КНІГІ ОНЛАЙН
Беларуская энцыклапедыя Т. 9
Беларуская энцыклапедыя Т. 12
Беларуская энцыклапедыя Т. 13
Беларуская энцыклапедыя Т. 15
Беларуская энцыклапедыя Т. 16
нафтапераг. — нафтаперагонны нафтаперапр. — нафтаперапрацоўчы нац. — нацыянальны нац.вызв. — нацыянальнавызваленчы нацыяналіст. — нацыяналістычны нач. — начальнік НВА — навуковавытворчае аб’яднанне н.д. — навуковадаследчы НДІ — навуковадаследчы інстытуг нерв. — нервовы нерж. — нержавейны нідэрл. — нідэрландскі НКДБ — Народны камісарыят дзяржаўнай бяспекі НКУС — Народны камісарыяг унуграных спраў новазел. — новазеландскі НЧ — нізкая частата, нізкачастотны ням. — нямецкі ням.фаш. —нямецкафашысцкі отд. — отдел (у бібліяграфіі) отднме — отделенне (у бібліяграфіі) п. — памёр Пб. — Пецярбург (у бібліяграфіі) Пг. — Петраград (у бібліяграфіі) pH — вадародны паказчык пав. — павет (пры назве); павятовы паветр. — паветраны пагран. — пагранічны пад каманд. — пад камандаваннем падатр. — падатрад падп. — падпольны падсям. — падсямейства пал. — палавіна паліграф. — паліграфічны палінез. — палінезійскі паліт. — палітычны палк. — палкоўнік (пры імю) пам. — памочнік параўн. — параўнанне; параўнай парт. —партыйны партуг. — партугальскі партыз. — партызанскі пас. — пасёлак (пры назве) пасаж. — пасажырскі паст. — пастаноўка; пастанова паталаг. — паталагічны патрыяг. — патрыятычны паўд. — паўднёвы паўд. ш. — паўднёвая шырата паўн. — паўночны лаун. ш. — паўночная шырата паўн.асец. — паўночнаасецінскі паў — паўвостраў пач. — пачатак; пачатковы пашыр. — пашырана паэт. — паэтычны Пд — поўдзень ПдЗ — паўднёвы захад ПдУ — паўднёвы ўсход пед. — педагагічны пер. — пераклад, перакладчык перс. — персідскі перыяд. — перыядычны пецярб. — пецярбургскі пл. — плошча плем. — племянны ПМК — перасоўная механізаваная калона Пн — поўнач ПнЗ — паўночны захад ПнУ — паўночны ўсход політэхн. — політэхнічны Полн. собр. соч. — Полное собранле сочлненлй (у бібліяірафіі) ППА — процілаветраная абарона ППХА — проціпаветраная і проціхімічная ахова пр. — працы (у бібліяграфіі) прав. — правінцыя правадз. (чл.) —правадзейны (член) правасл. — праваслаўны прагрэс. — прагрэсіўны прадукц. — прадукцыйны пралет. — пралетарскі прамысл. — прамысловы лрамсць — прамысловасць праф. — прафесар прафес. — прафесійны прафілакт. — прафілактычны прафс. — прафсаюзны прац. — працоўны прыбл. — прыблізна псеўд. — псеўданім псіхал. — псіхалагічны ПСРЛ — Поўны збор рускіх летапісаў ПТВ — прафесійнатэхнічнае вучылішча публ. — публікацыя (у бібліяграфіі) пях. — пяхотны р. — рака (пры назве) р.п. — рабочы пасёлак р.ц. — раённы цэнтр развед. — разведвальны раздз. — раздзел рамант. — рамантычны рас. — расійскі рн — раён (пры назве) РВС — рэўваенсавет РСДРП — Расійская сацыялдэмакратычная рабочая партыя РСЧА — Рабочасялянская Чырвоная Армія PTC — рамонтнатэхнічная станцыя руб. — рубель рум. — румынскі рус. — рускі рым. — рымскі рыс. — рысунак рэакц. — рэакцыйны рэаліст. — рэалістычны рэв. — рэвалюцыйны рэвіз. — рэвізійны рэд. —рэдактар (пры імю); рэдакцыя; рэдакцыйны рэж. — рэжысёр (пры імю) рэліг. — рэлігійны рэсп. — рэспубліканскі с. — старонка; сяло (пры назве) сав. — савецкі Сав. Армія — Савецкая Армія сак. — сакавік самадз. — самадзейны самаст. — самастойны сан. — санітарны санскр. — санскрыцкі сапр. — салраўдны; салраўды сатыр. — сатырычны сац. — сацыяльны сацыяліст. — сацыялістычны сб. ст. — сборнлк статей (у бібліяграфіі) с. в. — светлавое вьшрамяненне св. — святы с.г. — сельскагаспадарчы с.д. — сацыялдэмакратычны СЕАТО — афіцыйная назва ваеннага блока, створанага на аснове дагавору пра калектыўную абарону ў ПаўднёваУсходняй Азіі СЕНТО — афіцыйная назва ваеннага блока, створанага на аснове «Багдадскага пакта» СІ — Міжнародная сістэма адзінак сіб. — сібірскі сім. — сіметрычны сімф. — сімфанічны; сімфонія (пры назве) сінт. — сінтэтычны сінтакс. — сінтаксічны сістэм. — сістэматычны сканд. — екандьшаўскі СКБ — спецыяльнае канструктарскае бюро скл. — скланенне; скліканне склад. — складальнік (у бібліяграфіі) скульпт. — скульптурны; скулытгура; скульптар (пры імю) слав. — славянскі CM — Савет Міністраў снеж. — снежань; снежаньскі СНК — Савет Народных Камісараў Собр. соч. — Собранне сочлненнй (у бібліяграфіі) сост. — составнтель (у бібліяграфіі) Соч. — Сочннення (у бібліятрафіі) спарт. — спартыўны Спб. — СанктПецярбург (у бібліяграфіі) спец. — спецыяльны СССР — Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік с/с — сельсавет (пры назве) с. ст. — стары стыль ст. — стагоддзе; стагоддзі; станцыя (пры Haase) Стараж. — Старажытны (у назвах: Старажытны Рым, Старажытная Русь і пад.) стараж. — старажытны стараслав. — стараславянскі статыст. — статыстычны стр. — струнны стралк. — стралковы стратэг. — стратэгічны студз. — студзень суд. — судовы сусв. — сусветны сухап. — сухапутны СФП — Сусветная Федэрацыя прафсаюзаў сх. — схема схаласт. — схаластычны сял. — сялянскі сям. — сямейства (у біялогіі) сцэн. — сцэнічны т. — том t, тра — тэмпература tnn — тэмпература кіпення tn» — тэмпература плаўлення табл. — табліца тадж. — таджыкскі танк. — танкавы танц. — танцавальны тапагр. — тапаграфічны ТАСС — Тэлеграфнае агенцтва Савецкага Саюза тат. — татарскі ТБМ — Таварыства беларускай мовы ТБІП — Таварыства беларускай іпколы тв. — творы тва — таварыства т. зв. — так званы тр. — труды (у бібліяграфіі) тр — тэатр 547 традыц. — традыцыйны ТРАМ — тэатр рабочай моладзі трансп. — транспартны трыкат. — трыкатажны туб. — туберкулёзны тув. — тувінскі тур. — турэцкі туркм. — туркменскі т.ч. — такім чынам тыс. (ж.) — тысяча (жыхароў); тысячагоддзе (пры лічбе) тэарэт. — тэарэтычны тэатр. — тэатральны тэкст. — тэкстыльны тэлегр. — тэлеграфны тэлеф. — тэлефонны тэр. — тэрыторыя; тэрытарыяльны тэрапеўт. — тэрапеўтычны тэрарыст. — тэрарыстычны тэхн. — тэхнічны тэхнал. — тэхналагічны У — усход УАСГНІЛ — Усесаюзная акадэмія сельскагаспадарчых навук імя У.І. Леніна УВЧ — ультравысокія частоты удз. в. — удзельная вага удм. — удмурцкі узб. — узбекскі узбр. — узброены узв. — узвышша (пры назве) узнаг. — узнагароджаны узр. м. — узровень мора укл. — уключна; уклейка уклад. — укладальнік (у бібліяграфіі) УКГІ — Усеагульная канфедэрацыя працы укр. — украінскі УКХ — ультракароткія хвалі унутр. — унутраны унт — універсітэт ураўн. — ураўненне усерас. — усерасійскі усх. — усходні усх. д. — усходняя даўгата у т. л. — у тым ліку у. х. — ударная хваля фабр. — фабрычны фабр.зав. — фабрычназаводскі факс. выд. — факсімільнае выданне (у бібліяграфіі) фалькл. — фальклорны фанет. — фанетычны фантаст. — фантастычны фармаліст. — фармалістычны фатагр. — фатаграфічны фаш. — фашысцкі феад. — феадальны фельч.ак. — фельчарскаакушэрскі фіз. — фізічны фіз.матэм. — фізікаматэматычны фіз.хім. — фізікахімічны фізіял. — фізіялагічны філал. — філалагічны філас. — філасофскі фін. — фінансавы; фінскі фінл. — фінляндскі фка — фабрыка фла — формула флам. — фламандскі фп. — фартэпіяна фр. — французскі (у бібліяграфіі) франц. — французскі ФРГ — Федэратыўная Рэспубліка Германія ф. ст. — фунт стэрлінгаў фт — факультэт функцыян. — функцыянальны хар. — харавы харч. — харчовы хім. — хімічны хірург. — хірургічны хім.тэрм. —хімікатэрмічны хр. — хрыбет (пры назве) хранік. — хранікальны хрысц. — хрысціянскі царк. — царкоўны ЦБ — Цэнтральнае бюро цв. — цвёрдасць ЦВК — Цэнтральны выканаўчы камітэт ЦК — Цэнтральны камітэт ЦКК — Цэнтральная кантрольная камісія ц. н. с. — цэнтральная нервовая сістэма ЦО — Цэнтральны орган цукр. — цукровы ЦШПР — Цэнтральны штаб партызанскага руху цэм. — цэментавы цэнтр. — цэнтральны ЦЭС — цеплаэлектрастанцыя ЦЭЦ — цеплаэлектрацэнтраль іцорк. — цюркскі ч. — частка чал. — чалавек (пры лічбе) час. — часопіс (пры назве) часоп. — часопіс (у бібліяграфіі) ЧК — надзвычайная камісія чл. — член чл.кар. — членкарэспандэнт чув. — чувашскі чыг. — чыгунка (пры назве); чыгуначны чыг.ліц. — чыгуналіцейны чыг.плав. — чыгунаплавільны чыг. ст. — чыгуначная станцыя чырв. — чырвоны Чырв. Армія — Чырвоная Армія чэрв. — чэрвень; чэрвеньскі чэч.інг. —чэчэнаінгушскі чэш. — чэшскі шатл. — шатландскі швед. — шведскі швейц. — швейцарскі шматнац. — шматнацыянальны ШСЗ — штучны спадарожнік Зямлі шт. — штука шчыльн. — шчыльнасць шыр. — шырыня эвалюц. — эвалюцыйны ЭВМ — элекгронная вылічальная машына эканам. — эканамічны экз. — экзэмпляр эксперым. — эксперыментальны эл. — электрычны эл.магн. — электрамагнітны энергет. — энергетычны энцыкл. — энцыклапедыя, энцыклапедычны (у бібліяграфіі) эпідэміял. — эпідэміялагічны эрс — электрарухальная сіла эст. — эстонскі эстр. — эстрадны эстэт. — эстэтычны этн. — этнічны этнагр. — этнаграфічны югасл. — югаслаўскі ЮНЕСКА — установа ААН па пьгганнях асветы, навукі і культуры юрыд. — юрыдычны ядз. — ядзерны як. — якуцкі якін. — якінебудзь ЯП. ЯІІОНСКІ яўр. — яўрэйскі СКАРОЧАНЫЯ АБАЗНАЧЭННІ A — ампер а.а. — астранамічная адзінка а.а.м. — атамная адзінка масы аб/мін — абарот за мінуту аб/с — абарот за секунду Б — бел Бк — бекерэль В — вольт Вб — вебер Вт — ват г. — год г — грам га — гекгар гадз — гадзіна Гн — генры ...° — градус вутлавы °C — градус Цэльсія “R — градус Рэамюра °F — градус Фарэнгейга Гр — грэй Гц — герц Дж — джоўль Зв — зіверт К — кельвін кар — карат кВ — кілавольт кВт — кілават кг — кілаграм АДЗІНАК ФІЗІЧНЫХ ВЕЛІЧЫНЯЎ кГц — кілагерц кДж — кіладжоўль Кі — кюры Кл — кулон км — кіламетр км2 — квадратны кіламетр км3 — кубічны кіламетр км/гадз — кіламетр за гадзіну км/с — кіламетр за секунду к.с. — конская сіла кэВ — кілаэлектронвольт л — літр лк — люке лм — люмен м — метр м2 — квадратны метр м3 — кубічны метр мА — міліампер мВ — мілівольт мВт — міліват мг — міліграм м/гадз — метр за гадзіну МГц — мегагерц мін — мінута ...’ — мінуга вуглавая мкА — мікраампер мкВ — мікравольт мхФ — мікрафарад мм — міліметр мм2 — квадратны міліметр мм3 — кубічны міліметр мм рт. сл. — міліметр ртутнага слуііа м/с — метр засекунду МэВ — мегаэлектронвольт Н — ньютан Ом — ом Па — паскаль пк — парсек Р — рэнтген с — секунда ...” — секунда вуглавая св. год — светлавы год см— сантыметр см2 — квадратны сантыметр см3 — кубічны сантымстр ст. — стагоддзе сут — суткі т — тона Тл — тэсла тыдз — тыдзень Ф — фарад ц — цэнтнер ц/га — цэнтнер на гектар (з гектара) эВ — электронвольт АСНОУНЫЯ У М 0 У н ы я АБАЗНАЧЭННІ HA К A Р Т A X