Краязнаўцы Віцебшчыны другой паловы XX - пачатку XXI ст.
біябібліяграфічны даведнік
Мікалай Півавар
Выдавец: Кнігазбор
Памер: 372с.
Мінск 2010
путь мужества п славы» і інш. Складальнік «Каляндара знамянальных і памятных дат» на 2003,2004,2005 гг. Брала ўдзел у падрыхтоўцы паказальнікаў: «А.М. Падліпскі», «Выданні Віцебскай абласной бібліятэцы».
Тв.: Каляндар знамянальных і памятных дат на 2003, 2004, 2005 гг.; Віцебская вобласць: бібліяграфічны паказальнік2002_, 2003 г; П.М. Машэраў: бібліяграфічны паказальнік. — Віцебск: ВАБ, 2004. —14 с.; (разам зА.В. Ганчаровай) Жанчыны Віцебшчыны на скрыжаваннях гісторыі: бібліяграфічны паказальнік. — Віцебск: ВАБ, 2004. — 54 с.; (разам з А.В. Ганчаровай) Гісторыя славутых родаў Віцебшчыны: бібліяграфічны паказальнік. — Віцебск: ВАБ, 2004. — 54 с.; (разам з А.В. Ганчаровай) Іван Фаміч Хруцкі (18101885): бібліяграфічны паказальнік. — Віцебск: ВАБ, 2005. — 14 с.; (разам з А.В. Ганчаровай) Освобожденпе Внтебіцнны: Путь мужества н славы: бнблнографпческнй указатель. — Внтебск: ВОТ 2005 — 320 с
Літ.: Інтэрв’ю Т.М. Адамян (24.06.2006) // Асабісты архіў М.В. Півавара.
11
АКУНЕВІЧ ВІКТАР УЛАДЗІМІРАВІЧ (28.09.1956, г. Віцебск), гісторык. Скончыў СШ № 29 г. Віцебска, гіст. факультэт БДУ (1980), аспірантуру пры БДУ (1988). Кандыдат гіст. навук (1989), дацэнт (1993). Працаваў асістэнтам, ст. выкладчыкам, дацэнтам, загадчыкам кафедры гісторыі Беларусі ВДУ (з 1982). Старшыня камісіі па ахове гісторыкакультурнай спадчыны пры Віцебскім гарвыканкаме ў першай палове 1990х гг. Член тапанімічнай камісіі пры Віцебскім аблвыканкаме. Член Віцебскага аддзялення Археаграфічнай камісіі Белкамархіва.
Даследуе гісторыю і культуру Віцебшчыны, аддаючы перавагу пытанням грамадскапалітычнага жыцця краю ў першай чвэрці XX ст. Аўтар шэрагу артыкулаў на краязнаўчую тэматыку ў навуковым і перыядычным друку.
Тв.: (разам з В.І. Акуневіч) Палітычныя біяграфіі як крыніца вывучэння гісторыі г.Віцебска 1917 г. // Человек, обіцество, лнчность: Ксторнческне, фплософскпе п экономпческне аспекты проблемы: тезпсы докладов. — Внтебск: ВГМЙ, 1993. — С. 2224; (разам з В.І. Акуневіч) Палітычнае становішча ў Віцебску ў час выбараў ва Устаноўчы сход // Гістарычная навука і гістарычная адукацыя ў Рэспубліцы Беларусь: Новыя канцепцыі і падыходы: тэзісы дакладаў і паведамленняў. Ч. 1. Гісторыя Беларусі. — Мн., 1993; Гуманітарная інтэлігенцыя Віцебшчыны ў станаўленні дзяржаўнасці Беларусі на пачатку XX ст. // Навука, культура і адукацыя ў развіцці грамадства і станаўленні дзяржаўнасці Беларусі: тэзісы дакладаў. — Мн., 1995; Перыядычны друк Віцебска на пераломе часу: 1917 год // Пісьменства і друк на Віцебшчыне: Гісторыя і сучаснасць: матэрыялы рэгіянальнай навуковай канферэнцыі, 1516 кастрычніка 1996 г. — Віцебск: Віцебскі дзяржаўны універсітэт, 1996, — С. 1216; Першы ўсеагульны перапіснасельніцтва Расійскай імперыі 1897 г. як крыніца вывучэння этнічных працэсаў на Віцебшчыне // Беларускапольскае супастаўляльнае мовазнаўства і літаратуразнаўства. — Віцебск; ВДУ, 1997. — Ч. 1. — С. 913; Фарміраванне этнічнай структуры насельніцтва Беларускага Падзвіння // Беларускапольскае супастаўляльнае мовазнаўства, літаратуразнаўства, культуралогія. — Віцебск: ВДУ, 2000. — С. 130131; (разам з А.Л. Дзядзінкіным) Этнакультурныя кантакты ў асяроддзі сумеснага пражывання беларускага і польскага этнасу на Віцебшчыне ў канцы XIX XX ст. // Беларусь м Европа: Взапмодействпе культур. — Внтебск: НЦ ВГУ, 2000. — С. 7375; (разам з Е.В. Довлатовым) Профсоюзы Вмтебской губерннн в 19211924 гг. // Профсоюзное двнженне на Внтебцнне: Нстормя, опыт, урокн. Внтебск, 2000; Профсоюзы Внтебіднны в середнне 20х 30е годы // Тамсама; Гарадское самакіраванне ва ўмовах рэвалюцыйных падзей 1917 г. // Нсторня н культура Европы в контексте становлення н развнтня регнональных цнвнлнзацнй н культур: Актуальные проблемы нз псторпческого прошлого н современностн: матерналы международной научнотеоретнческой конференцнн. — Вптебск: ВГУ, 2003. — С. 372374; (разам з А.Л. Дзядзінкіным, А.М. Дулавым) 3 гісторыі Віцебскага універсітэта // Веснік Віцебскага дзяржаўнага універсітэта. — 2003. — № 4. — С. 39; Прафсаюзы Віцебска ў 1917 г.: Паміж дзвюма рэвалюцыямі // Профсоюзы Внтебіцнны: Нсторпя, теорня, практнка. Внтебск, 2004. — Внтебск: МНТСО, 2004; Баі за вызваленне Віцебска // Віцебшчына ў гады Вялікай Айчыннай вайны: матэрыялы рэспубліканскай навуковапрактычнай канферэнцыі, 24 чэрвеня 2004 г. — Віцебск: ВДУ, 2004. — С. 7680; Оборона Вптебска летом 1941го//Тамсама. — С. 1217; (разам з Ю. Петуховым) Дакументы віцебскай гарадской управы як гістарычная крыніца // Европа во второй мнровой войне: мсторня, урокм, современность. — Внтебск: ВГУ, 2005; Віцебскае аддзяленне Белнацкома // Актуальные проблемы новой н новейшей нсторпп Европы н США. — Мн.: БДПІ, 2005; (разам з А.М. Дулавым) Віцебскі пав. у пачатку XX ст. // Віцебскі раён: краязнаўчыя нарысы / І.А. Абрамава [і інш.]; уклад. М.В. Півавар. — Мінск: Паркус плюс, 2008. — С. 101104; Віцебскі пав. у 19171921 гг. // Тамсама. — С. 107111.
Артыкулы ў мясцовым перыядычным друку: Грунвальд580. Аднаўленне гістарычнай памяці // ВР. —1990; (разам з Л. Гудзелевай) Скарбонкі культуры павінны заняць належнае месца ў нацыянальным адраджэнні // ВР. —1991. — № 193. —С. 2; (разам з М. Пішчулёнкам) Тапанімічная рэвалюцыя на фоне Віцебска//НС. — 1992. — №16.—С. 4.
Літ: Акуневіч В.У. // Віцебскі дзяржаўны універсітэт імя П.М. Машэрава: Падзеі. Людзі. Лёсы / пад рэд. А.У. Русецкага, А.М. Дарафеева. — Віцебск: ВДУ, 1998. — С. 156.
АКУНЕВІЧ ВОЛЬГА ІВАНАЎНА (1957), краязнаўца, музейны работнік. Працавала на розных пасадах у ВАКМ, дырэктарам Мастацкага музея ВАКМ.
Даследуе гісторыю і культуру г. Віцебска, аддаючы перавагу вывучэнню пытанняў сацыяльнай адносінаў. Адыграла пэўную ролю ў музейным будаўніцтве Віцебшчыны. Працуючы ў ВАКМ, падрыхтавала экскурсы, падборкі дакументаў на розныя тэмы, усталяванне савецкай улады ў Дзвінску і Дзвінскім уездзе (1983), гісторыя герба г. Віцебска, віцебскі тэатр рэвалюцыйнай сатыры «Теревсат»; усталяванне савецкай улады ў Лепельскім уездзе (1985) і інш. Даследуе тэмы: «Палітычныя партыі на Віцебшчыне кан. XIX пач. XX ст.», «Сялянскія і іншыя паўстанні на Віцебшчыне ў 1918 г.», «Ураджэнцы Віцебшчыны — удзельнікі баёўнаХалхінГоле», «Прамысловыя прадпрыемствы г. Віцебска 19171941 гг.», «Калгасы Віцебскай вобл. 19261941 гг.», «Ажыццяўленне беларусізацыі на Віцебшчыне», «Гісторыя развіцця краязнаўства на Віцебшчыне 19171941 гг.», «Віцебская народная кансерваторыя», «Стварэнне першых частак Чырвонай Арміі на Віцебшчыне», «7ы губернскі з’езд Саветаў», «Паводка ў 1929 г. у г. Віцебск». «Вуліцы Віцебска», «Прадстаўнікі ад
12
Віцебска на I Усебеларускім з ездзе» і шэраг інш. Запісала ўспаміны герояў першай пяцігодкі Е.Р. Буланава, В.Г. Латышава. н
Арганізатар і ўдзельнік шэрагу міжнародных, рэспубліканскіх і рэгіянальных канферэнцый краязнаўчай тэматыкі. Аўтар (разам з Т.Н. Касцянюк) камплекта плакатаў «Прнзванные Октяорем», прысвечанага асобам, якія мелі дачыненне да ўсталявання савецкай улады на Віцебшчыне. Аўтар артыкулаў у навуковым, рэспубліканскім і мясцовым перыядычным друку на краязнаўчую тэматыку.
ТВ\7 JP~3aM 3 Т^' Касцянюк) Првзванные Октябрем. —• Внтебск: Тмпографмя нм. Комннтерна, 1987. — vv’ УКСтукэлм як прадстаўнік «заходнерускай» плыні ў грамадскай думцы Беларусі канца XIX пачатку Беларускарускае культурнае ўзаемадзеянне канца XIX пачатку XX ст.: матэрыялы навуковай канферэнцыі, прысвечанай 150годдзю з дня нараджэння І.Я. Рэпіна і 100годдзю знаходжання мастака на Беларусі. — Віцебск: Друкарня імя Камінтэрна, 1995. С. 4550; Калабарацыя ў Віцебску Яе асобныя прадстаунікі //Война лзвестная н нензвестная. — Внтебск: Облтапогр., 1995. — С. 8893; Віцебскі тэатр рэвалюцыйнай сатыры // Зборнік выступленняў на навуковай канферэнцыі, прысвечанай 75годдзю Віцебскай мастацкай школы. — Наваполацк: Наваполацкая друкарня, 1997. — С. 126128; Нз нсторнн Внтебского «Теревсата» // Малевнч. Классмческмй авангард. Внтебск: сборннк матерналов Международной научной конференцнн, 1213 мая 1998 г„ г. Внтебск. — Мн„ 1998. — Вып. 2. — С. 5866; 1930е годы — новый, своеобразный пернод в нсторнн ВОКМ // 90 год Віцебскаму абласному краязнаўчаму музею: матэрыяль’і канферэнцыі, Віцебск, 30—31 кастрычніка 2008 г. / рэдкал.: Г.У. Савіцкі [і інш.]. — Мінск: Медысонт, 2009. — С. 214—220.
Артыкулы ў перыядычным друку: Адзін з першых: [М. Зіновіч] // ВР. — 1985. — № 160 — С 3 Яе звалі Аля: [стаханаўка Г.К. Семянідава] // ВР. — 1985. — № 162. — С. 2; Кімаўка: [Я.М. Дабравольская] // ВР — 1985. — № 166 — С. 2; Дынастыя: [Сазонавы] // ВР. 1987. — № 217. С. 3; Чалюскінцы: [якія жывуць на Віцебшчыне]//ВР. —1987. — №236.— С. 4; Іх імёнамі названы вуліцы Віцебска: [I. Каралёў Ю. Гайдук В. Чунчын]//ВР. — 1988.— № 40.—С. 3; Ладзілі ў Віцебску вадаправод...//ВР — 1991 —№237 — С 4' Вёрнутыя імёны: [1917 г„ г. Віцебск] // Віцьбічы. — 1993. — № 38. — С. 2.
^ ВАКМ. Ф. 635, 1064/4, 1112, 1243; Пастернак Т. У хозяйкн ратушы забот невпроворот// НС — 1996. — № 32. — С. 5; Пастернак Т. Хозяйка внтебской ратушв // НС. — 2002. — № 144. — С. 5.
АЛЕНІНА ТАМАРА АЛЯКСАНДРАЎНА, педагог, краязнаўца. Працуе настаўніцай беларускай мовы і літаратуры ў Дзёрнавіцкай СШ. Кіраўнік этнаграфічнага музея пры Дзёрнавіцкай СШ Верхнядзвінскага раёна (1992). Вывучае гісторыю і культуру Верхнядзвіншчыны. Жыве ў в. Дзёрнавічы,
Літ. Бубала А.Ф. Этнаграфічны музей пры Дзёрнавіцкай СШ // Памяць: Гісторыкадакументальная хроніка Верхнядзвінскага раёна. — Мн.: Паліграфафармленне, 2000. — Кн. 2. — С. 323.
АЛІЕВА (Біруліна) ВЕРА ІБРАГІМАЎНА (25.05.1957, г. Віцебск), бібліёграф. Скончыла МДІК (1983). Працуе ў ВАБ на розных пасадах (з 1975). Краязнаўчую дзейнасць распачала ў 1991 г. у аддзеле беларускай і краязнаўчай літаратуры. Значную ролю ў фарміраванні напрамкаў краязнаўчых даследаванняў аказала Н.С. Кітовіч. Даследуе гісторыю і культуру Віцебшчыны, займаецца вывучэннем персаналій мастакоў Віцебшчыны.
Тв.: Золотые звезды Вмтебіднны: рек. спнсоклнтературы. Вып. 5. — Внтебск: ВОБ, 1982. — 5 с.; Памятннкн славы н бессмертня Вмтебіцнны. — Внтебск: ВОБ, 1985. — 30 с.; Мастакакварэліст: Творчасць І.М. Сталярова. — Віцебск: ВАБ, 1986. —4 с.; Сучасныя мастакі Віцебшчыны: бібліяграфічны слоўнік. — Віцебск: ВАБ, 1994. — 133 с.
КНІГІ ОНЛАЙН
