Краязнаўцы Віцебшчыны другой паловы XX - пачатку XXI ст.
біябібліяграфічны даведнік
Мікалай Півавар
Выдавец: Кнігазбор
Памер: 372с.
Мінск 2010
JiT: Цветкова с Краевед нз Мазалово // ЖП. — 2002. — 16 ліп. — С. 3; Інтэрв’ю з ТМ Кастэнка (8.02.2001) //Асабісты архіў М.В. Півавара.
КАСЦЕНЬ АЛЕСЬ ДЗМІТРЫЕВІЧ (1955, в. Касцяні Пастаўскага раёна 17.09.2009), журналіст. Скончыў СШ № 2 г. Паставы, факультэт журналістыкі БДУ. Жыў у г. Паставы. Працаваў журналістам у газетах «Пастаўскі край», «Звязда», «Народнае слова», «Вольнае Глыбокае». Аўтар шэрагу артыкулаў на краязнаўчыя тэмы ў мясцовым перыядычным друку. Адзін з арганізатараў літаратурнавыдавецкай справы на Пастаўшчыне. Кіраваў дзейнасцю літаратурнага аб’яднання «Світанак». Шмат зрабіў для выдання зборнікаў вершаў пастаўскіх аўтараў «Рунь», «Рунь92», «Рунь93», «Рунь2001», а таксама літаратурнакультуралагічнага часопіса «Барвы» (2004). Браў удзел у
літаратурным семінары «Даўжанскія вечары 96», які быў прысвечаны памяці У. Дубоўкі. Аўтар кніг прозы «Золата дзядулі», «Вясковыя і местачковыя гісторыі», «Каменьчыкі ў кірзавым боце». Засталася незакончанай аповесцьуспамін пра родны горад Паставы «Мястэчка маёй любові».
Тв.: Рэпрэсіравана па справе педвучылішча // ПК. — 1991. — № 85. — С. 2; Героі, якім даравалі. Яшчэ раз пра лёс беларускіх патрыётаў // Звязда. —1992. —15 верас.; Погляд з хутара Лесунова. Верасень 1939га як акт ,тпВалемНЯ заходнікаў» ад зямлі // Сумежжа. — 1992. — 22 верас.; Залатыя рукі дзядулі // Сумеж1992. № 1011; Пастаўчане чакалі ад Леніна зямлі і волі. Але кола гісторыі павярнула інакш //
Сумежжа. — 1992. — № 14. — С. 1, 2; Герой ці ахвяра // Сумежжа. — 1992. — № 15. — С. 4; Чаго чакаць нам ад касцёла // НС. — 1992. — № 104. — С. 5; Справа педвучылішчаў. Дагэтуль у Паставах і Глыбокім чакаюць рэабілітацыі ахвяры сталіншчыны // НС. — 1992. — № 115. — С. 3; Едзем да Долмана // Сумежжа. — 1993. — № 1. — С. 4; Пяць яго мабілізацый // Сумежжа. — 1993. — № 17. — С. 23; Галгофа айца Канстанціна//КР. — 1993. — № 61,62; Галгофа айца Канстанціна: [К.Д. Жданаў]//НС —1993 — № 66 — £ 1 ^еся ! Антось: [Саюз беларускай моладзі] // НС. — 1994. — № 31,34, 37, 39; Ратавала воіна малітва: [П.В. Аўсіевіч] // НС. — 1994. — № 89. — С. 3; А рыба ў Дзісне яшчэ ёсць // КР — 1994. — № 91. — С. 3 4Стары бацькаў фотаздымак// НС. —1997. — № 136. —С. 6; Беларусы ў Бутырцы //НС. —1999. — № 30,— С. 4; Панове мусульмане, альбо мае знаёмыя татары: [Пастаўшчынаі // НС. — 1999. — № 50. — С. 4' Мулкія мяхі // НС. — 2000. — № 79. — С. 5; Вясковыя гужы // НС. — 2002. — № 50. — С. 2; Чорная песня металу// ПК. — 2006. — № 134. — С. 3; Мястэчка маёй любові // Дзе Мядзелка песні пяе...’ Пастаўшчына літаратурная. — Мн., 2006. — С. 5254.
Літ.: Дзе Мядзелка песні пяе... Пастаўшчына літаратурная. — Мн., 2006. — С. 253' Сідаоэвіч А Памяні таварыша. Алесь Касцень//НН. — 2009. — 20 верас.
145
КАСЦЮКЮРАСЬ (6.05.1943, м.ПлісаГлыбоцкагараёна),журналіст.Скончыўмастацкаграфічны факультэт ВДПІ. факультэт журналістыкі БДУ. Працаваў журналістам на радыё, у газетах «Хімік», «Дняпроўская праўда», «Наша трыбуна», у Наваполацкай друкарні. Публікаваў краязнаўчыя матэрыялы ў рэспубліканскіх і мясцовых перыядычных выданнях. За цыкл нарысаў «Падарожжа па малых рэчках» у 19951996 гг. стаў лаурэатам прэміі Віцебскага абласнога Саюза журналістаў Беларусі.
Тв.: Падарожжа па малых рэчках // ВГл. —1998. — № 29, 33, 34, 36. — С. 2.
КАСЦЮЧЭНКА ІГАР ЛЕАНІДАВІЧ (Георгйй Поспелов) (10.03.1954, в. Заскоркі Вароніцкага с/с Полацкага раёна), журналіст. Скончыў факультэт журналістыкі БДУ (1986). Працаваў рэдактарам газеты «Полацкі веснік», цяпер Наваполацкай газеты «Ннформ плюс». У гісторыкалітаратурным часопісе «Полацкі летапісец» апублікаваў артыкул, прысвечаны Полацкаму мушкецёрскаму палку. Аўтар шэрагу артыкулаў на старонках мясцовых перыядычных выданняў, у якіх асвятляе жыццёвыя лёсы вядомых гістарычных асоб і іх сувязі з Полацкам.
Тв.: Полацкі мушкецёрскі (пяхотны) полк у часы напалеонаўскіх войнаў // Полоцкпй летопнсец. Нсторнколптературный журнал. — 1993. — № 2. — С. 7174; Горкая чаша ГУЛАГа // ПВ. 1991. — № 134. С 2, Вяртанне’ [Св.Прэабражэнская царква ў в. Шпакоўшчына] // ПВ. — 1990. — № 164. — С. 2; У бітвах з Напалеонам П ПВ. 1992. № 67. С. 3; Бітвы за Полацк // ПВ. 1992. № 77. С. 2; Касцёл Святога Андрэя Баболі ў Полацку // ПВ. — 1997. — № 75. — С. 2; Чалавек года з Полацка: [М.М. ільніцкі] // ПВ. — 1999 _ № 7. — с. 2; Нркутскнй белорус Олег Рудаков // НП. — 2003. — № 37. — С. 5; Однн за всех, н все за одного. Траднцнн п нравы Полоцкого кадетского корпуса // МП. — 2003. — № 38. — С. 6, Правда об І/Іване Грозном. Был лн завоеватель Полоцка тнраном н сыноубнйцей? // НП. — 2003. — № 39. — С. 6; Р°™еда, дочь Рогволода // НП — 2003 — № 41. — С. 6; Тайна бнблнотекн Нвана Грозного // ПП. — 2003. — № 43. — С. 6; Храбрый генерал Кульнев // НП. — 2003. — № 44. С. 6; Заіднтннк Петербурга: [П. Вітгенштэнн] // ПП. — 2003. — № 38. — С. 6; Душа обороны ПортАртура: [генерал Р.І. Кандраценка] // НП. — 2003. — № 49. — С. 6; Забытый герой: [Бібікаў А., герой вайны 1812 г.] // ЙП. — 2004. — N° 29. — С. 4.
КАСЦЯНКА ЛЮДМІЛА РЫГОРАЎНА (нарадзіўся ў в. Гара Чашніцкага раёна), краязнаўца, музейны работнік. Скончыла бібліятэчны тэхнікум, ВНУ. Працавала бібліятэкарам у в. Дубінцы Чашніцкага раёна, навуковым супрацоўнікам, дырэктарам Чашніцкага гістарычнага музея (з 1997).
Тв.: Этапы барацьбы і перамог: [гісторыя Чашніцкага раёна] // ЧП. — 1999. — № 2729, 31,34, 35, 38, 3942 4749; Чашніцкі гістарычны музей // Музеі Беларусі. — Мн.: БелЭн, 2008. — С. 544547.
Літ.: Кіндзяева Н. Раённы гістарычны музей// ЧП. —1996. —10 лют — С. 23; Торбпна П. Хранмтельннца музейных релпквнй: [Л.Г. Касцянка] // ЧП. — 2005. — № 121122. — С. 2.
КАСЦЯНЮК ТАМАРА НІКІФАРАЎНА (9.03.1939. г. Віцебск), архівіст. Скончыла МгДПІ (1968). Працавала машыністкай у Віцебскім аблвыканкаме (19571967), загадчыцай кабінетафіласофіі і навуковага камунізму Віцебскагаветэрынарнагаінстытута( 1967—1969), інструктарам, навуковым супрацоўнікам, галоўным архівістам фонду грамадскіхарганізацый партархіва Віцебскага абласнога камітэта КПБ (19691992). Працавала на розных пасадах ваўпраўленні сацыяльнай абароны Віцебскага аблвыканкама (1992—2001), інспектарам па кадрах Варонаўскага домаінтэрната для інвалідаў і састарэлых (2001—2005).
Працуючы на пасадзе навуковага супрацоўніка, вяла вялікую асветніцкую дзейнасць у перыядычным мясцовым друку, на радыё і тэлебачанні ў межах выканання прафесінных абавязкаў.
Аўтар больш за 60 артыкулаў у мясцовым перыядычным друку (газеты «Знамя юностн», «Віцебскі рабочы», «Сцяг індустрыялізацыі»). Першы артыкул, прысвечаны юоілею Наваполацкага нафтапераапрацоўчага завода, — «Ордэн на сцягу» — быў надрукаваны ў чэрвені 1970 г. у газеце «Віцебскі рабочы». Аўтар (разам з В.1. Акуневіч) камплекта плакатаў «Прнзванные Октябрем». Падрыхтавала шэраг перадач на абласным радыё. Асноўная тэматыка даследаванняў — гісторыя Віцебскай абласной і гарадской партыйнай і камсамольскай арганізацыі, гісторыя прадпрыемстваў горада і вобласці. Брала ўдзел у навуковапрактычных канферэнцыях.
Узнагароджана медалямі «За доблесную працу. У азнаменаванне 100годдзя з дня нараджэння У. I. Леніна», «Ветэран працы» (1983), Ганаровай граматай Вярхоўнага Савета БССР(1987).
Тв.: (разам з В.І. Акуневіч) Прнзванные Октябрем. — Вмтебск: ВОТ, 1987. — 28 л.; (разам з В. Глушко, 3. Жураўлёвай) У авангардзе ардэнаноснага калектыву // ВР. — 1971. — 9 верас. — С. 2; (разам з
146
З.А. Жураўлёвай) Коммуннсты всегда впередн. К 90летню станкостроптельного завода нм. Комннтерна // $ верас.; (разам з В, Глушко) На чале вялікага руху. Да 25годдзя Віцебскага дывановага камбіната //ВР. — 1972. — 5 ліст. — С. 34; (разам з 3. Жураўлёвай) У авангардзе калектыву // ВР. — 1973. — 9 чэрв. —С. 3, (разам з Л. Ісачанка, У. Зайцавым) Пачатак адраджэння. 3 гісторыі дзейнасці абласной ^^ 1975. — 25 снеж. — С. 2; Молодежь Внтебіднны в борьбе за техннческнй прогресс
(19711975) // ВР. — 1977. — 9 ліп.; 3 руінаў і папялішчаў // ВР. — 1984. — 30 чэрв. — С. 2' Абудзіла рэвалюцыя: [жанчыны ў 1920я гг.] // ВР 1987. № 42. с. 2; (разам з В. Савіцкай) «Хочам быць беларусамі» 3 псторыі уваходжання Віцебшчыны ў БССР // СІ. — 1988. — № 202. — С. 2; Пачатак адраджэння // ВР. — 1989. — № 121. — С. 3; Жывая гісторыя ў дакументах // ВР. — 1990. — № 52. — С. 3; На встречу 50летню образованйя партнйных архнвов //_ВР. — 1990. — 15 сак.; Странпцы нстормн // Знамя нндустрналнзакРас.; 0 братской помоідн республмк в восстановленнп народного хозяйства областн // ~ 1999~J мая, Навстречу 45летню Победы // ВР. — 1990. — 18 ліп.; Як здабывалася святло: [60 год № — 4 Пэмяць у сэрцах нашчадкаў. Да 100годдзя з дня нараджэння
do ’ Ші ™?Ова —1991. — 23 ліп. — С. 3; Супраціўленне. 3 хронікі першых месяцаў варожага нашэсця // dnTd 6 к?,ас77"С’3; У цесным узаемадзеянні // ВР. — 1991. — 23 крас. — С. 3; Скрозь змрок41га/'—1»91. —№ 68. —С. 2; Памяць у сэрцах нашчадкаў: [М. Шмыроў]//ВР. — 1991, —№ 140. —С. 3.
Літ.: Інтэрв’ю з Т.Н. Касцянюк (15.07.2006)//Асабісты архіў М.В. Півавара.
КАТОВІЧТАЦЦЯНА ВІКТАРАЎНА (26.03.1954, г. Віцебск), мастацтвазнаўца, педагог. Доктар мастацтвазнаўства (2008). Скончыла СШ № 3 г. Віцебска (1971), факультэт журналістыкі БДУ (1976). Працавала карэспандэнтамарганізатарам на Віцебскім раённым радыё (19771982), рэдактарам на Віцебскім абласным тэлебачанні (1982—1994), памочнікам мастацкага кіраўніка па інфармацыйнааналітычнай частцы ў НАДТ імя ЯкубаКоласа( 19942001), выкладчыкам, дацэнтам, прафесарам (з 2008) кафедры ўсеагульнай гісторыі ў ВДУ (з 2001).
Займаецца вывучэннем гісторыі Віцебскай мастацкай школы, гісторыян тэатральнай культуры Віцебшчыны. Даследаванні пачалаў 1993 г. падуплывам прафесара Г.І. Барышава. Абараніла кандыдацкую дысертацыю «Барока як універсальны стыль культуры Беларусі 16—18 стст.» (1999). Удзельнік шэрагу міжнародных, рэспубліканскіх і рэгіянальных канферэнцый (з 1994). Адзін з арганізатараў выставы, прысвечанай 75годдзю НАДГ імя Якуба Коласа (ВАКМ, 2001). Некаторыя дакументы перадала ў ДАВВ. дзе мае асабісты фонд.
Аўтар значнай колькасці артыкулаў у навуковым, рэспубліканскім, мясцовым перыядычным друку на краязнаўчую тэматыку (тэатральнае жыццё НАДТ імя Якуба Коласа, персаналіі). Выступае навуковым кіраўніком студэнцкіх дыпломных работ, значная колькасць якіх мае краязнаўчую тэматыку: творчасць віцебскіх скульптараў, мастакоў, акцёраў, харэографаў, экскурсійныя маршруты Віцебшчыны, ахова гісторыкакультурнай спадчыны Падзвіння.
КНІГІ ОНЛАЙН
