыя грамадскіх навук. Мн., 1961. Вып. 1.
Бошняк А. Дневные запнсн путешествня в разные областн Западной н Южной Росснн 1820—1821 гг. Ч. 1—2. М.
260
Бродскнй Н. Л., Галыіернн Л. Б. Оптовые ярмаркн в СССР. М„ 1972.
Бядуля Зм. Батлейка // Вестннк народного комнссараата просвеіцення. 1922. № 3.
Вестнвк Западной Росснв за 1865—1866 гг. Отд. 3. Вяльно, 1866.
Верховскнй В. М. Краткнй ясторнческнй очерк начала н распространення железных дорог в Россяя по 1897 г. включнтельно. СПб., 1898.
Вншневскіій Ф. Ф. Внутренняя торговля городов Белорусснн в первой половнне XIX в. // Вопросы ясторня: Матерналы научной конференцня. Мн., 1972.
Вншневскнй Ф. Ф. Соцяальноэкономяческое развнтне городов Белорусснн в пернод крнзнса <|юодалнзма (30—50е гг. XIX в.): Автореф. днссертацян на соясканяе ученой степенн канд. нст. наук. Мн., 1973.
Вшпневскнй Ф. Ф. Ярмарочная торговля городов Белоруссян в пернод крн.знса феодалнзма (30—50е гг. XIX в.) // Вопросы нсторня. Мн., 1974. Вып. 1.
ВсеволодскнйГенгросс В. Нсторяя русского театра. М., 1929. Т. 1.
Гуревнч Ф. Д. Древннй Новогрудок. Л., 1981.
Давыдов Е. Ф. О значенвя новой лесной ярмаркм в Мянске // Лесной н торговый вестняк. 1909. № 2.
Даукене 3. О нанменованяях участннков торгового процесса в белорусском деловом языке XV—XVII вв. Рнга, 1970.
Денпсов В. II. Ярмаркн. СПб., 1911.
Дмнтрнев Ю. Русскнй цнрк. М., 1953.
Еіце раз о сельскохозяйственной выставке в Ковно // Вестннк Западной Росснн. Кн. 1. Вяльно, 1865.
Запольскнй М. Моя путешествня по Белорусснн // Внленскнй вестннк. 1890. № 225.
Захаров Н. Д. Путевые заметкн русского художняка. Ч. 1. 1854.
Зеленскнй II. Мянская губерння. СПб., 1864.
ІІгнатов Л. ІІутн развнтяя колхозной торговлн. М., 1959.
Нзвестня внзантнйскях пнсателей <> Северном Прнчерноморье. М,Л„ 1934.
Нсторня г. Мянска, Мн., 1957.
Канделакн II. Роль ярмаркн в русской торговле. СПб., 1914.
Козловскнй II. Зельвенская ярмарка // Неман. 1968. № 5.
Колхозная а нндявндуальнокрестьянская торговля. М., 1935.
Корева А. Вяленская губерння. СПб., 1861.
261
Корзухнна Г. Ф. Русскне клады. М., 1964.
Красныіі <|>лаг советскнх ярма|юк // У нстоков советской торговлм М., 1971.
Краткое опвсанне деятельноств Мннского обіцества сельского хозяйства // Памятная кннжка Мннской губерннм на 1882 г.
Крачковскпй Ю. Быт западнорусского селянкна. М., 1874.
Кропотннк В. В. Клады рнмскнх монет на террнторнн СССР М„ 1966.
Кульжннскнй Г. Батлейка // Душеполезное чтенне. М., 1878. Дек.
Курнпн Д., Смпрнов В. Советсквй базар. М., 1933.
Ладупін А. П., Федоров П. Н. Органязацня колхозной рыночной торговлн. М., 1957.
Лексмс В. Базары н ярмаркн // Торговля. Рнга, 1914.
Лекснс В. Ярмаркн в Росснн // Торговля. Рнга, 1914.
Лесная бнржа н ярмаркн в Мннске // Вестннк фннансов п промышленностн, торговлн. 1910. № 15.
Лютый A. М. Соцнальноэкономнческое развнтне городов Белорусснн в конце XVI11 — первой половвне XIX в. Мн., 1987.
Малышев С. Ннжнегородская ярмарка 1927 г. Новго|юд, 1927.
Мацкевнч Д. II. Путевые заметкн. Кнев, 1856.
Мейер А. Опнсанне крнчевского графства млн бывшего староства 1786 г. // Могнлевская старнна. 1901. Вып. 2.
Мерзляк В. II. Внутренняя торговля Белорусснн конца XVIII — первой третп XIX в. Мн., 1991.
Мннская лесная ярмарка // Лесной м торговый вестнмк. 1914. № 1 1915. №1.
Мннскне губернскве ведомостн. Отд. 2. № 22, 29 за 1853 г.
Міісько С. М. К воп|юсу об нстормв м развптнп белорусского народного театра «Батлейка» // Вопросы этнографнн Белорусснн. Мн., 1964.
Мнхневнч К. М. Торговля Белорусснн. Мн., 1973.
Могнлевскне губернскне ведомостн. Отд. 2. № 8, 16, 19 за 1850 г.
Нейман Г. Я. Внутренняя торговля СССР. М., 1935.
Ннкнфоровскіій Н. Очеркн Внтебской Белоруссвн. VI. Нгры н нгрокм // Этнографнческое обозренне. М., 1897. Кн. 34. № 3.
Няфёд У. Гісторыя беларускага таатра. Мн., 1982.
О скотоводстве // Памятная кнмжка Г[юдненской губернвн за 1895 г.
Отдел рукопнсей бнблнотекн Внльнюсского уннверснтета, ВТ43. В 4 кн. Ярмаркн: Обзор Внленской губерннн зй 1885—1888, 1890, 1893, 1895, 1900—1901, 1905—1907, І9Ю—1912.
262
Отчетные ежегодннкн Нвжнегородской ярмаркн за 1922—1926 гт.
Очеркн Белоруссвв по народному хозяйству. Мн., 1925.
Памятная кннжка Внтебской губерннн за 1867 г.
Памятная кннжка Гродненской губернвн на 1869, 1871, 1895— 1897, 1899.
Памятная кннжка Мннской губернаа на 1869. 1873, 1882—1888, 1889, 1892, 1895.
Памятная кнмжка Могнлевской губернан на 1883, 1890, 1895, 1897, 1899.
Перетц В. Нз начального пернода русского театра // Нзвестня отделення русского языка я словесностн іімператорекой Академнн наук. СПб., 1907.'Т. 12. Кн. 3.
Ппнкертон Н. Полоцк, Ввтебск в Мннск в 20 х годах прошлого века. Вмтебск, 1901.
Прнбавленне к «Внленскому вестннку» № 118 за 1853 г.
Рнер Я. Г. ІІ.зученнс курганов в Могнлевском Поднепровье. М., 1970.
Романов Е. Могалевская старвна // Могнлевскне губернскне ведомостн. 1898. № 45, 46, 49.
Рынок н цены // Інфармацыйны бюлетэнь аб Заходняй Беларусі. Мн., 1933. № 7.
Савушкнна Н. II. Русскнй народный театр. М., 1976.
Сас А. Беседы обо всем // Внленскніі вестнхк. 1882. № 5.
Сведення о деятельностн Мннского отдела обіцества скотоводства // Памятная кннжка Мннской губерннм на 1883 г.
КНІГІ ОНЛАЙН
