Хто ёсць Хто сярод беларусаў свету
Частка 1
Выдавец: Энцыклапедыкс
Памер: 334с.
Мінск 2000
I. Яўневіч — аўтар падручнікаў па матэматыцы і гідраўліцы, першага на рускай мове дапаможніка па тэорыі пругкасці, якія атрымалі высокія ацэнкі сучаснікаў вучонага і неаднаразова перавыдаваліся. Сярод яго асноўных навуковых прац •— “Курс гідраўлікі” (СПб., 1891. 2е выд.), “Курс прыкладной матэматыкі” (СПб., 1897. 2е выд.; 1902. 3е выд.), “Дапаможнік для вывучэння законаў супраціўлення будаўнічых матэрыялаў з дадаткам агульных пачаткаў тэорыі пругкасці цел” (СПб., 1868).
Вольга Гапонснка
Яцкевіч Мечыслаў
Яцкевіч Мечыслаў (26.3.1931, в. Бокшышкі Валожынскага пав. Навагрудскага ваяв., цяпер Іўеўскі рн Гродзенскай вобл.), доктар габілітаваны, літаратуразнавец, перакладчык, грамадскакультурны дзеяч, дыпламат.
3 1931 г. жыў у Вільні, дзе бацька працаваў слесарам. У 1938 г. М. Яцкевіч пайшоўу Віленскуюпачатковую школу № 11. У час Другой сусветнай вайны жыў у Вільні, потым — у Кямелішках (цяпер Астравецкі рн Гродзенскай вобл.), дзе закончыў сярэднюю школу. Вучыўся ў настаўніцкай семінарыі ў Тракай. У 1951 г. працаваў настаўнікам у Кямелішках. У 1951—1954 гт. праходзіў ваенную службу ў радах Савецкай Арміі ў Туркменіі. Пасля дэмабілізацыі вярнуўся ў Літву, дзе працаваў настаўнікам у Міцкунах каля Вільнюса. У 1954 г. ажаніўся і разам з сям’ёй выехаў у Польшчу. У 1956—1958 гг. выконваў абавязкі дырэктара сярэдняй школы, у 1958—1969 гг. быў дырэктарам дзіцячага дома. У 1961 г. закончыў настаўніцкія курсы ў Кшэшавіцах каля Кракава па спецыяльнасці педагогікаахова дзяцей. У 1966 г. закончыў рускае аддзяленне філалагічнага факультэта Варшаўскага універсітэта. У 1969 г. пераехаў у Ольштын, дзе ў 1969—1973 гг. быў генеральным сакратаром грамадскакультурнага таварыства “Паазер’е”. У 1973 г. пачаў працаваць у Вышэйшай педагагічнай школе ў Ольштыне. У 1975 г. у Варшаўскім універсітэце атрымаў званне доктара гуманітарных навук. У 1988—1998 гг. працаваў на кафедры ўсходазнаўства і балтыстыкі Універсітэта імя А. Міцкевіча ў Познані, дзе выкладаў гісторыю літоўскай літаратуры. У 1994 г. атрымаў навуковае званне доктара габілітаванага ў галіне параўнальнага літаратуразнаўства. 3 1994 г. працаваў ў Вышэйшай педагагічнай школе ў Ольштыне і ва Універсітэце імя А. Міцкевіча. 3 красавіка 1998 г. быў накіраваны на пасаду Генеральнага консула Рэспублікі Польшча ў Вільнюсе.
М. Яцкевіч актыўна займаецца навуковадаследчай працай. Апублікаваў 14 кніг і каля 450 артыкулаў, прысвечаных пытанням польскай, беларускай і літоўскай літаратур і культур. Перакладае творы беларускіх і літоўскіх пісьменнікаў. Неаднаразова бываў у Мінску, выступаў на навуковых кангрэсах і канферэнцыях беларусістаў.
ТэрэсаГолуб
ЗМЕСТ
I. Агульныя артыкулы
Бежанцы .................................
Беларускае рэлігійнае жыццё ў памежных краінах
Беларусы на Украіне......................
Беларусы ў Арменіі.......................
Беларусы ў Казахстане....................
Беларусы ў Кыргызстане...................
Беларусы ў Латвіі........................
Беларусы ў Літве.........................
Беларусы ў Малдове.......................
Беларусы ў Польшчы.......................
Беларусы ў Расіі (Расійскай Федэрацыі)...
Беларусы ў Эстоніі....................... Высылка..................................
Дыяспара беларуская......................
Дэпартацыя............................... Міграцыя................................. Натуралізацыя............................ Рэпатрыяцыя.............................. Эміграцыя................................
II. Арганізацыі, установы, падзеі
Аб’яднанне студэнтаўбеларусаў Літоўскага універсітэта імя Вітаўта Вялікага ў Каўнасе ’’Агніца”............................................. Асацыяцыя беларускіх студэнтаў ВНУ.................... Асацыяцыя “Святло Радзімы”............................ Асветнае таварыства беларусаў......................... “Бацькаўшчына”........................................ ....................
“Беларус” ................................................................. Беларускаўкраінскі камітэт помачы ахвярам вайны (Беларуская грамада) у Барнауле .. Беларускаэстонскае згуртаванне БЭЗ........................................ Беларускае аб’яднанне студэнтаў............................................ Беларускае вольнаэканамічнае таварыства ў Петраградзе..................... “Беларускае выдавецкае таварыства” ў Латвіі................................ Беларускае гістарычнае таварыства = Bialoruskie Towarzystwo Historyczne.... Беларускае грамадскакультурнае таварыства (БГКТ).......................... Беларускае грамадскакультурнае таварыства ў СанктПецярбургу (БГКТ)....... Беларускае дэмакратычнае аб’яднанне (БДА).................................. Беларускае згуртаванне палітычных вязняў і ссыльных у Вільнюсе................ Беларускае зямляцтва пралетарскага студэнцтва ў Кіеве......................... Беларускае культурнаасветнае таварыства (БКАТ) ў Каунасе (Коўне)............. Беларускае культурнаасветніцкае таварыства “Уздым” у г. Даўгаўпілсе (Латвія). Беларускае культурнае таварыства “Хатка” ..................................... Беларускае літаратурнае аб’яднанне “Белавежа”................................. Беларускае навуковакраязнаўчае таварыства ў Латвіі........................... Беларускае навуковакультурнае таварыства (БНКТ) ў Маскве..................... “Беларускае незалежнае выдавецтва”............................................ Беларускае пралетарскае студэнцкае зямляцтва.................................. Беларускае прэсбюро.......................................................... Беларускае сабранне........................................................... Беларускае студэнцкае зямляцтва ў Варонежы.................................... Беларускае студэнцкае зямляцтва ў Варшаве..................................... Беларускае студэнцкае зямляцтва ў Казані...................................... Беларускае студэнцкае зямляцтва ў Ленінградзе................................. Беларускае (ПаўночнаКаўказскае) студэнцкае зямляцтва ў РастовенаДоне....... Беларускае студэнцкае зямляцтва ў Саратаве.................................... Беларускае студэнцкае зямляцтва ў Смаленску................................... Беларускае студэнцкае зямляцтва ў Томску......................................
4
6
6
9
9
10
10
15
21
22
25
34
35
37
39
40
42
42
44
51
51
51
51
52
52
53
53
53
53
54
55
55
55
56
56
56
57
57
57
58
59
60
60
60
61
62
62
62
62
63
63
63
63
64
64
Беларускае студэнцкае зямляцтва ў Тыфлісе.................................................. 64
Беларускае таварыства дружбы і культурнай сувязі з замежнымі краінамі...................... 64
Беларускае таварыства па сувязях з суайчыннікамі за мяжой (Таварыства “Радзіма”)........... 65
Беларускае таварыства ў Петраградзе па аказанні дапамогі пацярпелым ад вайны............... 66
Беларускае таварыства Чырвонага Крыжа (БТЧК)............................................... 66
Беларускае таварыства Чырвонага крыжа ў Каўнасе............................................ 67
Беларускае цэнтральнае бюро пры Народным камісарыяце асветы РСФСР.......................... 67
Беларуская абшчына Львоўшчыны.............................................................. 67
Беларуская абшчына “Світанак”.............................................................. 68
Беларуская вучнёўская грамада.............................................................. 68
Беларуская гандлёвая палата ў Кіеве........................................................ 68
Беларуская грамада ў Коўне................................................................. 69
Беларуская народная грамада................................................................ 69
Беларуская нацыянальнапалітычная нарада ў Рызе (Рыжская нарада беларускай эміграцыі)...... 70
Беларуская рада ў Адэсе.................................................................... 70
Беларуская секцыя.......................................................................... 70
Беларуская секцыя пры Адэскім губернскім аддзеле народнай асветы........................... 71
Беларуская секцыя пры Смаленскім губернскім бюро народнай асветы........................... 71
Беларуская філія........................................................................... 71
“Беларуская хатка” ў Арле.................................................................. 71
“Беларуская хатка” ў Петраградзе........................................................... 72
Беларуская чыгуначная грамада ў Маскве..................................................... 72
Беларуская школа імя Францыска Скарыны ў Вільнюсе.......................................... 72
Беларускі аддзел пры Міністэрстве асветы Латвіі............................................ 72
Беларускі камітэт у Варшаве (Варшаўскі беларускі камітэт).................................. 73
Беларускі клуб у Маскве.................................................................... 73
Беларускі навуковалітаратурны гурток...................................................... 73
Беларускі народны універсітэт у Маскве..................................................... 74
Беларускі нацыянальны гурток у Багародзіцку (Тульская губ.)................................ 74
Беларускі нацыянальны камісарыят (Белнацкам, Белнакам)..................................... 74
Беларускі пададдзел Аддзела асветы нацыянальных меншасцей Народнага камісарыята асветы РСФСР................................................................... 75
Беларускі пасольскі клуб (БПК) у Варшаве................................................... 76
Беларускі цэнтр у Літве.................................................................... 76
Беларускі этнаграфічны музей у Гайнаўцы.................................................... 77
Беларускія дзяржаўныя настаўніцкія курсы................................................... 77
Беларускія секцыі РКП(б)................................................................... 77
“Бераг”.................................................................................... 78
КНІГІ ОНЛАЙН
