• Газеты, часопісы і г.д.
  • Старажытная беларуская літаратура

    Старажытная беларуская літаратура


    Выдавец: Юнацтва
    Памер: 350с.
    Мінск 1990
    60 МБ
    Кавярдзень — так на Смаленшчыне называюць лапці
    Калентаритъ — размаўляць, цацкацца Калугер (кулугер) — манах, пустэльнік
    Камками — часткамі Камо — куды Канонік — ігумен Каплан — ксёндз Каптур — манашаская шапка Карта — аб’ява Картка — пісьмо
    Кашталян — службовая асоба накшталт губернатара
    Кафолическая — праваслаўная Кацѣй — ганец, пасланец Кация — лампада, кадзіла Каять — дакараць, шкадаваць Кветень — красавік
    Кгвяздар — варажбіт на зорках Кгданшаны — уборы Кгрудзень — лістапад Кеп — дуран
    Кикахать — пераклікацца Кивот (киот) — скрынка Килканадцать — некалькі Клейнот — каштоўнасць, герб, знак Клюка — хітрасць Кляштор — манастыр Кмотр — кум Книжница — бібліятэка
    Кнѣс — бэлька, на якую ставяць кроквы
    Кновати — хітрыць, злачынна задумваць
    Кое — дзе
    Кокошь — квактуха Колнер — воін Конвакация — сейм для прызначэння караля
    Кондиция — умова
    344
    Конклюдовати — заключаць, рабіць вывад
    Конклюзыя — заключэнне, патрабаванне боку ў судовым працэсе Консистория — духоўная ўстанова епархіяльным архіерэі з адміністрацыйнымі і судовымі функцыямі Конфѣрмованы — довад, які абапіраецца на дагматы царквы Кордик — шабелька, корцік Корогов — кругоў
    Коруна — уласна польскія землі Костур — кій з булавешкаю Которающася — у стане варожасці Копный — збор народу для разгляду якойнебудзь справы
    Корловщина — зямельны надзел з каралеўскага фонду
    Кощей — раб, нявольнік Кощиевый — рабскі Крес(а) — граніца, канец Крѣсати — уваскрасаць Крилошани — крылле Кроиница — хроніка, летапіс Ксионже — князь
    Кур (до кур) — да пеўняў
    Кустош — службовая асоба пры каралеўскім двары, якая загадвала дзяржаўным скарбам Кычати — кукаваць
    Лад — муж
    Ламлитъ — зневажаць
    Ланита — шчака
    Латина — каталіцкая вера
    Лацно — легка
    Легата — афіцыйны прадстаўнік рымскага папы
    Леда — абыяк
    Ледник — падбярозавік
    Лѣторасль — парастак
    Леч — ды
    Лешок — паляк
    Лидъве — бёдры
    Литургия — царкоўнае богаслужэнне Лише — апрача
    Лозия — галінка
    Лонны — нерухомы Лотр — нягоднік
    Лудить — маніць, спакушаць, зачароўваць
    Луп — грабеж
    Ляк — спалох
    Лятавец — здань, прывід
    Лях — абразлівая клічка палякаў Маентность — маёмасць
    Маестат — трон
    Малмазия — дарагое загранічнае віно Малженский — шлюбны Манисты — кайданы
    Машкара — маска
    Машна — кішэня, кашалёк Машталер — страмяны аб’ездчык Мдлый — слабы, хілы Мевица — няма нідзе
    Медиатор — пасрэднік Мечта — горад
    Мѣрность — законнасць, справядлівасць
    Мнейший — меншы
    Мнимать — думаць, меркаваць
    Мова — плётка
    Можный — моцны
    Морд — забойства, катаванне
    Мороковати — трымаць думку аб ганебным
    Мот — сетка, пастка
    Мыто — хвароба
    Набарзѣй — асабліва
    Наброити — надурыць Навенцей — найбольш Навонтленье — аслабленне Навье — душы памёршых Навспак — назад Наган — намова
    Назбыт — непамерны
    Наиствористый — чыстасардэчны Найможнѣйший — здольнейшы
    На нь — на яго
    Наклад — друк
    Напомнене — павучанне
    Насада — судна, човен Насподзе — унізе Натерто — адкрыта нападаць Неаполчицы — жыхары г. Неапаля НевѢголас — невук Негли — няхай
    Недуфанье — нежаданне
    Неледа — не абыякі
    Немалъ — амаль
    Нендзны — няшчасны, бездапаможны,
    дрэнны
    Неокрутный — не злы
    Неомылны — непагрэшны, справядлівы
    Неплонно — недарма
    Нерыхло — няхутка
    Неснаски — нелады, звадкі
    Непосполитый — незвычайны, выдатны
    Непраздная — цяжарная Неразумный — незразумелы Неряд — непарадак Неуставичный — няўстойлівы Нехутливый — нядобразычлівы Нижли — але
    Ничить — схіляцца, нікнуць
    Ниц — нічога
    Ногата — дробная манета
    Номинат — епіскап, які яшчэ не пасвячоны папам
    Ны — нас, нам
    Нятъство — палон
    Обавлятися — асцерагацца, баяцца Обворованный — умацаваны Обеситися — ахутацца Обещение — крыўда
    Облуда — прытворства, крывадушнасць
    345
    Обныть — захапіць, заняць
    Оборочатй — арыентаваць Обсервовать — назіраць Обфйтость — багацце Ова — вось Ово — гэта
    Овогда — іншы раз
    Оград — сад
    Одесный — справа, з правага боку Ожерелйе — залатая грыўна, якую насілі на шыі знатныя асобы Озмет — манета
    Окротйть — супакоіць
    Окрутный — люты, бязлітасны, жорсткі
    Олестер — кабура, футляр Оместнйк — мсціўца, сведка Омейікать — замаруджваць Омылность — памылковасць Он — гэты, той
    Опатрность — засцярога., апека
    Опачне — скажона, памылкова Опознай — паважаны
    Опресь — уціск, прыгнёт
    Орацыя — прамова
    Орыма — накрывала, засцілка Осклабленый — лагодны Оступйтй — акружыць Отверзти — раскрыць Отврещися — адрачыся Отметка — помета
    Отока — граніца
    Отуха — бадзёрасць, смеласць Очйвйсто — відавочна Паздернйк — кастрычік Пак — калі, зноў жа Пакта — паста нова
    Папорзь — нагруднік, панцыр Парамант — манашаская раса Пардуже — барсава Пахолок — слуга, салдат Пелкгрым — вандроўнік
    Перапѣчка — пшанічная здобная булка
    Переницованый — скажоны Перестрога — перасцярога Переступити — здрадзіць Перешевнйк — прыхільнік Персвадованье — перакананне, угавор Пейіна — лом
    Перси — грудзі
    Печатати — закрываць
    Пйжмо — мускус, парфума
    Плевела — пустазелле
    Плен — пустазелле Плотка — плётка Плюгавити — гвалтаваць Плюдрики — штаны, нагавіцы Плякга — бедства, язва Побор — хабар, падатак Поваба — позыў Поветрйе — эпідэмія Повйновацтво — радня
    Поволока — каштоўная тканіна Подвизатися — схіляцца Поднесенйе — аб’яўленне Подобный — спадарожны
    Подымный — від падатку ад коміна Пожегнатй — перахрысціць, развітацца
    Пожйток — карысць
    Полецене — даручэнне
    Полецйть — даручыць, даверыць Полйчкованый — біты па шчаках Покгласкать — пагладзіць Помѣра — справа
    Поневаж — таму што
    Понижены — пакрыўджаны
    Понося — супярэчыць
    Понять — узяць
    Пополома — пакрывала
    Поровнане — саюз
    Поросй — порах, парахавы дым
    Порт — дарагое ўбранне
    Поруба — турма
    Порутйть — павярнуць, пакінуць
    Порядный — прыняты па звычаю
    Посессые — уладанне
    Послухи — падпарадкаванне
    Посполйтый — звычайны, просты Постерегатй — убачыць Посягоша — выходзіць замуж Потарчка — палеміка
    Потварять— узводзіць паклёп
    Потварь — ганьба
    Потрепать — разбіць
    Потрутйть — загнаць
    Потужный — магутны
    Потязатй — абвінавачваць
    Потятй — пасекчы
    Пофрасованый — заклапочаны, засмучоны Похвалка — па гроза
    Похибити — пагардліва прайсці міма, не звяртаючы ўвагі
    Похлебство — падхалімства
    Пошляковатй — высачыць, знайсці па следзе
    Практыка — падкоп, інтрыга Практыкаваць — прарочыць Прамысльный — пранырлівы, спрактыкаваны
    Прашкуда — праступак
    Превротнйк — адступнік ад веры, здраднік
    Презренйе — воля, жаданне
    Пржеце — таму ж
    Прейзрене — воля
    Преложоный — духоўны саноўнік, настаўнік
    Преложенъство — начальства
    Преможный — усясільны
    Препозйт — старэйшы сярод рымскакаталіцкіх прэлатаў
    Претръгоста — загнаў каня быстраго яздою
    346
    Префикгуровати — префримарчати псрамяніць
    Привата — причина
    Привилея — грамата на карыстанне маёмасцю
    Придать — з’явіцца нечакана
    Призвоитый — адпаведны
    Прилбица — шлем
    Принамней — хоць бы, па меншай меры
    Припадати — пераходзіць
    Присно — заўсёды
    Провент — даход, жыўнасць
    Пройіитя — праход
    Пронамие — маёнтак
    Пропорец — сцяганосец
    Проскура — спецыяльны хлеб, які ўжываецца ў царкве набожнымі Прудко — хутка
    Прыснутъ — хваляваць, бурліць
    Рада — аб’яднанне
    Разгудети — зганьбіць, абгаварыць Раздрѣшити — апраўдаць
    Рало — саха
    Рамена — улада
    Рассушити — рассыпаць
    Рачей — лепей
    Ранити — жадаць, турбаваць
    Резанъ — дробная макета
    Резолвуе — вынікае
    Ре кс — кароль
    Ректи — гаварыць
    Рекше — іменна
    Релиа — фанаты
    Релъя — рэлігія
    Рѣне — водмель
    Респонс — адказ
    Ретслный — выразны, шчыры
    Рене — як кажуць
    Рихло — хутка
    Рѣчь — справа
    Робак — чарвяк
    Рожество — нараджэнне
    Розмантый — розны
    Роковать — размаўляць
    Рокош — шляхецкае паўстанне супроць палітыкі караля
    Рострепати — пашыраць
    Ростырк — нязгода, нелады
    Рочка — паседжанне
    Рукоимя — наіўна
    Руначер — заступнік
    Рутить — кінуць, шпурнуць
    Ручница — стрэльба, пішчаль
    Рыделъ — рыцар, збраяносец
    Рыжовый — рысавы
    Рыкуня — даглядчыца кароў у маёнтку пана
    Рымлянин — католік
    Сакрамент — святыня, тайна
    Сачни — праснакі
    Свиряюще — іграючы на свірэлях
    Свитаюіций — наступны
    Сѣмо — тут
    Сенѣ — прытулак
    Сестренец — племяннік, сын сясты
    Сила — многа, маса
    Сице — так, гэтак
    Сирий — сірочы
    Сказителный — тленны, сапсаваны
    Скинии — шаты, шатры
    Сличный — цудоўны, чароўны Скутечный — дзейсны, эфектыўны Скуток — вынік
    Снаднѣй — лёгка, зручна, лепей
    Снатъ — значыць
    Снем — расправа, зборышча
    Сольватъ — ачышчаць
    Спира — хваляванне
    Спитати — узгадаваць
    Сплендроватъ — знішчыць, абрабаваць
    Сподобить — удастоіць
    Сполный — агульны, супольны
    Споражене — распараджэнне, упарадкаванасць
    Статечность — сталасць, паважнасць, цвёрдасць
    Стопень — артыкул, адзнака
    Сторожа — разведка
    Стрипус — сякера
    Струг — прыток
    Стружие — дрэўка сцяга
    Стрый — дзядзька
    Ступъ — бой, бітва
    Сумматим — адным словам
    Супликовати — скардзіцца, пратэставаць
    Суптелне — празрыста
    Схизматить — адшчапенец
    Схима — манашаская шапка
    Сцештрум — скіпетр, царскае жазло
    Талер — нямецкая сярэбраная манета вартасцю ў 3 маркі Тандет — кірмаш
    Татба — кража
    Тарарычка — бубен, браготка
    Таче — і, потым
    Тварь — краса
    Твердь — крэпасць
    Тект — стук
    Темник — тысяцкі, камандзір вялікіх войск
    Темность — турма
    Темъян — духмяная смала, якая ўжы
    валася для курэння: ладан
    Тераз — цяпер
    Тескнуць — нудзіцца, сумаваць
    Гис — кедр
    Тлукти — таўчы, драбіць
    Тлъкован — іншаземец
    Толмач — перакладчык
    Толми — так
    Торгатъ — зрываць
    Точию — толькі
    Точный — роўны
    Треба — ахвяра
    Трапити — мучыць, катаваць
    347
    Трафить — здарыцца, трапляць Трафунак — выпадак
    Трудный — сумны
    Трутизна — яд, атрута
    Тула — падсумак для стрэл
    Тумулт — натоўп
    Тур — заўзяты, адважны
    Тутнець — стагнаць
    Тутън — тупат
    Тушити — сведчыць
    Тямяжити — мучыць
    Убезпечоный — інфарміраваны
    Уважати — разглядаць
    Уважный — здаровы
    Уганяти — дамагацца
    Удане — паклёп
    Удзялати — зрабіць
    Уедие — здабыча
    Ужати — убачыць
    Ужик — вучань
    Узорочь — каштоўная рэч
    Указовать — з’явіцца
    Уклѣтитъ — наступіць, пачацца Укнованы — задуманы, злачынны Улженье — спачыванне
    Улга — льгота, аблягчэнне
    Уломность — калецтва
    Умкнети — пазбавіць
    Умрийме — шчыра
    Улусник — саюзнік
    Уния — царкоўны саюз
    Уньци — цяляты
    Уняти — схапіць