Старажытная беларуская літаратура
Выдавец: Юнацтва
Памер: 350с.
Мінск 1990
Кавярдзень — так на Смаленшчыне называюць лапці
Калентаритъ — размаўляць, цацкацца Калугер (кулугер) — манах, пустэльнік
Камками — часткамі Камо — куды Канонік — ігумен Каплан — ксёндз Каптур — манашаская шапка Карта — аб’ява Картка — пісьмо
Кашталян — службовая асоба накшталт губернатара
Кафолическая — праваслаўная Кацѣй — ганец, пасланец Кация — лампада, кадзіла Каять — дакараць, шкадаваць Кветень — красавік
Кгвяздар — варажбіт на зорках Кгданшаны — уборы Кгрудзень — лістапад Кеп — дуран
Кикахать — пераклікацца Кивот (киот) — скрынка Килканадцать — некалькі Клейнот — каштоўнасць, герб, знак Клюка — хітрасць Кляштор — манастыр Кмотр — кум Книжница — бібліятэка
Кнѣс — бэлька, на якую ставяць кроквы
Кновати — хітрыць, злачынна задумваць
Кое — дзе
Кокошь — квактуха Колнер — воін Конвакация — сейм для прызначэння караля
Кондиция — умова
344
Конклюдовати — заключаць, рабіць вывад
Конклюзыя — заключэнне, патрабаванне боку ў судовым працэсе Консистория — духоўная ўстанова епархіяльным архіерэі з адміністрацыйнымі і судовымі функцыямі Конфѣрмованы — довад, які абапіраецца на дагматы царквы Кордик — шабелька, корцік Корогов — кругоў
Коруна — уласна польскія землі Костур — кій з булавешкаю Которающася — у стане варожасці Копный — збор народу для разгляду якойнебудзь справы
Корловщина — зямельны надзел з каралеўскага фонду
Кощей — раб, нявольнік Кощиевый — рабскі Крес(а) — граніца, канец Крѣсати — уваскрасаць Крилошани — крылле Кроиница — хроніка, летапіс Ксионже — князь
Кур (до кур) — да пеўняў
Кустош — службовая асоба пры каралеўскім двары, якая загадвала дзяржаўным скарбам Кычати — кукаваць
Лад — муж
Ламлитъ — зневажаць
Ланита — шчака
Латина — каталіцкая вера
Лацно — легка
Легата — афіцыйны прадстаўнік рымскага папы
Леда — абыяк
Ледник — падбярозавік
Лѣторасль — парастак
Леч — ды
Лешок — паляк
Лидъве — бёдры
Литургия — царкоўнае богаслужэнне Лише — апрача
Лозия — галінка
Лонны — нерухомы Лотр — нягоднік
Лудить — маніць, спакушаць, зачароўваць
Луп — грабеж
Ляк — спалох
Лятавец — здань, прывід
Лях — абразлівая клічка палякаў Маентность — маёмасць
Маестат — трон
Малмазия — дарагое загранічнае віно Малженский — шлюбны Манисты — кайданы
Машкара — маска
Машна — кішэня, кашалёк Машталер — страмяны аб’ездчык Мдлый — слабы, хілы Мевица — няма нідзе
Медиатор — пасрэднік Мечта — горад
Мѣрность — законнасць, справядлівасць
Мнейший — меншы
Мнимать — думаць, меркаваць
Мова — плётка
Можный — моцны
Морд — забойства, катаванне
Мороковати — трымаць думку аб ганебным
Мот — сетка, пастка
Мыто — хвароба
Набарзѣй — асабліва
Наброити — надурыць Навенцей — найбольш Навонтленье — аслабленне Навье — душы памёршых Навспак — назад Наган — намова
Назбыт — непамерны
Наиствористый — чыстасардэчны Найможнѣйший — здольнейшы
На нь — на яго
Наклад — друк
Напомнене — павучанне
Насада — судна, човен Насподзе — унізе Натерто — адкрыта нападаць Неаполчицы — жыхары г. Неапаля НевѢголас — невук Негли — няхай
Недуфанье — нежаданне
Неледа — не абыякі
Немалъ — амаль
Нендзны — няшчасны, бездапаможны,
дрэнны
Неокрутный — не злы
Неомылны — непагрэшны, справядлівы
Неплонно — недарма
Нерыхло — няхутка
Неснаски — нелады, звадкі
Непосполитый — незвычайны, выдатны
Непраздная — цяжарная Неразумный — незразумелы Неряд — непарадак Неуставичный — няўстойлівы Нехутливый — нядобразычлівы Нижли — але
Ничить — схіляцца, нікнуць
Ниц — нічога
Ногата — дробная манета
Номинат — епіскап, які яшчэ не пасвячоны папам
Ны — нас, нам
Нятъство — палон
Обавлятися — асцерагацца, баяцца Обворованный — умацаваны Обеситися — ахутацца Обещение — крыўда
Облуда — прытворства, крывадушнасць
345
Обныть — захапіць, заняць
Оборочатй — арыентаваць Обсервовать — назіраць Обфйтость — багацце Ова — вось Ово — гэта
Овогда — іншы раз
Оград — сад
Одесный — справа, з правага боку Ожерелйе — залатая грыўна, якую насілі на шыі знатныя асобы Озмет — манета
Окротйть — супакоіць
Окрутный — люты, бязлітасны, жорсткі
Олестер — кабура, футляр Оместнйк — мсціўца, сведка Омейікать — замаруджваць Омылность — памылковасць Он — гэты, той
Опатрность — засцярога., апека
Опачне — скажона, памылкова Опознай — паважаны
Опресь — уціск, прыгнёт
Орацыя — прамова
Орыма — накрывала, засцілка Осклабленый — лагодны Оступйтй — акружыць Отверзти — раскрыць Отврещися — адрачыся Отметка — помета
Отока — граніца
Отуха — бадзёрасць, смеласць Очйвйсто — відавочна Паздернйк — кастрычік Пак — калі, зноў жа Пакта — паста нова
Папорзь — нагруднік, панцыр Парамант — манашаская раса Пардуже — барсава Пахолок — слуга, салдат Пелкгрым — вандроўнік
Перапѣчка — пшанічная здобная булка
Переницованый — скажоны Перестрога — перасцярога Переступити — здрадзіць Перешевнйк — прыхільнік Персвадованье — перакананне, угавор Пейіна — лом
Перси — грудзі
Печатати — закрываць
Пйжмо — мускус, парфума
Плевела — пустазелле
Плен — пустазелле Плотка — плётка Плюгавити — гвалтаваць Плюдрики — штаны, нагавіцы Плякга — бедства, язва Побор — хабар, падатак Поваба — позыў Поветрйе — эпідэмія Повйновацтво — радня
Поволока — каштоўная тканіна Подвизатися — схіляцца Поднесенйе — аб’яўленне Подобный — спадарожны
Подымный — від падатку ад коміна Пожегнатй — перахрысціць, развітацца
Пожйток — карысць
Полецене — даручэнне
Полецйть — даручыць, даверыць Полйчкованый — біты па шчаках Покгласкать — пагладзіць Помѣра — справа
Поневаж — таму што
Понижены — пакрыўджаны
Понося — супярэчыць
Понять — узяць
Пополома — пакрывала
Поровнане — саюз
Поросй — порах, парахавы дым
Порт — дарагое ўбранне
Поруба — турма
Порутйть — павярнуць, пакінуць
Порядный — прыняты па звычаю
Посессые — уладанне
Послухи — падпарадкаванне
Посполйтый — звычайны, просты Постерегатй — убачыць Посягоша — выходзіць замуж Потарчка — палеміка
Потварять— узводзіць паклёп
Потварь — ганьба
Потрепать — разбіць
Потрутйть — загнаць
Потужный — магутны
Потязатй — абвінавачваць
Потятй — пасекчы
Пофрасованый — заклапочаны, засмучоны Похвалка — па гроза
Похибити — пагардліва прайсці міма, не звяртаючы ўвагі
Похлебство — падхалімства
Пошляковатй — высачыць, знайсці па следзе
Практыка — падкоп, інтрыга Практыкаваць — прарочыць Прамысльный — пранырлівы, спрактыкаваны
Прашкуда — праступак
Превротнйк — адступнік ад веры, здраднік
Презренйе — воля, жаданне
Пржеце — таму ж
Прейзрене — воля
Преложоный — духоўны саноўнік, настаўнік
Преложенъство — начальства
Преможный — усясільны
Препозйт — старэйшы сярод рымскакаталіцкіх прэлатаў
Претръгоста — загнаў каня быстраго яздою
346
Префикгуровати — префримарчати псрамяніць
Привата — причина
Привилея — грамата на карыстанне маёмасцю
Придать — з’явіцца нечакана
Призвоитый — адпаведны
Прилбица — шлем
Принамней — хоць бы, па меншай меры
Припадати — пераходзіць
Присно — заўсёды
Провент — даход, жыўнасць
Пройіитя — праход
Пронамие — маёнтак
Пропорец — сцяганосец
Проскура — спецыяльны хлеб, які ўжываецца ў царкве набожнымі Прудко — хутка
Прыснутъ — хваляваць, бурліць
Рада — аб’яднанне
Разгудети — зганьбіць, абгаварыць Раздрѣшити — апраўдаць
Рало — саха
Рамена — улада
Рассушити — рассыпаць
Рачей — лепей
Ранити — жадаць, турбаваць
Резанъ — дробная макета
Резолвуе — вынікае
Ре кс — кароль
Ректи — гаварыць
Рекше — іменна
Релиа — фанаты
Релъя — рэлігія
Рѣне — водмель
Респонс — адказ
Ретслный — выразны, шчыры
Рене — як кажуць
Рихло — хутка
Рѣчь — справа
Робак — чарвяк
Рожество — нараджэнне
Розмантый — розны
Роковать — размаўляць
Рокош — шляхецкае паўстанне супроць палітыкі караля
Рострепати — пашыраць
Ростырк — нязгода, нелады
Рочка — паседжанне
Рукоимя — наіўна
Руначер — заступнік
Рутить — кінуць, шпурнуць
Ручница — стрэльба, пішчаль
Рыделъ — рыцар, збраяносец
Рыжовый — рысавы
Рыкуня — даглядчыца кароў у маёнтку пана
Рымлянин — католік
Сакрамент — святыня, тайна
Сачни — праснакі
Свиряюще — іграючы на свірэлях
Свитаюіций — наступны
Сѣмо — тут
Сенѣ — прытулак
Сестренец — племяннік, сын сясты
Сила — многа, маса
Сице — так, гэтак
Сирий — сірочы
Сказителный — тленны, сапсаваны
Скинии — шаты, шатры
Сличный — цудоўны, чароўны Скутечный — дзейсны, эфектыўны Скуток — вынік
Снаднѣй — лёгка, зручна, лепей
Снатъ — значыць
Снем — расправа, зборышча
Сольватъ — ачышчаць
Спира — хваляванне
Спитати — узгадаваць
Сплендроватъ — знішчыць, абрабаваць
Сподобить — удастоіць
Сполный — агульны, супольны
Споражене — распараджэнне, упарадкаванасць
Статечность — сталасць, паважнасць, цвёрдасць
Стопень — артыкул, адзнака
Сторожа — разведка
Стрипус — сякера
Струг — прыток
Стружие — дрэўка сцяга
Стрый — дзядзька
Ступъ — бой, бітва
Сумматим — адным словам
Супликовати — скардзіцца, пратэставаць
Суптелне — празрыста
Схизматить — адшчапенец
Схима — манашаская шапка
Сцештрум — скіпетр, царскае жазло
Талер — нямецкая сярэбраная манета вартасцю ў 3 маркі Тандет — кірмаш
Татба — кража
Тарарычка — бубен, браготка
Таче — і, потым
Тварь — краса
Твердь — крэпасць
Тект — стук
Темник — тысяцкі, камандзір вялікіх войск
Темность — турма
Темъян — духмяная смала, якая ўжы
валася для курэння: ладан
Тераз — цяпер
Тескнуць — нудзіцца, сумаваць
Гис — кедр
Тлукти — таўчы, драбіць
Тлъкован — іншаземец
Толмач — перакладчык
Толми — так
Торгатъ — зрываць
Точию — толькі
Точный — роўны
Треба — ахвяра
Трапити — мучыць, катаваць
347
Трафить — здарыцца, трапляць Трафунак — выпадак
Трудный — сумны
Трутизна — яд, атрута
Тула — падсумак для стрэл
Тумулт — натоўп
Тур — заўзяты, адважны
Тутнець — стагнаць
Тутън — тупат
Тушити — сведчыць
Тямяжити — мучыць
Убезпечоный — інфарміраваны
Уважати — разглядаць
Уважный — здаровы
Уганяти — дамагацца
Удане — паклёп
Удзялати — зрабіць
Уедие — здабыча
Ужати — убачыць
Ужик — вучань
Узорочь — каштоўная рэч
Указовать — з’явіцца
Уклѣтитъ — наступіць, пачацца Укнованы — задуманы, злачынны Улженье — спачыванне
Улга — льгота, аблягчэнне
Уломность — калецтва
Умкнети — пазбавіць
Умрийме — шчыра
Улусник — саюзнік
Уния — царкоўны саюз
Уньци — цяляты
Уняти — схапіць