Старажытная беларуская літаратура
Выдавец: Юнацтва
Памер: 350с.
Мінск 1990
Упатроватъ — бачыць
Упрацованъе — стамленне
Уприймати — папярэджваць
У/грейме — шчыра, рупліва
Упудитъ — прагнаць
Ураз — удар, траўма
Усматык — схізматык
Уставичный — пастаянны
Утѣрпати — слабець, пакутаваць
Утръпѣти— пахмурыцца, паслабіць Утяжати — прыгнятаць
У чинность — чуласць, паслужлівасць Ушикованы— пастаўлены ў строй
У щекотати — праспяваць салаўём, уславіць
Фастикула — звязак экземпляраў
Фебра — ліхаманка
Фест — свята, урачыстасць Филяр — слуп, апора Фолкговать — уступаць, берагчы Фортель — хітрыкі, крывадушнасць Фортугаль — залаты медальён Фрасовать — сумаваць, хвалявацца Фримарк — абмен
Фрон — сталіца
Фронцавитися — франціцца, паказваць гонар
Фундацыя — уладанне
Фундавать — засноўваць, дарыць, уводзіць
Хазан — абыграна лацінскае напісанне слова «ксёндз»
Харалужный — булатны Хварыш — нячысцік
Хинови — паганыя бусурманы Хлебцы — падхалімы
Хлоп — мужык
Хлюбить — ганарыцца
Хобот — бунчук Хота — жонка Хруст — хмызняк, дробны лес Хуть — жаданне, ахвота, схільнасць Цвѣлити — тузать, прымушаць плакаць
Цвичение — навучанне, трэніроўка Цедула — запіска
Целия — кельня
Церограф — распіска
Циунец — цівун
Цнота — дабрачыннасць
Цный — сумленны, высакародны
Чага — рабыня Чауш — пасол Черница — манашка Чигать — пільнаваць — чакаць Члонка — частка
Чолка — бунчук
Чрьнядъ — чорная чубатая качка Чръленый — чырвоны
Шалберство (шалбирство) —махлярства, ашуканства
Шатан — сатана, чорт, д’ябал Шали — вагі
Шаты — адзенне
Шафар — эканомны гаспадар Шафовати — раздаваць, дарыць Шафунок — марнатраўства Шванковати — кульгаць
Шебунковати — махлярыць, круціць Шеломянъ — узгорак, гарызонт Шерешир — кап’ё
Шидзона — размаўлялі, былі плёткі Шик — строй
Шкарадный — брыдкі, дрэнны Шлык — шапка
Шпетный — брыдкі, агідны Штука — справа Ю — яе
Юж — ужо
Ютро — заўтра Я — іх
Яже — які
Язовище — рыбалоўная застава на рацэ або сажалцы
Язык — племя
Ялмужна — міласціна
Япончица — накідка, плашч Яру г — роў, яр
ЗМЕСТ
3 гісторыі мастацкага слова Беларусі. У. Кароткі ........ 5
ЛІТАРАТУРА СТАРАЖЫТНАЙ РУСІ
Се повѣсти времяньных лѣт, откуда есть пошла руская земля, кто в Киевѣ нача первѣе княжити, и откуду руская земля стала есть ............................................. 17
Кірыл Тураўскі
Кирила Мниха притча о человѣчьстЬи души и о телеси, и о преступлении божия заповѣди, и о воскресении телесе человѣча, и о будущемъ судѣ, и о муцѣ .............................. 44
ЖЫЦІЙНАЯ ЛГГАРАТУРА
Житие блаженыя Еуфросинии, игумении Вседрьжителя Святаго Спаса во градѣ в Полодсцѣ ........................... 54
Житие и терпѣние преподобного отца нашего Аврамья, просвѣтившагося в терпѣньи мнозе, новаго чюдотворца в святыя града Смоленьска ....................................... 66
Слово о плъку Игоревѣ, Игоря, сына Святъславля, внука Ольгова ................................................... 'о
ЛІТАРАТУРА XIV — ПЕРШАЙ ПАЛАВІНЫ XVI СТАГОДДЗЯ
Беларускія летапісы .................................... 84
Мікола Гусоўскі
Песня пра зубра. Пераклад з лацінскай Я. Семяжона ..... 119
Францыск Скарына Предъсловие в Псалтирь ................................. '^
Предъсловие доктора Франъциска Скорины с Полоцька во всю Бивлию рускаго языка .................................. 157
Предословие доктора Франъциска Скорины с Полоцька в книги Иудифвдовици ......................................... 161
Предъсловие в книгу Иов ............................... 163
Предсловие в Притчи премудраго Саломона, царя Израилева 164 Предъмолва доктора Франъциска Скорины в книгу Исуса Сирахова .............................................. 167
Сказание доктора Франъциска Скорины с Полоцька в книги Втораго Закону Моисеева ............................... 169
ЛІТАРАТУРА ДРУГОЙ ПАЛАВІНЫ XVI — ПЕРШАЙ ПАЛАВІНЫ XVII СТАГОДДЗЯ
Сымон Будны Прадмова да... ................................ '^
К всѣм благовѣрным христианом языка руского предъсловие в Катихисию ........................................... 175
349
Філон КмітаЧарнабыльскі
Лйст 7. До панов рад Великого княжества Литовского .... 179
Лист 10. До панов рад Великого княжества Литовского .. 181
Лист 12. До Генриха Валуа, короля Речи Посполитой .... 183
Лист 19. До Остафея Волловича, каштеляна троцкого .... 185
Васіль Цяпінскі Предмова ............................................... 190
Баркулабаўская хроніка ................................. 194
Успаміны Ф. Еўлашоўскага............................. 232
Мялецій Сматрыцкі Фрынас ................................................. 262
Ляонцій Карповіч
Казанье на преображение господа бога и спаса нашего Исуса хРиста ................................................. 268
Афанасій Філіповіч
Новины правовѣрный пожаданые о успокоение вѣры и церкви православной восточной ................................. 279
ПАЛІТЫЧНАЯ САТЫРА Прамова Мялешкі ........................................ 296
Ліст да Абуховіча ...................................... 299
ВЕРШАВАНАЯ Л1ТАРАТУРА БЕЛАРУСІ XVI—XVII СТСТ.
Андрэй Рымша
Которого ся месяца што за старых веков дѣело короткое описание ................................................ 302
На герб ясневельможного пана Остафея Воловича ........ 303
На... гербы... Льва Сапеги ........................... 303
На гербы ясневельможного пана, пана Теодора Скумина .. 304
Ананімныя вершы
На герб зацного дому его мости пана Лукаша Ивановича Мамонича ............................................... 305
Книжка до минаючих мовит ........................... 306
Вѣршы або стихи до того, што читал, которым краегранесие сицево: Хранися италиян .......................... 306
На герб ясневельможного пана его милости, пана Леона Сапеги 307 Епикграмма на герб Богдана Огинскаго ................. 307
На старожитный клейноты их м. княжат Окгинских и их м. панов Воловичов .................................... 30g
На старожытны клейнот их милостей панов Ходкевичов ... 308 Епикграмма на герб Л. Сапеги ......................... 308
На герб его мости пана Симеона Войны ................. 309
Надгробок отцу Афанасию Филиповичу, игумену Берестейскому, в року 1648 зешлому ........................... 309
Сімяон Полацкі
3 прадмовы да «Рифмологиона» ......................... 310
Стихи утѣшный к лицу единому ......................... 310
Прывітальныя вершы цару Аляксею Міхайлавічу .......... 311
Стиси краесогласнии ко пресвѣтлейшему самодержавнѣйшему великому государю царю и великому князю Алексию Михайловичю ................................................. 317
Издание для детей и юношества Школьная библиотека
ДРЕВНЯЯ БЕЛОРУССКАЯ ЛИТЕРАТУРА Сборник
Составитель Курбеко Леонид Степанович Минск, издательство «Юнацтва»
На белорусском языке
Выданне для дзяцей і юнацтва
Школьная бібліятэка стАражытная беларуская літаратура Зборнік
Укладальнік Курбека Леанід Сцяпанавіч
Заг. рэдакцыі В. М. Новік Рэдактар Л. С. Курбека Малодшы рэдактар Г. Д. Зінчанка Мастак Ю. К. Зайцаў
Мастацкі рэдактар М. У■ Чуднікаў
Тэхнічны рэдактар Н. П. Дасаева Карэктар Л. С. Мануленка
ІБ № 826
Здадзена ў набор 19.10.88. Падпісана да друку 29.11.89. Фармат 84Х108‘/з2 Папера друк. № 2. Гарнітура Тып Таймс. Высокі друк з ФПФ. Ум. друк. арк. 18,48. Ум. фарб.адб. 18,69. Ул.выд. арк. 22,86. Тыраж 40 000 экз. Зак. 1909. Цана 95 к.
Выдавецтва «Юнацтва» Дзяржаўнага камітэта БССР па друку. 220600, Мінск, праспект Машэрава, 11.
Мінскі ордэна Працоўнага Чырвонага Сцяга паліграфкамбінат МВПА імя Я. Коласа. 220005, Мінск, Чырвоная, 23.
. СтаРажытная беларуская літаратура: ЗборС 77 нік: Для ст. шк. узросту/Уклад. Л. С. Курбека;
Аўт. прадм. У. Г. Кароткі.— Мн.: Юнацтва 1990.—350 с.: іл.— (Шк. бка).
ISBN 5788002583.
Древняя белорусская литература: Сборник.
У кнігу ўключаны творы старажытнай пісьменнасці, творы вялікіх гуманістаўасветнікаў Ф. Скарыны, М. Гусоўскага, С. Буднага, В. Цяпінскага і інш. Тэта — палемічная 1 сатырычная літаратура, у якой ярка выявіліся настроі 1 мары беларускага народа ў розныя гістарычныя часы.
4803120101—038
С____on
М 307(03)—90 ББК 84 Бел 1
ШКОЛЬНАЯ
БІБЛІЯТЭКА
95 к.
Дакастрычніцкая беларуская літаратура мае доўгую і складаную гісторыю, яна цесна звязана з гісторыяй беларускага народа, з яго барацьбой за сваю свабоду і незалежнасць.
Юліян Пшыркоў
МІНСК «ЮНАЦТВА» 1990
о cu t? щ и
н
л
*
<
о
КНІГІ ОНЛАЙН
