Краязнаўцы Віцебшчыны другой паловы XX - пачатку XXI ст.
біябібліяграфічны даведнік
Мікалай Півавар
Выдавец: Кнігазбор
Памер: 372с.
Мінск 2010
_ Адтыкулы ў перыядычным друку: Як на Лёзненшчыне зачыняліся цзрквы // СП (Л) —2005 — 22кастр — С. 7; Пратэстантызм на Лёзненшчыне (1920я гг.) // СП (Л). 2006. 13 чэрв., 24 чэрв.; Лёс калышанскай царквьі Архістраціга Міхаіла (19171930я гг.)//СП (Л). 2006. 9 верас., 12 верас.; Старажытныя могілкі
Прм судакрананне мінулага I сучаснага // КГ. — 2007. № 45. — С. 3; Легенды Лёзненшчыны // КГ ° ~;С 6; Малькава Ц' Якубаўшчына?//КГ. 2008. № 23. С. 6; Сведкі царкоўнага жыцця // НС. 2008. 2 мая. С. 9; Асацыяцыі // КГ. — 2008. — № 35. — С. 1; Чараўніківедзьмакі I іх дзействы
гпак0Лолпо мяслэчка Лёзн~ 11 кл — 2008 ~ № 48 ~ с 7 Незайздросны лёс станіславоўскіх муроў // ^L 2 9 СН^Д с;2; уі5РУЦ|14е лямпачку ў ліхтар, альбо Пра камунальныя праблемы віцяблян у
^осо^п — 200Э — 4 ЖНІУНЯ — С. 7; Местечко с пятью сннагогамн // Мншпоха — 2009 — № 24 — ^36"3/: Даць нованароджанай імя Леніна! // НС. — 2009. — 25 жніўня. — С. 5; Спадкаемніца Малькаўскай і Якубаўшчынскам школ //СП (Л). — 2009. — 1 верас. — С. 3; Спнагогн Суража// Моё местечко: [электронны рэсурс].2009.Рэжымдоступу: http://shtetle.co.il/Shtetls/surag/karpekin surag.html; Самая старажытная' [царква у весцы Пагосцішча] // СП (Л). 2009. 1912. С. 3; Архмвные документы о бешенковнчскнх сннагогах // Мое местечко: [электронный ресурс]. — 2009. — Рэжым доступу: http:// shtetle.co.il/Shtetls/ beshenkovichi/beshenkovichi_syn.html.
Літ.: Анкета «Краязнаўцы Віцебшчыны». Карпекін К.Р. (30.06.2008) //Асабісты архіў М.В. Півавара.
КАРЦЕЛЬ L, ураджэнец Расоншчыны, жыў у г. Юрга РСФСР. Аўтар некалькіх артыкулаў па псторыі Расончышы. надрукаваных у газеце «Камуністычны шлях».
До" Баражыце 3Дабытае // КШ. — 1988. — № 83. — С. 1,2; На пачатку вялікага шляху // КШ. —1988. — № 148. — С. 1, 2; Кухня д’ябла: [рэпрэсіі на Расоншчыне] // КШ. — 1989. — № 146, 147,149,151,153.
КАСАТАЯ ТАЦЦЯНА УЛАДЗІМІРАЎНА (22.12.1983, в. Цвеціна Міёрскага раёна Віцебскай вобл.), педагог. Скончыла гіст. факультэт ВДУ (2006). Працуе ў Гродзенскім дзяржаўным гісторыкаархеалагічным музеі. Краязнаўчымі даследаваннямі пачалазаймацца пад час вучобы ў школе пад уплывам настаўніцы Ірыны Восіпаўны Галузы. Збірала матэрыялы па гісторыі роднай вёскі, паходжанні яе назвы, брала ўдзел у стварэнні школьнага музея. У час вучобы ў ВДУ асноўнай тэмай даследаванняў стала гісторыя пратэстанцкай царквы на Віцебшчыне ў савецкі час. 3 2003 г. стала працаваць у архіве. Пэўны ўплыў на фарміраванне краязнаўчых густаў даследчыка аказаў выкладчык А.М. Дулаў. На кафедры гісторыі Беларусі абараніла дыпломную працу «Евангельскія хрысціянебаптысты на Віцебшчыне у 19441985 гг.». Даследаванне падрыхтавана на аснове матэрыялаў ДАВВ. Выкарыстоўваліся фонды Упаўнаважанага Савета па справах рэлігійных культаў (пры СНК) пры Віцебскім аблвыканкаме (ДАВВ, ф. 4029п) і Упаўнаважанага Савета па справах рэлігій ПР^ Савеце Міністраў СССР па Віцебскай вобл. (ДАВВ, ф. 1439п). Работа з’яўляецца першай спробай аналізу праблем развіцця і дзейнасці евангельскіх хрысціянбаптыстаў (ЕХБ) на рэгіянальным узроўні, у межах Віцебскай вобл. Выяўлены як агульныя тэндэнцыі, так і рэгіянальныя асаблівасці развіцця канфесіі. Бярэ ўдзел у рэгіянальных канферэнцыях. Аўтар артыкулаў на тэму канфесійнага жыцця Віцебшчыны ў другой палове XX ст.
Х™/ІН^ЫЯТЬІЎНІКІ>> ' распаўсюджанне іх ідэй у Віцебскай вобл. у першай палове 1960х гг. // Мнновацнм2004: Матермалы XI Республнканской студенческой научнопрактнческой конференцмн г. Мозыоь 22 апреля 2004 г в 2х ч. 4 2. — Мозырь: МГПУ, 2004. — С. 82; Пяцідзесятнікі ў Віцебскай вобл. у першай палове 1960х гг// IX Республнканская научнопрактнческая научная конференцня аспмрантов Республнкн Ьеларусь«ННРС2004»:тезнсыдокладов:в8ч. Ч. 1 /подред.А.Н.Жука. —Гроднс ГрГУ 2004 — С 6061' Государство н протестантскне обцнны Внтебіднны в начале 60х XX в. // Сборннк тезнсов докладов X Республвканскон научной конференцнн вузов Республнкн Беларусь «ННРС2005», 1416 февраля 2005 г.:
4 ^н’’ 2°0б. — С. 235236; Абшчыны ЕХБ Віцебскай вобл. у другой палове 1960хсярэдзіне
г г' Творчество молодых — будуідее Роднны: сборннк матервалов IX (54) научнопрактнческой конференцнн студентов, магнстрантов н молодых ученых. — Внтебск: ВГУ, 2006. — С. 6364; Становішча пратэстанцкіх абшчын на Віцебшчыне ў міжваенны перыяд // Первая мнровая война: йісторня, геополнтнка, урокн нсторнн н современность. К 90летню окончання Первой мнровой войны н началу формнровання
143
ВерсальскоВашннгтонской снстемы международных отношеннй: матермалы международной научной конференцнн, Внтебск, 1112 ноября 2008 г. / ВГУ; ред. кол. В.А. Космач (гл. ред.) п дрф Внтебск: ВГУ, 2008. — С. 263265; Евангельскія хрысціянебаптысты на Віцебшчыне ў19441985 гг. // 90 год Віцебскаму абласному краязнаўчаму музею: матэрыялы навуковай канферэнцыі, Віцебск. 3031 кастрычніка 2008 г. / рэдкал.: ГУ. Савіцкі [і інш.]. — Мн.: Медысонт, 2009. — С. 160163. „ п
Літ.: Анкета «Краязнаўцы Віцебшчыны». Касатая Т.У. (26.06.2006) // Асабісты архіў М.В. Півавара.
КАСАТЫ Л.К., журналіст. Аўтар кнігі. прысвечанай выдатным асобам Міёршчыны. Даследуе «Слова аб палку Ігаравым», атаясамлівае тапонім «Дудуткі пад Полацкам», з якога выпраўляецца Усяслаў на Нямігу, з населеным месцам на Міёршчыне.
Тв.: Дзіцячыя дамы ў паслеваенны час // Памяць: Гісторыкадакументальная хроніка Міёрскага раёна. Мн.: Бел. навука, 1998. —С. 500504; Ідзем у гісторыю // СП (М). — 1992. — № 63. — С. 3.
КАСОЎСКАЯ ІРЫНА ЯЎГЕНАЎНА (11.04.1948. г. Хабараўск 1.2001). Скончыла СШ № 1 г. Оршы (1966), гіст. факультэт МгДПІ (1970). Працавала настаўнікам гісторыі ў Горацкім раёне. выкладчыкам грамадскіх дысцыплін у Аршанскім медыцынскім вучылішчы (19721999). ....
Зацікавілася мясцовай гісторыяй, калі пачала наведвацьурокі гісторыі, якія наладжваліся ў Музеі гісторыі і культуры Аршаншчыны. Разам з членамі краязнаўчага гуртка «Спадчына» падрыхтавала матэрыялы па гісторыі Аршанскага медыцынскага вучылішча. якія былі апублікаваны на старонках мясцовага перыядычнага друку. Актыўна прапагандавала мастацкую спадчыну аршанскіх майстроў. 3 мэтай прабудзіць любоў да Аршаншчыны праз знаёмства з працай народных майстроў і гонар за іх працу напісала серыю нарысаў «Калі не мы, дык хто?», прысвечаных майстрам Куцеінскіх майстэрняў. Брала ўдзел у «Ефроснньевскнх чтеннях» (Мінск).
Тв.; Каб працаваць дзеля здароўя чалавека: [Аршанскае медвучылішча] // АГ. — 1997. — № 9496 Майстэрні //АГ. —1998. — № 78. — С. 2; Разьбяры//АГ. —1998. — № 79. — С. 2; Іван Рыгоравіч Занцау// АГ. — 1998 — № 80. — С. 2; Валянціна Янкоўская//АГ. — 1998. — № 82. — С. 2.
Літ; №анова С.Г. Оршанскне краеведы: бнографнческнй справочннк. — Орша, 2002. — 15.
КАСПЕРСКІ ВЯЧАСЛАЎ АДАМАВІЧ (20.03.19H, в. Жэвань Дрыбінскага раёна Магілёўскай вобл. 1991). краязнаўца. Скончыў сямігадовую школу, Аршанскі педагагічны тэхнікум. Працаваў рахункаводам у калгасе. нарміроўшчыкам на прапрыемстве «Асінторф». Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Пасля вайны працаваў інкасатарам. У 1971 г. выйшаў на пенсію. Маючы вольны час, пачаў пісаць у газеты і часопісы. Некалькі артыкулаў змешчаны ў кнігах «Памяць» Оршы і Аршанскага раёна і зборніку «Аршанская мшуўшчына». Напісаў успаміны пра вайну і ГУЛАГ.
Друкаваўся ў часопісе «Полымя». Аўтар ненадрукаваных мемуараў «Оршанскне очеркн», якія апісваюць Оршу 20—30х гг. XX ст. і пасляваенныя падзеі ў жыцці горада. Іншыя рукапісныя матэрыялы захоўваюцца ў музеі.
Тв.: Артыкулы ў навуковым друку: Орша. Двадцатыя; Шумела Задняпроўе кірмашамі, Орша у мастацкам літаратуры // Аршанская мінуўшчына. — Орша, 1997. — С. 2435; Орша. Саракавыя//Памяць; Гісторыкакультурнаяхроніка Оршы і Аршанскага раёна: у 2 кн. Кн. 2. — Мн.: БелЭн, 2000. — G. 3753^
Артыкулы ў перыядычным друку: Двадцатыя // ЛП. — 1988. — № 204. — С. 2, Саракавыя // ЛП. 1989. — № 15. — С. 2; I майстэрня, і храм // ЛП. — 1989. — № 52, 55, 56; Шумела Задняпроўе кірмашамі // РП __ 1990. — № 153. — С. 2; Орша ў мастацкай літаратуры // ЛП. — 1990. — № 158. — С. 2; Два лесы // ЛП Літ.'Нванова С.Г. Оршанскне краеведы: бнографнческнй справочннк. — Орша, 2002. — С. 13; Каляндар знамянальных і памятных дат на 2006 г. — Віцебск; ВАБ, 2006. — С. 16.
КАСТУНОВА НАДЗЕЯ ІВАНАЎНА (3.12.1984, г. Віцебск), бібліятэкар, бібліёграф. Скончыла Лужаснянскую гімназію Віцебскай вобл. (2002), факультэт інфармацыйнадакументных камунікацый БДУКМ (2007). Працуе вядучым бібліятэкарам краязнаўчага аддзела ВАБ (з 2007). Займаецца складаннем бібліяграфічных выданняў, прысвечаных розным тэмам жыцця Віцебшчыны, якія маюць дачыненне да гісторыі і культурьі рэгіёна. Адзін са складальнікаў «Календара знамянальньіх і памятных дат на 2007—2010 гг.» і бібліяграфічных паказальнікаў «Віцебская вобл.».
144
Тв.: (у сааўтарстве) Каляндар знамянальных і памятных дат на 20072010 гады. — Віцебск' ВАБ 20082010; (у сааўтарстве) Віцебская вобласць: бібліяграфічны паказальнік, 2007, 2008 2009 2010 гг — Віцебск: ВАБ, 20082010.
Літ.: Анкета «Краязнаўцы Віцебшчыны». Кастунова Н.І. (1.04.2010) //Асабісты архіў М.В. Півавара.
КАСТЗНКА ТАЦЦЯНА МІКІЦІЧНА (12.01.1945, в. Крывічы Полацкага (цяпер Глыбоцкага раёна), краязнаўца, педагог. Скончыла педвучылішча, гіст. факультэт БДУ (1975). Працавала настаўніцай гісторыі ў Мазалаўскай СШ Віцебскага раёна (19652005).
У час навучання на гіст. факультэце абараніла дыпломную работу «Партызанскі рух у Віцебскім раёне». Для яе падрыхтоўкі працавала ў ДАВВ, праводзіла апытанні былых партызан, падпольшчыкаў, мясцовых жыхароў Працуючы ў Мазалаўскай СШ, пачала вывучаць гісторыю школы, в. Мазалава, калгаса «Прызыў», мікрараёна пражывання. На аснове сабраных пісьмовых і рэчавых матэрыялаў у выдзеленым праўленнем калгаса будынку быў аР™зав™ы музей баявой і працоўнай славы. Частка калекцыі экспаніравалася ў ВАКМ і ўвайшла ў яго фонды. На пачатку 1980х гг. быў пабудаваны новы будынак Мазалаўскай СШ, дзе для музея была выдзелена значная плошча. Распрацавала і падрыхтавала экспазіцыі: «Усталяванне савецкай улады ў сельскім савеце», «Правядзенне калектывізацыі, гісторыя калгаса Прызыў », «Партызанскі рух у Віцебскім раёне», «Аднаўленне гаспадаркі і гісторыя прадпрьіемстваў (птушкафабрыка. прамысловамеханізаваная калона № 29, калгас “Прызыў”)», «Гісторьія школы». У музеі выкарыстаны копіі дакументаў, асабістыя рэчы. успаміны, сабраныя ў выніку паходаў, сустрэч, працы ў архіве. У апошнія гады працы ў школе вялатурыстычнакраязнаўчы гурток, які ажыццявіўзначную працу па папулярызацыі гісторыі роднага краю сярод моладзі вёскі.
КНІГІ ОНЛАЙН
