Краязнаўцы Віцебшчыны другой паловы XX - пачатку XXI ст.
біябібліяграфічны даведнік
Мікалай Півавар
Выдавец: Кнігазбор
Памер: 372с.
Мінск 2010
Склаў слоўнік мясцовы.х гаворак вёскі Псуя. Асаблівую каштоўнасць маюць матэрыялы па тапаніміцы, лексіцы з тлумачэннямі словаў і прыкладамі іх ужывання.
Браў удзел у падрыхтоўцы выдання кнігі «Памяць» Глыбоцкага раёна. Шэраг матэрыялаў апублікаваў на старонках газет«3вязда», «Шлях Перамогі»(з 1991 г. «Веснік Глыбоччыны»), «Вольнае Глыбокае». Часткаматэрыялаў, якія публікаваліся ў мясцовым друку (19942000), увайшла ў брашуру «Легенды, паданні азёрнага краю», у якой прадстаўлены матэрыялы. сабраныя і апрацаваныя на Глыбоччыне (мясцовасць вакол азёр Доўгінскай групы, на Псуеўшчыне). Удзельнічаўу конкурсе «Агульны сшытак», які абвясціла газета «Звязда», атрымаў першае месца за збор матэрыялаў у намінацыі «Сам сабе чараўнік».
Значная колькасць сабраных матэрыялаў аформлена ў форме рукапісу «Дыяменты роднай мовы», які захоўваецца ў Глыбоцкім краязнаўчым музеі.
Заслужаны настаўнік Беларусі, узнагароджаны ордэнам «Знак Пашаны».
Тв.: Кніга: Легенды, паданні азёрнага краю. Глыбокае. — Наваполацк: Вольнае Глыбокае, 2000. — 50 с.
Артыкулы ў кнізе «Памяць»: (разам з А.В. Раманавым, Ф. Семуровым, А.А. Тарыкавым, П.А. Хомчанка, CM. Шабалоўскім) Ішла вайна свяшчэнная // Памяць: Гісторыкадакументальная хроніка Глыбоцкага раёна. _ мн.: БелЭн, 1995. — С. 175190; Ірына Жарнасек // Тамсама. — С. 417418; Клава Шакаладава // Тамсама. — С. 214215; Як «жанілі Цярэшку» //Тамсама. — С. 422425.
Артыкулыў мясцовым перыядычным друку: Унікальнае выданне // ШП. —1987. — № 50. — С. 4; Хто верне веліч паркам? // ШП. — 1987. — № 143. — С. 4; Імёны, што клічуць на подзвіг// ШП. — 1987. — № 147. — С 3' Гімн культуры народа//ШП. —1988. — № 8, —С. 2; Што мы ведаем аб нашых старажытных парках?// ШП'— 1988 — № 107. — С. 4; У грозным 1920 годзе // ШП. — 1988. — № 155. — С. 2; Лексіка гаворкі вёскі Псуя // ШП. —1989. — № 57. —С. 2,4. — №№ 96,123,145; Беларускі Байкал: [воз. Доўгае]//ШП. — 1990. — № 17. — С. 2; Праблемы возера Шо // ШП. — 1990. — № 56. — С. 3; Дыяменты // ВР. — 1990. — № 52. — С. 4; Тры возеры з назвай Белае // ШП. —1990. — № 61. — С. 3; Дыяменты роднай мовы: паданні, казкі, легенды // ВГл. — 1991. — № 3. — С. 3; Два возеры Пліса // ВГл. — 1991. — № 13. — С. 3; Стрэлы ў начы // ВГл. — 1991. — № 46. — С. 2; Незвычайнае возера Гінькова // ВГл. — 1991. — № 79. — С. 3; Як Цярэшку жанілі // ВР. — 1992. — № 162. — С. 3; Глыбоччына — любоў мая // ВГл. — 1993. — № 53. — С. 3; Пагібель ваўкалака // ВГл. — 1994. — № 8. — С. 2; Папулярны народны жанр // ВГл. — 1995. — № 33. — С. 2; Каруся // ВГл. — 1995. — № 102. — 1996. — № 2, 5, 7, 8, 11; Жыла на свеце Клава Шакаладава // ВР. — 1996. — № 14. — С. 5; Жыла на свеце Клава Шакаладава // ВГл. —1996. — № 37. — С. 1,3; Павер’і, фантазіі жыхароў нашага краю// ВГл. —1997. — № 31. — С. 4; Крыжы // ВГл. —1997. — № 102. — С. 2; Усю ноч у склепе // Тамсама. — С. 3; Купальскае паданне // ВГл. — 1999. — № 55. — С. 2; Майстар насценных дываноў // ВГл. — 2000. — № 16. — С. 3; Царкавішча // ВГл. — 2000. — № 59. — С. 4; Возера Івесь і яго радовішча сапрапелю // ВГл. — 2000. — № 101. — С. 3; Возера Царкавішча // ВГл. — 2001. — №7. — С. 3; Забельскае возера // ВГл. —2001. — № 11. —С. 3.
Літ.: Валодзька Г. Краязнаўцы Паазер'я, яднайцеся // ВР. — 1991. — 4 крас. — С. 3; Памяць. Гісторыкадакументальная хроніка Глыбоцкага раёна. — Мн.: БелЭн, 1995. —С. 416; Шпакоўская Г. Сам сабечараўнік: [I. Волкаў з в. Псуя] // НС. — 1997. — № 106. — С. 4.
60
ВОРАНАВА НАТАЛЛЯ ВІКТАРАЎНА (2.11.1971, Віцебск), архівіст. Скончыла філал. факультэт ВДПІ (1993). Працавала выкладчыкам на кафедры беларускай літаратуры і культуры ВДПІ (1993—1998), гал. архівістам аддзеланавуковагавыкарыстання і публікацыі дакументаў (з 1998). Займаецца даследаваннямі гісторыі і культуры Віцебшчыны ў межах выканання прафесійньіх абавязкаў навуковагасупрацоўніка ДАВВ. Праводзіць выяўленне дакументаў па гісторыі арганізацый і ўстаноў Віцебскай вобл. Удзельнічае ў рэгіянальных канферэнцыях («Лепельскія чытанні», «Полацкія чытанні»), Адзін са складальнікаў зборнікаў дакументаў, якія выдаваліся ДАВВ: «Віітебшнна православная», «Выстоялн н победплн» і інш.
Лепелыцнна перпода Велнкой Отечественной войны н послевоенного восстановлення в документах 9 Лепельскія чытанні: навуковапрактычная канферэнцыя, прысвечаная 565годдзю г Лепеля 24 каств 2004 г. — Віцебск, 2004. — С. 4956.
Літ.: Анкета «Краязнаўцы Віцебшчыны». Воранава Н.В. (29.09.2006) //Асабісты архіў М.В. Півавара.
ВОРАНАЎ РАМАН ГЕНАДЗЕВІЧ (25.07.1985, г. Патсдам, ГДР), культуролаг, краязнаўца. Скончыў СШ № 5 г. Віцебска (2002), гістфак ВДУ (2007), магістратуру ЕГУ (2010). Працаваў у Мастацкім музеі ВАКМ (20072009), турыстычных фірмах г. Віцебска. Аўтар і куратар конкурсу «Віцебск. Ландшафты памяці». які праводзіўся ВАКМ (2009) і быў прысвечаны актуалізацыі ў грамадстве праблем захавання і інтэрпрэтацыі гісторыкакультурнай спадчыны. Выконваў абавязкі куратара краязнаўчай выставы «Нечаканыя ваколіцы» (2009). Добра ведае гісторыю і культуру Віцебска. Аўтар шэрагу артыкулаў на краязнаўчую тэматыку ў інтэрнэце. Выступае ў якасці экскурсавода.
Тв.: Віцебск. Ландшафты памяці: матэрыялы конкурсу гісторыкакультурных інтэрпрэтацый /уклад. Р. Воранаў. — Віцебск, 2010. — 32 с.
ВРУБЛЕЎСКАЯ АЛА ЛЕАНІДАЎНА, педагог. Працавала настаўніцай у Празароцкай СШ Глыбоцкага раёна. Адна з арганізатараў школьнага музея I. Буйніцкага (1982). Пераехала ў в. Новы Пагост Міёрскага раёна.
ВЫСОЦКІ ВІТАЛЬ ІВАНАВІЧ (?, в. Цвеціна — 2006), краязнаўца. Даследаваў гісторыю Міёршчыны. Аўтар шэрагу артыкулаў на краязнаўчыя тэмы ў раённай газеце «Сцяг працы» (цяпер «Міёрскія навіны»),
Тв.: Артыкулы ў кнізе «Памяць»: Ветэран 7/ Памяць: Гісторыкадакументальная хроніка Міёрскага раёна. — Мн.: Бел. навука, 1998. — С. 170171; Ягоскладаны лёс: [М. Высоцкі]//Тамсама. —С. 190191; Мёлер Герман // Тамсама. — С. 531.
Артыкулы ў перыядычным друку: Тамаш // СП (М). —1979. — 18 снеж ■ Паведаў зялёны куфэрак // СП (М). — 1986. — № 123. — С. 3; Міёрскія старадаўнасці // СП (М). — 1988. — № 129. — С. 4; Дзе нарадзіўся // СП (М). — 1988. — № 155; Дзісна старажытная // СП (М). — 1989. — 22 ліп.; 3 гадрў сівой мінуўшчыны // КР. — 1989. — № 76. — С. 2; Тапаніміка Міёршчыны // СП (М). — 1990. — № 3; Як жаніліся ў Ліпнічах // СП (М). — 1990 — № 24' Вяртанне ў вайну // СП (М). — 1990. — № 68; Латаная ватоўка // СП (М) —
1990. — № 90; Сялянскі сын // СП (М). — 1990. — № 107; Наша мова // СП (М). — 1990. — № 132; Пераборл івы кавалер // СП (М). 1990. № 137; 3 агню ды ў полымя // СП (М). — 1991. — № 5; У хованкі са смврцю //
СП (М). — 1991. — № 10; Настаўніца // СП (М). — 1991. — № 34; Чарчаніца //СП (М). — 1991. — № 55' Гарадок// СП (М). —1991. — 7 верас.; Лонка // СП (М). —1991. — 7 ліст.; Пагаворым аб назвах //СП (М) — 1992. — № 91; Неацэнны дар //СП (М). — 1992. — № 92; Нашы вытокі // СП (М). —1992. — № 96' Старыя багі нашых продкаў // СП (М). — 1993. — № 14; Шлюб паліпнічанску // СП (М). — 1994. — № 94' Улад’ар сонца і ягр сыны // СП (М). — 1995. — № 9; Жыцень // СП (М). — 1995. — № 13; Лада // СП (М) — 1995 — № 23' Духі цемры // СП (М). — 1995. № 39; Дзяды // СП (М). 1995. № 47; Нашы імёны // СП (М). 1995. № 75; Ветэран успамінае/Z СП (М). —1996. — № 3738; За даляглядам гістррыі// СП (М). —1997. — № 57; Баркулаб Корсак // СП (М). — 2000. — № 42; Нашы імёны // Тамсама. — С. 4; Дом № 1 // СП (М) — 2000 — № 73; Трайныя ўгодкі // СП (М). — 2000. — № 94; Герасімёнкі // СП (М). — 2001. — № 3. — С 3' Якубёнкі // СП (М). — 2001. — № 13. — С. 2; Нашчадкі Спірыда // СП (М). — 2001. — № 23. — С. 2; Цвецінскі Настрадамус // СП (М). 2001. — № 30. С. 3; Незалежны // СП (М). 2001. № 56 С 2 Дырэктар // МН. — 2002. — № 15. — С. 2; Гаспадар // МН. — 2002. — № 47. — С. 2; Якім // МН. — 2002. — № 56. — С. 2 Сымонавічы // МН. — 2002. — № 73. — С. 2; Раман і Ніхама // МН. — 2002. — № 79. — С. 3; За калючым
61
доотам // MH. — 2002. — № 97. —С. 3; Блуканне па пакутах // МН. — 2002. — № 103.— С. 2; Мова —душа народа // МН. — 2003. — № 19. — С. 3; Загадкі гідранімікі // МН. — 2003. — № ЗЕ — С 3, У вадавароце падзей // МН. — 2003. — № 39. — С. 2; Халакост і самаахвярнасць // МН. — 2003. — № 50. С. 3 Расонская балада // МН. — 2003. — № 53. — С. 2; Аповед пра дзеда Паўкі // МН. — 2003. — № 60.— С 2, Бацька і сын — артылерысты // СП (М). — 2001. — 1 ліп.; Яе сябры // МН. — 2003. — № 63. С 2, Яе «ваенная» візітка // МН. — 2003. — № 85. — С. 2; У Каралевішчах // МН. — 2003. — № 93 — С 3, Чорны гумар // МН — 2004. — № 48. — С. 23; Яго лагерны нумар 25890 // МН. — 2004. — № 53. — С. 4, Праз выпрабаванні // МН. — 2004. — № 79. — С. 2; Сіроты з Буянова // МН. — 2004. — № 92. — С. 2; Шлях да ведаў // МН. — 2005. — № 2. — С. 3; Эскулап // МН. — 2005. № 26. — С. 3; Дзісна у перыяд ванны // МН — 2005 — № 53 — С. 5; Разумніца Тэкля // МН. — 2005. — № 68. — С. 2; Буянава і яго наваколлі // МН — 2005 — № 86. — С. 3; Млынары // МН. 2006. — № 4. С. 2; Пасля халеры // МН. — 2006. № 32 — С. 3; Мужычок // МН. — 2006. — № 42. — С. 3; Бабуля Ганна // МН. — 2006. — № 54. — С. 3; Бацька і сын артылерысты // МН. — 2006. — № 55. — С. 2; Прыгадвае мінулае // МН. — 2006. — № 60. — С. 3, Уз'яднанне // МН. — 2006. — № 77. — С. 2; Гаспадар // МН. — 2006. — № 78. — С. 2.
Літ; Высоцкі В. Тыдзень на «Алімпе» // СП (М). — 2001. — № 41. — С. 2; Высоцкі В. Шлях да ведау // МН.2005 —№ 2, —С. 3.
ВЫСОЦКІ ЛЕАНІДКАНСТАНЦ1НАВІЧ(1905, Чашніччына?), журналіст. Атрымаў прафесію настаўніка, працаваў у сістэме народнай адукацыі: загадчыкам школ, інспектарам у Пскоўскай і Гомельскай губернях, супрацоўнікам у органах НКУС (19271940), дырэктарам рэспубліканскага дзіцячага туберкулёзнага санаторыя «Крынкі» ў Мінскай вобл. У гадьі Вялікай Айчыннай вайны быў партызанам атрада № 760 імя Беразоўскага Бялыніцкай ваеннааператыўнай групы Магілёўскага абкама КП(б)Б. У пасляваенны час працаваў на савецкай і журналісцкай рабоце ў Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобл., газеце «Ленінскі прызыў» Аршанскага гарвыканкама і райвыканкама. Аўтар матэрыялаў у гэтай газеце, прысвечаных гісторыі і культуры Аршаншчыны, сярод якіх: пра Куцеінскую друкарню, «Буквар» С. Собаля, П. Лепяшынскага, С. Грыцаўца, Ю. Смірнова. батарэю капітана Флерава, пра інш. адметныя падзеі і асобы мінуўшчыны краю. Адзін з аўтараў першага выдання гісторыкаэканамічнага нарыса «Орша» (1962). Сабраў вялікую бібліятэку і прыватны архіў, частка якога была перададзена ў Музей гісторыі і культуры Оршы.
КНІГІ ОНЛАЙН
