Матэрыялы да абласнога слоўніка Магілёўшчыны
Выдавец: Навука і тэхніка
Памер: 128с.
Мінск 1981
86
СКАБЛЕНКІ мн. Бульбяныя лупіны. Калі бульба каросьлівая, дык дужа многа бываіць скаблёнак. Цяцерын Кругл.
СКАБЛІ'ЦЬ незак. Чысціць (бульбу). Скаолі бульбу на вячэру, а я зарас прыйду. Заходы Шкл.
СКАВАРОДНІК, СКВАРОДНІК, СКАВАРОДЗІН м., СКАВАРОДНІЦА ж. Тоўсты блін з хлебнага цеста. Мар’я, сьпячы там скавароднік, a то хлеба мала будзя. Давыдавічы Бых. Дай мне сквародніка. Мокрае Бых. Мама, сяньні скывароднікаў сьпячы. Заполле Шкл. Скавародзін вужо спечын даўно, выняй іго сь печы. Загор е Бых. Сягоньня добрая скавародніца вышла. Цяцерын Кругл.
СКАТА ж. Бульбакапалка. Амаль усю бульбу скагамі пакапалі. Вепрын Чэрык. • Во яійчэ адна скага прыййіла. Вусце Чэрык.
СКАЛАЦЯ'НКА, СКАЛОЦІНА, СКАЛОЦЬВІНА ж. Маслёнка. Я люблю есьць скалацянку. Чырвоная Паляна Чав. Скалоціну паядзім з бульбай, і добра. Галоўчын Бял. Скалоцьвіну мы сьвіньням даём. Бярозкі Хоц.
СКА'ЛКА ж. Кропля тлушчу ў вадкай страве. Бес скалак смаку ня пытай. Ветрынка Бых.
СКАПА'Ч, СКАПЫ'Ш м. Крук для скідвання гною з воза. Калі скапача няма, дык вілкамі гной скідаем. Цяцерын Кругл. Скапач нада купіць. Сялец Бых. Гразда дрэнныі скапачы ты зрабіў. Чырвоная Слабада Бых. Ай, скапыш зламаўся! Заходы Шкл.
СКА'ПЕЦ м. Бурт. Бульбу закапалі ў скапец. Галынец Маг.
СКАПУ'РЫЦЦА зак. Занядужаць. Нешта я скапурыўся, ні магу выйсьці дайжа на вуліцу. Заполле Шкл.
СКАРАВАДА' ж. Скаварада. Era ш трэбатак загаварыцца, што чуць скаравада ні згарэла. Хвойніца Кір
СКАРАДЗІ'ЦЬ незак. Баранаваць. Мікіта паехаў бульбу скарадзіць. Заходы Шкл.
СКАРАДЗЬБА' ж. Баранаванне. Біс скарадзьбынам ні абайцісь. Ляхаўшчына Чав.
СКАРАДЗЬБГТ м. Чалавек, які барануе. Зьвярнуўся мой скарадзьбіт позна ўвечары. Сялец Бых.
СКАРАСПЕ'ЛКА ж. Гатунак ранняй бульбы. Я дык сёліта насеіла скурасьпелкі. Заполле Шкл.
СКАРОМІНА ж. Скаромніна. Вядзецца яшчэ ў хаце скароміна, луччы ні нада. Абідавічы Бых.
87
СКА'ЦЕРКА, СКА'ЦЕРЦЬ, СКА'ЦЕРСЦЬ ж. Абрус. У мяне многа скацерак. Дзедава Бых. Скаціркі жалка, вымажыцца. Заполле Шкл. Глядзі, якія яна скаціркі красівыя разьвесіла сушыць. Ігліра Бял. Скацірьць добра выійытыя на стале. Губіншчына Чэрык. Скацірьсьць можна самой выткаць красівую. Вусце Чэрык.
СКАЧОК м. Насякомае конік. На нашым лугу ні бачыў ні аднаго скачка. Зацяцерка Кругл.
СКВАЗНЯ'К, СКЛАЗНЯ'К м. Скразняк. Hi сядзі на сквазьняку. Цяцерын Кругл. У домі вокны павыбітыя, склазьняк, а я там бяліла—вот і забалела. Вепрын Чэрык.
СКВА'ПІН прым. Сквапны. Ты думаеш, я так сквапін ны гульню, як ты. Рымінка Чав.
СКІПА'ЦЬ незак. Шчапаць. Ідзі скіпай паттопу, a ня бі лынды. Заполле Шкл.
СКГРТА ж. Сцірта. За дзень намалацілі вялікую скірту саломы. Ігліца Бял.
СКЛЯЗНЕНАК м. іран. Нованароджанае недаразвітае дзіця. Нарадзіла нейкага склязьнёнка. Паташы Гор
СКНА'РЫЦА ж. Скнарлівая жанчына. Хіба дасьць што тая скнарыца? Сілічы Касц.
СКНЫТА аг. Малое хваравітае дзіця. Надаела мне з етай скныгай у бальніцу вазіцца. Старая Добасна Кір.
СКОБЛЯ аг. перан. Неспакойны, непаседлівы чалавек. А етыя скобля дак нійдзе сабе места ні найдзіць. Радзівонаўка Гор.
СКОРАНЕЧКА прысл. Хуценька. Скорынічка, сынок, зьбегай дамоў і скажы маці, хай у магазін сходзіць. Цяхцін Бял.
СКРОНЬ ж. Калена. Пасадзі дзіця на скроні. Каменка Крыч.
СКРЫЛІ', СКРЫЛЬКІ' мн. Смажаная бульба. Скрылі былі дужа смачныя. Галынец Маг. Сяньні к абеду адных скрылькоў цугунок пыставіла — і ўсё. Рымінка Чав.
СКРЫЛЬ м. перан. іран. Сквапны чалавек. У яго зімой сьнегу ня возьмеій, ета ж ныстыяшчый скрыль. Капані Чав.
СКРЬІ'НКА ж. L Скрынка. 2. Зруб калодзежа. Новую скрынку зрабілі, дык і выда чыстыя. Стары Дзедзін Клім.
88
СКРЫСЕ'ННЯ н. Нядзеля. Скарэй бы скрысеньня, ныдаела работаць пыд дажджом. Устаннае Слаўг.
СКРЭБЦІ незак. Часаць (лён). Пасля тропкі лён скрабуць на грабёнцы. Сялец Бых.
СЛАБУ'Н м. Слабы чалавек. Гэткі ты слабун, а яшчэ мераесься сілай! Кароўчына Гор.
СЛЕ'ПКА ж. Невялікая газоўка. Запалі сьлепку, сьвету сяньні ня будзейь. Галынец Маг.
СЛЕЗКА ж. Хатняя кветка. Мая слёска такая прыгожая. Абідавічы Бых.
СЛОН м. Услон. Ен сядзеў на слоне й расказваў пра сваё жыцьцё. Заазер’е Бял.
СЛОНЕЦ м. Доўгая невялікая лаўка. Ты сядай на слонцы. Мацееўшчына Маг. Садзіся хоць на слоніц. Жаліжжа Красн. Васёк, зьляціш с слонца. Каменка Крыч.
СЛЮ'НЯ ж. Сліна. Нешта ў мяне сяньні сьлюня цячэць і цячэць. Цяхцін Бял.
СЛЯНЕ'Ц м. Невялікая рыбка. Іншы раз у нашай рэццы трапляецца сьлянец. Зацяцерка Кругл.
СМАЖОНІК.І мн. Смажаная бульба. Я вельмі люблю смажонікі. Сілічы Касц.
СМАЛЮТА ж. Пацук. Тут завялася ні адна смалюга. Скураты Кругл.
СМАЛЯ'К м. Кавалак смалістага дрэва. Пыкладу смыляк. пад дровы, дык ураз зыгарыцца. Заполле Шкл.
СМЕ'ТНІШЧА н. Сметнік. Можа, етый твой нож на сьметнійіча выкінулі— тут німа. Заполле Шкл.
СМЕХАТУ'Н м. Чалавек, які можа насмяшыць.
3 етым сьміхатуном весіла ўсягды. Заходы Шкл.
СМОЛКА ж. перан. Малако, якое дае карова перад цяленнем. С смолкі можна й малодзіва зварыць. Кляшчоўка Глуск.
СМОРАД м. Смурод. Надзелыла ты цэлую хату сморыду, наверна, рана юшку зачыніла ў печы. Лудчыцы Бых.
СМЫ'КАЦЬ незак. Прасці. Будзем кудзельку смыкаць. Зацяцерка Кругл.
СМЯЛЯЖ м. Смелы чалавек. Сьмяляк ты на словах, а ні на самым дзелі. Сялец Бых.
СМЯТА'ННІК м. перан. Чалавек са слабым здароўем. Што зь ім бароцца, са сьмятаньнікам етым. Сілічы Касц.
89
СМЯЦЦЕ н. Смецце. Сьмяцьцё сабяры ў фартух. Цяцерын Кругл.
СНА'ДНІ прысл. Добра. Снадні табе, як у цябе ёсць матка. Давыдавічы Бых.
СОЎКАЦЦА незак. Ісці па глыбокаму снегу правальваючыся. Чаго ты так соўкыйісься, ступай астарожняй. Заполле Шкл.
СОУКАЯ ДАРОГА спалуч. Дарога, занесеная снегам. Цяшка езьдзіць па соўкай дарозе. Заходы Шкл.
СПАННГЦА ж. Спадніца. Надзень сваю новую спаньніцу — у госьці ш ідзём. Дзедава Бых.
СПА'РЫШКА ж. Двайны колас, спарыш. Раней як найдуць спарышку, то зразу нясуць карові ці аўцэ. Заполле Шкл.
СПЛЯСНУ'ЦЦА зак. Распачаць бойку. Спляснулісь хлопцы — ледзь разнялі іх. Заполле Шкл.
СПОДАК м. перан. Юшка (у печы). Штосьці ўгарна, наверна, закрылі сподак. Капані Чав.
СПОДКА ж. Вязаная рукавіца. Звяжы Мішу споткі. Мацееўшчына Маг. Мама навучыла мяне вязаць споткі і пальчаткі. Машанакі Маг.
СПОДНІК м. Жаночая ніжняя спадніца. Забяры мой там споднік на плоці. Дзікае Глуск.
СПРЭГЧЫ зак. Пражыць, смажыць. Сяньні ны вячэрю спрягу грібоў. Рымінка Чав.
СПЫ'ТЫВАЦЬ незак. Каштаваць, смакаваць. Спытывай суп, можа солі ні хватаіць. Боркі Кір.
СРОСТВА н. Сваякі. На памінкі ўсё сроства сыіалося. Ветрынка Бых.
ССБі'ПНІК м. Драўляная бочка, у якую ссыпаюць збожжа. У нас цяпер няма такога ссыпніка, мы нічога зь зернавых ня сеем. Галоўчын Бял.
СТА'ВЕНЧЫК м. Пасуда для малака. Пастаў ставенчык у суднік. Барысаўка Клім.
СТАЖОК м. перан. Зімовая шапка. У мяне ёсць добрый стажок, але ні наійу, ні модный січас. Мацееўшчына Маг.
СТАЛЕ'ТНІК м. Альяс. Еты стулетнік у мяне ўжо восьмы гот. Тажылавічы Бабр.
СТАНАВІ'ЦЬ незак. Будаваць. Ужо на тэіі гот нада новую хату станавіць. Кашалёўка Касц.
СТАНІўЛІ'ДА аг. іран. Высокі хударлявы чалавек. Вунь зноў пайшла станкліда. Лазовіца Кам.
90
СТАНОК м. Асноўная частка кашулі, плацця і г. д. Станок, укараціла, і плацьце парвалася. Сялец Бых.
СТАПАТНЯ'К м. Рыдлёўка. Кыля жырюла стыяў стыпытняк, такей крепкій. Кульшычы Слаўг.
СТАТУ'Й м. перан. зневаж. Дурань. Куды ета наш статуй зьбех с самыга раньня? Радзівонаўка Гор.
СТАУБЭШНІК м. Электраманцёр. У нас працавала цэлая брыгада стаўбэшнікаў. Скураты Кругл.
СТА'УЧЫК м. Кубел (для сала і мяса). Вазьмі сала ў стаўчыку ды зноў палажы крышку. Абідавічы Бых.
СТАЦЦО н. Здарэнне. Ці стаццо, думаю, што ета такоя, кажыцца, клала гройіы тут, а тут цапцап. SaxoAbi Шкл.
СТАЯ'К м. Грубка. Я ні раблю стаякоў пры печы, a простую печ. Заходы Шкл.
СТОЛІК м. Кухонная шафка. Ложкі ложым у столік. Цяцерын Кругл.
СТОУБ м. Слуп. Дакуль ты будзяш. стаяць, як стоўп? Скураты Кругл.
СТОЯЛКА ж. Стойка. Пасадзі хлопца ў стоялку, a сам сюда йдзі. Цяцерын Кругл.
СТРА'МНА прысл. Сорамна. Як табе не страмна так гаварыць? Машанакі Маг.
СТРА'МНІЦА ж. Бессаромная жанчына ці дзяўчына. Куды ты ідзеш, страмніца? Хоць вочы прамый. Рэкта Гор.
СТРАХАПУ'ДЛІВЫ прым. Баязлівы. Tsou Васіль дужа страхапудлівы стаў. Заазер’е Бял.
СТРА'ЦЕЛЬНА прысл. Старанна. Мая дзяўчына ўжо страцільна вымыла бялізну. Скураты Кругл.
СТРА'ШКА прысл. Страшна. Ішла я ўчора пад вечар ціраз лес, у балоціні ваўкі як завыюць — стала мне страшка. Лудчыцы Бых.
СТРУ'ШАНКА, ТРУ'ШАНКА ж. Салома, змешаная з сенам, трасянка. Дала карові струійанкі, а пасьля запаркі дам. Кароўчына Гор. Трушанкі дала, пасьля дам паранкі—ніхай есьць на здароўе. Вялікі Бор Касц.
СТРЫГАНЁНАК м. Сваяк. Сяньні ўсе, хто пріехаў, пызнакомілісь з маім стрыганёнкам. Вялікі Бор Касц.
СТРЫГНА'ТКА ж. Аўсянка (птушка). Зімой у пуні бывае многа стрыгнатак, прылятаюць паесці. Стаі Кругл.
91
СТРЫГУНЕ'Ц м. Стрыгунок. Прывяжы ты свайго стругунца, Машанакі Маг.
СТУ'ДЗЕНІНА ж., СТУ'ДЗІНЬ м„ СТУ'ДЗІНЫ мн. Квашаніна. Студзеніну разьлілі ў талеркі, каб застыла. Стаі Кругл. Добры студзінь зварыла з свініны. Ляхаўшчына Чав. Іванька, як прыдзеш са школы, еш студзіны. Цяхцін Бял. Такі добры сьцюдзінь атрымаўся ў мяне з куріных ножык. Шаламы Слаўг. Сьцюдзінь харашо дзелаць восіньню і зімой. Вусце Чэрык.
СТУДЗЕНА, СЦЮДЗЁНА прысл. Холадна. У прошлым годзі зімой было так студзёна. Барсукі Бых. Сяньні дзюжа сьцюдзёна на вуліцы, сядзі луччы на печы. Жаліжжа Красн.
СТУКА'Н м. Занадта высокі чалавек. Вунь пайшоў нейкііі чалавек, яйбо сапраўдный стукан. Капані Чав.
СТУПА'К м. Ступня. Баліць нага ў ступаку. Букіна Кір.
СТУП'КА ж. перан. Чарніліца. Я купіла сабе новую ступку, а іна ўзіла ды пабілыся. Капані Чав.
СТЬІ'ЛІЦА, СТЫНЬ ж. Холад. Стыліца на двары, на вуліцу ня выйці. Чырвоная Слабада Бых. Стынь нейкыя хвытайіць за плечы сяньні, наверна, юшку забылісь зачыніць. Рымінка Чав.