КНІГІ ОНЛАЙН
»шц> •МДАНЬНЕ ЫЛАГУСКАГА КУЛЬТУРНА-АСЫЕ1НІЦКАГА ЦЭНТГУ КЛІЎЛЕНД №10 (20), 1992 Г.Сянькоўскі. Калыханка. Polacak Published with the financial support of the parish Mother of God of Zyrovicy, Cleveland, Ohio, USA. Рэдакцыйная калегія: Сьвятлана Белая (рэдактар), Міхась Белямук (сакратар), сябры--Сяргей Карніловіч, Іна Каханоўская, Вольга Дубаневіч (МакДэрмат), Лідзія Лазар--Ханенка, Янка Ханенка, Янка Салавянюк. Editorial board : Svetlana Belaia (Editor), Michael Bielamuk (Secretary), Members--Serge Kamilovich, Ina Kachanovski, Olga Dubanevich (McDermott),Lydia Lazar-Chanenka,Yanka Chanenka, Jan Solowianiuk Ганаровыя сябры рэдкалегіі: Анатоль Белы, Васіль Быкаў, Язэп Юхо. Прозьвішчы падпішчыкаў і ахвярадаўцаў рэдакцыя будзе публікаваць у часопісе. All correspondence should be addressed to: S.Belaia or M.Bielamuk, 10915 Lake Rd., Cleveland, Oh. 44102, USA. Tel. (216) 651-3451 йй Калядныя і навагоднія прывітаньні Мітрапаліт Менскі і СлуцкІ Філарэт........................................... 3 япіскап Канстантын.......................................................... 3 Васіль Быкаў..................................................................4 Анатоль Белы................................................................. 4 Часопіс «Полацак»............................................................ 7 Сьвятлана Сачанка, Алена Сівакова, грамадзкія арганізацыі Кліўленда...........8 Наша гісторыя Міхась Белямук. Тапаграфіія знаходак манэт і аздобаў..................9-15 Паўла Урбан. Да пытаньня этнічнай прыналежнасьці ліцьвіноў.......... 16-19 Язэп Юхо. Кароткі нарыс гісторыі дзяржава і права Беларусі.......... 20-22 Згукі Бацькаўшчыны Анатоль Сабалеўскі. На хвалі беларускага Адраджэньня................ 23-27 Радзім Гарэцкі. Багацьце нетраў Беларусі............................ 28-31 3 архіваў КДБ Уласнаручныя паказаньні Езавітава, Канстантына Барысавіча............34-39 Роднае слова Масей Сяднёў. Чалавечае ў паэзіі Генадзія Бураўкіна................. 40-41 Марат Баскін. Як Янка ў лес хадзіў................................... 42 43 Сьвятлана Белая Першы сьнег..........................................44-45 Пад бел-чырвона-белым сьцягам Анатоль Старадарожскі. 75 угодкі I Усебеларускага Кангрэсу— у Менску. 46-47 Анатоль Зэкаў, Галіна Смоляк Гімн клюбу «Спадчына»......................48 Нашыя карані Кастусь Калоша. Чатрынаццаць дзён па Беларускаму часу...................49 Памяць зямлі Успаміны ’92............................................................53 3 жыцьця эміграцыі..................................................... 57 Публікацыі часопіса «Полацак» за 1992 год.............................. 60 Андрэй Карпук. Распрацоўка макета вокладкі, шрыфтоў і заставак рубрык. На развароце. Віктар Сташчанюк. Менск у 50-х гадах XIX ст. Куток Верхняга горада. На трэцяй бачынцы вокладкі. Фрагмэнт з спэктаклю «Ажаніцца —не журыцца»(Да-лецкія, М.Чарот) у пастаноўцы Беларускага дзяржаўнага тэатру імя Я.Купалы. у ралях: Адэля — Натальля Качаткова, Міхалка,—Аляксандр Лабуш, Язэп Карыта —Павел Дубашынскі. На чацьвёртай бачынцы вокладкі: Сямён Герус. Стары Менск. ДарагЫ адтош чмхжіса «Пшіацак»! Хрыстос нараджаецца—слаўце! 3 пачуцьцём глыбокай духоўнай радасьці, сардэчна вітаю Вас з высокаўрачыстым сьвятам Раства Хрыстова. Сёньня, калі ўвесь хрысьціянскі сьвет праслаўляе Увасобленага Бога дзіцятку, сэрцы нашыя напаўняюцца супакоем і ласканадзеяй, бо аб гэтым паведамлялі Анёлы ў сьвятую ноч Раства Хрыстовага .(Лк.2, 14) Супольна з Вамі разьдзяляючы радасьць гэтага вялікага здарэньня зычу Вам многіх Божых міласьцяў. Хай будзе наступнае лета Гасподняе (Лк.4, 19) часам міру, міласэрдзія і адраджэньня. // Ваш у Хрысьце Філарэт. Мітрапаліт Менскі 1 Слуцкі /Патрыяршы Экзарх усяе Беларусі Выказваем Вам сардэчную падзяку за прысланьне нумароў часопіса «Полацак». Часопіс, які выдаецца Вашай працай, зьмяшчае каштоўныя матзрыялы па гісторыі Беларусі, у прыватнасьці, пра 1000-годзьдзе Полацкай ЯпархД Няхай благаславіць Вас Усяшчодры Хрыстос Бог 1 дасьць здароўе I плён ва ўс&й Вашай прац ы на карысьць Сьвятой Царквьг Віншуем чытачоў 1 рэдакцыю часопіса «Полацак» зь сьвятамі Раства Хрыстова I Новым годам!, Канстантын / Рэктар Менскай Духоўнай Сзмінарыі Япіскап Наваградзкі 1 Лідзкі 3 часопіс «ГІолацак» віншуе з Калядамі і Новым Годам сваіх падпісшчыкаў: Дарагія суродзічы! Сябры Менскага грамадзка-асьветніцкага клюбу «Спадчына» шчыра вітаюць Вас з Калядамі і Новым годам! Хаця да нашага народу зноў вяртаюцца яго спрадвечныя Каляды, але ў абставінах пагаршэньня умоваў жыцьця, менавіта эканамічнага спаду, ня кожнырады надыходзячым сьвятам. Многія страцілі ўпэўненасьць у разьвіцьці нашай Бацькаўшчыны на шляху да поўнай палітычнай і эканамічнай незалежнасьці з дэмакратычным заканадаўчым і вы канаўчым органамі. Аднак будзем спадзявацца, што народ наш вытрымае ўсе цярпеньні, і той глыток свабоды.які мы ўдыхнулі, нікому не ўдасца выціснуць з нашых збалелых грудзей. Давайце супольна будзем адзначаць Каляды з надзеяй на лепшую долюкожнага з нас. Трэба верыць, што нашая дарагая Бацькаўшчына пераадолее эканамічныя цяжкасьці, a маладое пакаленьне здыме партыйных чыноўнікаў з пасадаў, каб духова і палітычна адрадзіць Беларусь. Мы жадаем Вам весела адзначыць сьвяты, але не забываць, што Бацькаўшчына ў нас адна і часопіс «Полацак», у якім супрацоўнічаем 1 Вы, 1 мы, таксама адзіны. 3 павагай 1 найлепшымі зычэньнямі ў новым 1993 годзе, Анатоль Белы Азарку Н. і Ю. Азарку Я Акулу К. Андрусышыну Ю. Балтрушэвіча В. Бартулёў В.і Ф. Баскіна М. Бяланіс Л. і А. Брылеўскіх Ул і Л. Бураўкінух Г. і Ю. Валкжевіч К. і В. Бініцкую К. Ворооя К. Bop: К. Варачаева Ул. Галяк Р. Герасімовіча Ул. Галоўку М. Грэбеня М. Говзрд Ф. Грмцук В. Грынкевіч К. Гр^нкевіча С. Гугырчыка С. Длн ловіча Б. Дубаневіч В. Занковіча А. Заврудніка Я. Завізтовіча Р. Кабяку А. Казыля М. Кахана А. Ка жана В. Ка. іеніка М. Калошу К. Каваленку В. і Я. * Карніловіча С. * Каханоўскую I. * Кананчук Т. * Кананчук Г. * * Калядку М. * Кіпеляў В. і 3. * Касьцокевіч? Ю. * Крыгманаў Л. і М. * Кулеша П. * Мельяновіча С. * Латушкіна М. * Лагуш М. і Я. * Літаровіча Л. * Лукашэвіч В. * Лукьянчыка А. * Мартынава С. * Махнача М. * Мароз Г. | Маталыцкага К. і А. | Махахея С. * Мерлякоў Г. і К. * Міцкевіча А. * Моніда А. * Набагеза Ул. * Найдзюкоў Ю. і Ч. * Наумчыка С. * Нядзьвецкага П. * Орсу—Рамана A * Палюховіча М. * Пелесу Ул. * Пануцевіч I. Ф Ракуця Ул Рамукоў В. і В. Раковіча Я * Радзюкоў Г. і В. * Сажыча Я. * Санковіча А. * Северанюк Л. * Седнёвых В. і М. * Сергеевіча В. * Сеньку М. * Смаршчка М. * Страпкоў Н. і М. * Стрэчаней В. і A * Станкевіча Ю. * Станкевіча В. * * Сурвіллу 1. * Тулейку М. * Тумаша В. * Урбана П. * Філістовіча А. * Ханенкаў Л. і Я. * Хвастова М. * Цярпіцкага В. * Целеша А. * * Цупрык I. * Шымчыка Я. і 3. * Шукелайца А. * Шчорса М. * Шчэцьку В. * Шышку А. * Юхнаўца Я. * Яканюка Ул. * Яраховічаў В. і A * Яцэвіч В. * Ягаўдзік В. 4 Часопіс «Полацак» сардэчна вітае ўсіх сваіх аўтараў з Калядамі і новым годам і прысьвячае ім навагоднюю паэму. ^ Паэма пра нашых супрацоўнікаў $ Самсон Самасуй Неяк гартаючы выданьне, Што выходзіць у Кліўлйньдзе, («Полацкам» яно завецца), Налічыў я ў тым выданьні Супрацоўнікаў нямала, Аўтараў вядомых, і славутых. Побач іх—нямала новых, Што ўсе разам яны ўзьнйлі «Полацак» наш на вбшыні, Да якіх яшчэ далёка Менскім нашым пабрацімам. Вось чытайце толькі ўважна. Паспрабую іх паставіць. Каб лягчэй было, у рыфму: Быкаў, Барадулін, Белямук, Андрэй Карпук, Янка Салавянюк. Тут і Ялугін знаны, і Гучок, Ціхановіч, Штыхаў, Смаршчок, Сажыч, Яўхімовіч, Шніп, Да яго Каладзінскі прыліп, Анатоль Грыцкевіч і Юхо, Рыба не малая—оха, хо! Вадзім Круталевіч, Белы Анатоль— Прамінуць іх, братка, не дазволь. Якавенка тут і Карніловіч, Вуха ч.уткае іх ловіць, Што дзе дзеіцца і як. Тут-жа і Кастусь Мерляк 3 сваёй кнігаю, каторая Асьвятляе эміграцыі гісторыю. От-жа чалавек я нехарошы— Прамінуў быў Кастуся Калошу, Кавыля, Урб&на, Юхнаўца— Супрацоўнікам няма канца. Засталіся шчэ Ірына Кісялёва, Творы паважанага Арлова I біблейскія гіроні Сяднёва. Сапраўды, я чалавек заганны— Прамінуў я Сурмач Ганну, Навукоўца Савік Ліду— He палюбіць за абіду. Прамінуў я тут і такоўскага Слаўнага паэту Сяргея Грахоўскага. Забыў я тут нібыта айца Страпко і Мікалая, мітрапаліта. Ды паверце —яны ў нашым сэрцы. Я папрашу тут прабачэньня: далейшае пералічэньне Я мушу конча Іншым рытмам закончыць, Аддаўна ўжо я закаханы— Мне сьняцца тры Сьвятланы: Сьвятлана Сачанка, Сьвятлана Белая Душа мая самлелая— 1 трэцяя Сьвятлана Антольева— Трымя душа мая натолена. Тры кветкі, краскі Божыя, Што «Полацак» упрыгожваюць. Яны адным хрышчэньнем зьвязаны— 1м шмат мы забавязаны. Імёны нашых шаноўных аўтараў, якія Самсон Самасуй не сумеў «зарыфмаваць» у навагодняй паэме, рэдакцыя часопіса «Полацак» зьмяшчае ніжэй. Як і «зарыфмаваных аўтараў» мы шчыра вітаем са сьвятамі: Алеся Адамовіча, Кастуся Акулу, Алеся Анціпенку, Ігара Бараноўскага, Міхася і Уладзіміра Басалыгаў, Марата Баскіна, Людвіку Бяленіс, Радзіма Гарэцкага, Сямёна Геруса, Генадзія Грака, Адольфа Гугеля, Вольгу Дадзіёмаву, Барыса Данілюка, Валянтыну Дашынкевіч, Ядзьвігу Дзьвінскую, Людмілу Дучыц, Уладзіміра Жука, Расьціслава Завістовіча, Сяргея Законьнікава, Анатоля Зэкава, Вольгу Іпатаву, Анатоля Казловіча, Юрыя Калядэнку, Міхася Карпука, Валерыя Касмылёва, Ларысу Касьцюкавец, Арлена Кашкурэвіча, Уладзіміра Конана, Вольгу Крутаніч, Хведара Крываноса, Леаніда Крыгмана, Антаніну Лапіцкую, Лявона Ліпеня, Васіля Ліцьвінку, Уладзіміра Ліхачова, Яўгена Лецку, Алега Лойку, Леаніда Лыча, Аляксандра Люцко, Валянтыну Мароз, Паўла Марціновіча, ІрьшуМасько, Аляксея Мельнікава, Аляк-сандра Мікалайчанку, Льва Мірачыцкага, Уладзіміра Міхнюка, Анатоля Мясьнікова, Юзэфу і Часлава Найдзкжоў, Людмілу Налівайку, Віктара Новіка, Ванкарэма Нікіфаровіча, Пётра Нядзьвецкага, Ірэну Пануцэвіч, Сяржука Плыткевіча, Якава Паўлава, Васіля Пуцко,