™як«
Выданьне беларускага культурна-асьветніцкага цэнтру Кліўленд
ЗША
№10 (30), 1993
Кліўлендзкія Калядоўшчыкі 1963 г. (Фота зьверху) |
Беларуская аркэстра г.Кліўленда, 1963 г.
Зьлева направа: Янка Яраховіч, Аляксандр Літвінка, Кастусь Калоша, Валодзя Літвінка, Міхась Яраховіч.
Polatsak
Published with the financial support of the parish Mother of God of Zyrovicy, BAOC Cleveland, Ohio, USA.
Editorial board: Svetlana Belaia (Editor-in-Chief),
Michael Bielamuk (Secretary), Members -Yanka Chanenka, Olga Dubanevich (McDermott), Jan Solowianiuk
Рэдакцыйная калегія: Сьвятлана Белая (Галоўны рэдактар), Міхась Белямук (сакратар), сябры — Янка Ханенка, Вольга Дубаневіч (МакДэрмат), Янка Салавянюк.
Ганаровыя сябры рэдкалегіі:
Рыгор Барадулін,Анатоль Белы, Васіль Быкаў, Георгій Штыхаў, Язэп Юхо.
Прозьвішчы падпішчыкаў і ахвярадаўцаў рэдакцыя будзе публікаваць у часопісе.
All correspondence should be addressed to: S.Belaia or M.Bielamuk,
10915 Lake Rd., Cleveland, Oh. 44102, USA.
Tel. & Fax. (216) 651-3451
бібліятэка
I '^ Адама Міцке
Зьмест
Калядныя прывітаньні
Мітрапаліт Менскі і Слуцкі.Патрыяршы Экзарх усея Беларусі Філарэт...... 3
Пратаярэй а. Міхась Страпко............................................ 3
Васіль Быкаў............................................................4
Адам Мальдзіс...........................................................4
Рыгор Барадулін.........................................................5
Аляксей Анішчык........................................................ 6
Валеры Санько........................................................ 6
Тацьцяна Каротчанкава.................................................. 6
Анатоль Белы............................................................7
Ганна Сурмач............................................................7
Барыс Цімошчанка....................................................... 8
Пятрусь Капчык......................................................... 8
Ігар Пракаповіч........................................................ 8
Самсон Самасуй. Навагодняя паэма........................................9
Грамадзкія арганізацыі Кліўленда...................................... 10
Пад бел-чырвона-белым сцьягам
Вадсім Круталевіч. Янка Купала і нацыянальна-дзяржаўнае адраджэньне... 11
Наша гісторыя
Міхась Белямук. Тапаграфія знаходак манэт н аздобаў.....................16
3 архіваў КДБ
Сьведчаньні Аркадзя Смоліча.............................................20
Памяць зямлі
Янка Жамойцін. 3 перажытага............................................ 24
Згукі Бацькаўшчыны
I. Нікітчанка. Аб галоўных прычынах крызысу сельскай гаспадаркі ў Беларусі.30
Роднае слова
Міхась Кавыль. Із агню ды ў полымя..................................... 34
Марат Баскін. Ваўкалак................................................. 38
Лісты 1 вершы Уладзіміра Караткевіча................................... 40
Валеры Санько. Хрышчэньне...............................................46
Адам Мальдзіс. Пачатак музею «Беларусы ў сьвеце» пакладзены............ 50
Натальля Арсеньнева. Пётр Нядзьвецкі. У бой за Случчыну сваю............51
3 жыцьця эміграцыі..................................................... 53
Публікацыі часопіса «Полацак» за 1993 год.............................. 60
На развароце. Каляды ў Менску. Фота. Я. Коктыша
На першай бачынцы вокладкі Васіль Вашчанка.Нараджэньне Хрыста з «Асмагласьніка» 1730
У вялікае сьветаўратавальнае сьвята Раства Хрыстовага, калі ўвесь сьвет цешыцца, што радзіўся Спасіцель і ў паднябесьсі зьвініць песьня «Слава ва вышніх і на Зямлі мір, в челавеках благовеленіедЛк. 1, 14) вітаю Вас з сьвятам благоваленія Божага за роду чалавечага.
Сардэчна жадаю Вам у Новым годзе вя-лікай і багатай міласьці ад народжанага Богадзіцяткі Хрыста й Яго благадатнай да-памогі ў Вашай вельмі карыснай працы ў выданьні часопісу «Полацак».
Ваш у Хрысьце:
«Хрыстос Раждаецца!»
Гэты воклік захапленьня выходзіць з грудзей кожнага хрысьціяніна. Кожны ў гэты Сьвяты Вечар прагна чакае, што на зямлі запануе супакой, любоў, узаема-пашана і спагадлівасьць.
Вітаю я Вас, дарагія, прыхажане Жыро-віцкае Божае Маці з Раством Хрыстовым! Заклікаю супольна памаліцца і прасіць Дзі-цятка, каб Беларусь захавала здабытую не-залежнасьць, каб цяжкасьці эканамічныя беларускі народ пераадолеў, каб народ Беларусі загаварыў на беларускай мове.
Супрацоўнікам, аўтарам, чытачам часо-піса «Полацка» зычу памысловасьці, пось-пехаў, здароўя і Божай благадаці.
Пратаярэй а. Міхась Страпко
!/Сх А^ Л ^ і/^І ."
^, ^О^Л) ^^ ^^ ^іГ<л^АЧ
^^ 4 4^^Л Х'Г^ЛАІ ^а/^^1-
І Н С ^ LOp СП ^' ^ ^Л ^ С $ І> ^^ ^^1^ ^^
^ і' ^ /{ лі % р (п ^ о>} Н <’ ^ А^'р^
МріпГ^А^А С^^^1' СП^^' у сл^е і^^ч^-
Тл^ н^ к^^с^^^^
с Н
ы с
5
❖ о ♦:♦ © ♦:♦ © ❖ © ♦:♦ © ♦:♦ © ❖ © ❖ © ❖ © ❖ © ♦:♦ © ❖ © ❖ © ♦:♦ © ❖ © ♦:♦ © ❖ © ❖ © ❖
Віленскае Згуртаваньне былых палітвязьняў-беларусаў шчыра вітае чытачоў і ўсю рэдакцыю "Полацка» з Калядамі і Новым 1994 годам!
Ад усяго сэрца жадаем Вам далейшых посьпехаў у плённай адраджэнцкай працы, асабліва ў выдавецкай дзейнасьці.
Беларускі дзіцячы фонд
БЕЛАРУСКАЕ
ВЫДАВЕЦКАЕ ТАВАРЫСТВА «ХАТА»
220029, Мінск, пр-т Ф. Скарыны, 31
Тэл.: 36-66-40, 62-38-86
Belarusan Children’s Fund
BELARUSAN PUBLISHING HOUSE<КНАТА»
Minsk, Belarus, 220029, 31, F. Scaryny, Ave. tel.: 0 (0172) 36-66-40
Шаноўныя Гаспадары i Гаспадынькі!
Сардэчна віншуем калектыў беларускага часопіса «Полацак» ў далёкіх Злучаных Штатах Амэрыкі, аўтараў і спонсараў часопіса з Калядамі, Новым 1994 годам!
Дай Бог усім здароўя, посьпехаў, творчасьці. Няхай ня гінуць марна задумы, намеры, праца. Каб памагаў Беларус Беларусу, дзе-б не сустрэўся.
Ваш аўтар, ён-жа дырэктар БВТ «Хата»
В.А. Санько
' Шаноўныя выдаўцы часопіса «Полацак»!
Шчыра вітаем Вас і сардэчна віншуем з нагоды Калядаў! Зычым Вам шчасьця і здароўя, плёну ў Вашай нялёгкай, але такой шляхетнай працы —няхай і найдалей спрыяе Вам Бог у Вашых справах!
Вельмі дзякуем Вам за тое, што не забываеце Вільню—мы атрымліваем усе нумары часопіса. I мы вельмі ўдзячныя за цудоўную мажлівасьць больш даведацца аб жыцьці беларускай эміграцыі. Спадзяемся, што зможам калі-небудзь вітаць Вас у Вільні. Памя-тайце, што мы заўжды будзем радыя Вам.
Дасылаем таксама найлепшыя пажаданьні ўсім супрацоўнікам «Полацка», Вашым сябрам 1 блізкім—зычым Вам вясёлых Калядаў!
3 павагай—Тацьцяна Каротчанкава, а таксама супрацоўнікі катэдры беларусазнаўства і студэнты Віленскага унівэрсытэту.
© ❖ © ❖ © ❖ © ❖ © ❖ © ❖ © ❖ © ❖ © ❖ © ❖ © ❖ © ❖ © ❖ © ❖ © ❖ © ❖ © ❖ © ❖
© ❖ © ♦:♦ © ❖ © ♦:♦ © ❖ © ❖ © ❖ © ❖ © ❖ © ❖ © ❖ © ❖ © ♦:♦ © ❖ © ❖ © ❖ © ❖ © ❖ ©
Шаноўныя суродзічы!
Сябры Менскага грамадзка-асьветніцкага клюбу «Спадчына» шчыра вітаюць Вас з Калядамі і Новым годам!
Ужо некалькі гадоў наш народ свабодна сьвяткуе Каляды. Мы рады, што сьвяткуем іх сумесна з Вамі, з усімі свабодалюбівымі народамі сьвету! Але нашаму народу вельмі цяжка, бо яшчэ шмат ворагаў на яго шляху, якія хочуць прыпыніць наш рух да адра-джэньня.
Толькі мы перакананыя, што пераможам цяжкасьці, што вынесьлі на сваіх пакутлівых плячох лепшыя прадстаўнікі і патрыёты Беларусі, шторазам з Вамі дачакаемся сьветлай будучыні для нашай Радзімы.
Дык будзем-жа супольна адзначаць Каляды з надзеяй на лепшую долю кожнага з нас, зь верай у ўваскрашэньне нашай любай Бацькаўшчыны.
Жадаем Вам весела адзначыць сьвяты і заўжды помніць, што Бацькаўшчына ў нас адна і часопіс «Полацак», у якім супрацоўнічаем Вы і мы, таксама адзін.
3 павагаю і лепшымі зычэньнямі ў Новым 1994 годзе
Шаноўнае спадарства!
Шчыра віншуем Вас і Вашыя сем’і з сьвятамі Нараджэньня Хрыстова і Новым 1994 годам!
Жадаем усім добрага здароўя, асабістага шчасьця і посьпехаў у адзінай для ўсіх нас высакароднай справе—адраджэньня нашай роднай Беларусі!
Зь вялікай павагай,
Згуртаваньне беларусаў сьвету «Бацькаўшчына»
© ❖ © ♦:♦ © ♦:♦ © ❖ © ❖ © ♦:♦ © ❖ © ❖ © ❖ © ❖ © ❖ © ❖ © ❖ © ❖ © ❖ © * © * © * ©
6
нацыянальна-культурнае
"Белая
БЕЛАРУСКАЕ
Навагодняя паэма
Самсон Самасуй '
таварнства ім.Ф.Скарыны
Русь"
р/р 700220 "Промінвестбанк" г. Львоу
290020 г. Львоу вул. П.Панча 10/30 тел. 52-22-02
Шаноўныя сябры рэдкалегіі «Полацак»!
Віншую Вас з Калядамі і Новым годам!
Перш найперш шчыра дзякую за атрыманьне часопіса «Полацак». Зь вялікай цікавась-цю, больш таго з радасьцю адчуваем, што і далёка-далёка ў Амэрыцы жыве Беларусь!
Вельмі ўдзячны Вам за Вашую працу. Нашае згуртаваньне беларусаў Львоўшчыны зь вялікай павагай будзе карыстацца
пастаяннай радыёпраграме «Вескі дзяёмся, Ваш часопіс у гэтым нам 3 павагаю Барыс Цімошчанка. Львоў, Украіна.
вашым выданьнем у сваёй дзейнасьці. Так, у нашай зь Беларусі» мы ўвялі цыкл «Наша гісторыя» і спа-дапаможа.
Шаноўныя выдаўцы часопіса «Полацак»!
Віншую вас з Новым 1994 годам! Жадаю Вам моцнага здароўя, шчасьця, вялікіх посьпехаў у выдавецкай справе! Вялікі дзякую за часопіс «Полацак», які мы атрымоўваем рэгулярна. Прыміце найлепшыя пажаданьні са сьвятамі ад беларусаў Ізяслава.
Жыве Беларусь!
3 павагай —Пятрусь Капчык.
г. Ізяслаў, Украіна.
Шаноўныя выдаўцы часопіса «Полацак«!
Шчырыя прывітаньні з Нарачанскага краю!
Пішу Вам ліст, каб падзякаваць за тыя нуамры часопіса «Полацак», якія Вы дасладі на мой адрас. Сапраўды, Ваш часопіс цікавы ікарысны. Кажучы шчыра, ня толькі я чытаю Ваш часопіс, але і сябры нашага літаб’ яднаньня, і мае калегі на працы (вядома, тыя ,хто зьяўляецца прыхільнікам адраджэньня Беларусі).
На разьвітаньнехачу пажадаць Вам усяго найлепшага, а галоўнае —моцнага здароўя і плёну ў працы.
Вясёлых Вам Калядаў і шчасьлівага Новага1994 Году!
3 павагай, Пракаповіч Ігар.
Заклумлены навалам асабістых спраў, даўно я ў «Полацку» не выступаў. А хто, спытаеце, я ёсьць?— Ды Вам ужо знаёмы госьць: пра аўтараў во гэтага выданьня я змайстраваў было шчэ неяк да сьняданьня паэму, гэта год таму назад, яе з Вас кожны прачытаць быў рад.
Канешне-ж маё дела знай—малюй, рысуй, Самсон, браткі, я ды яшчэ і Самасуй. Хоць я ня суну ўсюды свайго носу, ды часам я люблю даць чосу якому-небудзь спрытнаму балбесу, а так—тут паўтару—нікуды я ня лезу. Я толькі па Самсону Самасую становішча як кольвек абрысую, што назіраем мы і тут, і ў Беларусі— пра гэта кожны ведаць мусіць.