Краязнаўцы Віцебшчыны другой паловы XX - пачатку XXI ст.
біябібліяграфічны даведнік
Мікалай Півавар
Выдавец: Кнігазбор
Памер: 372с.
Мінск 2010
Літ.: HA ВАКМ. Ф. 931, 1064, 1084, 1098 (123); Павлова Е. Собнрательннца псторпй: [I. Абрамава] // ВК. — 2001. — Ns 49. — С. 3; Анкета «Краязнаўцы Віцебшчыны». Абрамава І.А. (27.06.2006) // Асабісты архіў М.В. Півавара.
АБРАМОВІЧ ВАЛЕР^гісторык. Цікавіцца гісторыяй і культурай роднага краю. Даследуе падзеі Вялікай Айчыннай вайны на Аршаншчыне, вывучае ўмацаванні часоў Другой сусветнай вайны ў ваколіцахОршы. Настаронках мясцовага перыядычнагадруку дыскутаваў з Э.Э. Навагонскім адносна існавання адгалінавання шляху «з варагу грэкі» па Аршаншчыне.
Тв.: Гіпотэзы і факты: [меркаванне адносна шляху з «варагаў у грэкі»] // ЛП — 1990 — № 92 — С 3' Тайна аршанскіх бункераў // ЛП. — 1990. — Ns 111. — С. 3; А ці можам людзьмі звацца // ЛП —1991 ' — № 28' ~ С' 3; Сведкі цяжкіх дзён 41‘га 11 лп — 1991. — № 82. — С. 3; А ці быў хлопчык, або Яшчэ раз да пытання аб падзвмных хадах старажытнай Оршы // АГ. — 1992. — №121. — С. 3; Орша падземная: [працяг Дьіўкусіі] // АЕ — 1994. — Ns 2. — С. 3; Каментар спецыяліста: [прадмова да артыкула пра 1812 г.] //АГ —
9
АГНІШЧАНКА ГЕНАДЗЬ ЦІМАФЕЕВІЧ (5.01.1942, в. Бор Лёзненскага раёна Віцебскай вобл.), краязнаўца. Скончыў Арджанікідзаўскае ваеннае вучылішча. Служыў ва УС СССР (19601985), працаваў інжынерам сувязі (19851992), настаўнікам вайсковай падрыхтоўкі ў школах Лёзненскага раёна (1992—1996). намеснікам дырэктара саўгаса (19961997).
Даследуе гісторыю падзеяў Вялікай Айчыннай вайны на Лёзненшчыне, гісторыю населеных пунктаў Выдрэйскага с/с Лёзненскагараёна. Вывучаць гісторыю родных мясцін пачаў, калі стаў працаваць у школе. Збіраў успаміны мясцовых жыхароў пра падзеі мінуўшчыны, працаваўу ДАВВ. падтрымліваў адносіны з ВАКМ. Mae ненадрукаваныя працы: «Гісторыя Выдрэі», «Апавяданні аб земляках і мясцінах». Сабраў фотакартатэку славутых землякоў (23 фотаздымкі).
Тв.: Лпозненіцнна — родпна моя // СП (Л). — 1999. — № 31. — С. 2; Старшнй брат // СП (Л); Команднр Красной Армнн: [А.П. Жаўненак] // СП (Л). — 2000. — 22 крас. — С. 4; Прошел всю войну: [М.П. Дуброўскі] // СП (Л). — 2000. — 20 чэрв. — С. 3; Партнзанскнй разведчнк: [І.І. Міхайлаў] // СП (Л). — 2000. — 1 ліп. — С. 2; Прошедшнй всю войну: [Г.М. Пагуляеў] // СП (Л). — 2001. — 8 мая. — С. 2; Храннтельннца памятн: [Ф.В. Вінаградава] // СП (Л). — 2001. — 5 чэрв. — С. 2; Верность: [лёс жанчын, якія страцілі мужэй ў гады вайны] // СП (Л). — 2001. — 22 чэрв. — С. 2; Депутат народа: [М.М. Навуменка]//СП (Л). — 2001. — 7 ліп. — С. 2; Солдат п труженмк: [В.Я. Фядосаў] // СП (Л). — 2002. — 23 лют. — С. 2; Тайны Панасекнного леса // СП (лу — 2002. —13, 16, 23 ліп.; Жвзненные дорогн Нвановых // СП (Л). — 2003. — № 49. —С. 2; Край ты мой заброшенный...: [населеныя пункты раёна, якія зніклі]//СП (Л). — 2004. —17,21 жніўня; Связал судьбу с геологней. Дмнтрнй Ефпмовнч Агейченко (19021950 гг.) // СП (Л). — 2006. — 28 лют. — С. 2; Нелегкая женская судьба: [В.Ф. Радзевіч]//СП (Л).—2006. — 8 крас. — С. 2.
Літ.: Анкета «Краязнаўцы Віцебшчыны». Агнішчанка Г.Ц. (3.09.2008) // Асабісты архіў М.В. Півавара.
АДАМКОВІЧ АЛЕСЬ (19.08.1977, в. Зорка Шаркоўшчынскага раёна Віцебскай вобл., да 1964 г. в. Сініцы), гісторык, краязнаўца. Скончыў СШ у в. Зорка (1994), геадэзічны факультэт ПДУ (1999), факультэт славістыкі Віленскага педагагічнага ўніверсітэта (2006), магістратуру гэтай жа ВНУ (2008), вучыцца ў дактарантуры на філалагічны факультэце Віленскагаўніверсітэта. Працаваў гал. захавальнікам фондаў, навуковым супрацоўнікам у Культурнаасветным цэнтры імя Я. Драздовіча і ў Музеі мастацтва і этнаграфіі імя Я. Драздовіча ў в. Германавічы (19992002). Зараз працуе намеснікам гал. рэдактара літоўскай гіст. газеты «Voruta», а таксама ў газеце «Тгакц zeme».
Значны ўплыў на фарміраванне зацікаўленасці родным
краем аказалі К. Кожан і А. Райчонак. Працуючы ў КАЦ імя Я. Драздовіча, даследаваў гісторыю і культуру Шаркоўшчыны. Матэрыялы публікаваў у мясцовым перыядычным друку. Разам з А. Райчонак і У. Ляскоўскім падрыхтаваў да друку кнігу «Германавічы», якая прысвечана гісторыі і сучаснасці мястэчка. Распрацаваў пытанні для віктарыны «Ці ведаеш ты свой край?».
Вынікам навучання нафакультэце Славістыкі Віленскагапедагагічнагаўніверсітэтастала абарона магістарскай дысертацыі на тэму «Стараверы Шаркоўшчыны: сацыялінгвістычны аспект» (2008). Акрамя сацыялінгвістычнай характарыстыкі рэгіёна праца ўключае ў сябе апісанне каляндарных і сямейнабытавых абрадаў гэтай групы насельніцтва. Грэці раздзел прысвечаны побытавай магіі і народнай міфалогіі старавераў. Сабраны значны аўдыяматэрыял.
Аўтар некалькіх артыкулаў у гісторыкакультурнай хроніцы «Памяць» Шаркоўшчынскага раёна. Падрыхтаваў да друку дзве кнігі: «Стараверы Шаркоўшчыны», «Германавіцкая і Сцяпанпольская гміны (гісторыя. падзеі, дакументы)» (не выданы). У вольны час працуеў архівах Вільні, дзе збірае шмат матэрыялаў па гісторыі Дзісненшчыны.
Актыўна супрацоўнічае з Таварыствам беларускай культуры ў Літве. Непрацяглы час супрацоўнічаў з польскай газетай (4 нумары) «Nasz czas», дзе быў адказны за беларускую старонку. Жыве ў Вільні (з 2002).
Тв.: Кніга (разам з У. Ляскоўскім, А. Райчонак): Германавічы. — Паставы: Сумежжа, 2006. — 95 с.
Артыкулы у навуковым друку і кнізе «Памяць»: Божае слова пабеларуску: [бел. каталіцкія святары, якія спраўлялі набажэнствы пабеларуску за польскім часам на тэрыторыі сучаснага Шаркоўшчынскага раёна] // Памяць: Гісторыкадакументальная хроніка Шаркоўшчынскага раёна. — Мінск: БелТА, 2004 —С. 122124; Маліўся за мір і шчасце людское: [I. Бобіч]//Тамсама. —С. 124125; Ксёндз Браніслаў Хаданёнак: [пераклад з польскай мовы]//Тамсама. — С. 125126: Падзеі савецкапольскай вайны 1920 г. //Тамсама. — С. 132133;
10
Русскнй фольклор в Шарковіцннском районе Внтебской областа // Fjodorovs F„ red. in Memoriam: Эдуард Броннславовнч Мекш. — Daugavpils: Saule, 2007. — C. 3538; Долман всё знал. : Мнфологнзацня образа сельского целмтеля на матернале запнсей пз Беларусм н Лптвы //Tapatybe kulturg sankirtoje — Vilnius'Vilniaus pedagoginis universitetas, 2008. — C. 125130.
Артыкулы y перыядычным друку: «Я ўкланіўся Яму...»: [разважанні Я. Драздовіча аб праблемах веры і бязвер я на матэрыяле дзённікаў] // Наша вера. —1997. — № 1. — С. 2124; Святар і пісьменнік' [жыццёвы і творчы шлях беларускага каталіцкага святара Ільдэфонса Бобіча (Пётра Просты)] // Наша вера — 1999 — № 2. — С. 2124; Многія прыйдуць пад імем маім //Ave Maria. — 1998. — № 89 — С 2425' Святар і пісьменнік: [I. Бобіч (Пётра Просты)] // Рунь. — 1999. — № 52. — С. 4; вяртанне // Наша вера. — 2001. — № 2~ ?■ 2124; Колькі год Гарадцу?: [вёска ў Шаркоўшчынскім раёне] // НС. — 2001. — № 94. — С. 5; Памяці Ры.ЦараЎ Аршанскае бітвы // Ніва. — 2007. — № 38. — С. 8; Беларусь — вечная ты!!І: [святкаванні 90годдзя БНРу Вільні]//Ніва. — 2008. — № 14.— С. Ill; Хведару Нюньку — 80!//Ніва. — 2008. — № 16. — С. 10; Яны захоўваюць беларускі дух. Таварыству беларускай культуры ў Літве — 20!//Ніва —2008 — №16 —С 5' Стан гаспадаркі ў Ігуменскай воласці ў XIX ст. // КР. — 2000. — № 91. — С. 2; Так гаспадарылі ў мінулым // КР. — 2000. — № 96. — С. 2; Ці ведаеш ты свой край // КР. — 2001. — № 1, 3, 14; А ў той касцёл дарогі няма//КР. — 2001. — № 51. — С. 4. н
Выданні на літоускай мове: Garsva К. Dysnos apskrities lietuviskos kilmes tikriniai vardai: [тапонімы пдронімы, уласныя імёны літоўскага паходжання ў Дзісенскім павеце] // Acta BalticoSlavica 30 SOW. — Warszawa, 2006 . — C. 301310; Vitebsko apskrities lietuviai: [старонкі гісторыі літоўцаў y Віцебскай вобл ] // Voruta. — 2006. — № 21; Vyskupas Jurgis Matulaitis ir baltarusigkatalikgbaznicia: [віленскі біскуп Юры Матулевіч і яго дзейнасці на карысць беларускага каталіцкага касцёла] // Voruta. — 2007. — № 4; Baltarusijos sostineie — pamaldosjiekiviq kalba: [набажэнствы на літоўскай мове ў Менску] // Voruta. — 2007. — № 8; Lietuviai apleidzia siq zemq palikdami miskus: [гісторыя i сучаснасць літоўцаў вёскі Малькава ў Магілёўскай вобл.] // Voruta. — 2007. — № 12; Armanavicig Romos katalikgparapijai lietuviai: [гісторыя літоўцаў Германавіцкай рымакаталіцкай парафіі]//Voruta. — 2007. — № 8,9,11; Pastave, Baltarusijosglobeja: [Magi Боская Будслаўская]// Voruta. — 2007. — № 14; Uzmirstuosius Baltarusijos ezergkrasto istorijos puslapius pasklaidzius...: [падарожжа Таварыства беларускай культуры ў Літве на Мядзельшчыну] // Voruta. — 2007. — № 16; Vingiuotais Dysnos keliais: [падарожжы Таварыства беларускай культуры ў Літве на гістарычную Дзісненшчыну] // Voruta. — 2007. — № 20; Kunigas salezietis Bronislavas Chodanionkas: [жыццёвы шлях ксяндза салезіяніна Браніслава Хаданёнка] // Voruta. — 2008. — № 2; Ganytojas ir rasytojas kunigas daktaras lldefonsas Bobicius: [I. Бобіч] // Voruta. — 2008. — № 3; Gudg kulturos draugijai — 20: [Таварыству беларускай культуры ў Літве — 20 годі // Voruta. — 2008. — № 16.
Творы на польскай мове: Ku czci ks. Adama Stankiewicza: [святкаванні гадавіны з дня нараджэння ксяндза Адама Станкевіча ў Вільні Таварыствам беларускай культуры] // Nasz czas. — 2005. — № 2 (652) 27 stycznia 9 lutego; Pamiqci poety: [Угодкі смерці Масея Сяднёва] // Nasz czas. — 2005. — № 3; 115 rocznica urodzin ks. Ildefonsa Bobicza// Nasz czas. —2005. — № 3; Kulturnaasvietnickamu centru imia Jazepa Drazdovicza —101// Nasz czas. — 2005. — № 5.
Літ.: Сідарэвіч A. Выдадзена ў Паставах // HH. — 2005. — № 29. — С. 8; Аўтабіяграфія А. Адамковіча (1.09.2008) // Асабісты архіў М.В. Півавара.
АДАМЯН ТАЦЦЯНА МІКАЛАЕЎНА (20.10.1962, в. МаляўкаТалачынскага раёна Віцебскай вобл.), бібліёграф. Скончыла МДІК (1986). Працавала бібліятэкарам на заводзе «Эвістар» (19862000), у рэабілітацыйным цэнтры «Элект» (20002002), Віцебскай абласной бібліятэцы (з 2002). Краязнаўчую дзейнасць распачала з прыходам на працу ў сектар краязнаўчай літаратуры і бібліяграфіі ВАБ. Значны ўплыў на станаўленне як краязнаўцы аказала Н.В. Курсо. Займаецца складаннем бібліяграфічных выданняў, прысвечаных розным тэмам жыцця Віцебшчыны, персаналіям, якія маюць дачыненне да гісторыі і культуры Віцебшчыны. Складальнік (разам з А.В. Ганчаровай) бібліяграфічных паказальнікаў, якія выдадзены краязнаўчым аддзелам ВАБ: «Жанчыны Віцебшчыны на скрыжаваннях гісторыі», «Гісторыя славутых родаў Віцебшчыны», «П.М. Машэраў», «І.Ф. Хруцкі», «Освобожденне Внтебіцнны:
КНІГІ ОНЛАЙН
