Краязнаўцы Віцебшчыны другой паловы XX - пачатку XXI ст.
біябібліяграфічны даведнік
Мікалай Півавар
Выдавец: Кнігазбор
Памер: 372с.
Мінск 2010
Літ.: Шэўчанка М. Прывіваць любоў да спадчыны: [I. Навагродская] // П. — 1999. — № 45 — С 2' Варатынская Г. Выходзіць, што можна: [I. Навагродская] // П. — 1999. — № 49. — С. 2; Анкета «Краязнаўцы Віцебшчыны». Навагродская І.Х. (26.11.2003) //Асабісты архіў М.В. Півавара.
НАДСАН АЛЯКСАНДР (1926). Аўтар працы «Pro patria aliena: Кляштар беларускіх айцоў марыянаў у Друі (19241938)», у якой разглядаецца гісторыя кляштара. У кнізе выкарыстаны дакументы з фондаў бібліятэкі Францішка Скарыны ў Лондане.
Тв.: Pro patria aliena: КляштарбеларускіхайцоўмарыянаўуДруі (19241938) — Мн., 2006. — 160 с.
НАРУШЭВІЧ УЛАДЗІМІР АН ГОНАВІЧ (В. Уладзіміраў) ('928, Чашяіччына 1998), журналіст, краязнаўца. Працаваў настаўнікам, журналістам у Шумілінскай раённай газеце «Герой працы». Аўтар артыкулаў, прысвечаных розным аспектам гісторыі і культуры Шумілінскага раёна. Значная частка сабраных матэрыялаў выкарыстоўваецца сучаснымі журналістамі Шуміліншчыны.
Тв.: Крыніца багацця і славы: [раён пасля вайны] // ГП. — 1977. — № 15, 18, 28; Нам шэсцьдзесят // ГП. — 1977. — 12 ліст; Усім смярцям на зло // ГП. —1985. — № 14. — С. 2; Нараджаецца музей// ГП. —1985. — № 39 — С. 2; Вінтоўка і скальпель: [П.К. Астравухаў] // ГП. — 1985. — № 87 — С 2' Ад Урала да Шуміліна // ГП. — 1986. — № 46. — С. 2; Праз баі, агонь і чорны дым // ГП. — 1986. — № 55. — С. 2; Тры ордэны ветэрана // ГП. — 1987 — № 76; Равеснікі // ГП. — 1987. — № 122. — С. 3; Слова пра Обальшчыну
[лістыжыхароўкраюУ.Леніну]//ГП.1987.№116.С.2;Далёкаеіблізкае//ГП —1988 №148 а^авек^ Расказы аб камуністах // ГП. — 1990. № 40. —С. 2; Недапісаны ліст да маці // ГП 1990. — № 46. — С. 2; Квітнець зямлі Обальскай // ГП. — 1990. — № 48. — С. 2; 3 «Кацюша» і «Андруша» // ГП: ~ "° № 62 “ С 2' П°гляд у мінуўшчыну // ГП. — 1992 № 4. — С. 2; Ён пачынаў у нашым гпене'^^'Г0?дзя У КаРпава111ГП. —1992. — № 13,16; Цудоўны камень: [в. Скаціца на Казяншчыне]// ГП ~ 1992n 23 ~ с 2; Незабыўныя дні: [А. Якаўлеў] // ГП. — 1992. — № 26. С. 2; Родныя сэрцу
мясціны // ГП. — 1992. — № 46. — С. 3; Партрэт: [I. Коркін] // ГП. — 1992. — № 80. — С. 2; Засталіся абвугленыя рашоткі: [сядзіба ў Обалі]//ГП. —1994. — № 11. —С. 2; У баі за Обаль//ГП. —1994 —№13 —С 2 ?Л^кай М'нуўшчычы: [помнік Фартунатаву, 1909] // ГП. — 1994. — № 30. — С. 3; Наш славуты зямляк: [П.У. Смалякоў] // ГП. — 1994. — № 60. — С. 3.
Літ.: Некралог // ГП. — 1998. — № 97. — С. 4.
215
НАФРАНОВІЧ АРКАДЗЬ ЮСІФАВІЧ (26.04.1936, в. Юшкавічы на Мядзельшчыне), педагог. Скончыў сямігодку, Лепельскае педвучылішча, геаграфічны факультэт БДУ. Працаваў настаўнікам геаграфіі, гісторыі, музыкі і спеваў у школах Пастаўскага раёна. Аўтар успамінаў «Мая Адысея» (2001), у якіх апісаў жыццё ў Германіі з 1943 па 1945 г., дзе знаходзіўся на прымусовых работах. Аўтар кнігі «Сейбіты дабра і мудрасці», прысвечанай настаўнікам Мядзельшчыны і Пастаўшчыны. Член Саюза пісьменнікаў Беларусі (1998).
Тв.: Кнігі: Мая Адзісея. — Мн.: Юнацтва, 2001. — 159 с.; Сейбіты дабра і мудрасці. — Мн.: Чатыры чвэрці, 2007. — 220 с.
Артыкулы ў пеоыядычным друку: Плывуць па свеце «Рушнікі» // НС. —1994. — № 146. — С. 3; 3 успамінаў маленькага вязня // НС. — 1999. — № 40. — С. 5; A «Ручнікі» плывуць па свеце: [М. Пятрэнка] // ВР. — 1999. — № 147. — С. 5; Пяць лістоў ад Танка // НС. — 2003. — № 56. — С. 5; Сляды мінуўшчыны ў Паставах //
ПК. — 2004. — №153. — С. 7.
Літ.: Пісьменнікі Віцебшчыны: даведнік. — Віцебск: ВАД, 2001. — С. 53; Нафрановіч А.І. // Памяць: Гісторыкадакументальная хроніка Пастаўскага раёна. — Мн.: БелТА, 2001. — С. 520521; Шпакоўская Г. Аркадзь Нафрановіч: Пра родны кут і песняю, і пррзай // НС. — 1998. — № 147. — С. 5; Януш I. Святло яго сэрца: [А. Нафрановіч]//ЛК. —1999. — № 33. —С. 3; ШыкУ. Аркадзь Нафрановіч: «Шчаслівы той, хто кожнай сваёй клеткай знітаваны з роднай зямлёй // ВК. — 2001. — № 72. —С. 3; Канапелька А. Аркадзь Нафранввіч // НС. — 2002. — № 123. — С. 5; Бубала А. Прыгожы край на таленты багаты // ПК. — 2003. — № 117. — С. 3; Дзе Мядзелка песні пяе...: Пастаўшчына літаратурная. — Мн., 2006. — С. 261.
НЕДАКУНЕВА ІРЫНА ВАЛЕР’ЕЎНА (9.02.1971, г. Полоцк), педагог. СкончылаМДПУ (1994). Працавала піянерважатай у СШ № 7 г. Полацка (19901993), настаўнікам гісторыі ў Полацкай нацыянальнай гімназіі (19932007), намеснікам дырэктара па вучэбнай працы СШ № 18 імя Еўфрасінні Полацкай (з 2007).
Працуючы ў школе, выкладала вучням гісторыю на паглыбленым узроўні, што вымагала даследаванняў мясцовай гісторыі. Значны ўплыў на фарміраванне цікавасці да гісторыі Полацка аказаў удзел у археалагічнай практыцы і раскопках на тэрыторыі кадэцкага копруса пад кіраўніцтвам Д. Дука. На аснове атрыманых матэрыялаў пачала кіраваць напісаннем навуковых работ вучняў. Узначаліларабочую групу настаўнікаў г. Полацка па распрацоўцы эксперыментальнага факультатыўнага курса «Полацказнаўства» для 59х класаў горада. Распрацавала электронны курс «Полоцковеденне».
Тв.: Экспернментальный курс «Полоцковедепе» как составная часть гражданскопатрнотнческого воспнтання // Матэрыялы гісторыкакраязнаўчай канферэнцыі. Да 80годдзя Полацкага краязнаўчага музея / уклад. В.Д. Краско. — Полацк: НПГКМЗ, 2008. — С. 149156.
Літ.: Анкета «Краязнаўцы Віцебшчыны». Недакунева І.В. (22.12.2009) // Асабісты архіў М.В. Півавара.
НІКІЦІНА ЛЮДМІЛА КАНСТАНЦІНАЎНА (20.11.1959, в. Вольна Баранавіцкага раёна Брэсцкай вобл.), педагог, краязнаўца. Пражывае ў в. Заропава Віцебскага раёна. Скончыла філал. факультэт ВДПІ (1985). Працавала ў Пастарынскай школе (19771979), настаўніцай беларускай мовы і літаратуры ў Заронаўскай БШ Віцебскага раёна (з 1985). Служыла ва УС СССР (19791981).
Свядома пачала займаецца краязнаўствам з 1986 г. пад уплывам школьнага гісторыка А.І. Качанава ІІраводзіць вывучэнне гісторыі і этнаграфіі Заронава і навакольных вёсак. Вывучае мясцовы некропаль, даследуе каменныя крыжы. Актыўна ўдзельнічае ў пошукавым руху.
На аснове сабраных пісьмовых і рэчавых матэрыялаў перапрацавала экспазіцыю школьнага музея ў в. Заронава Віцебскага раёна. За шматгадовую актыўную працу музей атрымаў званне народнага (1996). У 2000 г. стварыла новую экспазіцыю — «Гісторыя Заронаўскага краю». 3 мэтай падрыхтоўкі экспазіцыі музея працавала ў Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі, ДАВВ, АМАРФ (г. Падольск). На цяперашні час гісторыкаэтнаграфічны музей «Гісторыя Заронаўскага краю» адзін з лепшых у Віцебскай вобл.
216
Бярэ актыўны ўдзел у грамадскім жыцці раёна. Старшыня Віцебскага раённага аддзялення ТБМ. Кіраўнік метадычнага аб'яднання настаўнікаў беларускай мовы і літаратуры Віцебскага раёна.
Брала ўдзел у падрыхтоўцы кніг «Памяць» Віцебскага раёна (2004), «Віцебскі раён. Краязнаўчыя нарысы» (2008). Аўтарскладальнік выданняў: «На многострадальной Зароновской земле», «Любоў і боль майго Заронава». Аднавіла імёны больш за 8 тысяч воінаў савецкай арміі. якія пахаваны на брацкіх могілках у в. Заронава. і выдала спіс у кнізе «Вспомнмм всех понменно» (2009).
Аўтар шэрагу публікацый у навуковым і рэспубліканскім перыядычным («Настаўніцкая газета», «Краязнаўчая газета», «Чырвоная змена») і мясцовым друку («Жыццё Прыдзвіння», «Народнае слова», «Віцебскі рабочы»). У музеі зберагаецца ненадрукаваная праца «Я Заронаўшчынай роднай ганаруся», «Фальклорныя запісы».
Аптыміст, мае добрае і развітае пачуццё гумару.
Тв.. Любоў і боль майго Заронава: [саматуж. выд.]. — Заронава, 2008. — 15 с.; Вспомннм всех помменно / сост. О.В. Моолодечкмн. — Новополоцк: О.В. Молодечкнн, 2009. — 132 с.; Заронаўшчына у гады Вялікай Айчыннай вайны: Невядомыя і малавядомыя старонкі // Віцебшчына ў гады Вялікай Айчыннай вайны: матэрыялы рэспубліканскай навуковапрактычнай канферэнцыі, 24 чэрвеня 2004 г. — Віцебск: ВДУ С. 3639; Заронаўскі дзіцячы дом імя 1 мая // Детн войны: матерналы круглого стола «Детскме дома в г. Внтебске м Вптебской областн на временно оккупнрованной террнторпм в годы Велнкой Отечественной войны 19411944 гг.» / сост. Д.В. Яковлева. — Внтебск: ВОТ, 2007. — С. 3839; Дзеці вайны // Тамсама. — С. 120123; (разам з А.І. Паўлавай) Вызваленне Віцебскага раёну // Віцебскі раён: краязнаўчыя нарысы / І.А. Абрамава [і інш.]; аўт.уклад. М.В. Півавар. — Мінск: Паркус плюс, 2008. — С. 143149' (разам з М В Піваварам) Тапаніміка раёна // Тамсама. — С. 267272.
Артыкулы ў перыядычным друку: Маладзее Заронава // ЛПр. — 1987. — 28 мая; I загучала беларуская мова // ЛПр. — 1990. — 12 крас. — С. 3; Праз 100 год // ЛПр. 1992. — 8 снеж. — С. 3; Зберажом гісторыю //ЖП. — 1993. — 13 лют. — С. 2; Педагогівандроўнікі // ВР. — 1997. — 14 мая; Нам усім пашанцавала // НГ. — 1997. — 12 сак. — С. 3; Стваральнікі добрага настрою // ЖП. — 1998. — 7 лют. — С. 3; Для адраджэння роднай мовы // ЖП. — 1999. — 11 мая. — С. 3; Нас шчыра прывецілі // НГ. — 2000. — 29 крас. С. 2; Таварыства, дзе шануюць родную мову //ЖП. — 2001. —12 чэрв. — С. 2; У музеях — гісторыя краю //ЖП. — 2002. — 19 лют. — С. 2; У Сушчова да калег // ЖП. — 2002. — 26 ліст. — С 2' He павінна быць безыменных салдат // ЖП. — 2002; Заронаўскай школе — 110 год // ВК. — 2003 — 25 сак — С 2' Заронаўскай школе — 100 // ЖП. — 2003. — № 13. — С. 2; He хлебам адзіным //ЖП. — 2003. — 26 жніўня; Краязнаўчыя чытанніў сталіцы//ЖП. —2003. —20 мая. —С. 3; Святая справа — добраўпарадкаваць могілкі самім // ЖП. — 2004. — 29 чэрв. — С. 3; Устанавілі мемарыяльную дошку А. Белабародаву, перазахавалі астанкі загінуўшых//ЖП. — 2004. — Ліпень; У гасцях у аўтара «Тараса»... //ЖП. — 2004. —1 чэрв. — С. 3; Заронаўскі некропаль і культавыя святыні//ЖП. — 2005. — 23 ліп. — С. 3; Падарожжаў «Беларускі Версаль» // ЖП. — 2005. — 4 кастр. — С. 3; Отзовнтесь, детдомовцы! // Беларуская ніва. — 2005. — 26 кастр. — С. 3; Школьны музей — скарбонка гісторыі // НС. — 2005. — 24 снеж.; Чалавек нараджаецца зоркаю // ЖП. — 2006. 7 сак. С. 3; Жанілі ў Заронаве Цярэшку // ЖП. — 2006. — 4 лют. — С. 3; Гаспадыня кніжнага дома // ЖП. — 2007. — 20 студз. — С. 3; Вясковыя сустрэчы // ЖП. — 2007. — 13 верас.; А віною месяц май // НС. — 2007. — 11 мая. — С. 3; Жыццё, падоранае лёсам: [А.А. Гушчанка] //ЖП. — 2008. — № 10' Шлях, працягласцю больш за стагаддзе: [Заронаўскай школе — 115 год] // ЖП — 2008 — N° 18 — С з’ Заронаўскі храм // Віцьбічы. — 2008. — 6 сак. — С. 3; Гартаючы падшыўкі // ЖП. — 2008. — 26 ліп — С з’
КНІГІ ОНЛАЙН
