Краязнаўцы Віцебшчыны другой паловы XX - пачатку XXI ст.
біябібліяграфічны даведнік
Мікалай Півавар
Выдавец: Кнігазбор
Памер: 372с.
Мінск 2010
Адзін з ініцыятараў, арганізатараў і ўдзельнікаў экспедыцый па Полаччыне. Сярод іншых адзначым экспедыцыю, якая праводзілася з мэтай пошуку месца нараджэння беларускага паэта, удзельніка паўстання 1863 г. Ф. Тапчэўскага па маршруце ТуржэцПрудокБагародзіцкае Анту нава Будзішча Астраўляны Вусвіца Глыбачка Павулле (1992); экспедыцыю па тэрыторыях Себежскага і Невельскага пав. былой Віцебскай губерні па маршруце ДзёрнавічыАнінскСебеж—ІдрыцаВярбілава Пачаноўская гараГультаі Невель Стайкі (1999); экспедыцыю Полацк —Стайкі, якая рабілася з мэтай фіксацыі стану драўлянай царквы XVIII ст. на могілках, рэшткаў алтарнага роспісу, агляду могілак (2001); экспедыцыю з мэтай адшукаць фальварак Янатруда, дзе напачатку XX ст. жыў беларускі святар, полацкі вікарый Францішак Будзька, па маршруце Полацк Глушаніна Обаль
33
Мікалаёва Залессе (2001). Разам з С. Глушковым браў удзел у экспедыцыі, арганізаванай сябрамі таварыства «Артавіта» пад кіраўніцтвам супрацоўніка ННАЦ С.П. Віцязя для вывучэння каменнага комплексу на Яновым возеры і даследавання рытуальных камянёў вакол азёраў Чарсвяты, Атолава, Пола, Крывое, Павулле, Гомель. па маршруце Полацк —Заскаркі — Усомля Гомель Бікульнічы Сарочына Чарсвяты Казьяны Загор’е Турасполле Горы Пола Усая Дубраўка Краснае Цётча Гарбаціца Адворня (2022.06.1996).
Арганізаваў выставу ў парафіі Св. Язафата ў Полацку «Гісторыя грэкакаталіцкага друку» (3.06.2001), якая была спалучаная з прэзентацыяй выданняў выдавецтва «Сафія».
Mae ненадрукаваныя матэрыялы: «Ян Чачот і Падзвінне», «Да аўтарства гравюры Выгляд калегіі айцоў езуітаў у Полацку"’», «Полацак Беларускі (культурнае жыццё пач. XX ст.)».
Тв.: Кнігі: Вянокакафістаў/уклад. і прадм. М. Баўтовіч. — Полацк. Полац. грэкакатал. грамада, 1999. 264 с Полацк' грэкакатал. рэлігійн. грамада. 1999. — 385 с.; Пануцэвіч В. Сьвяты Язафат, архіяпіскап полацкі / уклад і прад М Баўтовіч. — Полацк: Сафія, 2000. — 274 с.; Полацкія пакутнікі: збор дакумэнтаў / уклад. і прадм. М. Баўтовіч. — Полацк: Сафія, 2000. — 92 с.; Архіў уніяцкіх мітрапалітаў: дакументы да гісторыі царквы ў Беларусі XVIXX стст. у фондах гістарычных архіваў Украіны: даведнік/ БелНДІДАС. Полац. грэкакатал. грамада; склад. С. I. Паўловіч, Т. М. Мальцава: навук. рэд. М. Ф. Шумейка, М. М. Баўтовіч. — Мн.: БелНДІДАС; Полацк: Грэкакатал. рэлігійн. грамада, 2001. — 162 с.; Архіў уніяцкіх мітрапалітаў: дакументы да гісторыі царквы ў Беларусі XVIXX стст. у фондах гістарычных архіваў Літвы і Расіі. даведнік / БелНДІДАС. Полац. грэкакатал. грамада; склад. С. I. Паўловіч, Т. М. Мальцава: навук. рэд. М. Ф. Шумейка, М. М. Баўтовіч. — Мн.: БелНДІДАС; Полацк: Грэкакатал. парафія сьвятапакутніка Язафата, 2005. —166 с.; Эпісталяцыя Сьвятога Язафата: збор дакумэнтаў / уклад. і прадм. М. Баўтовіч. — Полацк: Грэкакаталіцкая парафія Сьвятапакутніка Язафата, 2006. — 144 с.: Дэйніс І.П. Полацкая даўніна / уклад., прадм. і камент. М. Баўтовіч.— Мн.: Медысонт, 2007. — 330 с. . .
Артыкулыўнавуковым друку: Праблематыка этнагенэзу палачанаў // Беларусь у сістэме трансеўрапенскіх сувязяў у 1 тысячагоддзі н.э.: тэзісы дакладаў і паведамленняў. — Мн., 1996. — С. 1721; Балтызмы ў беларускіх гаворках як адзнака этнічных працэсаў // Псторыя і археалогія Полацка і Полацкай зямлі, матэрыялы канферэнцыі. — Полацк, 1998. — С. 3139; Гімнаграфічная спадчына Ф. Скарыны й С. Полацкага // Снмеон Полоцкмй: Мпровоззренне, обідественнополнтнческая н лптературная деятельность: матерпалы. — Полоцк, iggg —с 1426; Гімнаграфія Францыска Скарыны і Сімяона Полацкага: Рознасць падыходаў да апрацоўкі// Albaruthenica № 20, а таксама на сайце http://www.lingvo.minsk.by/mab/@book/BOOKS/Albaruthenica/AB_ 20/ AB 20.pdf; Эпісталяцыя архібіскупа полацкага Язафата Кунцэвіча // Гісторыя і археалогія Полацка і Полацкай зямлі: матэрыялы. — Полацк, 2002. — С. 713; 3 досьледаў эпісталяцыі архібіскупа Язафата Кунцэвіча // Sztuka sakralna і duchownosc pogranicza polskoukrainskiego na Lubelszczyzznie. — Lublin, 2005. — S. 5261; Асоба канцлера Льва Сапегі (паводле ліста ад 12.03.1622 да полацкага архібіскупа Іасафата Кунцэвіча) // Леў Сапега (15571633) і яго час: збор артыкулаў. — Гродна, 2007. — С. 382391; Гэральдычная гісторыя Полацку // Матэрыялы гісторыкакраязнаўчай канферэнцыі. Да 80годдзя Полацкага краязнаўчага музея / уклад. В.Д. Краско. — Полацк: НПГКМЗ, 2008. — С. 1531; Дарогі Торвалада Кодрансана // Гісторыя і археалогія Полацка і Полацкай зямлі, матэрыялы. — Полацк, 2009. — С. 1529.
Артыкулы ў часопісах, бюлетэнях: Ліст мітрапаліта А. Шаптыцкага кардыналу Э. Цісэрану пра стан беларускае царквы (1943): [пераклад, падрыхтоўка, каментары] // Абвесьнік полацкае парафіі Сьв. Язафата «ЕОФІА» —1995. — № 3. — С. 18; Грэкакаталіцкая царкваўБеларусі 15961996: Гісторыя і сучасны стан// Царква. — 1996. — № 34. — С. 25; Забраны край: [Себежскі і Невельскі пав.] // Спадчына. — 2000. — № 1. — С. 200207; «Парашутысты» невядомага цэнтру: [аналіз мемуараў П. Ільінскага «Тры гады пад нямецкай акупацыяй у Беларусі»] //ARCHE. — 2004. — № 3. — С. 247248; Горад сэрца //ARCHE. 2006. № 6.
С. 422432; Цуд Святога Казіміра пад Полацкам: [падзеі вайны 1518 г.] // Наша Вера. — 2008. — № 1. — С. 4446; 20 гадоў дэмакратычнага руху ў Полацку //ARCHE. — 2009. — № 4. — С. 356364.
Артыкулы ў перыядычным друку: Некалькі заўвагаў і дапаўненьняў: [пра падрыхтоўку да святкаваньня 500 год Скарыны] // СК. — 1989. — 10 чэрв. — С. 3; Помнік Я. Журбе // ЛІМ. — 1989. — 29 верас. — С. 4; Закаханых у Бацькаўшчыну цяжкасці не засмучаюць: [клуб «Вытокі»] // СК. — 1990. — 1 жніўня. — С. 2; Зазірнем у гісторыю: [храм Св. Сафіі] // СК. — 1990. — 6 жніўня. — С. 1; He культаваць старыя дагматы Адкрыты ліст айцу М.М. Уляхіну: [рыторыка адносна імя і канфесійнай прыналежнасці Ф. Скарыны] // СК. — 1990 _ № 98. — С. 3; Назвы і шыльды: [пра беларусізацыю назваў] // СК. — 1990. — 25 снеж. — С. 3: Вернем гістарычную памяць: [гарадская тапаніміка] // СК. — 1991. — 2 крас. — С. 2; Вернем гістарычную памяць // ПВ. — 1991. — № 47. — С. 2; Яшчэ раз пра Унію: [подпісы Камлыга, Макарэвіч, Скрыпка] // СК. — 1991 _ 11 чэрВ. _ с. 2; 1812 год на Беларусі// ПВ. — 1992. — 4 жніўня. — С. 3; Сустрэча з Радзімай праз паўстагоддзя: [прыезд К. Акулы] // ПВ. — 1992. — 14 жніўня. — С. 2; Ня толькі барацьба з ворагам. [1812] // НГ (НвП). —1992. — 28 жніўня. — С. 3; Святы абавязак: [пра захаванне могілак] // ПВ. — 1992. — 1 верас. — С. 3; Да энцыклапедыі далекавата: [рэц. на кнігу «Архітэктура Беларусі»]//ЛІМ. —1993. — 22 кастр — С._11; Яшчэ пра «Фэльку з Рукшэніц» // ЛІМ. — 1994. — 19 жніўня. — С. 4; Гісторыя аднаго будынка. [Сафіпскі базыльянскі манастыр] // НГ (НвП). — 1992. — 8 верас. — С. 3; Жыцьцё Св. Параскевьі: [пераклад. апрацоўка, каментары паводле I. Сцябельскага] // Царква. — 1998. — № 2. — С. 1213;_Майдэборскаму праву Полацка — 500 год // Хнмнк. — 1998. — 7 ліп. — С. 2; Самакіраваньне: Эўрапейская традыцыя. 500м угодкам былых полацкіх вольнасьцяў прысьвячаецца // Інфіармацыйны бюлетэнь Наваполацкай рады БНФ _ 1998. — №2. —С. 23; Першая прыступка да мартыралёгу: [рэц. на кнігу «Страчаная спадчына»]// Полацкая ініцыятыва (Полацк). — 1998. — № 2. — С. 2,4; Расіца: Смерцю смерць перамогшы: [пра святароў Ляшчэвіча і Кашыру]// Царква. — 1999. — № 2. — С. 1011, 13; Паведамленне пражорсткія злачынствы, учыненыявялікім князем Маскоўскім... 11 і 12 ліпеня 1705году...: [забойства базыльянаўу Полацку, паводле рукапісу з французскай Нацыянальнай бібліятэкі з тлумачэннямі] // Царква. — 1999. — № 2. — С. 1213; Нашыя сьвятыні ў Расеі: [храмы Невельшчыны і Себешчыны] // Царква — 2000. — № 2. — С. 1415, Асоба эўрапэйскага маштабу: [Фларыян Грабніцкі] // ПК. — 2003. — № 4. — С. 34, 6; Постаць эўрапэйскага маш
34
1?^' ІФ5лшІЯН ГрабніцкД// Царква. — 2004. — № 1. — С. 1214; Нябесны апякун Полацка: [геральдыка]// рР — ZUU4. — № 5. — С. 12; Нецывілізаванасьць: [стан аховы помнікаў у Полацку] // Тамсама — С 34' Наша традыцыя самакіраваньня // ПКр. 2004. № 8. С. 58; Патрэба ў грунтоўнасьці і праўдзівасьці: паштовы двор у Полацку] // // ПКр. — 2004. — № 9. — С. 2; У Калінінградзе асьвячаны помнік Скарыну: [пра ўрачыстасці з нагоды]// Царква. — 2005. — № 2. — С. 15; Сьвяты Язафату Сусьветным сеціве: [агляд Mai^eH^',nRaLl' выяваЎ) ^ ^ ПКр. — 2005. — № 16. — С. 46; Дзень волі ў Караляўцы // ПКр — 2005 —
~S' 4; Петровское наследне // ПКр. 2005. № 13. С. 3; Памяці пісьменніка й патрыёта // ПКр' 4UU8. — № 15^— С._5; Map янскія ўрачыстасці: [былы марыянскі манастыр у Друі] // Тамсама; Шанаваньне Фьвятога Язафата ў сьвеце: [аб’екты, структуры, які носяць яго імя] // ПКр. — 2005. — № 18. — С. 59' Прэзэнтацыя гістарьічнага часопіса // Тамсама. — С. 1; Рэзідэнцыя полацкіх уладык: [палац у Струнні] // ° . № 3. — С. 11; ПолацакПскоў: Апошняя чыгунка імпэрыі: [рэц. на артыкул В. Мудрова]// НН. — 2008. — 4 верас. — С. 10. J r J
... ІНТэрнзтартыкулы: (тэксты артыкулаў размешчаны на сайтах «Радзіма майго духу», рэжым доступу:
Гчп2ІТа'°л? f а таксама ГА «Усяслаў Чарадзей», рэжым доступу: http://charadziej.
org/Bel/Culture/Vytoki/vytoki001.html і інш.); Балтызмы ў беларускіх гаворках. як адзнака этнічных працэсаў' I Іаведамленьне пра стан рэчаў у Масковіі, пакорліва дасланы ў 1707 годзе Яго Вялебнасьці місыянэрам з Масквьг [фрагмэнт кніп «Полацкія пакутнікі»]; Экслэдыцыя па маргінальных беларускіх тэрыторыях' млсьТ?фІЯФСкаР.ЬІНЫ Полацкага: Рознасьць падыходаўдаапрацоўкі: [тэкстдакладу на III канфэрэнцы’і МАЬ], Іолацкая даўніна, Полацкая традыцыя самакіраваньня; Прывілей месту Полацкаму на майдборскае права ды інш. вольнасьці; Фларыян Грабніцкі. Асоба эўрапэйскага маштабу; Полацкая гэральдыка; Дарогі Юрвалада Кодрансана; Вулкі й Камяніцы; Полацкія могілкі; Калектыўная (Муміна); Экімань; Экіманскіямогілкі; Церковь Ов Юряя. д. Экнмань, Струньня; Крыжаўзьвіжанская царква ў Струньні; Палац полацкіх архібіскупаў у Струньні; Валова азярцо ў Полацку; Абарончая лінія Полацка 19421944; Варонічы; Варанецкае замчышча Двор Лісоускіху Варонічах; Захарнічы; Сядзіба Хруцкіх у Захарнічах; Горад сэрца //Сайт часопіса ARCHE. — Рэжым доступу: arche.bymedia.net.6/bautovic606.htm; Горад майго сэрца // Сайт «Латвійскае таварыства оеларускан культуры "Сьвітанак”». — Рэжым доступу: www.svitanak.lv/public/?id=81&ln=br&news id=346 Пра апошнюю чыгунку імпэрыі мог бы расказаць Янка Купала: [водгук на артыкул В. Мудрова] //Сайт газеты «НН». — Рэжым доступу: www.nn.by/index.php?c=ar&i=19475.
КНІГІ ОНЛАЙН
