Мастацтва ў сацыяльнай прасторы

Выдавец: Кузьма

Памер: 320с.

Мінск 2011

302.72 МБ

МАСТАЦТВА У САЦЫЯЛЬНАН ПРАСТОРЫ Прысвячаецца светлай псшяці бацькоўмаіх — Адама іЯдзвігі Ф.Ястраб. «Праменад». Палатно, алей. 90x120. 2008 Беларускі народны банк гэта сацыяльна адказны бізнес. Cam назва банка пацвярджае напачатку абраную стратэгію ўсебаковай падтрымкі сацыяльных і культурных праграм і асобных праектаў. Мастацтва найбольш выяўна і глыбока высвечвае асаблівасці непаўторшіга народнага характару, унікальныя рысы самабытнай нацыянальнай культуры. Яно занатоўвае ў сабе надзвычай багатую спадчыну і стварае грунтоўны патэнцыяп інавацыйнага развіцця. Выказваем спадзяванне, што гэта кніга дапаможа дапытліваму і зацікаўленаму чытачу пазнаёміцца з некаторымі аспектамі мастацкага жыцця краіны, больш ярка ўявіць сабе шырокую палітру сучаснага беларускага жывапісу. 3 павагай, Генеральны дырэктар ААТ «Беларускі народны банк» Канстанцін Цэрэтэлі БЕЛАРУСКІ НАРОДНЫ БАНК BELARUSKY NAROONY BANK Ф.А. Ястраб МАСТАЦТВА Ў САЦЫЯЛЬНАЙ ПРАСТОРЫ Мннск «Кузьма» 2011 УДК 75.03(476) ББК 85.143(4 Бен) Я 85 Рэцэнзенты: доктар філасофскіх наук, прафесар М. А. Мажэйка; доктар культуралогіі, прафесар A. I. Смолік; доктар мастацтвазнаўства, прафесар В. П. Пракапцова Ястраб Ф. А. Я85 Мастацтва ў сацыяльнай прасторы / Ф. А. Ястраб. — Мннск : Кузьма, 2011. — 320 с. : нл. ISBN 9789854534145. Уключаныя ў аўтарскі зборнік матэрыялы ахопліваюць шырокі дыяпазон тэм. Разглядаюцца пытанні сучаснага выяўленчага мастацтва, некаторыя аспекты яго сацыяльнага бытавання. Асаблівая ўвага нададзена пытанням фарміравання і развіцця мастацкага рынку, яго спецыфічным праяўленням у рэаліях сучаснай Беларусі. Выданне багата ілюстравана творамі аўтара і мастакоў, якія прымалі актыўны ўдзел у яго выставачных праектах. Прызначаецца спецыялістам і студэнтам гуманітарнага напрамку: культуролагам, мастацтвазнаўцам, музеязнаўцам, менеджэрам сацыякультурнай сферы. Будзе карысна мастакам і ўсім, хто цікавіцца выяўленчым мастацтвам. УДК 75.03 (476) ББК 85.143(4Бем) ISBN 9789854534145 ©ЯстрабФ.А.,2011 © Оформленме. ООО «Кузьма», 2011 ■ <4V раздзел 1 Разважанні пасля выставак Прысвячаецца Беларусі Чалавек: сутнасць і тэма Пейзаж — папулярны і элітарны Арткрок, ці куды крочыць беларускіжывапіс... Перамога, якая нас яднае Прысвячэнне Пікасо Браты нашыменшыя Арткрок на Каляды Прысвячаецца Беларусі Ястраб Ф.А. Прысвячаецца Беларусі / Ф.А. Ястраб // «Мастацтва», — 2006. — №11. МАСТАЦТВА Ў САЦЫЯЛЬНАЙ ПРАСТОРЫ В. Данілаў. «Заслаўе. Палёт вясны. Красавік». Палатно, алей, 66x46. 2006 Адкрыццё ў Мінску кожнай новай галерэі — падзея адметная. У ліпені 2006 rofla пачаў працаваць галерэйнавыставачны комплекс Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі, што, як мяркуецца, будзе спрыяць ажыццяўленню маштабных мастацкіх праектаў. Мастакоў можна павіншаваць з тымі шырокімі экспазіцыйнымі магчымасцямі, якія ў іх з’явіліся дзякуючы новым выставачным пляцоўкам. Комплекс уключае ў сябе чатыры галерэі — на другім, трэцім і дваццаць другім паверхах будынка бібліятэкі. На другім паверсе працуе галерэя «Ракурс». Яна размешчана ў холе канферэнцзалы, дзе адначасова можа экспанавацца 3040 твораў. Ю. Гаўрын. «На Іслачы». Палатно, алей. 100x120. 2006 В. Афанасьеў. «Зіма ў Лошыцы». Папера, акварэль. 37x56. 2003 Натрэцім паверсе, адна насупраць другой, прапануюць свае экспазіцыі галерэі «Лабірынт» і «Атрыум». Назвы яны атрымалі невыпадкова. Яшчэ з антычных часоў атрыумам называлі акруглы будынак, які меў выхад ва ўнутраны двор. Галерэя «Атрыум» — своеасаблівая экзатычная выспа ва ўнутранай прасторы бібліятэкі. Звязвае яе з кальцавым калідорам незвычайны для нашых інтэр’ераў шкляны масток. Экспазіцыйная плошча галерэі — сцены, якія ў плане ўтвараюць правільны васьмікутнік. Вонкавай жа сцяны няма ўвогуле. Святло пранікае праз вялікую шкляную прастору зверху і роўна кладзецца на творы, якія экспануюцца. Для жывапісу гэта амаль ідэальныя ўмовы — натуральнае асвятленне памагае выявіць найтанчэйшыя градацыі колеру. У цёмны час сутак усе галерэйныя С. Давідовіч. «Цёплы вечар». Палатно, алей. 80x100. 2006 РАЗВАЖАННІ ПАСЛЯ ВЫСТАВАК В. Барабанцаў. «Цёплы вечар. Ракаў». Палатно, алей. 80x100. 2005 экспазіцыі маюць добрую сістэму падсветкі, спецыяльна спраектаваную для выставак. На адной сцяне васьмікутніка можна экспанаваць 68 жывапісных твораў. Такім чынам, выстаўка ў галерэі «Атрыум» можа складацца з васьмі мініэкспазіцый, што пашырае магчымасці дызайну выставачнай прасторы. Наведаўшы галерэю «Лабірынт», пачынаеш разумець слушнасць гэтай назвы. «Лабірынт» у плане ўяўляе сабой не стандартны чатырохкутнік, а «закручаную» па крузе прастору, разбітую на тры амаль аўтаномныя залы, што дазваляе цікава будаваць экспазіцыю, выкарыстоўваючы іх асаблівасці. МАСТАЦТВА Ў САЦЫЯЛЬНАЙ ПРАСТОРЫ Я. Батальёнак. «Абшар». Палатно, алей. 80x100. 2002 Т. Грыневіч. «Антонаўка». Палатно, алей 85x60. 2005 РАЗВАЖАННІ ПАСЛЯ ВЫСТАВАК М. Бушчык. «Сустрэча дня і ночы». Палатно, алей. 100x100. 2002 10 МАСТАЦТВА Ў САЦЫЯЛЬНАЙ ПРАСТОРЫ У. Кожух. «Флора». Палатно, алей. 90x100. 2001 Пры правядзенні вернісажаў у «Лабірынце» наведвальнікі могуць лёгка перамясціцца з інтэр’ераў галерэі на свежае паветра: побач тэраса з садам камянёў, кветкамі і лавачкамі, адкуль адкрываецца прыгожы урбаністычны краявід. У «Лабірынце» можа экспанавацца да 7080 твораў жывапісу. РАЗВАЖАННІ ПАСЛЯ ВЫСТАВАК Чацвёртая галерэя — «Панарама» — размешчана на дваццаць другім паверсе ў памяшканні закрытай агляднай пляцоўкі і пакуль яшчэ стала не дзейнічае. Там адбыўсятолькіадзінпраект—фатаграфічны. Незвычайная планіроўка галерэі нагадвае ўнутраную прастору касмічнага карабля з фільма Андрэя Таркоўскага «Салярыс». В. Паўлавец. 3 серыі «Геаметрыя пейзажа». Папера, акварэль. 100x50. 1999 В. Паўлавец. «Рамантычны пейзаж». Папера, акварэль. 100x50. 1999 12 МАСТАЦТВА Ў САЦЫЯЛЬНАЙ ПРАСТОРЫ Н. Пілюзіна. «Зубр». Габелен. 120x260. 2004 Тут яшчэ плануецца адкрыць бар і наладзіць продаж сувеніраў. А трапіць сюды можна будзе на панарамным ліфце, праз шкляныя сцены якога бачны захапляючы краявід Мінска з вышыні птушынага палёту. Карацей кажучы, галерэйнавыставачны комплекс мае сур’ёзны патэнцыял для правядзення цікавых і маштабных праектаў рознага кшталту. Выстаўка, якой Нацыянальная бібліятэка Беларусі распачала галерэйную дзейнасць, мела назву «Прысвячэнне Беларусі». У рамках яе экспанаваліся творы мастакоў з усіх абласцей нашай краіны, аб’яднаныя высокім прафесійным майстэрствам, шчырасцю ў выказванні пачуццяў, улюбёнасцю ў сваю справу. Работы на выстаўцы былі вельмі розныя — па сюжэтах, пластыцы, рытме, тэхніцы, колеры. Былі прадстаўлены ўсе напрамкі — ад акадэмічнага да абстрактнага. Цікавыя пейзажы паказалі добра вядомыя беларускаму гледачу мастакі В.Шкаруба, А.Грышкевіч, А.Лубнеўскі, К. Качан, Я. Батальёнак, М. Казакевіч і інш. Рэальныя рэчы ператвараюцца ў знакі, сімвалы ў работах В. Касцючэнкі, Л.Карнеевай, Г.Драздова, В.Ярэські і іншых. Хочацца верыць, што экспазіцыйныя магчымасці галерэйнавыставачнага комплексу стануць добрым унёскам у справу наладжвання актыўнага, плённага мастацкага жыцця нашай краіны. У. Дзядзюля. «Верхні горад». Палатно, алей. 110x65. 1999 М. Міронаў. «Вясна на Лепельшчыне». Папера, акварэль. 54x60. 2004 РАЗВАЖАННІ ПАСЛЯ ВЫСТАВАК Г. Драздоў. «Святло ў начы». Палатно, алей. 105x130. 2006 У. Ісачанка. «Каля хаты». Палатно, алей. 60x80. 2005 Ч МАСТАЦТВА Ў САЦЫЯЛЬНАЙ ПРАСТОРЫ В. Ціханаў. «Зімовая дарога». Палатно, алей. 105x130. 2006 Н. Жыгамонт. «Нацюрморт». 3 серыі «Знікаючыя ўспаміны». Змешаная тэхніка. 42x61. 2005 РАЗВАЖАННІ ПАСЛЯ ВЫСТАВАК К. Качан. «Вясновы сум». Палатно, алей. 85x120. 2005 МАСТАЦТВА Ў САЦЫЯЛЬНАЙ ПРАСТОРЫ Ф. Ястраб. «Сустрэча з адзінарогам». Палатно, алей. 90x120. 2006 РАЗВАЖАННІ ПАСЛЯ ВЫСТАВАК Ф. Ястраб. «Ладдзя сонца». Палатно, алей. 90x120. 2006 МАСТАЦТВА Ў САЦЫЯЛЬНАЙ ПРАСТОРЫ А. Суша. «Канікулы». Палатно, алей. 100x100. 2004 РАЗВАЖАННІ ПАСЛЯ ВЫСТАВАК Ф. Ястраб. «Нараджэнне міфа». Палатно, алей. 120x90. 2006 А. Плясанаў. «Матылькі. Фантазія III». Палатно, алей. 100x120. 1992 20 МАСТАЦТВА Ў САЦЫЯЛЬНАЙ ПРАСТОРЫ М. Рыжыкаў. «Дарогада млына». Папера, акварэль. 54x47. 2002 21 А. Грышкевіч. «Красавік». Палатно, алей. 75x90. 2003 РАЗВАЖАННІ ПАСЛЯ ВЫСТАВАК Чалавек: сутнасць і тэма Ястраб Ф.А. Чалавек — сутнасць і тэма / Ф.А. Ястраб // «Мастацтва». — 2007. — №4. У галерэйнавыставачным комплексе Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі адбыўся міжнародны выставачны праект «Homo pulcher», у якім прынялі ўдзел мастакі з Беларусі, Літвы, Расіі, Латвіі, Украіны, Ізраіля, ЗША, Сербіі і іншых краін свету. «Homo pulcher» у перакладзе з латыні — «Чалавек прыгожы». Сама назва выстаўкі прадугледжвала наяўнасць распрацаванай канцэпцыі, нечаканага мастакоўскага погляду на праблематыку выяўлення асобы чалавека, і гэта яскрава ўвасобілася ў разнастайных творчых працах — паэтычных, філасофскіх, сімвалічных. 22 МАСТАЦТВА Ў САЦЫЯЛЬНАЙ ПРАСТОРЫ На вернісажы міжнароднай выстаўкі «Homo Pulcher». Галіна Бадзякова і Фёдар Ястраб А. Суша. «Рабіна». Палатно, апей. 70x100. 2007. Беларусь У. Патапаў. «Двое». Палатно, алей. 40x39. Расія МАСТАЦТВА Ў САЦЫЯЛЬНАЙ ПРАСТОРЫ У. Ісачанка. «Жнівень». Палатно, алей. 80x60. Беларусь Ідэя правядзення выстаўкі з такой назвай нарадзілася даўно. Спачатку меркавалася зрабіць экспазіцыю камернай і не такой прадстаўнічай. Але напрацаваныя тэхналогіі правядзення буйных мастацкіх праектаў дазволілі пашырыць маштаб выстаўкі да міжнароднай. Удзел творцаў з розных краін свету дапамог паказаць шырокую панараму мастакоўскіх поглядаў на сутнасць «чалавека прыгожага», яго пластычнавыразны і духоўны эквівалент. Спрадвечная дыхатамія чалавека, яго фізічная і духоўная сутнасць, цела і душа, іх дыялектычнае адзінства — вось канцэптуальны код гэтага выставачнага праекта. Творы жывапісу, графікі, дэкаратыўнапрыкладнога мастацтва, акварэлі і фота, перформанс і паказ мадэлей — усё гэта спрыяла раскрыццю заяўленай тэмы. Досыць багаты творчы інструментарый працаваў на выяўленне ў вобразе чалавека найбольш характэрных рыс, эстэтычных асаблівасцей яго знешнасці і духоўнай дзейнасці.