Краязнаўцы Віцебшчыны другой паловы XX - пачатку XXI ст.
біябібліяграфічны даведнік
Мікалай Півавар
Выдавец: Кнігазбор
Памер: 372с.
Мінск 2010
Тв.: Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej. — Wyd. 2. — Cz. 1. Wielkie Ksiestwo Litewskie, Inflanty, Kurlandia. — T. 1. Wojewddztwa minskie, mscislawskie, potockie, witebskie. — Wroclaw: Ossolineum, 1996. — 335 s; Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej. — Wyd. 2. — Cz. 1. Wielkie Ksiestwo Litewskie, Inflanty, Kurlandia. — T. 4. Wojewodztwo wilenskie. — Wroclaw: Ossolineum, 1993. — 547 s.
26
БАБРОВІЧ НІНА АЛЯКСАНДРАЎНА (10.01.1969, в. Стары Лепель Лепельскага раёна Віцебскай вобл.), краязнаўца. Скончыла мастацкаграфічны факультэт ВДПІ (1991). Працавала ў Лепельскім доме рамёстваў (1992—1997), ВАКМ (1997—2005), Віцебскім раённым гісторыкакраязнаўчым музеі (2005—2008). выставачным цэнтры «Задзвінне» (з 2008).
Займаццакраязнаўчымі даследаваннямі пачала. працуючы ў Лепельскім доме рамёстваў. Асноўныя кірункі краязнаўчых росшукаў: народны касцюм і тэкстыль Віцебшчыны. Удзельнік шматлікіх навуковых канферэнцый. Аўтар шэрагу артыкулаў у навуковым друку на тэму ткацтва і традыцыйнай матэрыяльнай культуры Віцебскага Паазер’я. Прынялаўдзел у стварэнні некаторых экспазіцый па профілю дзейнасці Лепельскага дома рамёстваў. ВАКМ, ВРГКМ. Брала ўдзел у этнаграфічных экспедыцыях па Аршанскім, Віцебскім,
Гарадоцкім, Дубровенскім, Лепельскім раёнах Віцебскай вобл. і некаторых раёнах Магілёўскай вобл. Падтрымлівае адносіны з інстытутам мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору НАН Беларусі, БелДІПК, Музеем старажытнай беларускай культуры, ВАКМ, шэрагам раённых музеяў і Дамамі рамёстваў Віцебскай вобл., ГА «Экалагічны агратурызм». Mae ненадрукаваную работу «Сялянская мода ад мінулага да сучаснага», заснаваную на матэрыялах дзённікаў экспедыцый, якія ладзіліся па Віцебшчыне.
Тв: Артыкулы у навуковым друку: Народны касцюм // Традыцыйная мастацкая культура беларусаў' у 6 т. Т. 2. Віцебскае Падзвінне / Т.Б. Варфаламеева, А.М. Боганева, М.А. Козенка [і інш.]; склад. Т.Б. Варфаламеева. — Мн.: Бел. навука, 2004. — С. 797827; Захоўванне мясцовых традыцый у ручным ткацтве (з вопыту працы гуртка «Ткацтва» Лепельскага дома рамёстваў) // Матэрыялы абласной навуковапрактычнай канферэнцыі «Ручнікякувасабленнетрадыцыйнай культуры беларусаў», Віцебск, 2931 кастрычніка 1996 г. Каталог выставы «Віцебскі ручнік». — Віцебск, 1998. — С. 2932, 3990; Застаўся ў хаце «багавік»...: па матэрыялах экспедыцыі ВАКМ у Гарадоцкі раён // Ручнік у прасторы і часе: матэрыялы Міжнар. навук.практ. канф., 19—20 ліст. 1998 г. / агул. рэд. В.А. Лабачэўскай. — Мн.: БелІПК, 2000. — С. 156—160' Народный костюм: Сохраненне н нзученне траднцнй // Нтогн НМР 2001: тезнсы докладов VI (51) научной конференцнн студентов, магнстрантов н аспнрантов. — Внтебск: ВГУ, 2002. — С. 56; Вклад старообрядцев в нсторню культуры: по матерпалам собраннй ВАКМ // Старообрядчество как псторпкокультурный феномен // Матерналы Международной научнопрактяческой конференцнн «Старообрядчество как нсторнкокультўрный феномен», г. Гомель, 2728 февраля 2003 г. — Гомель: ГГУ, 2003. — С. 2831; Існаванне традыцый і жыццёвыя змены: да пытання нівеліравання адзення сялянак на Віцебшчыне ў канцы XIX пач. XX ст. // Мсторня п культура Европы в контексте становлення н развнтмя регяональных цнвнлнзацнй н культур: Актуальные проблемы мз псторяческого прошлого н современностм; матерпалы международной научнотеоретмческой конференцмн, 3031 октября 2003 г. — Внтебск: ВГУ, 2003. — С. 140141; Экамузей як экасістэма традыцыйнага складу жыцця селяніна: Да праблемы захавання асяроддзя ў кантэксце экалагічнай культуры // Міжнародны экалагічны досвед і яго выкарыстанне на Беларусі: зборнік навуковых артыкулаў. Віцебск: ВФ УА ІСВ, 2003. С. 1721; XX стагоддзе — ад асобы вясковай равесніцы: Да пытання нівеліравання традыцыннага адзення сялянак на Паазере //Женіднна. Образованне. Демократня: матерналы 5й международной межднсцнплннарной научнопрактнческой конференцнн, 67 декабря 2002 г. — Мн.: ЖІ4 «ЭНВІ4ЛА», 2003. — С. 394397; (разам з П. Падгурскім) Версія фрагментарнахраналагічнай рэканструкцыі гендэрназнакаваэтнічнай сістэмы язычніцкай духоўнай і матэрыяльнай культуры Паазер'я //Женіднна. Образованяе. Демократня: матерналы 6й международной межднсцнплннарной научнопрактмческой конференцнн 1920 декабря 2003 г. — Мн.: ЖН «ЭНВШІА», 2004. — С. 228232; Рэканструкцыя адзення сялянак на аснове Дубровенскага строя Віцебшчыны XIX ст. для камедыі «Несцерка» НАДТ імя Я. Коласа // 90 год Віцебскаму абласному краязнаўчаму музею: матэрыялы навуковай канферэнцыі, Віцебск, 3031 кастрычніка 2008 г. / рэдкал.: Г.У. Савіцкі [I інш.]. — Мн.: Медысонт, 2009.— С. 97105.
Артыкул у перыядычным друку: Тканіна... мара I надзея//ЛК— 1997.— № 2425 — С 5
Літ.: Анкета «Краязнаўцы Віцебшчыны». Бабровіч Н.А. (15.06.2006) //Асабісты архіў М.В. Півавара
БАГАМАЗАЎ УЛАДЗІМІР СЯМЁНАВІЧ (26.10.1948, г. Акмалінск), музейны работнік. СкончыўСШ №5 г. Оршы (1967), Маскоўскае вышэйшае пагранічнае каманднае Чырвонасцяжнае вучылішча КДБ СССР, Маскоўскую ваеннапалітычную акадэмію імя У1. Леніна. Служыў на Далёкім Усходзе, у Забайкальскай пагранічнай акрузе, Афганістане. У 1983 г. выйшаў у адстаўку. Працуе дырэктарам Мемарыяльнага музея Героя Савецкага Саюза К. Заслонава ў Оршы.
Цікавіцца гісторыяй і геаграфіяй роднага краю пачаў са школьных гадоў. Аднак больш сур ёзна краязнаўствам стаў займацца пад час працы ў музеі. Вывучае гісторыю Вялікай Айчыннай вайны. Аўтар некалькіх артыкулаў па гэтай тэме ў БГЭ, кнізе «Памяць» г. Оршы і Аршанскага раёна, даведачных выданнях, мясцовым перыядычным друку. Аўтар біяграфічнага нарыса пра К.С. Заслонава, даведніка па музеі К.С. Заслонава. Аўтар
27
гісторыкадакументальнага нарыса«Орша в Велнкой Отечественной войне 1941—1945», выдадзенага аршанскім аддзяленнем БДТАППК. у якім апісаны подзвігі землякоў, змяшчаюцца дакументы і матэрыялы па тэме даследавання, спісы памятных мясцін Оршы, звязаных з падзеямі вайны. спіс помнікаў савецкім воінам, падпольшчыкам і партызанам.
Тв.: Кнігі: Меморнальный музей К.С. Заслонова: путеводнтель. — Мн.: Полымя, 1989. — 75 с.; Орша в Велнкой Отечественной войне 19411945: краткнй документальнонсторнческнй очерк. — Орша: Оршанская тнпографпя, 1994. — 115 с.; Константмн Заслонов: краткнй бпографнческнй очерк. — Орша: Оршанская тмпографмя, 1996. — 88 с.
Артыкулы ў знцыклапедыях і кнізе «Памяць»: Заслонава К.С. музей // ЭГБ. Т 3. — Мн.: БелЭн, 1996. — С. 413; Акупацыйны рэжым // Памяць: Гісторыкадакументальная хроніка Оршы і Аршанскага раёна: у 2 кн. Кн. 1, — Мн.: БелЭн, 1999. — С. 307308; Падлольны і партыз. рух// Тамсама. — С. 311334; Вызваленне Аршанскага раёна ад нямецкафашысцкіх захопнікаў // Тамсама. — С. 358362.
Артыкулы ў мясцовым перыядычным друку: Легендарны герой: [К. Заслонаў]//ВР. — 1985. — № 4. — С. 3; Памятная кніга чалавецтва // ЛП. —1985. — № 77. — С. 4; Праўда пра адзін бой: [К. Залонаў] // ЛП. — 1990 _ № 4. _ с. — С. 2; Лёс ветэрана: [К.В. Грышчанкаў] // АГ. — 2000. — № 132. — С. 2.
Літ.: Нванова С.Г. Оршанскне краеведы: бнографнческмй справочннк. — Орша, 2002. — С. 7.
БАГДАНОВІЧ ГАЛІНА ВАСІЛЬЕЎНА (26.11.1948, в. Ізабеліна Лепельскага раёна), музейны работнік. СкончылаПолацкае педагагічнае вучылішча(1968). Працавала настаўніцай Плінскай СШ Ушацкага раёна (19681972), навуковым супрацоўнікам, ст. навуковым супрацоўнікам, гал. захавальнікам фондаў Ушацкага музея народнай славы імя У.Е. Лабанка (з 1972). Даследуе жыццё і дзейнасць знакамітых землякоў.
БАГАМОЛАЎ МІХАІЛ МАЙСЕЕВІЧ (11.06.1922, в. Капусціна Дабрамысленскага с/с Лёзненскага раёна Віцебскай вобл. — 2001), педагог. краязнаўца. Скончыў СДПІ (1967). Працаваў настаўнікам гісторыі ў Дабрамысленскай СШ Лёзненскага раёна.
Вывучаў падзеі Вялікай Айчыннай вайны на тэрыторыі раёна, гісторыю вёскі і наваколляў у савецкі час. Працаваў з дакументамі ў архіве, праводзіў апытанні мясцовых жыхароў, перапісваўся з ветэранамі, рэканструяваў падзеі Вялікай Айчыннай вайны на Лёзненшчыне. На аснове сабраных матэрыялаў стварыў школьны музей баявой славы. З’яўляўся кіраўніком гуртка «Чырвоных следапытаў» Дабрамысленскай СШ, які актыўна дзейнічаў амаль палову стагоддзя (1947 пач. 1990х гг.). За гэты час праз школу патрыятычнага выхавання прайшло больш за500 вучняў. Адшукаў аднаго з нешматлікіх, які застаўся жывы, чырвонагвардзейцаў першага Дабрамысленскага атрада П.І. Сарокіна, першага старшыню арганізаванага ў 1930 г. кал
гаса «Чырвоны Кастрычнік» М.М. Кухарэнку і іншых цікавых людзей, якія пакінулі след у гісторыі Дабрамысляў. Аўтар артыкулаў у мясцовым перыядычным друку.
Тв.; Ганаровы грамадзянін Дабрамысляў: [М.Д. Барынаў] // СП (Л). — 1990. — 13 сак. — С. 3; Снайпер Маша Шварц // СП (Л). — 1995. — 1 ліп. — С. 3; Участвовал в штурме Знмнего: [К.В. Казакоў] // СП (Л). — 2000. — 4 ліст. — С. 1,2; Стала девушка снайпером // СП (Л). — 2000; Тут пачынаўся яе баявы шлях: [Н.С. Новікава] // СП (Л). — 2005; В прнцеле снайперской вннтовкн: [К.П. Пятрова] // СП (Л).
БАЙНОВА (Хайкіна) МАРЫЯ ЛЬВОЎНА (15.09.1909, х. Зацішша Магілёўскага пав. Магілёўскай губ. (цяпер Грабянёўскага с/с Магілёўскага раёна)), гісторык, архівіст. 3 сям’і сялян. Скончыла гіст. факультэт Маскоўскага педагагічнага інстытута імя К. Лібкнехта (1935). Працавала на макароннай фабрыцы, інструментальнамеханічным заводзе, гарбарным заводзе ў Таганрогу (1926), настаўніцай у СШ Хабараўска. а потым Масквы (19351938), навуковым супрацоўнікам ІДэнтральнага архіва Чырвонай Арміі (1938—1941). У час Вялікай Айчыннай вайны і першыя пасляваенныя гады пражывалаў Краснаярскім краі, працавала на розных работах у Салікамску і Канску. Пераехалаў Віцебск (1948), працавала ў ДАВВ начальнікам аддзела дарэвалюцыйных фондаў, загадчыкам чытальнай залы, нам. начальніка архіва, ст. навук. супрацоўнікамархеографам аддзела выкарыстання і публікацыі дакументаў (19481965).
28
Зрабіла значны ўнёсак у адраджэнне ДАВВ у пасляваенны перыяд. Маючы вялікі практычны вопыт, праводзіла работу па выяўленні і археаграфічнай апрацоўцы дакументаў для зборнікаў «Велпкая Октябрьская соцналнстнческая революцпя в Белоруссіш» (1957), «Комнтеты бедноты Белорусснн» (1958), «Революцнонные комнтеты БССР»(1975), выконвала вялікую работу па папулярызацыі архіўных дакументаў. Падрыхтавала каля 20 артыкулаў для публікацыі ў газетах, атаксамарадыёперадачы на тэмы «Першы акруговы з’езд ударнікаў», «Першыя здраўніцы», «Новыя дакументы пра Фабрыцыуса», «Дружба народаўбратоў» і інш.
КНІГІ ОНЛАЙН
