Краязнаўцы Віцебшчыны другой паловы XX - пачатку XXI ст.
біябібліяграфічны даведнік
Мікалай Півавар
Выдавец: Кнігазбор
Памер: 372с.
Мінск 2010
Дт: КісялёЎ г Шлях да ісціны: [водгук на арт. «Яшчэ пра «Фэл ьку з Рукшэніц»] // ЛІМ. — 1994. — 9 верас. — С. 8; Віцязь С. «Каменны комплекс на Янавым возеры» // БД. — 1997. — № 6. — С. 150155; Пазьнякоў В Інвентар вывезенага у Расею: [рэц. на кнігу «Архіў уніяцкіх мітрапалітаў Т. 1»]//НН. —1999. — 29ліст. — С. 7:
СтаРабеларускія рэлігійныя гімны: [водгук на кнігу «Вянок акафістаў»] // ВК. —1999. —10 снеж. — С. 2; Кроква В. Пацярпелі за веру: [рэц. на кнігу «Полацкія пакутнікі»] // НН. — 2000. — 7 жніўня' Творчасць вяртаецца на Беларусь: [рэц. на кнігу «Сьвяты Язафат»] // НСл. — 2001. — 23 мая. — С. 4; Сцяпанаў Ю Кніга пра сьвятога Язафата: [рэц. на кнігу «Сьвяты Язафат»] // Царква. —2001. — № 1. — С. 15’ Шарах М. ПРэ(энтаЦЬІЯ вьідавецтва «Сафія» // Царква. —2001. — № 2. — С. 5; Лазавы А. Насьледуючы асьветнікам: м. Ьаутовіч] // Полацкі край (Бюлетэнь Полацкіх недзяржаўных арганізацыяў). — 2004. — № 8 — С 4' Усошын Я_ Перапіска Я. Кунцэвіча і Л. Сапегі: Сапраўднае і сфальшаванае: [рэц. на кнігу «Эпісталяцыя Сьвятога Язафата»]//Царква. — 2006. — № 4. — С. 19; Усошын Я. Памяці пакутніка: [пра кнігу «Эпісталяцыя Сьвятрга Язафата»] // Наша Вера. — 2007. — № 1; Яскар А. Колькі каштаваў хлеб у 1905 г.?: [кніга «Полацкая дауніна»] // НП._— 2008. — № 5. — С. 3; Красоўская А. Дасягальная «Полацкая даўніна»: [прэзентацыя кніп «Полацкая дауніна» у Наваполацку] // Сайт «Ximik.lnfo». — Рэжым доступу: http://ximik.info/modules. php?name News&filearticle&sid1980; Анкета «Краязнаўцы Віцебшчыны». Баўтовіч М.М. (22.11 2006) // Асабістьі архіў М.В. Півавара; Анкета «Краязнаўцы Віцебшчыны». Баўтовіч М.М. (3.12.2008): [электронны рэсурс] // Тамсзма.
БЕЛІЦКАЯ ЛЮДМІЛА ІВАНАЎНА (19.04.1944, г.п. Лёзна Віцебскай вобл.), краязнаўца. Скончыла Глыбоцкую СШ № 2 (1960), фізікаматэматычны факультэт ВДПІ (1967). Працавала настаўніцай у г. Мезень Архангельскай вобл. (19701979). г. Віцебску (19791985). праграмістам ПКБ ACK (1985—1996), кіраўніком краязнаўчага гуртка пры BAААППДІП (19962006).
Краязнаўствам стала займацца. калі пачала працаваць ў ВАААППДіП (1996). Займаецца вывучэннем гісторыі і культуры г. Віцебска. Разам з членамі гуртка брала ўдзел у шэрагу рэспубліканскіх і абласных конкурсаў, канферэнцый краязнаўчай тэматыкі. Падтрымлівае кантакты з некаторымі беларускімі і замежнымі грамадскімі арганізацыямі, з якімі
ладзіць супольныя праекты: «Экадом», «Новая плынь», «Зялёны крыж», віцебскім аддзяленнем фонду Л. Сапегі, «Камунікат», кафедрай славянскіх моў Варшаўскага ўніверсітэта.
Mae шэраг рукапісаў, сярод якіх; «Замкі Віцебска», «Віцебск часоў Рэчы Паспалітай», «Віцебск у складзе Расіі», «Віцебск часоў Шагала», «Пацыфісцкая прагулка па Віцебску», «Літаратурная прагулка па Віцебску», «Памяці нашых пакутнікаў», «Помнікі, якіх няма»' «Хронологпя Вмтебска», «Нсторня репресснй, днскрнмннацнм н гоненнй в Внтебске», «06іцая оценка современного оошества с точкн зренпя соблюденпя прав человека на прнмере Внтебска», «Археологня без раскопок». Намаганнямі гурткоўцаў праводзяццаакцыі праекта «Помнікі, якіх няма». Пры падтрымцы /ЛТРцэнтра разам з гурткоўцамі распрацавала сайт
35
у інтэрнэце «Vitebskhronos», прысвечаны храналогіі гісторыі Віцебска. дзе змешчаны некаторыя матэрыялы, падрыхтаваныя гурткоўцамі.
Тв.. [Запрашэнне на акцыю памяці ахвяр рэпрэсій у Віцебску 14.11.2002] // ВК. — 2002. — № 87. — С. 3.
Літ.: Анкета «Краязнаўцы Віцебскай вобл.». Беліцкая Л.І. (17.08.2006) // Асабісты архіў М.В. Півавара.
БІРУКОЎ B1KTAP МІКАЛАЕВІЧ (28.04.1956, в. Бук Талачынскага раёна Віцебскай вобл.), журналіст. Скончыў філал. факультэт Брэсцкага педагагічнага інстытута (1977). Працуе гал. рэдактарам газеты «Наша Талачыншчына».
Даследуе ар.хітэктуру палацавапаркавых комплексаў краю, побытавую гісторыю Талачыншчыны. Свядома займацца краязнаўствам пачаў падуплывам К.І. Рамановічаў 1997 г. Аўтар шматлікіх матэрыялаў краязнаўчага характару ў газеце «Сцяг Ільіча» («Наша Талачыншчына»), нарысаў пра вёскі Талачынскага раёна. «Чалавек года Віцебшчыны 2008».
Тв.: Высокагарадзецкія падпольшчыкі // СІ. — 1996. — № 45. — С. 2; Ці быць званам манастыра: [помнік гісторыі] // СІ. — 1998. — № 25. — С. 2; I ў правінцыі ёсць свае таленты і творцы: [Ю.В. Палякоў] // СІ. — 1999. —
№ 1. — С. 2; Да новых друцкіхтаямніц: [інтэрв'ю з В.М. Ляўко] // СІ. —1999. — № 28. — С. 2; Святыні роднае зямлі: [былыя маёнткі] // СІ. —1999. — № 55. — С. 2; (разам з К Рамановічам) Прыгажосць зямлі і нябёсаў: [рэшткі палацаў на Талачыншчыне] // СІ. — 2000. — № 47; Найвялікшы скарб зямлі — яе людзі: [Друцк] // СІ. — 2000. — № 14. — С. 2; Сцяжынкі новых адкрыццяў: [Друцк] // СІ. — 2000. — № 31. — С. 4; Коласава: [вёска ў Талачынскім раёне] // НТ. — 2003. — № 21. — С. 2; Замошша: [вёска ў Талачынскім раёне] // НТ. 2003. — № 27. — С. 2; Станцыя цыганская: [цыганы ў Талачыне] // НТ. — 2003. — № 42. — С. 2; Родны кут: [кузня ў в. Славені] // НТ. — 2003. — № 89. — С. 2; Воўкавічы: [вёска ў Талачынскім раёне] // НТ. — 2004. — № 4. — С. 2; Лемніца: [вёска ў Талачынскім раёне] // НТ. — 2004. — № 45. — С. 2; Няклюдава: [вёска ў Талачынскім раёне] // НТ. — 2004. — № 65. — С. 2; Слаўнае // НТ. — 2004. — № 69. — С. 2; Абольцы II НТ. — 2004. — № 103. — С. 2; Усе ў адным страі: [браты Хірэвічы] // НТ — 2004. — № 37. — С. 2; Трагічны лёс партызанскай сям'і // НТ. — 2005. — № 9. — С. 3; 3 нагоды жалобы; [К. Рамановіч] // НТ. — 2005. № зз. _ с. 2; Наша мінуўшчына — гэта кожнага з нас пачаткі: [помнікі даўніны на Талачыншчыне] // НТ. — 2005 — № 6465 — С. 4; Замошша // НТ. — 2005. — № 7374. — С. 3; Такіх месцаў у нас няшмат: [ур. Скрыпуцёва] // НТ. — 2005. — № 85. — С. 4; Абольцы // НТ. — 2005. — № 86. — С. 2; Радзіма пачынаецца з роду// НТ. — 2006. — № 8. — С. 1; Пагорак памяці: [ур. Серкаўшчына] // НТ. — 2006. — № 12. — С. 2; Час перад памяццю бяосільны: [К. Рамановіч] // НТ. — 2006. — № 16. — С. 3; Кісялёва // НТ. — 2006. — № 27. —• С. 3; Храннтелн нравственностн: [цэрквы Талачыншчыны] // НТ. — 2006. — № 42. — С. 4; Толькі ў памяці жыве: [былы касцёл у в. Абольцы] // НТ. — 2006. — Ns 62. — С. 4; (разам з I. Пікулік) Аб вядомым і невядомым: [кнігі ў музеі] // НТ. — 2006. — № 67. — С. 3; Яны часоў мінулых слава: [ударнікі першай пяцігодкі] // НТ. — 2006. — № 75. — С. 2; Перенменованне улнц... Это до снх пор покоя не дает: [тапаніміка Талачына] // НТ. — 2007. — № 38. — С. 3; Каб любіць Беларусь нашу мілую... // НТ. — 2007. — № 78. — С. 4; Мемарыяльная дошка на радзіме героя: [Ф.К. Анташкевіч] // НТ. — 2008. — № 39. — С. 2; (разам з А. Лазука) Буторы. Храм Святых равноапостольных Петра п Павла // НТ. — 2008. — № 46. — С. 3; За Радзіму змагаўся юнак // НТ. —2008. — № 53. —С. 2; Чароўны край — прасторы Серкавіц//НТ. — 2008. — № 78. —С. 4; Пошук вядзе далей, але кропку ставіць рана: [М. Звярковіч] // НТ. — 2008. — Ns 84. — С. 2; Свае таямніцы Друцк толькі пачынае адкрываць: [раскопкі кургана з масавым пахаваннем ХІХІІ стст.] // НТ. — 2008. — № 85. — С. 3.
Літ.: Анкета «Краязнаўцы Віцебшчыны». Бірукоў В.М. (31.03.2009) // Асабісты архіў М.В. Півавара.
БОНДАР МІКАЛАЙ (8Л1Л962, в. Грыдні Нараўлянскага раёна Гомельскай вобл.), краязнаўца. Пераехаў у Бешанковіцкі раён пасля аварыі на ЧАЭС. Працаваў у раённым цэнтры пазашкольнай працы. Разам з вучнямі даследаваў гісторьію краю. Браў удзел у аднаўленні СвятаНікольскай царквы ў в. Дабрыгоры Бешанковіцкага раёна. Сёння ён працягвае рэстаўрацыйную дзейнасць у г. Полацку. Жыве ў п. Ула Бешанковіцкага раёна.
Літ.; Мурашкпна В. Дорога к своему храму: [М.Л. Бондар] // НС. — 2003. — № 97. — С. 4; Кавалеўскі С. Ула: [фота] // НС. — 2004. — № 134. — 6 ліст. — С. 5.
36
БОНДАРАВА АЛЕНА МІХАЙЛАЎНА (19.04.1980, в. Бабінавічы Лёзненскага раёна Віцебскай вобл.), архівіст. Скончыла СШ № 1 г.п. Лёзна (1997), гіст. факультэт ВДУ (2005). Працавала старшым інспектарам канцылярыі ў Інспекцыі дзяржаўнага падатковага камітэта па Лёзненскім раёне (2.12.199815.11.1999), архівістам, вядучым архівістам у ДАВВ (16.11.199912.02.2007)’ вядучым спецыялістам аддзела па архівах і справаводстве галоўнага ўпраўлення юстыцыі Віцебскага аблвыканкама (з 13.02.2007).
Краязнаўчую дзейнасць распачала пад час працы ў ДАВВ, пад уплывам работы з архіўнымі дакументамі, выконваючы службовыя абавязкі. Асноўнымі кірункамі краязнаўчых росшукаў з’яўляюцца гісторыя і культура Віцебшчыны, Лёзненшчыны, нацыянальныя меншасці, знакамітыя людзі, гісторыя канфесій роднага краю.
г Адзін„са складальнікаў кнігі «Вмтебск: Класснка н Авангард». Адказны складальнік зборнікаў «Здесь павшне герон спят», «Краткнй справочннк о городскнх н районных архнвах по лнчному составу Внтебской областн» (Внтебск, 2008); «Тематнческнй перечень документов. К 90летню образовання органов юстпцнн Вптебской областн» (Внтебск, 2008). Брала ўдзел у падрыхтоўцы зборніка «Православная церковь на Внтебіцнне (19181991): документы м матерналы» (2006). Аўтар артыкулаў па гісторыі Віцебшчыны і Лёзненшчыны, якія змешчаны на старонках мясцовага перыядычнага друку. Некаторыя краязнаўчыя артыкулы змешчаны на сайце http://www.liozno.narod.ru.
Удзельнічае ў навуковых канферэнцыях (з 2005). Аўтар артыкулаў па гісторыі партыйнадзяржаўнага, архіўнага будаўніцтва Віцебшчыны ў XX ст.
Брала ўдзел у падрыхтоўцы дакументальнага відэафільма «Герб н флаг Республнкн Беларусь», дзе рыхтавала сюжэт пра мастака Віцебскага мастацкага тэхнікума Валянціна Віктаравіча Волкава. які распрацаваў праект Дзяржаўнага герба БССР («Белорусскнй вндеоцентр», аўтар сцэнарыя Г. Злабенка, рэжысёр В. Скварцова, 2005).
Тв.: Кнігі, артыкулы ў навуковым друку: Внтебск: Класспка н Авангард. Нсторня Внтебского художественного учнлніца в документах Государственного архмва Внтебской областм (19181923)/сост. М.В. Пніцуленок, Т.М. Свнстунова, Т.В. Буевнч [н др.]. — Внтебск: ВОТ, 2004. — 336 с.; Здесь павшне герон спят: Перечень документов по органнзацнв перезахороненмй воннов, партнзан н жертв нацмзма в послевоенное время / ред. кол.: Е.М. Бондарева (отв. ред.) [н др.]. — Внтебск: НП Сннюковнч Д.В., 2007. — 88 с.; Утварэнне і дзейнасць органаў кантролю на Віцебшчыне (19181934 гг.) // Актуальные проблемы новой н новейшей всторнп Европы н США: матерналы Респ. науч. конф., Мннск, 31 марта 2005г. / БГПУ; редкол. Г.А. Космач (науч. ред.) [н др.]. — Мн.: БГПУ, 2005; Становішча архіўнай справы і справаводства // АІС. — 2007 — № 6 2008.— №1, —№3,5.